I SA/Ol 180/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy był sprzeciw M.B. od decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Olsztynie, która uchyliła decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 10 lipca 2023 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu I instancji dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011. Organ odwoławczy, powołując art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), uznał, że organ I instancji nie był właściwy miejscowo do wydania decyzji, ponieważ strona zmieniła adres zamieszkania. Sąd administracyjny w Olsztynie uznał sprzeciw za zasadny. Sąd stwierdził, że Dyrektor ARiMR nie miał podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 Kpa, gdyż sprawa została wszczęta z urzędu. W takich przypadkach stwierdzenie braku właściwości organu I instancji powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że art. 65 Kpa dotyczy przekazywania podań, a nie spraw wszczętych z urzędu. Sąd podzielił jednak ocenę organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, wskazując na właściwość miejscową kierownika biura powiatowego ustalaną według miejsca zamieszkania rolnika oraz obowiązek zgłaszania zmian danych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 Kpa w sprawach wszczętych z urzędu oraz kwestia właściwości miejscowej organów ARiMR.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ARiMR i płatnościami rolnymi, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 Kpa w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W takim przypadku stwierdzenie braku właściwości organu pierwszej instancji powinno skutkować umorzeniem postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 138 § 2 Kpa ma zastosowanie tylko do spraw wszczętych na wniosek strony, a nie z urzędu. W przypadku spraw wszczętych z urzędu, stwierdzenie braku właściwości organu pierwszej instancji powinno prowadzić do umorzenia postępowania, a organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
Jak należy ustalić właściwość miejscową organu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego ARiMR ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej, które wskazują, że właściwość miejscową organu ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Zmiana adresu zamieszkania strony skutkuje zmianą właściwości miejscowej organu.
Przepisy (16)
Główne
Kpa art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
ustawa o Agencji art. 29 § ust. 1
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Środki publiczne pochodzące z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowe, przeznaczone na współfinansowanie lub finansowanie pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, podlegają zwrotowi, jeżeli zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa.
ustawa o Agencji art. 29 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków.
ustawa o PSWPR art. 65 § ust. 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika.
ustawa o ewidencji producentów art. 14 § ust. 1
Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis producenta do ewidencji producentów, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany.
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zd. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia art. 138 § 2 Kpa.
Pomocnicze
Kpa art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Kpa art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Kpa art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyli decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzy postępowanie pierwszej instancji w całości.
ustawa o płatnościach art. 5 § ust. 2
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Tożsama regulacja dotycząca właściwości miejscowej organu.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 Kpa, ponieważ sprawa została wszczęta z urzędu, a nie na wniosek strony. • W przypadku spraw wszczętych z urzędu, stwierdzenie braku właściwości organu pierwszej instancji powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Dyrektora ARiMR, że zmiana adresu strony uzasadniała zastosowanie art. 138 § 2 Kpa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, że w kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu... • Przepis art. 65 Kpa wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie stanowi zatem podstawy prawnej do przekazania sprawy według właściwości innemu organowi, a jedynie podania...
Skład orzekający
Katarzyna Górska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 Kpa w sprawach wszczętych z urzędu oraz kwestia właściwości miejscowej organów ARiMR."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ARiMR i płatnościami rolnymi, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne, ale ważne różnice proceduralne w Kpa, które mogą mieć istotne konsekwencje dla stron postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście rolnictwa.
“Kiedy organ odwoławczy nie może "naprawić" błędu organu I instancji? Kluczowa różnica między sprawami wszczętymi z urzędu a na wniosek.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.