I SA/Ol 191/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-07-05
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowazaległości podatkoweczłonek zarząduspółka z o.o.bezskuteczność egzekucjiupadłośćpostępowanie układoweOrdynacja podatkowaodpowiedzialność solidarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę członków zarządu spółki na decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że nie wykazali oni przesłanek zwalniających ich od tej odpowiedzialności.

Skarżący, będący członkami zarządu spółki z o.o., zaskarżyli decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji przez skarżących oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazali, iż we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęli postępowanie układowe, ani że nastąpiło to z ich winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi W. Z. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która orzekała o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. "A" oraz odsetki. Skarżący kwestionowali ustalenia organów podatkowych, w szczególności dotyczące bezskuteczności egzekucji oraz momentu zaprzestania płacenia długów przez spółkę. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym bilanse spółki z lat 2000-2002, stwierdził, że spółka od początku działalności miała problemy finansowe, a wskaźniki płynności były znacznie poniżej norm. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdzało m.in. postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali, iż we właściwym czasie podjęli działania zapobiegające upadłości (np. złożenie wniosku o upadłość lub postępowanie układowe), co jest kluczową przesłanką zwalniającą członków zarządu od odpowiedzialności. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, członkowie zarządu ponoszą solidarną odpowiedzialność, chyba że wykażą, iż we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęli postępowanie układowe, albo że nastąpiło to z ich winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji przez skarżących oraz bezskuteczność egzekucji. Skarżący nie wykazali jednak, że podjęli działania zapobiegające upadłości we właściwym czasie, co jest kluczową przesłanką zwalniającą ich od odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, w tym powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji, bezskuteczność egzekucji oraz brak wykazania przez członka zarządu przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności (zgłoszenie wniosku o upadłość/postępowanie układowe we właściwym czasie lub brak winy w niepodjęciu tych działań).

Pomocnicze

O.p. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 48 § § 1

Ordynacja podatkowa

Prawo upadłościowe art. 1 § § 1

Definiuje przedsiębiorcę upadłego jako tego, który zaprzestał płacenia długów.

Prawo upadłościowe art. 1 § § 2

Stanowi, że upadłość osoby prawnej ogłasza się także wtedy, gdy jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów.

Prawo upadłościowe art. 5 § § 1

Nakłada na przedsiębiorcę obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów.

Prawo o postępowaniu układowym art. 1

Określa przesłanki do otwarcia postępowania układowego, tj. zaprzestanie płacenia długów lub przewidywanie takiego stanu z powodu wyjątkowych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności.

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznych od przedsiębiorstw art. 3 § ust. 1

Wyłącza stosowanie ustawy do przedsiębiorców znajdujących się w likwidacji lub upadłości.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia funkcji przez skarżących. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazali, że we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęli postępowanie układowe, ani że nastąpiło to z ich winy. Analiza finansowa spółki wykazała jej złą kondycję od początku działalności, co uzasadniało brak możliwości zaspokojenia wierzycieli.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 181 O.p.) przez nierzetelną ocenę materiału dowodowego. Argument, że organ egzekucyjny nie mógł dokonać czynności egzekucyjnych pod adresem spółki. Twierdzenie, że decyzje o restrukturyzacji lub rozłożeniu na raty potwierdzały dobrą sytuację spółki i wyłączały potrzebę ogłoszenia upadłości. Argument, że sprzedaż udziałów w spółce wyłącza odpowiedzialność członków zarządu. Argument, że złożenie wniosku o upadłość było we właściwym czasie, ponieważ sytuacja spółki rokowała nadzieje na dalsze prowadzenie działalności.

Godne uwagi sformułowania

Bezskuteczność, wbrew wywodom odwołania, może być bowiem stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika niezbicie, ze spółka nie ma żadnego majątku z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swoich wierzytelności. Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa wynika, iż do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji warunkującej odpowiedzialność członka zarządu nie zawsze jest konieczne jej "zakończenie'' np. umorzeniem postępowania. Podstawą ogłoszenia upadłości jest taki stan, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części długów. Wobec powyższego należy wskazać, iż mimo zmniejszenia straty na koniec 2001r. w stosunku do roku poprzedniego, wbrew wywodom odwołania, kondycja finansowa Spółki nie uległa poprawie. Z tego też względu Sąd Okręgowy Wydział "[...]" Gospodarczy, na wniosek wynajmującego, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia "[...]"2002r., Sygn. akt "[...]", 49530,88zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, iż nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i nie wszczęto we właściwym czasie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego). Te zarzuty są gołosłowne i mają charakter polemiki w stosunku do treści zaskarżonej decyzji. Na aprobatę zasługuje stanowisko Dyrektora, że skarżący nie zgłosili we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Skład orzekający

Ryszard Maliszewski

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Wojciech Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów \"właściwego czasu\" do zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego przez członków zarządu w kontekście odpowiedzialności za zaległości podatkowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej zarządu, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa upadłościowego i układowego obowiązujących w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi firmy, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem spółek i podatkowym.

Czy możesz stracić majątek przez błędy zarządu spółki? Sąd wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za długi firmy.

Dane finansowe

WPS: 49 360,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 191/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Ryszard Maliszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy ze skargi W. Z. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki Oddala skargę.
Uzasadnienie
ISA/OI 191/06
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. Z. i W. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", znak: "[...]", którą, orzeczono solidarną odpowiedzialność W. Z. i W. K. - członków zarządu Spółki z o.o. "A" w O., ul. "[...]", za: zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług z miesiące od grudnia 2000 r. do maja 2002 r. wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", znak: "[...]", odsetki od w/w zaległości, które na dzień 21.11.2005r. wynoszą 49.360,20 zł i poniesione koszty egzekucyjne w kwocie 5 010 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując odwołanie W. Z. i W. K., zważył co następuje.
Z akt sprawy wynika, że decyzją ostateczną z dnia "[...]", znak: "[...]", Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2000r., luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2001r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2002r. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że W. Z. i W. K. w czasie, w którym powstało zobowiązanie w podatku od towarów i usług za w/w miesiące byli członkami zarządu Spółki.
Przeciwko Spółce "A", w latach 2001-2005, prowadzone było postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny dokonał m.in. zajęcia ruchomości, wierzytelności i rachunków bankowych. Postępowanie to zawieszono w związku z objęciem zaległości Spółki restrukturyzacją (postanowienia z dnia "[...]"2002r., znak "[...]" oraz z dnia "[...]"2002r. znak: "[...]"). Postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone decyzją z dnia "[...]"2004r., znak "[...]". Okoliczność ta spowodowała wznowienie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie mógł jednak dokonać czynności egzekucyjnych, gdyż Spółka nie prowadziła działalności pod wskazanym w tytułach wykonawczych prowadzenia działalności. Tytuły wykonawcze zostały zwrócone w dniu "[...]"2005r. (m.in. tytuł wykonawczy "[...]", "[...]", "[...]","[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]""[...]"). Z tego też względu postępowanie egzekucyjne stało się bezskuteczne. Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa wynika, iż do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji warunkującej odpowiedzialność członka zarządu nie zawsze jest konieczne jej "zakończenie'' np. umorzeniem postępowania, Bezskuteczność, wbrew wywodom odwołania, może być bowiem stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika niezbicie, ze spółka nie ma żadnego majątku z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swoich wierzytelności. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy jednoznacznie wskazują, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna zarówno na drodze egzekucji administracyjnej, jak i w postępowaniu upadłościowym. Potwierdza to m.in. postanowienie Sądu Rejonowego z dnia "[...]"2003r., Sygn. Akt "[...]", dotyczące oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia "[...]"2003r., gdyż kwota uzyskana po sprzedaży wchodzących w skład majątku Spółki przedmiotów majątkowych o łącznej wartości 21.600zł, byłaby niewystarczająca nawet na pokrycie kosztów postępowania. Powyższe wskazuje wiec jednoznacznie na bezskuteczność egzekucji. Strona nie wskazała także mienia umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki. Jedną natomiast z okoliczności "uwalniających" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgloszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. W myśl art. 1 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (dz. u. z 1991, Nr 118, poz. 512) przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia dugów, będzie uznany za upadłego. Natomiast § 2 tego artykułu wskazuje, że upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną będzie ogłoszona także wówczas, gdy jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Gospodarczą przyczyną ogłoszenia upadłości jest zatem załamanie finansowe podmiotu, polegające na braku możliwości zaspokojenia wierzycieli. Stosownie do art. 5 § 1 w/w rozporządzenia przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Podobne przesłanki decydują o wszczęciu postępowania układowego, bowiem w myśl art. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo o postępowaniu układowym (Dz.U. Nr 93, póz. 836 ze zm.) przedsiębiorca, który wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższej przyszłości zaprzestanie ich płacenia, może żądać otwarcia postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki. Natomiast czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, nie będący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli. Podstawą ogłoszenia upadłości jest taki stan, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części długów. Analiza finansowa Spółki za lata 2000 – 2002 została przedstawiona na stronie "[...]" decyzji. Bilans Spółki na dzień 31 XII 2000 r, wskazuje, że wskaźnik płynności finansowej w 2000 r. (liczony jako stosunek majątku obrotowego do zobowiązań krótkoterminowych) wynosił 0,66. Odbiegał więc od norm, które zapewniają zachowanie płynności i bieżącą spłatę zobowiązań (wg założeń ekonomii norma ta mieści się w granicach 1,3 – 1,5). Z danych zawartych w bilansie Spółki na dzień 31.12.2001r. wynika, ze wskaźnik płynności finansowej w 2001r. wynosił 0,76, wskaźnik ten zatem nadal był zachwiany. Przychody ze sprzedaży nie wystarczały nawet na pokrycie kosztów działalności operacyjnej. Trudna sytuacja finansowa Spółki pogłębiła się w 2002r. Z bilansu na dzień 31.08.2002r, wynika, iż wartość majątku firmy była ponad połowę niższa od zobowiązań, nie wystarczała zatem na ich zaspokojenie. Wskaźnik płynności finansowej w 2002r. wynosił 0,44, a więc znacznie odbiegał od przyjętych norm. Ponadto wartość majątku trwałego w stosunku do lat ubiegłych spadła o ponad połowę.
Wobec powyższego należy wskazać, iż mimo zmniejszenia straty na koniec 2001r. w stosunku do roku poprzedniego, wbrew wywodom odwołania, kondycja finansowa Spółki nie uległa poprawie, bowiem w tym samym okresie zobowiązania krótkoterminowe Spółki wzrosły z kwoty 216.702 zł na kwotę 380.966,36zł.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynikają trudności w spłacie zobowiązań, które "lawinowo" zaczęły rosnąć od maja 2001r.
Dowodzi tego m.in. fakt, iż Spółka nie uiszczała czynszu za około 11 miesięcy. Z tego też względu Sąd Okręgowy Wydział "[...]" Gospodarczy, na wniosek wynajmującego, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia "[...]"2002r., Sygn. akt "[...]", 49530,88zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wobec braku zapłaty w/w kwoty Spółka cywilna "B" M. D. i M. D. (wynajmujący), złożyła w dniu 10.09.2003r. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A." Akta sprawy wskazują także, iż od miesiąca października 2000r. do września 2001r. podatek dochodowy od osób fizycznych był egzekwowany w prowadzonych przeciwko Spółce postępowaniach egzekucyjnych. Zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług Spółka regulowała do stycznia 2001 r.. W tej sytuacji zasadnie organ I instancji ustalił, iż Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań już częściowo w miesiącu styczniu 2001r. (termin płatności zobowiązania podatkowego za grudzień 2000r. - 25.01.2001r.). Natomiast w ocenie organu odwoławczego Spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług od kwietnia 2001r. (termin płatności zobowiązania podatkowego za marzec 2001r. - 25-04.2001r.). Zatem, złożenie przez Spółkę w dniu 3-09.2002r. w Sądzie Rejonowym pierwszego wniosku o ogłoszenie upadłości (wycofanego w dniu "[...]"2002r.) było już spóźnione. Powyższego nie zmienia również złożenie kolejnego wniosku z dnia "[...]"2003r. o ogłoszenie upadłości. Na okoliczność tą nie ma również wpływu, wbrew stanowisku strony, wydanie przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia "[...]", znak: "[...]", o warunkach restrukturyzacji, a także decyzji z dnia "[...]", znak "[...]", którą postanowiono rozłożyć na ratę m.in. zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2002r. Wywody odwołania, iż wydając "decyzję ratalną oraz decyzję o warunkach restrukturalizacji Urząd Skarbowy potwierdził, że sytuacja Spółki nie jest na tyle zła, że powinno się postawić ją w stan upadłości również nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznych od przedsiębiorstw (dz. u. Nr 155, poz. 1287), ustawy tej nie stosuje się do przedsiębiorców znajdujących się w likwidacji lub w upadłości. Organ restrukturyzacyjny nie miał zatem podstaw do odmowy wydania decyzji
o warunkach restrukturyzacji, w sytuacji, gdy Spółka nie była w likwidacji ani upadłości. Należy również podkreślić, iż przedmiotem postępowań, zakończonych wydaniem w.w decyzji nie było badanie przesłanek zawartych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", wobec braku możliwości jednorazowej spłaty istniejących zaległości podatkowych, kierując się przesłankami zawartymi w art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, rozłożono na raty m.in. zapłatę zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2002r. Wywody odwołania w tym względzie nie zasługują na uwzględnienie również i z tego powodu, że decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", z uwagi na nie spełnienie ustawowych warunków, postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone. Jednocześnie należy zauważyć, iż Spółka nie zapłaciła żadnej z 11 rat na które została rozłożona opłata restrukturyzacyjna, a także żadnej z 8 rat, na które organ I instancji rozłożył zapłatę zaległości. Kolejną przesłanką wynikającą z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, uwalniającą członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wszczęcie, we właściwym czasie, postępowania zapobiegające upadłości (postępowanie układowego). Wprawdzie Spółka złożyła taki wniosek w dniu 18.11.2002r. i w dniu 20.11.2002r., który został oddalony z innych powodów niż ekonomiczne, należy jednak mieć na uwadze, iż jak już wcześniej wskazano, Spółka zaprzestała na trwałe płacić zobowiązania wobec kontrahentów
w maju 2001r., a zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwietniu 2001r. Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, iż nie złożono we właściwym czasie wniosku
o ogłoszenie upadłości, jak i nie wszczęto we właściwym czasie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego). Argument Strony, iż zaskarżona decyzja narusza art. 116 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art.180 §1 i art. 181 Ordynacji podatkowej przez nierzetelną i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego, nie ustalenie stanu faktycznego i wybiórcze potraktowanie zgromadzonych dowodów, a w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę wszystkich przesłanek zawartych w art. 116 Ordynacji podatkowej, nie zasługuje w przedmiotowej sprawie na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organ I instancji rozpatrzył bowiem cały zebrany materiał dowodowy. Należy również zauważyć, iż w trakcie postępowania przed organem I instancji Strony nie wykazały przesłanek uwalniających od orzekania odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe. Okoliczności wskazane
w odwołaniu, w ocenie organu odwoławczego, nie stanowią podstawy do uchylenia przedmiotowej decyzji oraz umorzenia postępowania w sprawie.
W złożonej skardze do Sądu skarżący wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucili jej naruszenie art. 116 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez nierzetelną
i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego, nie ustalenie stanu faktycznego
i wybiórcze potraktowanie zgromadzonych dowodów. Dodatkowo podnieśli, iż nie uwzględniono art. 548 w związku z art. 555 kodeksu cywilnego, pomimo zawiadomienia Urzędu Skarbowego o fakcie sprzedaży udziałów. Podnieśli, iż organ pierwszej instancji nie wykazał, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Wskazali, iż udziały w Spółce zostały sprzedane w dniu "[...]"2004r., przez Syndyka Upadłości "C" s.c., za zgodą Sądu Gospodarczego. Ich zdaniem, "zarzut, że organ egzekucyjny nie mógł dokonać czynności egzekucyjnych pod adresem Spółki, przy ul. "[...]"w dniu "[...]"2005r. jest nietrafiony." Skarżący wskazali także na § 3 umowy sprzedaży udziałów, zgodnie z którym na kupującego przechodzą wszystkie prawa i zobowiązania dotyczące udziałów w Spółce. Nadmienili iż w przedmiotowej "sprawie kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia miało ustalenie przesłanek ekskulpujących po stronie skarżącego i rozstrzygnięcie, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie." Zdaniem skarżących, Urząd Skarbowy w uzasadnieniu w/w decyzji stwierdził, iż sytuacja spółki jest dobra i rokuje nadzieje na dalsze prowadzenie działalności. Pozwala to zatem na stwierdzenie, że wniosek o ogłoszenie upadłości z dnia "[...]"2002r. został złożony w terminie. Nadmienili, że związku z przystąpieniem do restrukturyzacji, zarząd w dniu 19.11.2002r. wycofał w/w wniosek i równocześnie zwrócił się do Sądu Rejonowego z wnioskiem o otwarcie postępowania układowego. Twierdzili, że "z powodu niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji" przez Komorników Sądowych Spółka nie mogła korzystać ze swoich kont bankowych oraz "zajętych u kontrahentów wierzytelności." Dodali, że "układ nie doszedł do skutku"
z powodu nie stawienia się wymaganej liczby wierzycieli, a nie dlatego, że nie było realnych przesłanek do jego zawarcia. W ocenie skarżących w/w okoliczności w sposób jednoznaczny pozwalają stwierdzić, iż zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie. W niniejszej sprawie wystąpiła zatem okoliczność wyłączająca odpowiedzialność członków zarządu za zaległości Spółki. Przesłanką wyłączającą odpowiedzialność z tego tytułu jest bowiem zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, nie zaś przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Jednocześnie Skarżący wskazali, iż "przedstawione przez Urząd Skarbowy analizy ekonomiczne są wypaczone i sporządzone tendencyjne." Dodali, że prawie każdy podmiot w pierwszych latach działalności ponosi straty. Nadmienili, że strata, pod koniec 2001 r., w porównaniu do pierwszego roku działalności była prawie pięciokrotnie niższa, co dawało realną szansę, na to iż w 2002r. Spółka zacznie osiągać dochody i na bieżąco będzie płacić zobowiązania. Nie zgodzili się oni także ze stwierdzeniem, iż trwałe zaprzestanie płacenia długów nastąpiło w styczniu 2001 r. Podnieśli, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż od października 2000r. do września 2001r. podatek dochodowy od osób fizycznych był egzekwowany w prowadzonych przeciwko Spółce postępowaniach egzekucyjnych. Zdaniem skarżących powala to na stwierdzenie, iż Spółka była zdolna do spłaty zobowiązań. Dodatkowo podnieśli, że "regulowała ona należności pracownicze do chwili zablokowania konta bankowego przez komornika," a także "jeszcze we wrześniu i październiku 2002r. wpłacała zaległe należności z tytułu PIT-4."
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Organy podatkowe badały wszystkie przesłanki związane z orzeczeniem o solidarnej odpowiedzialności skarżących za zobowiązania Spółki. Przesłankami orzekania
o odpowiedzialności członków zarządu są: powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji członków zarządu, bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki w całości lub w części, niewskazanie przez członków zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku, niewskazanie przez członka zarządu mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych Spółki. W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu Spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Izby Skarbowej wykazał w stosunku do skarżących przesłanki ich odpowiedzialności.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zobowiązanie powstało w czasie pełnienia przez skarżących funkcji członków zarządu. Wykazana została również bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki. Zostało to szczegółowo przedstawione prze Dyrektora Izby Skarbowej i ta ocena nie może budzić żadnych zastrzeżeń.
W przedmiotowej sprawie zostały wszczęte postępowania egzekucyjne, które nie przyniosły żadnych efektów i tytuły zostały zwrócone wierzycielowi. Dowodem bezskuteczności egzekucji jest postanowienie sądu gospodarczego o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z powodu braku majątku potrzebnego na zaspokojenie kosztów postępowania. Nie można zgodzić się zarzutami skarżących
w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 181. O. p.. Te zarzuty są gołosłowne i mają charakter polemiki w stosunku do treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem administracyjnym skarżący nie byli w stanie podważyć jakiegokolwiek elementu stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe. Natomiast z podanych przez nich dodatkowo faktów wynikało, że Spółka nie posiadała żadnego własnego mienia. Po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego leasingodawcy odebrali im przedmiot umowy leasingu. Podali oni również, że w tym czasie przeciwko Spółce wszczęte były postępowania egzekucyjne, z wniosków jej wierzycieli. Wnioski Dyrektora Izby Skarbowej oparte są na analizie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Na aprobatę zasługuje stanowisko Dyrektora, że skarżący nie zgłosili we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie wszczęto również postępowania zapobiegającemu upadłości. Dyrektor Izby Skarbowej dokonał szczegółowej analizy sytuacji finansowej Spółki za lata 2000-2002, która wykazała m.in., że Spółka (praktycznie od pierwszego roku prowadzenia działalności) kredytowała swoją działalność należnościami wierzycieli. Wskaźnik płynności finansowej (liczony jako stosunek majątku obrotowego do zobowiązań krótkoterminowych) w 2000r. wynosił 0,66. Odbiegał więc od norm, które zapewniają zachowanie płynności i bieżącą spłatę zobowiązań (wg założeń ekonomii norma ta mieści się w granicach 1,3 - 1,5). Wskaźnik ten w 2001 r. wynosił 0,76, nadal był zatem zachwiany Przychody ze sprzedaży nie wystarczały nawet na pokrycie kosztów działalności operacyjnej Pomimo zmniejszenia straty na koniec 2001 r. w stosunku do roku poprzedniego, zobowiązania krótkoterminowe Spółki w tym okresie wzrosły z kwoty 216.702 zł na kwotę 380.966,36 zł. Zgodnie z powyższym należy zauważyć, iż wbrew wywodom skargi, kondycja finansowa Spółki w okresie tym nie uległa poprawie. Z bilansu na dzień 31.08.2002r. wynika, iż wartość majątku Spółki była ponad połowę niższa od zobowiązań, nie wystarczała zatem na ich zaspokojenie. Prawidłowe jest stanowisko Dyrektora, że Spółka zaprzestała na trwałe płacić zobowiązania wobec kontrahentów w maju 2001r., a zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwietniu 2001r. Należy zatem stwierdzić, iż nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i nie wszczęto we właściwym czasie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego).
Zgodnie z powyższym złożenie przez Spółkę w dniu 3.09.2002r, w Sądzie Rejonowym pierwszego wniosku o ogłoszenie upadłości (wycofanego w dniu "[...]"2002r.) było już spóźnione, powyższego nie zmienia również złożenie kolejnego wniosku z dnia 3.09.2003r. Spółka wystąpiła także do Sądu Rejonowego o wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) w dniu 18.11.2002r. i w dniu20.11.2002r. Na okoliczność tą nie ma również wpływu, wbrew stanowisku skarżących, wydanie przez Urząd Skarbowy decyzji
o warunkach restrukturyzacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznych od przedsiębiorstw (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), ustawy tej nie stosuje się do przedsiębiorców znajdujących się w likwidacji lub w upadłości. Organ restrukturyzacyjny nie miał zatem podstaw do odmowy wydania decyzji
o warunkach restrukturyzacji, w sytuacji, gdy Spółka nie była w likwidacji ani upadłości. Ponadto decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", wobec braku możliwości jednorazowej spłaty istniejących zaległości podatkowych, kierując się przesłankami zawartymi w art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, rozłożono na raty m.in. zapłatę zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2002r. Należy zgodzić się z poglądem, iż przedmiotem postępowań, zakończonych wydaniem w/w decyzji nie było badanie przesłanek zawartych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wywody odwołania w tym względzie nie zasługują na uwzględnienie także i z tego powodu, że decyzją z dnia "[...]", znak "[...]",
z uwagi na nie spełnienie ustawowych warunków, postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone. Jednocześnie należy zauważyć, iż Spółka nie zapłaciła żadnej
z 11 rat, na które została rozłożona opłata restrukturyzacyjna, a także żadnej
z 8 rat, na które organ l instancji rozłożył zapłatę zaległości. Fakt zbycia udziałów
w Spółce w dniu "[...]"2004r., również nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia. W myśl bowiem art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika zaś, że skarżący w czasie w którym powstało zobowiązanie w podatku od towarów i usług Spółki byli członkami jej zarządu, a egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazali jakichkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności. Z powyższych względów nie jest również uzasadniony zarzut w przedmiocie naruszenia art. 116 O. p.. Na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI