I SA/Ol 170/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uznał, że przychód ze sprzedaży nieruchomości nie może być przeznaczony na spłatę kredytu zaciągniętego na jej nabycie, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego.
Skarżący sprzedał lokal mieszkalny przed upływem pięciu lat od jego nabycia i domagał się zwolnienia zryczałtowanego podatku dochodowego, argumentując, że uzyskany przychód przeznaczył na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup tej nieruchomości. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. dotyczy spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie *innej* nieruchomości, a nie spłaty kredytu związanego ze zbywaną nieruchomością. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że celem przepisu jest wspieranie nabywania nowych nieruchomości, a nie spłacanie zobowiązań.
Sprawa dotyczyła opodatkowania 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, który skarżący nabył w 2003 r. i sprzedał w 2006 r., czyli przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia. Skarżący twierdził, że uzyskany przychód w kwocie 59.000 zł został w dużej części przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego (41.328,48 zł) zaciągniętego na zakup tej nieruchomości, a także na inne wydatki. Domagał się zwolnienia z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), które przewidują zwolnienie dla przychodów wydatkowanych na cele mieszkaniowe lub na spłatę kredytu zaciągniętego na takie cele. Organy podatkowe uznały, że spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie jest celem uprawniającym do zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. wskazuje, iż zwolnienie dotyczy spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie *innej* nieruchomości lub praw służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a nie spłaty kredytu związanego ze zbywaną nieruchomością. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym celem przepisu jest zachęcanie do inwestowania w nowe nieruchomości, a nie spłacanie istniejących zobowiązań. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego o naruszeniu zasad współżycia społecznego, wskazując, że przepisy podatkowe jasno określają przesłanki zwolnienia, niezależnie od przyczyn sprzedaży czy braku uzyskania potocznego "zysku". Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przychód ze sprzedaży nieruchomości nie może być przeznaczony na spłatę kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. ma na celu wspieranie nabywania nowych nieruchomości lub praw służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a nie spłatę kredytów związanych ze zbywaną nieruchomością. Katalog celów zwolnienia jest enumeratywny i nie obejmuje spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 32 lit. a i lit. e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie dotyczy przychodów wydatkowanych na nabycie lub budowę nowej nieruchomości lub spłatę kredytu zaciągniętego na te cele, a nie na spłatę kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a - c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie jest celem uprawniającym do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. Celem przepisu jest wspieranie nabywania nowych nieruchomości, a nie spłacanie istniejących zobowiązań. Przepisy podatkowe jasno określają przesłanki zwolnienia, niezależnie od przyczyn sprzedaży czy braku uzyskania potocznego "zysku".
Odrzucone argumenty
Przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na jej nabycie powinien być zwolniony z podatku. Opodatkowanie przychodu, który nie stanowił "zysku" i został przeznaczony na spłatę kredytu, narusza zasady współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób było uznać, że skarżący spełnił warunki do skorzystania z ww. zwolnienia katalog ten ma charakter enumeratywny i nie wynika z niego możliwość zastosowania takiej ulgi w przypadku wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży wskazanych nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość ustawodawca zwolnił od opodatkowania część przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, wydatkowanego na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki, zaciągniętych na nabycie kolejnej nieruchomości, nie zaś zaciągniętych w związku ze zbywaną nieruchomością. założeniem ustawodawcy było zachęcanie podatników do nabywania w miejsce zbywanych nieruchomości, innych nieruchomości lub praw przeznaczonych do zaspokajania ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych, a nie na przykład do przeznaczania przychodu na spłacanie zaciągniętych zobowiązań finansowych
Skład orzekający
Andrzej Błesiński
przewodniczący
Renata Kantecka
sprawozdawca
Zofia Skrzynecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. w kontekście przeznaczenia przychodu ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego na jej nabycie."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2006 r. (choć zasada interpretacyjna może być nadal aktualna dla podobnych przepisów).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sprzedaży nieruchomości i próby skorzystania ze zwolnienia podatkowego, co jest interesujące dla wielu podatników. Wyjaśnia istotne niuanse interpretacyjne przepisów podatkowych.
“Sprzedajesz mieszkanie i spłacasz kredyt? Uważaj na podatek – sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie nie działa.”
Dane finansowe
WPS: 59 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 170/12 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2012-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Błesiński /przewodniczący/ Renata Kantecka /sprawozdawca/ Zofia Skrzynecka Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 3211/12 - Wyrok NSA z 2015-01-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a - c, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i lit. e, art. 28 ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 września 2012r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz doradcy podatkowego K. D. kwotę 600 (sześćset) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Uzasadnienie T. D. aktem notarialnym z dnia 13.09.2006r., dokonał sprzedaży lokalu mieszkalnego nr "[...]" usytuowanego na poddaszu budynku położonego przy ul. S. w O. za kwotę 59.000 zł (wartość lokalu została określona w §2 aktu notarialnego), który nabył w dniu 22.08.2003r. W związku ze zbyciem lokalu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, Naczelnik Urzędu Skarbowego, wszczął postępowanie w celu ustalenia, czy w związku ze sprzedażą powstał obowiązek zapłaty 10 % zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), dalej jako u.p.d.o.f.. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji, decyzją z dnia 16.11.2011r., określił T. D. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 5.900 zł, obliczone od przychodu w wysokości 59.000,00 zł, uzyskanego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uwzględnienie w rozliczeniu wydatków w łącznej kwocie 59.000 zł, poniesionych na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup ww. nieruchomość (lokalu mieszkalnego) w Banku"[...]" w wysokości 41.328,48 zł oraz w kwocie 10.885,59 zł wydatkowanej na spłatę należności zabezpieczonej hipoteką przymusową ustanowioną na rzecz wierzyciela "A" spółka jawna J. i W. K. oraz kwoty 6.785,93 zł wydatkowanej na: opłacenie kosztów sądowych związanych ze zmianami w księdze wieczystej, na dokonanie drobnych napraw w sprzedanym mieszkaniu, uregulowanie innych bieżących należności oraz korektę zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006r. Do odwołania strona załączyła pismo Banku "[...]" z dnia 4.05.2011r. Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", utrzymał w mocy opisaną decyzję. Wskazał, że w sprawie bezsporny jest fakt dokonania zbycia lokalu mieszalnego przed upływem pięciu lat od daty jego nabycia, jak i to, że T. D. nie złożył oświadczenia, że uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" lub lit. "e" u.p.d.o.f.. Organ II instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, w kwestii braku podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a lub e ustawy. Kierując się treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16.11.2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 z późn. zm.), stwierdził, że do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy wymienionej w art. 1, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Tym samym, do opodatkowania przychodu uzyskanego przez podatnika ze sprzedaży nieruchomości nabytej do dnia 31.12.2006 r. zastosował przepisy u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1.01.2007 r. Organ odwoławczy uznał, że poniesiony wydatek w kwocie 41.328,48 zł na spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego w Banku"[...]", na zakup w dniu 22.08.2003r. ww. mieszkania położonego przy ul. S. w O., nie spełniał wymogów określonych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "e" u.p.d.o.f., uprawniających do przyznania zwolnienia od podatku. W ocenie organu odwoławczego, przychód uzyskany przez odwołującego ze sprzedaży ww. nieruchomości tylko wtedy korzystałby ze zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie, gdyby kwota 41.328,48 zł została przeznaczona na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup innej nieruchomości lub praw przeznaczonych do zaspokajania indywidualnych potrzeb mieszkaniowych strony. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ II instancji powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii. Nadto odnosząc się do wskazanych w odwołaniu wydatków w łącznej kwocie 17.671,52 zł (10.885,59 zł + 6.785,93 zł), przeznaczonych na: spłatę należności zabezpieczonej hipoteką przymusową ustanowioną na rzecz wierzycieli – "A" spółka jawna J. i W. K., na opłacenie kosztów sądowych związanych ze zmianami w księdze wieczystej, na dokonanie drobnych napraw w sprzedanym mieszkaniu, uregulowanie innych bieżących należności oraz korektę zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006r., stwierdził, że nie zostały one wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f.. Tym samym nie mogły stanowić podstawy do zwolnienia przychodu w kwocie 17.671,52 zł, uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, z opodatkowania podatkiem w formie ryczałtu. Także spłata wierzytelności nie stanowiła kosztów odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., tym samym nie mogła być uwzględniona. Nadto odnosząc się do odwołania, jak i do dołączonych do niego: oświadczenia z dnia 12.07.2006r. i elektronicznego potwierdzenia przelewu, organ odwoławczy stwierdził, że kwota 10.885,59 zł wydatkowana przez stronę na spłatę należności, zabezpieczonej hipoteką przymusową, ustanowioną na rzecz wierzycieli - "A" spółka jawna J. i W. K. nie miała żadnego bezpośredniego związku z przychodami uzyskanymi ze sprzedaży ww. mieszkania. Podobnie uznał, że bez znaczenia dla sprawy był fakt, iż sprzedaż przedmiotowego mieszkania mogła nastąpić dopiero po wykreśleniu hipoteki przymusowej ustanowionej przez ww. firmy na spłatę należności. Rozpatrując przedmiotowe odwołanie organ II instancji podkreślił także, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających, iż kwota 6.785,93 zł została przeznaczona na opłacenie kosztów sądowych związanych ze zmianami w księdze wieczystej, czy też na dokonanie drobnych napraw w mieszkaniu lub uregulowanie innych (bliżej nieokreślonych) należności. Uznał, że pisemne oświadczenie strony o poniesionych wydatkach, niepoparte konkretnymi dowodami, nie pozwalało na zaliczenie ich do kosztów odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. D. wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej naliczenia podatku dochodowego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego od kwoty wydatkowanej na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup przedmiotowej nieruchomości w wysokości 41.328,48 zł. W uzasadnieniu skargi odniósł się do kwestii zakupu mieszania i zaciągniętego na ten cel kredytu hipotecznego w wysokości 49.000 zł. Wyjaśnił, że w związku z problemami finansowymi jakie miał w roku 2006, koniecznym stała się sprzedaż mieszkania. Podkreślił, że nie złożył oświadczenia, iż uzyskany przychód ze sprzedaży lokalu mieszalnego przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f., gdyż uzyskany przychód w 70% przeznaczył na spłatę kredytu zaciągniętego na jego nabycie. W jego ocenie uzyskane ze sprzedaży przychody przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości nie powinny być opodatkowane 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W jego przypadku przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nie stanowił bowiem zysku, gdyż sprzedaż mieszkania nastąpiła wyłącznie z powodu braku możliwości "obsługi" kredytu hipotecznego. W ocenie skarżącego, określenie podatku od "zysku", którego nie osiągnął jest naruszeniem zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę , Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W omawianej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy środki uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego wydatkowane przez skarżącego m.in. na spłatę kredytu zaciągniętego na jego nabycie stanowią realizację celu określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) u.p.d.o.f. Na wstępie rozważań należy stwierdzić, że w myśl art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Stosownie zatem do art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. źródłami przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., podatek od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10 % uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, chyba, że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e), z zastrzeżeniem art. 21 ust. 2 i 2a) u.p.d.o.f. W myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust 1 pkt 8 lit. a)-c): w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. stanowi, że wolny od podatku dochodowego jest przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust 1 pkt 8 lit. a)- c) w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów. Odnosząc się zatem do spornego w sprawie prawa do skorzystania przez skarżącego ze zwolnienia podatkowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e u.p.d.o.f sąd stanął na stanowisku, iż ustalając treść normy prawnej nie można ograniczyć się wyłącznie do wykładni językowej, podzielając w tym zakresie stanowisko części doktryny, jak i części orzecznictwa, przy czym nawet przyjmując powyższe nie sposób było uznać, że skarżący spełnił warunki do skorzystania z ww. zwolnienia. Z literalnego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) ustawy wynika bowiem, że ustawodawca uzależnia zastosowanie ulgi zawartej w tym przepisie od przeznaczenia części przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości (nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży) m.in. na spłatę kredytu i odsetek od kredytu zaciągniętego w banku mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na cele, o których mowa w lit. a), czyli na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, w tym także na spłatę kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania przychodu. Zdaniem Sądu, nie sposób poprzestać w tym przypadku na wykładni logiczno-gramatycznej spornego przepisu, w sytuacji gdy ustawodawca wprowadził katalog celów, na jakie mogą być wydatkowane środki uzyskane ze zbywanej nieruchomości, aby można było skorzystać ze wskazanego zwolnienia podatkowego. Co istotne, katalog ten ma charakter enumeratywny i nie wynika z niego możliwość zastosowania takiej ulgi w przypadku wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży wskazanych nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Oznacza to, że ustawodawca zwolnił od opodatkowania część przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, wydatkowanego na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki, zaciągniętych na nabycie kolejnej nieruchomości, nie zaś zaciągniętych w związku ze zbywaną nieruchomością. Sąd utożsamia się w tym zakresie z poglądami wyrażony m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1120/07, z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1192/10 , czy też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 863/08, w których to wskazano, iż "cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a/ u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., do których odwołuje się art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e/ tej ustawy, to "nabycie", "budowa", "rozbudowa", nadbudowa", "przebudowa" lub "adaptacja", finansowane (co stanowi przesłankę uzyskania ulgi) bezpośrednio lub pośrednio (poprzez spłatę kredytu przeznaczonego na wymienione cele i odsetek od tego kredytu) ze środków ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a/-c/ u.p.d.o.f. Nie można więc, wbrew literalnemu brzmieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a/ i e) u.p.d.o.f. oraz zgodnie z logiką celów, o których wyżej mowa, a więc "nabycia", "budowy", "rozbudowy", "nadbudowy", "przebudowy" lub "adaptacji", finansować (bezpośrednio czy pośrednio) z kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu tegoż "nabycia", "budowy", "rozbudowy", "nadbudowy", "przebudowy" lub "adaptacji". (publ. CBOIS). Zdaniem Sądu, wykładnia celowościowa art. 21 ust. 1 pkt 32 (również lit. e niniejszego przepisu) wskazuje, że założeniem ustawodawcy było zachęcanie podatników do nabywania w miejsce zbywanych nieruchomości, innych nieruchomości lub praw przeznaczonych do zaspokajania ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych, a nie na przykład do przeznaczania przychodu na spłacanie zaciągniętych zobowiązań finansowych, nawet w sytuacji gdy dotyczyły one kredytów mieszkaniowych. W konsekwencji należy stwierdzić, że u podstaw omawianego zwolnienia legło założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane bezpośrednio lub także pośrednio (kredyty, pożyczki i odsetki od tychże) na realizację nowego - szeroko rozumianego - celu mieszkaniowego. Natomiast spłata kredytu zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości, nie realizuje w żaden sposób celu mieszkaniowego. Nie powoduje bowiem, że podatnik zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na tezę, którą Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w wyroku z dnia 5 listopada 2009r., sygn. akt II FSK 863/08, a którą podziela sąd w składzie orzekającym: "Podatnik, który przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego na jej nabycie nie ma prawa do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.) chyba, że owa spłata następuje w celu nabycia innej nieruchomości lub prawa służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych podatnika." (publ. CBOIS). Dodatkowo należy stwierdzić, że dla możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. bez znaczenia jest fakt, że do sprzedaży nieruchomości doszło z uwagi na kłopoty finansowe zbywcy jak i okoliczność, że w wyniku tej transakcji zbywca nie uzyskał tzw. "zysku" . Ustawodawca jasno określił przesłanki do skorzystania z ww. uprawnienia, a żadna z nich nie odnosi się do przyczyn, dla których zbywca dokonuje sprzedaży nieruchomości. Możliwość opodatkowania 10% zryczałtowanym podatkiem uzyskanego przez sprzedawcę przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, nie uzależnił także od uzyskania przez podatnika tzw. "zysku" rozumianego potocznie jako nadwyżkę przychodów na poniesionymi kosztami, a jedynie w art. 28 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f posługuje się pojęciem "przychodu". Tym samym zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organy podatkowe zasad współżycia społecznego są nieuzasadnione. W świetle powyższych argumentów, Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnie 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270), dalej jako p.p.s.a.. Na podstawie art.250 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 212 , poz. 2075 ze zm.), sąd przyznał doradcy podatkowemu wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (600 zł) powiększone o należny podatek od towarów i usług. Z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy, pełnomocnikowi przyznano 100%, a nie jak wnioskował 150%, wynagrodzenia, przewidzianego w ww. rozporządzeniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI