I SA/Ol 186/23

I SA/Ol 186/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Anna Janowska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18, art. 110p par. 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 20 marca 2023r., nr 2801-IEE.7192.25.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydzielenia nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
A. L. (dalej: "skarżący", "strona" "zobowiązany"), reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w Olsztynie z 20 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania
w sprawie wydzielenia nieruchomości.
Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan sprawy:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie prowadzi wobec majątku zobowiązanego egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych numer: [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz liniowego podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznej kwocie należności głównej 228.844,05 zł. Zawiadomieniem z 18 maja 2015 r., działając na podstawie art. 110c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479; dalej: "u.p.e.a.") organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości gruntowej o nr [...], pow. 973 m², położonej w O., dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
Pismem z 21 sierpnia 2019 r. zobowiązany złożył, w oparciu o art. 110p § 1 u.p.e.a. wniosek o prowadzenie egzekucji tylko z wydzielonej części zajętej nieruchomości, tj. działek [...]. W jego ocenie, kwota uzyskana ze sprzedaży wydzielonych działek będzie wyższa od dochodzonych należności, tym samym sprzedaż całego kompleksu działek jest niecelowa. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania w zakresie pozostałych części nieruchomości położonej w O.
Pismem z 23 września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie poinformował stronę, że żądanie przeprowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości organ rozstrzyga po oszacowaniu wartości nieruchomości. Zawiadomieniem z 11 lipca 2022 r. organ poinformował uczestników postępowania
o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Protokołem z 24 sierpnia
2022 r. organ zakończył opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Podstawę opisu i oszacowania wartości nieruchomości stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. K. Wartość nieruchomości gruntowej o nr [...] została oszacowana na kwotę 456.000 zł. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z operatem szacunkowym został doręczony pełnomocnikowi strony 12 września 2022 r. Pismem z 7 września 2022 r. zobowiązany złożył zarzut do opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a. Postanowieniem z 25 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie, działając na podstawie art. 110u § 1 i 2 u.p.e.a., oddalił zarzut do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie postanowieniem z 19 grudnia 2022 r.
Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w Olsztynie, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000
ze zm.), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 18 u.p.e.a., odmówił wszczęcia postępowania
w sprawie wydzielenia nieruchomości, w skład której wchodzi działka nr [...].
Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wskazał, że stosownie do art. 61a § 1 k.p.a.
w zw. z art. 18 u.p.e.a. przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie była przyczyna przedmiotowa, tj. inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego. Istnienie przeszkody uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania musi być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka", a więc takie, której ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie organu, postępowanie administracyjne na podstawie podania z 21 sierpnia 2019 r. w części dotyczącej przeprowadzenia egzekucji tylko z wydzielonej części zajętej nieruchomości,
tj. działki nr [...], nie mogło być wszczęte z uwagi na fakt, że nieruchomość, której dotyczy wniosek, składa się tylko z jednej działki o nr [...]. Zatem oczywiste jest, że z nieruchomości tej nie można wydzielić innej działki, którą organ egzekucyjny mógłby sprzedać w drodze licytacji publicznej. Ponadto nieruchomość nie jest związana z innymi zajętymi przez organ egzekucyjny nieruchomościami, stanowiącymi kompleks nieruchomości położony w O., w skład której wchodzą działki nr: [...], w tym także ze wskazanymi we wniosku o wydzielenie działkami nr [...] oraz nr [...].
W skardze na powyższe postanowienie strona, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, co doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
w postaci nieuzasadnionego zastosowania, tj. utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie była zasadna.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r.,
poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydzielenia nieruchomości, w skład której wchodzi działka nr [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie orzeczeń stanowiły przepisy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej,
w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub
z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (P.Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el.).
Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
Z przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą jest sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie, których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19; z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13; z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17, opubl.: na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, utożsamia się z okolicznościami, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę
do wszczęcia postępowania, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie albo brak jest w ogóle podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania.
Zgodnie zaś z art. 110p § 1 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, zgłoszony nie później niż podczas opisu i oszacowania wartości nieruchomości, jak również
z urzędu, może być wystawiona na licytację wydzielona na podstawie przepisów
o gospodarce nieruchomościami część zajętej nieruchomości, której cena wywoławcza wystarcza na zaspokojenie wierzyciela egzekwującego. O prowadzeniu egzekucji z wydzielonej części nieruchomości organ egzekucyjny rozstrzyga po oszacowaniu wartości nieruchomości. Przepis art. 110p § 2 u.p.e.a. stanowi, że na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia egzekucji
z wydzielonej części nieruchomości i oszacowania jej wartości przysługuje zażalenie. Zgodnie zaś z § 3 ww. ustawy, w przypadku prowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości dalsze postępowanie co do reszty nieruchomości zawiesza się do czasu zakończenia licytacji wydzielonej części.
W ocenie Sądu, zasadne było stanowisko organów obu instancji, że w sprawie zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, tj.: postępowanie z wniosku zobowiązanego z 21 sierpnia 2019 r.
w zakresie dotyczącym nieruchomości o nr [...] nie mogło być wszczęte z tego powodu, że nieruchomość ta składa się tylko z jednej działki. Zatem, tak jak trafnie wskazały organy, oczywiste jest, że z nieruchomości tej nie można wydzielić innej działki, którą organ egzekucyjny mógłby sprzedać w drodze licytacji publicznej. Organy wyjaśniły przy tym, że nieruchomość ta nie jest związana z innymi zajętymi przez organ egzekucyjny nieruchomościami, stanowiącymi kompleks nieruchomości położony w O., w skład której wchodzą działki nr: [...]. Natomiast odrębnym rozstrzygnięciem organy odniosły się merytorycznie do wniosku zobowiązanego, w zakresie, w jakim dotyczył on innych działek, tj. działek o nr [...] oraz nr [...], które zostały objęte jednym operatem szacunkowym jako wchodzące w kompleks nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie
w sprawie z wniosku zobowiązanego z 21 sierpnia 2019 r. w zakresie dotyczącym nieruchomości o nr [...] nie mogło być wszczęte z uwagi na przeszkodę oczywistą, dostrzegalną już "na pierwszy rzut oka", której ustalenie nie wymagało prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem istotną okolicznością jest to, że żądanie wszczęcia postępowania dotyczyło nieruchomości, z której nie można wydzielić innej działki. Obowiązkiem organu egzekucyjnego było w pierwszej kolejności zbadanie okoliczności formalnych związanych ze złożeniem wniosku zobowiązanego. W przypadku gdy w sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, o jakich mowa w art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., to nie było podstaw do czynności organu egzekucyjnego.
W ocenie Sądu, z powyższych względów na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W treści zaskarżonego postanowienia przedstawiono uzasadnienie faktyczne
i prawne adekwatne do zastosowanych przepisów prawa i wynikających z nich przesłanek. Strona zaś, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, formułując powyższy zarzut skargi, nie wskazała w czym konkretnie go upatrywała.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.