I SA/Ol 179/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę na zawiadomienie ZUS o odmowie rozłożenia składek na raty, uznając sprawę za niedopuszczalną do kognicji sądu administracyjnego.
Skarżąca L.S. wniosła skargę do WSA w Olsztynie na zawiadomienie ZUS o odmowie rozłożenia na raty składek za styczeń 2024 r. Organ odmówił, wskazując na istniejące już ulgi i umowy ratalne oraz wysokie dochody skarżącej. Skarżąca zarzuciła błędne zastosowanie przepisów i brak formy decyzji administracyjnej. Sąd, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że sprawy dotyczące rozłożenia należności na raty składek nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a jedynie sądów powszechnych, zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z tym skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę L.S. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 kwietnia 2024 r. dotyczące odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu składek za styczeń 2024 r. Organ odmówił przyznania ulgi, argumentując, że skarżąca już korzysta z innych form pomocy (umowa ratalna, odroczenia płatności) i posiada wysokie dochody, które pozwalają na spłatę zadłużenia w całości. Skarżąca zarzuciła organowi błędne zastosowanie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wydania decyzji administracyjnej. Sąd, przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy, najpierw zbadał jej dopuszczalność. Stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 1 i 2), sprawy indywidualne z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące rozłożenia należności na raty, podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Wyjątki od tej zasady, określone w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., nie obejmują spraw o rozłożenie należności na raty. W związku z tym, droga sądowoadministracyjna okazała się niedopuszczalna. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił odrzucić skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na zawiadomienie ZUS o odmowie rozłożenia należności z tytułu składek na raty nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sprawy indywidualne z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące rozłożenia należności na raty, podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne. Wyjątki wskazane w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie obejmują tego typu spraw, co czyni drogę sądowoadministracyjną niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
PPSA art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku niedopuszczalności postępowania.
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący rozkładania należności na raty.
u.s.u.s. art. 29 § 1a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis wskazujący, że rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Wymienia wyjątki od zasady zaskarżania decyzji ZUS do sądu powszechnego, które podlegają kognicji sądów administracyjnych.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący formy decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy dotyczące rozłożenia należności z tytułu składek na raty nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych, zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnego zastosowania art. 29 ust. 1 u.s.u.s. Zarzut naruszenia art. 104 i 107 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie z pominięciem formy decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
każda decyzja wydana przez ZUS w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego wśród spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie ma rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem w tych sprawach niedopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna
Skład orzekający
Katarzyna Górska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące rozłożenia na raty składek ZUS nie należą do właściwości sądów administracyjnych, a jedynie sądów powszechnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw dotyczących rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu w sprawach ZUS, co jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 179/24 - Postanowienie WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Katarzyna Górska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi L.S. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 520100/71/12631/2024-RED-R w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek postanawia odrzucić skargę Uzasadnienie Skarga L.S. (dalej: "skarżąca") dotyczy zawiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu (dalej: "ZUS", "organ") z 26 kwietnia 2024 r. nr 520100/71/12631/2024-RED-R, w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozłożenie na raty należności z tytułu składek za styczeń 2024 r. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone zawiadomienie wydane zostało na skutek wniosku z 10 kwietnia 2024 r., w którym strona, wskazując na istnienie ważnego interesu osobistego oraz interesu społecznego, zwróciła się do organu o rozłożenie na raty składek za styczeń 2024 r. Odmawiając wyrażenia zgody na rozłożenie na raty tej należności organ wskazał, że strona realizuje umowę ratalną na należności z tytułu składek za okres 08.2023-10.2023, a także korzysta z innych ulg w postaci odroczenia terminu płatności składek: za 11.2023 r. (zrealizowana) i 12.2023 r., złożyła ponadto wniosek o odroczenie kolejnej składki bieżącej (za 03.2024 r.). Organ jako niewłaściwe uznał spłacanie układu ratalnego generując w tym samym czasie nowe zadłużenie. Zauważył, że z przedłożonych dokumentów finansowych wynika, że strona uzyskuje średniomiesięczny dochód w wysokości 164.981,47 zł, co w ocenie organu pozwala na spłatę przedmiotowego zadłużenia w całości. Dodał, że strona spłaca zobowiązanie z tytułu podatków w ratach po 35.000 zł miesięcznie, co jest kwotą wyższą od przedmiotowego zadłużenia, a sytuacja ta świadczy o uprzywilejowaniu innych wierzycieli względem ZUS co jest niedopuszczalne. Stwierdził, że opisane powyżej działania strony budzą obawę, że podobne praktyki miałyby miejsce w przypadku wyrażenia zgody na kolejny układ ratalny. Tymczasem udzielenie ulgi ma na celu sukcesywne zmniejszanie się zadłużenia, a nie doprowadzenie do powstania nowego. W skardze na powyższe zawiadomienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497; dalej: "u.s.u.s.") poprzez odmowę rozłożenia na raty składek za styczeń 2024 r. Wskazała także na naruszenie w tej sprawie art. 104 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) poprzez jej rozstrzygnięcie z pominięciem formy przewidzianej dla decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że droga sądowoadministracyjna dopuszczalna jest jedynie w sprawach wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., wśród których nie ma spraw opisanych w art. 29 u.s.u.s., dotyczących m.in. rozłożenia na raty należności z tytułu składek. Ocenił przy tym, że podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie wymaga wydania decyzji, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1a u.s.u.s. rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy. Organ dodał, że skarżąca wraz ze złożeniem skargi do tutejszego Sądu skierowała także odwołanie do Sądu Okręgowego w Olsztynie, które zostało przekazane sądowi powszechnemu do rozpoznania 24 maja 2024 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia, w tym przede wszystkim oceną, czy zaskarżone działanie organu podlega kontroli sądu administracyjnego. Mając na uwadze przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie (dotyczący rozłożenia na raty należności z tytułu składek) należy przede wszystkim zauważyć, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych orzekają co do zasady sądy powszechne a nie sądy administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw, a od decyzji tych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast wyjątki w tej materii zostały wskazane w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w świetle którego "od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego". W świetle powyższych regulacji prawnych należy stwierdzić, że każda decyzja wydana przez ZUS w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego, a jedyne odstępstwa dotyczą decyzji, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sprawy wskazane w tym ostatnim przepisie, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym. W konsekwencji decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wśród spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie ma jednak rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem w tych sprawach niedopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna (por. postanowienie NSA z 23 lutego 2024 r. sygn. akt I GSK 157/24, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI