I SA/Ol 181/04

I SA/Ol 181/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Tadeusz Piskozub
Zofia Skrzynecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy ze skargi: A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości II raty podatku od środków transportowych za 2003r. odnośnie pojazdu marki J, o nr rej. "[...]" I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.S. od decyzji nr "[...]" wydanej w dniu 28 listopada 2003 r. z upoważnienia Burmistrza Miasta G. przez Skarbnika Gminy w sprawie określenia wysokości II raty podatku od środków transportowych odnośnie pojazdu o nr rej. "[...]" marki J. za 2003r. w kwocie 420 zł oraz określenia odsetek za zwłokę Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2004 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania.
Na podstawie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzją będącą przedmiotem odwołania organ podatkowy, po zawiadomieniu A.S. o wszczęciu postępowania z urzędu, określił wysokość II raty podatku od środków transportowych odnośnie pojazdu o nr rejestracyjnym "[...]" marki J. za 2003 r. w kwocie 420 zł oraz określił odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazując, że na właścicielach zarejestrowanych pojazdów ciąży obowiązek podatkowy, organ pierwszej instancji podał, że ustalił, iż A. S. nie zapłacił w terminie określonym przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych należnego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od środków transportowych za 2003r. Wobec czego zasadne było określenie wysokości zobowiązania podatkowego.
Od powyższej decyzji A. S. złożył odwołanie, w którym wskazał, że składając wykaz środków transportowych, podał, że posiadane przez niego pojazdy są związane z działalnością rolniczą. Przedłożył zaświadczenie, że jest podatnikiem podatku rolnego. W jego ocenie pojazdy wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej są zwolnione z podatku od środków transportowych, natomiast organ podatkowy ogranicza zwolnienie tylko do przyczep i naczep, które nie są zdolne do samodzielnego poruszania się. Dlatego też jego pojazd powinien być zwolniony z podatku od środków transportowych.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium zważyło, co następuje:
Zgodnie z art.21 par.3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w część podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego ma charakter deklaratoryjny. Nie tworzy ona zatem nowych obowiązków podatnika, a jedynie stwierdza brak realizacji obciążającego go zobowiązania podatkowego, do której był zobligowany przez stosowne przepisy prawa podatkowego.
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.) obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku ( art.11 ust.1 ustawy). Powyższe osoby i jednostki uiszczają podatek od środków transportowych, bez wezwania, na rachunek właściwego organu podatkowego, stosownie do art.11 ust.4 ustawy.
W myśl art.8 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają między innymi:
– samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton,
– samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton.
Z akt sprawy wynika, że A. S. jest właścicielem pojazdu marki J. (samochód ciężarowy uniwersalny) o nr rejestracyjnym "[...]". Jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 19,64 tony, pojazd jest resorowany, co wynika ze złożonej w dniu 27 lutego 2003 r. deklaracji DT-1 oraz wypisu z rejestru pojazdów. Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania podał, że podatek nie został zapłacony w terminie. Dlatego też organ podatkowy miał podstawy do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, ponieważ mimo ciążącego obowiązku A. S. nie zapłacił w terminie do 15 września 2003 r. II raty podatku od środków transportowych.
Ze znajdującej się w materiale dowodowym uchwały nr "[...]" Rady Miejskiej w G. z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie stawek podatku od środków transportowych, obowiązującej od 1 stycznia 2003 r., wynika, że w przypadku samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej w przedziale od 19 do 21 ton, w których zastosowano inne zawieszenie niż pneumatyczne lub równoważne, roczna stawka podatku wynosi 840 zł.
Samorządowe Kolegium odwoławcze uznało więc, iż organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo określił II ratę zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2003 r. w kwocie 420 zł.
Odnosząc się zaś do zarzutu zawartego w odwołaniu, że podatnik powinien być zwolniony z podatku od środków transportowych, Kolegium wskazało, iż wskazane zwolnienie z opodatkowania podatkiem od środków transportowych dotyczy tylko przyczep i naczep związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego (art. 8 pkt 5 i 6 ustawy). Odwołujący się posiada trzy naczepy i dwie przyczepy, które w związku z powyższym zwolnieniem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje jednakże zwolnienia odnośnie pojazdów samochodowych, nawet, jeżeli są wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej, w związku z tym zarzut jest niesłuszny i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło naruszenia przez pierwszej instancji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej.
A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2004 r. Zaskarżył tę decyzję jako wydaną, jego zdaniem, z naruszeniem prawa.
Decyzji tej zarzucił naruszenie art.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wniósł o jej zmianę i zwolnienie go z obowiązku uiszczania podatku od środków transportowych za pojazd marki J.
W uzasadnienie skargi stwierdził, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, który wskazał, iż ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje zwolnienia odnośnie pojazdów samochodowych, nawet, jeśli są wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej.
Podał, że posiada gospodarstwo rolne we wsi K. i w związku z tym jest podatnikiem podatku rolnego. Był również właścicielem pojazdu J, 2 ciągników siodłowych i 3 naczep i pojazdy te wykorzystywał do celów prowadzonego przez mnie gospodarstwa rolnego.
Samochód ciężarowy J. służył mu także do działalności rolniczej spełniając w zasadzie taką samą rolę jak ciągnik rolniczy z przyczepą. Służył do przewozu płodów rolnych.
Zdaniem podatnika nie ma powodu by samochód ciężarowy wykorzystywany do tego samego celu, co zwolniony z podatku od środków transportowych ciągnik rolniczy z naczepą nie korzystał z takiego samego zwolnienia.
W celu dokładnego zbadania meritum sprawy należało, jego zdaniem, zapoznać się z definicjami pojazdów, ich przeznaczeniem. Organ II instancji badając zasadność odwołania podatnika nie posiłkował się definicjami konkretnych w tym wypadku pojazdów, nie odniósł się do ustawy prawo o ruchu drogowym, tzn. nie podjął wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego zbadania przedmiotu odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zrzutów skargi dotyczących kwestii zwolnienia pojazdu od podatku od środków transportowych stwierdziło, że brak jest do tego podstaw prawnych, gdyż wyłączenia z opodatkowania tym podatkiem dotyczą tylko naczep i przyczep związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego. Za bezzasadne uznało też zarzuty skargi, jakoby organ odwoławczy nie podjął wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego zbadania sprawy, w szczególności nie przeanalizował definicji poszczególnych typów pojazdów posiłkując się przepisami Prawa o ruchu drogowym, skoro skarżący w toku postępowania podatkowego nie kwestionował zarówno parametrów technicznych pojazdu jak również jego klasyfikacji jako samochodu ciężarowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) cytowanej dalej jako P.p.s.a.
Występujące w sprawie zagadnienia nakazują też powołać się na przepis art.134 P.p.sa. stanowiący o rozstrzyganiu przez sąd w granicach danej sprawy przy jednoczesnym nie związaniu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustalenia faktyczne, na jakich oparły się organy obu instancji są prawidłowe, nie można dopatrzyć się naruszenia przepisu art.122 ustawy Ordynacja podatkowa nakazującego organom podatkowym podejmowanie w toku postępowania podatkowego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, iż nie zachodziła potrzeba sięgania do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, skoro skarżący w toku postępowania podatkowego nie kwestionował ustaleń, co do klasyfikacji pojazdu i jego parametrów technicznych. W załączniku do deklaracji DT-01 o posiadanych środkach transportowych podatnik wskazał te same dane pojazdu, jakie przyjęte zostały do ustalenia przedmiotu opodatkowania.
Za bezzasadne należy też uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego tj.art.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Analiza, mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., nr 9, poz.84 ze zm.), dokonana przez organ odwoławczy nie nasuwa zastrzeżeń.
Art.8 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Pojazd będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie należy do wymienionej w tym przepisie kategorii pojazdów.
Art.8 wyżej cytowanej ustawy wymienia wszystkie kategorie pojazdów podlegające opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Jedynie w przypadku przyczep i naczep wymienionych w punktach 5 i 6 art.8 ustawy przewidziane jest wyłączenie od opodatkowania tych przyczep i naczep, które są związane wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.
Analiza przepisu art.8 prowadzi do wniosku, że związek z działalnością rolniczą lub jego brak ma znaczenie tylko w przypadku opodatkowania przyczep i naczep. Inne, wymienione w tym przepisie środki transportowe, bez względu na sposób ich wykorzystywania, podlegają opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych.
W związku z tym, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że samochód ciężarowy J. służył mu także do działalności rolniczej, odgrywając w zasadzie taką samą rolę jak ciągnik rolniczy z przyczepą, z punktu widzenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest bez znaczenia.
Sformułowane w skardze pytanie skarżącego: dlaczego samochód ciężarowy wykorzystywany do tego samego celu, co ciągnik rolniczy z naczepą nie podlegał analogicznemu zwolnieniu od opodatkowania jak ów ciągnik z naczepą, uznać należy za retoryczne a przy tym skierowane pod niewłaściwy adres. Organy administracji publicznej powołane są do stosowania prawa w swej działalności a nie do jego stanowienia.
Zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jak i w skardze, podatnik formułuje ogólniejszą jeszcze tezę, którą wywodzi z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, iż w przypadku prowadzenia działalności rolniczej pojazdy wykorzystywane do celów prowadzonej działalności zwolnione są od opodatkowania podatkiem od środków transportowych. Nie powołuje się przy tym na konkretny przepis tej ustawy uzasadniający taką koncepcję.
Sąd nie znajduje podstaw by zgodzić się z tezą podatnika, bowiem w istocie sugeruje on istnienie w ustawie zapisu o zwolnieniu od podatku od środków transportu wszelkich środków transportowych wykorzystywanych do działalności rolniczej. Tymczasem ustawa takiego zwolnienia nie przewiduje.
Fakt, że podatnik do naczep i przyczep, jakie posiada (wolnych od opodatkowania) wykorzystuje samochód ciężarowy marki J., nie powoduje rozciągnięcia tego wyłączenia spod opodatkowania również na ten samochód, nawet, jeśli naczepa funkcjonuje tylko w zespole pojazdów tj. samochód ciężarowy + naczepa lub ciągnik siodłowy + naczepa
Konkludując zatem, sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne.
Nawiązując jednak do przytoczonego na wstępie przepisu art.134 P.p.s.a sąd nie mógł nie dostrzec, że zaskarżona decyzja, mimo nietrafności zarzutów skargi, nie odpowiada prawu.
Decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość II raty podatku od pojazdu nr rej. "[...]" jako jedną z podstaw prawnych rozstrzygnięcia wymienia Uchwałę Rady Miejskiej w G. Nr "[...]" z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie stawek podatku od środków transportowych.
Proces decyzyjny w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych jest niejako dwuetapowy. W pierwszym etapie ustala się czy dany środek transportowy podlega opodatkowaniu a w kolejnym, w przypadku ustalenia, że podlega opodatkowaniu należy zastosować właściwe stawki podatku określone przez radę gminy na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art.10 ust.1 ustawy o podatkach opłatach lokalnych.
Dołączona do akt podatkowych( k.7) kopia wyżej wymienionej uchwały Rady Miejskiej w G. w par.1 ust.2 określa stawki podatku od samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton w zależności od liczby osi, dopuszczalnej masy całkowitej i rodzaj zawieszenia.
W załączniku do deklaracji DT-1 ( k.12 akt podatkowych) A. S. w rubryce dotyczącej szczegółowych danych dotyczących środków transportowych jako dopuszczalną masę całkowitą pojazdu nr rej. "[...]" podał 19,6 ton, liczbę osi pojazdu -2, a opisując rodzaj zawieszenia wymienił resory.
Zgodnie z w/w przepisem Uchwały Rady Miejskiej dla samochodów ciężarowych o takich parametrach, jakie podał skarżący tzn. o innym rodzaju zawieszenia niż pneumatyczne lub równoważne, stawka podatku wynosi 1100 zł. W ostatniej rubryce - dotyczącej pojazdów dwuosiowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 15 ton brak górnego ograniczenia masy całkowitej np. mniej niż 18 czy 20 ton. Oznacza to, że stawki te odnoszą się do samochodów o masie całkowitej ponad 15 ton.
W tej sytuacji określenie w decyzji organu I instancji wysokości II raty podatku od środków transportowych na kwotę 420 zł jest niezrozumiałe. Analiza stawek określonych w uchwale pozwala przypuszczać, że zastosowano stawkę przewidzianą dla samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 19 ton i nie większej niż 21 ton. Należy zauważyć jednak, że w uchwale wyodrębniono kategorię samochodów ciężarowych o masie 19-21 ton, ale w odniesieniu do samochodów o trzech osiach.
Zastosowanie do pojazdu będącego przedmiotem sporu niewłaściwych stawek, mimo że kryteria stosowanych stawek są jasne, należy uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.247 par.1 pkt.3 Ordynacji podatkowej. Gdyby organ odwoławczy dostrzegł powyższe uchybienie mógł zarządzić zwrot sprawy do wymiaru uzupełniającego na podstawie art.230 par.1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art.134 par.2 P.p.s.a sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynność. Oznacza to, że zakaz reformationis in peius nie dotyczy sytuacji, kiedy ten akt lub czynność dotknięte są naruszeniem prawa skutkującym jego nieważność. Sąd jest w takim przypadku jest zobowiązany skargę uwzględnić, mimo że nie leży to w interesie prawnym skarżącego. Ograniczenie zakazu reformationis in peius podyktowane jest koniecznością ochrony również obiektywnego porządku prawnego.
Z powyższych względów na podstawie art.145 par.1 pkt.2 P.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.