Orzeczenie · 2025-02-27

I SA/Ol 16/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-02-27
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychoduprzedawnieniepostępowanie karne skarbowenierzetelne fakturyspółka jawnawspólnik spółkikontrola podatkowaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 680.243 zł. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez spółkę S. Spółka Jawna, której skarżąca była wspólniczką, kosztów uzyskania przychodu (k.u.p.) o łącznej kwocie 973.464,52 zł. Dotyczyły one m.in. odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości i wanny niewykorzystywanych w działalności, wydatków eksploatacyjnych związanych z tą nieruchomością, prywatnego zakupu koca i termosu, wydatków udokumentowanych fakturami od firm M.K., J.P., M.P., T. s.c. (nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych) oraz najmu lokali mieszkalnych od T.N. Skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r. oraz wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie karne. Sąd podzielił również stanowisko organów podatkowych co do zakwestionowania wskazanych kosztów uzyskania przychodu, stwierdzając, że nie zostały one poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, a faktury dokumentujące te wydatki nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz kryteriów zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodu w przypadku nierzetelnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2015 r. oraz interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2015 uległo przedawnieniu, mimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem warunkowo umarzającym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które wiązało się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Zakończenie tego postępowania prawomocnym wyrokiem warunkowo umarzającym spowodowało, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo, a decyzje podatkowe zostały wydane przed jego upływem.

Czy wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą stanowić koszty uzyskania przychodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu, ponieważ nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, a faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że zakwestionowane wydatki, w tym odpisy amortyzacyjne od niewykorzystywanej nieruchomości, wydatki eksploatacyjne, prywatne zakupy oraz faktury od wskazanych kontrahentów, nie spełniają wymogów kosztów uzyskania przychodu określonych w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Kluczowe było ustalenie, że transakcje te nie miały miejsca lub nie służyły działalności gospodarczej.

Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły materiał dowodowy, odmawiając przeprowadzenia niektórych wnioskowanych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły materiał dowodowy, a odmowa przeprowadzenia niektórych dowodów była uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe działały zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Odmowa przeprowadzenia dowodów była uzasadniona, gdy okoliczności były już wystarczająco stwierdzone lub gdy wnioski dowodowe odbiegały od przedmiotu sprawy. Ocena dowodów przez organy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny i była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodu to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, z wyjątkiem wydatków wymienionych w art. 23. Kluczowe jest faktyczne poniesienie wydatku, związek z przychodem i racjonalność działania.

Op art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Op art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Op art. 70 § 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Op art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej.

Op art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy.

Op art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Op art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ocenę dowodów.

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w deklaracji podatkowej.

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

Nierzetelne prowadzenie księgi podatkowej.

k.k.s. art. 61

Kodeks karny skarbowy

Wystawienie nierzetelnej faktury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. • Nierzetelność faktur i brak rzeczywistego poniesienia kosztów uzyskania przychodu. • Niewykorzystywanie zakwestionowanych składników majątkowych i wydatków w działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego w części nie dotyczącej faktur J.P. i M.P. • Wadliwe ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowa ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe. • Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z opinii biegłych i zeznań świadków.

Godne uwagi sformułowania

zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. nie uległo przedawnieniu • bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania uległ bowiem zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Op • nie ma przy tym większego znaczenia, jakie transakcje wywołujące skutki podatkowe, stały się przyczyną wszczęcia i prowadzenia postępowania karnoskarbowego • nie można uznać, że tylko jego część uległa przedawnieniu • organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami zasady prawdy obiektywnej • nie doszło do naruszenia obowiązków określonych w powołanych w petitum skargi przepisach • sporne faktury zakupowe nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych

Skład orzekający

Anna Janowska

przewodniczący

Katarzyna Górska

sprawozdawca

Przemysław Krzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz kryteriów zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodu w przypadku nierzetelnych faktur."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2015 r. oraz interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii podatkowych, takich jak przedawnienie zobowiązania i koszty uzyskania przychodu, a także pokazuje złożoność postępowań podatkowych powiązanych z postępowaniami karnymi. Jest to przykład analizy dowodów w kontekście nierzetelnych faktur.

Podatek nieprzedawniony mimo lat: jak postępowanie karne ratuje zobowiązanie podatkowe przed przedawnieniem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst