I SA/Ol 194/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy orzeczenie o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej.
Skarżąca G.S. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jawnej "A". Zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wadliwe stwierdzenie nieważności decyzji wobec M.P. oraz brak podstaw do orzeczenia jej odpowiedzialności. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące M.P. są zarzutami osobistymi, które nie mogą być podnoszone przez G.S. jako dłużnika solidarnego. Stwierdził również, że organ prawidłowo stwierdził nieważność decyzji wobec M.P. z powodu rażącego naruszenia Ordynacji podatkowej, a odpowiedzialność skarżącej była uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności G.S. i M.P. za zaległości podatkowe spółki jawnej "A" z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzucała naruszenie zasad postępowania, w tym brak należytej staranności, brak kompleksowej oceny stanu faktycznego i prawnego, uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu oraz wadliwe umotywowanie decyzji. Kwestionowała również sposób postępowania organów wobec M.P., sugerując wygaśnięcie lub wznowienie postępowania zamiast stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności, a nie merytoryczną decyzji organów. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, wspólnik spółki jawnej odpowiada solidarnie za zaległości spółki. Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące postępowania wobec M.P. są zarzutami osobistymi, które nie mogą być podnoszone przez G.S. jako dłużnika solidarnego. Stwierdził, że organ prawidłowo stwierdził nieważność decyzji z dnia 10 lutego 2003 r. wobec M.P. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, gdyż została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 108 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej (wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej przed uprawomocnieniem się decyzji wymiarowej). Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa materialnego. W związku z tym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik solidarny nie może bronić się zarzutami przysługującymi osobiście innemu dłużnikowi.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 375 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym dłużnik solidarny może podnosić zarzuty osobiste oraz wspólne dla wszystkich dłużników, ale nie te przysługujące wyłącznie innemu dłużnikowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 115 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki.
Pomocnicze
O.p. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zakres odpowiedzialności osób trzecich obejmuje zaległości podatkowe podatnika.
O.p. art. 107 § § 2
Ordynacja podatkowa
Zakres odpowiedzialności osób trzecich obejmuje odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 108 § § 1
Ordynacja podatkowa
Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej może być wydana po doręczeniu decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.
O.p. art. 108 § § 2
Ordynacja podatkowa
Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej nie mogła zostać wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (brzmienie przed 1 stycznia 2003r.).
O.p. art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
O.p. art. 258 § § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
O.p. art. 240 § § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wznowienia postępowania.
k.c. art. 375 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik solidarny może się bronić zarzutami osobistymi i wspólnymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa art. 21
Stosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości powstałych przed dniem wejścia w życie noweli.
k.s.h. art. 22 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki jawnej.
k.s.h. art. 22 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zobowiązania spółki.
k.s.h. art. 31
Kodeks spółek handlowych
Egzekucja z majątku wspólnika spółki jawnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania wobec M.P. jako zarzuty osobiste dłużnika solidarnego. Prawidłowość stwierdzenia nieważności decyzji wobec M.P. z powodu rażącego naruszenia Ordynacji podatkowej. Brak naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Brak naruszenia prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw. Dłużnik solidarny nie może bronić się zarzutami przysługującymi osobiście innemu dłużnikowi. Wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, chociaż traktowane jako materialnoprawne, mogą mieć przyczynę w naruszeniu przepisów prawa różnej treści, nie zawsze są to naruszenia samych przepisów prawa materialnego. Rażące naruszenie prawa może bowiem rozciągać się na przypadki ciężkich naruszeń przepisów procesowych, ważących na załatwieniu sprawy.
Skład orzekający
Renata Kantecka
sprawozdawca
Ryszard Maliszewski
przewodniczący
Wiesława Pierechod
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności w kontekście spółek jawnych oraz dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji i orzeczenia, a także specyfiki spółki jawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, co jest częstym zagadnieniem w praktyce, ale przedstawia interesującą analizę dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji i zarzutów podnoszonych przez dłużników solidarnych.
“Odpowiedzialność wspólnika za długi spółki: Kiedy organ może stwierdzić nieważność decyzji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 194/05 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2005-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Renata Kantecka /sprawozdawca/ Ryszard Maliszewski /przewodniczący/ Wiesława Pierechod Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe spółki jawnej - oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2004r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności G. S. i M. P. za zaległości podatkowe spółki jawnej "A" P. i S. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2000r. do października 2001r. W decyzji z dnia 30 grudnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł, iż postępowanie wobec M.P. i G.S. w sprawie orzeczenia ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wynikające z działalności s.j. "A" wszczęte zostało postanowieniami z dnia 23 grudnia 2002r. Przesłanką do wszczęcia były zaległości wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19 grudnia 2002r. Decyzjami z dnia 10 lutego 2003r. organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności ww. osób. W wyniku wniesienia odwołania przez G.S., Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 8 września 2003r., uchylił decyzję w sprawie orzeczenia o jej solidarnej odpowiedzialności za wymienione zaległości spółki i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, wobec uchylenia decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19 grudnia 2002r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 czerwca 2003r.). Odnośnie zaś decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M.P., Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 14 października 2004r., stwierdził z urzędu jej nieważność. Postanowieniem z dnia 27 października 2004r. postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności M.P. i G.S. zostały połączone na podstawie art.166§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.). Organ pierwszej instancji przywołał treść art.115§1 Ordynacji podatkowej oraz zaznaczył, że wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług i wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego s.j. "A" określono i ustalono w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 października 2003r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lipca 2004r. Kwoty zobowiązań nie zostały uregulowane stając się zaległością podatkową. Nadto odpowiedzialność wspólników objęła także, na podstawie art.107§2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę od zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego zaznaczył, że w przypadku M.P. nie zachodziła potrzeba ponownego wszczynania i prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, gdyż po stwierdzeniu nieważności decyzji sprawa wraca do tego stadium, w jakim była przed wydaniem nieważnej decyzji – usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie ma wpływu na wszczęte i prowadzone do dnia wydania decyzji postępowanie. Nadto wskazał, że pełnomocnictwo udzielone przez M.P. doradcy podatkowemu S. S. w dniu 18 sierpnia 2003r., nie dawało podstaw do uznania umocowania do działania pełnomocnika w przedmiotowej sprawie i zapoznania go z aktami sprawy w dniu 25 listopada 2004r., gdyż S.S. odmówił potwierdzenia okazanej kserokopii pełnomocnictwa za zgodność z oryginałem i opłacenia pełnomocnictwa. Odwołanie od opisanej decyzji złożyła G. S. zarzucając jej naruszenie podstawowych zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, a w szczególności art.120 - 124 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Poddała w wątpliwość wszczęcie postępowania wobec M.P. wobec zakończenia w stosunku do niego postępowania w zakresie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości spółki decyzją z dnia 10 lutego 2003r. Stwierdziła, że organ winien był – zamiast stwierdzać nieważność decyzji z dnia 10 lutego 2003r.- stwierdzić jej wygaśnięcie na podstawie art.258§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż stała się ona bezprzedmiotowa wobec uchylenia decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19 grudnia 2002r. Organ winien także zwrócić uwagę na dyspozycję art.240§1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, który nakazuje wznowić postępowanie w sprawie, w której decyzja stanowiąca podstawę dla orzeczenia została uchylona. Zarzuciła również organowi pierwszej instancji brak dochowania norm prawa w kwestii terminów postępowania, bowiem toczyło się ono blisko dwa lata bez wydania postanowień o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz bez wskazania przyczyn niezałatwienia jej w terminie. G.S. wskazała także na uniemożliwienie pełnomocnikowi M.P. uczestniczenia w postępowaniu. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art.115§1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Podkreślił, że dla orzeczenia odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki ustawodawca nie przewidział żadnych szczególnych przesłanek, poza faktem istnienia zaległości podatkowych wynikających z działalności spółki. Zaznaczył, iż stosownie do art.21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U nr 169, poz.1287) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życia noweli stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie noweli. Dlatego też rozstrzygnięcie organu podatkowego w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, co do wysokości należności podatkowej, winno być oparte na ustaleniach w stosunku do pierwotnego dłużnika, przy czym decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej winna być wydana dopiero, gdy decyzja określająca spółce wysokość zaległości podatkowej stanie się ostateczna (art.108§1 i§2 pkt 2a, art.201§1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności osób trzecich poprzedziło wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2000r. do października 2001r., a także ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe wobec spółki jawnej "A" – decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 października 2003r., utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia 9 lipca 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, wszechstronnie zgromadził materiał dowodowy i dokonał jego oceny w kontekście unormowań art.115 Ordynacji podatkowej, a także wskazał w uzasadnieniu decyzji motywy rozstrzygnięcia. Zauważył także, iż kwestie związane z odpowiedzialnością M.P., wobec wniesienia odwołania przez G.S., nie mogą być przedmiotem rozważań organu odwoławczego. W skardze G. S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.120 Ordynacji podatkowej wobec obrazy naczelnych i ogólnych zasad postępowania, w szczególności: - art.121 Ordynacji podatkowej poprzez brak należytej staranności w ocenie okoliczności sprawy oraz działanie mające na celu wyłącznie ukrycie wad postępowania przed skarżącą, a tym samym naruszenie elementarnych praw procesowych strony w toku postępowania, - art.122 Ordynacji podatkowej wobec braku kompleksowej i systemowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego, a także brak rzetelnego odniesienia się do argumentów i wniosków skarżącej, - art.123 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie pełnego i czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, - art.124 Ordynacji podatkowej wobec zaniechania właściwego prawnie ustalenia stanu faktycznego okoliczności sprawy i prawidłowego umotywowania decyzji oraz przepisów prawa materialnego – art.107§1 Ordynacji podatkowej, co łącznie rażąco narusza naczelne przepisy postępowania wynikające z art.2, 7, 8, 42 i 78 Konstytucji RP oraz art.6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz.284). W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczył, że wyeliminowanie z obrotu prawnego, na podstawie art.247§1 Ordynacji podatkowej, decyzji ostatecznej z dnia 10 lutego 2003r. skierowanej do M.P. było prawnie uzasadnione. Niedopuszczalne jest zaś przyjęcie, że eliminacja decyzji ostatecznej, jak sugeruje skarżąca, może odbywać się według wyboru organu, czy wnioskodawcy, gdyż w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada legalizmu. Za nieprawdziwe uznał zarzuty dotyczące działań organu wbrew zasadom postępowania podatkowego wyrażonym w art.121, art.122, art.123 i art.124 Ordynacji podatkowej. W sprawie nie miały miejsca przypadki ograniczenia praw strony, a przykładem realizacji zasady czynnego udziału strony jest protokół z dnia 25 listopada 2004r. Organ stwierdził, iż wobec zbyt lakonicznego uzasadnienia zarzutu naruszenia art.122 Ordynacji podatkowej niemożliwe jest odniesienie się do niego. Zauważył również, iż trudno polemizować z poglądem skarżącej o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, braku należytej staranności w ocenie okoliczności sprawy czy nieprawidłowym umotywowaniu decyzji, przy czytelnych zasadach orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.). Zgodnie z art.21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życia noweli stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem jej wejścia w życie. Art.115§1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r., stanowił, że wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w §1, za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych, powstałych w sposób przewidziany w art.21§1 pkt 1 (z mocy prawa), nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowych spółki (§4). W rozpoznanej sprawie występowały wymienione powyżej przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej, solidarnie z M.P., za zaległości podatkowe s.j. "A", przy czym o wysokości tych zaległości decydowała występująca w obrocie prawnym, ostateczna w dniu wydania zaskarżonej decyzji, decyzja wymiarowa Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lipca 2004r. (nr "[...]") określająca zaległość podatkową spółki za miesiące od stycznia do grudnia 2000r. oraz od stycznia do października 2001r. W skardze G. S. zarzuciła organom podatkowym naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego i w tej części uzasadniła swoje zarzuty. Jeden natomiast zarzut dotyczy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie naruszenia art.107§1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 Dziale III Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. W uzasadnieniu skargi jednakże nie wskazała na czym naruszenie tego przepisu polega. Sąd natomiast nie stwierdził naruszenia powołanego przepisu w rozpoznanej sprawie. Odnośnie możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145§1 pkt c p.p.s.a., wskazać należy, iż treść tego przepisu jednoznacznie stanowi, że uchylenie możliwe jest tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powoływane w skardze okoliczności odnoszą się w zasadzie do postępowania organów wobec M. P. – odpowiedzialnego solidarnie z G.S. za zaległości spółki "A", który nie odwoływał się od decyzji pierwszoinstancyjnej, ani nie skarżył decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z art.91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Przepisy kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za zobowiązania solidarne stosuje się przy tym zarówno do sytuacji, gdy dług podatkowy jest solidarny jak i do sytuacji, gdy występuje tylko odpowiedzialność solidarna za cudzy dług. Stosownie natomiast do art.375§1 Kodeksu cywilnego dłużnik solidarny może się bronić zarzutami, które przysługują mu osobiście względem wierzyciela, jak również tymi, które ze względu na sposób powstania lub treść zobowiązania są wspólne wszystkim dłużnikom. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że dłużnik solidarny nie może bronić się zarzutami przysługującymi osobiście innemu dłużnikowi. Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące postępowania organów podatkowych wobec M. P. są zarzutami, które przysługują jemu osobiście, gdyż to M.P., nie brał udziału w postępowaniu. Do zarzutów wspólnych wszystkim dłużnikom solidarnym należą zaś zarzuty, na które może powołać się każdy z tych dłużników, są one wspólne dla wszystkich dłużników ze względu na sposób powstania zobowiązania lub ze względu na treść zobowiązania. G. S. nie podnosi jednakże zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego (poza nieuzasadnionym w skardze zarzutem naruszenia art.107 Ordynacji podatkowej, którego Sąd, jak wskazano powyżej, nie stwierdził) – powstania przedmiotowego zobowiązania, czy też jego wysokości. Podkreślić w tym miejscu należy, że ani zakres podmiotowy, ani zakres przedmiotowy odpowiedzialności podatkowej z art.115 Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości w rozpoznanej sprawie. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółek osobowych związana jest z ich charakterem prawnym, determinującym podmiotowość prawnopodatkową tych spółek. Spółka jawna to, zgodnie z art.22§1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz.1037 ze zm.) spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. W spółce jawnej każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką (art.22§2 Kodeksu spółek handlowych). Wierzyciel może jednak prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art.31 Kodeksu spółek handlowych). Wspólnicy spółki jawnej odpowiadają – podobnie jak wspólnicy spółki cywilnej - za zobowiązania podatkowe spółki solidarnie z pozostałymi wspólnikami, jak również za zobowiązania innych wspólników, jeżeli pozostają w związku z działalnością spółki. Odnośnie zakresu przedmiotowego odpowiedzialności z art.115 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, iż nie został on w tym przepisie odrębnie uregulowany, a to oznacza, że odpowiedzialność ta obejmuje wszystkie należności wymienione w art.107§1 i 2 tej ustawy oraz zobowiązania podatkowe powstałe po rozwiązaniu spółki z tytułu tzw. remanentu likwidacyjnego. Chybione są także zarzuty naruszenia art.121, art.122 i art.124 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, z zachowaniem reguł postępowania określonych w ustawie Ordynacja podatkowa. Oceniając całość zebranego materiału dowodowego organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał kompleksowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Braki uzasadnienia decyzji, polegające na nie ustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów odwołania nie mają, zdaniem Sądu, istotnego wpływu na wynik rozpoznanej sprawy. W skardze G.S. kwestionuje również prawidłowość stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 lutego 2003r. wydanej wobec M. P. Zdaniem skarżącej organ winien był stwierdzić wygaśnięcie decyzji na podstawie art.258§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bądź też wznowić postępowanie na podstawie art.240§1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Na wstępie tej części rozważań zaznaczyć trzeba, iż tryby nadzwyczajne, uregulowane w rozdziałach 17 – 19 działu IV Ordynacji podatkowej, nie są w stosunku do siebie konkurencyjne. Uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczna decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art.240§1 Ordynacji podatkowej. Jedną z podstaw wznowienia postępowania jest wydanie decyzji na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji (art.240§1 pkt 7 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że bez wydania tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstawy do wydania decyzji podatkowej. Rozstrzygnięcie jakiejś sprawy, zawarte w decyzji lub orzeczeniu sądu, wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, ma stanowić fakt prawotwórczy w następnej sprawie. Z kolei wygaśnięcie decyzji, na podstawie art.258§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, może nastąpić wówczas, gdy przestał istnieć jeden z elementów stosunku prawnego będącego przedmiotem decyzji (podmiot lub przedmiot tego stosunku), bądź gdy nastąpiła zasadnicza zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej. Ujawnienie, że wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej na podstawie art.115 Ordynacji podatkowej nastąpiło przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej, nie świadczy o tym, że decyzja wydana na podstawie art.115 Ordynacji stała się bezprzedmiotowa, lecz o tym, że od początku była wadliwa. Przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone zostały natomiast w art.247§1 Ordynacji podatkowej. Zauważyć przy tym należy, iż wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, chociaż traktowane jako materialnoprawne, mogą mieć przyczynę w naruszeniu przepisów prawa różnej treści, nie zawsze są to naruszenia samych przepisów prawa materialnego. Rażące naruszenie prawa może bowiem rozciągać się na przypadki ciężkich naruszeń przepisów procesowych, ważących na załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie organ podatkowy nie mógł wznowić postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności M. P. za zaległości podatkowe s.j. "A", bowiem zgodnie z art.108§2 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003r., decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie mogła zostać wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej – warunkiem orzeczenia tej odpowiedzialności było zatem funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika, organ zaś wydał decyzję z dnia 10 lutego 2003r., zanim decyzja wymiarowa z dnia 19 grudnia 2002r. wobec spółki "A" stała się ostateczna. Prawidłowo więc organ stwierdził nieważność decyzji z dnia 10 lutego 2003r., na podstawie art.247§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wobec jej wydania z rażącym naruszeniem cytowanego art.108§2 pkt 2 lit. a Ordynacji. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie stwierdził takiego rodzaju naruszeń, które skutkować musiałyby uchyleniem wydanego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z art.145§1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym na podstawie art.151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI