I SA/Ol 157/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2016-04-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od spadkówdarowiznyprawo szwedzkieobowiązek podatkowymoment powstania obowiązkuspadekdziedziczeniedecyzja podatkowakontrola sądowa

WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn, uznając, że organ nie wykazał konkretnych przepisów prawa szwedzkiego, na podstawie których powstał obowiązek podatkowy.

Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn po zmarłym w Szwecji obywatelu szwedzkim. Organ podatkowy ustalił obowiązek podatkowy na podstawie szwedzkiego spisu inwentarza, uznając dzień jego rejestracji za moment powstania obowiązku. Skarżąca zarzuciła brak ustalenia chwili otwarcia spadku zgodnie z prawem szwedzkim. Sąd uchylił decyzję, wskazując na konieczność powołania konkretnych przepisów prawa szwedzkiego, które przesądzają o powstaniu obowiązku podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi N. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn po zmarłym w Szwecji ojcu, J. L., który był obywatelem szwedzkim. Organ I instancji ustalił podatek, opierając się na spisie inwentarza z dnia 27 czerwca 2009 r. jako piśmie stwierdzającym nabycie spadku, co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w tej dacie. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i ustalił nowy podatek, uznając, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 6 listopada 2009 r., tj. w dniu rejestracji spisu inwentarza w Szwedzkiej Agencji Podatkowej, zgodnie z informacjami od szwedzkich organów podatkowych. Skarżąca zarzuciła organom brak ustalenia chwili otwarcia spadku zgodnie ze szwedzkim prawem cywilnym oraz nieprawidłowe opodatkowanie niektórych składników majątku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym problemem była konieczność wykazania konkretnych przepisów prawa szwedzkiego, na podstawie których nastąpiło przyjęcie spadku przez skarżącą, co jest zdarzeniem cywilnoprawnym warunkującym powstanie obowiązku podatkowego w Polsce. Sąd podkreślił, że ogólne informacje o szwedzkim prawie spadkowym nie są wystarczające do legalnego ustalenia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organom podatkowym ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności wskazania konkretnych przepisów prawa szwedzkiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku, a w przypadku stwierdzenia nabycia pismem, z chwilą sporządzenia tego pisma. Jednakże, aby móc prawidłowo ustalić moment powstania obowiązku podatkowego, organ podatkowy musi wskazać konkretne przepisy prawa obcego, na podstawie których nastąpiło przyjęcie spadku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla legalnego ustalenia obowiązku podatkowego konieczne jest powołanie się na konkretne przepisy prawa obcego, które przesądzają o ziszczeniu się skutku cywilnoprawnego (przyjęcia spadku), od którego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego. Ogólne informacje o zasadach dziedziczenia nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia z chwilą przyjęcia spadku.

u.p.s.d. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia tego pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

O.p. art. 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

Definicja obowiązku podatkowego jako nieskonkretyzowanej powinności przymusowego świadczenia pieniężnego.

O.p. art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość.

O.p. art. 68 § ust. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia prawa organu do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe wynosi 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

O.p. art. 68 § ust. 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia wynosi 5 lat, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji lub nie ujawnił wszystkich danych.

p.p.s.a. art. 133 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie akt administracyjnych, w granicach sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.c. art. 1025 § § 2

Kodeks cywilny

Kwestia stwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub notariusza.

p.p.m. art. 34

Ustawa Prawo prywatne międzynarodowe

W sprawach spadkowych właściwe jest prawo ojczyste spadkodawcy z chwili jego śmierci.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

u.p.s.d. art. 7

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 17a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

O.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § ust. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

O.p. art. 124

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § ust. 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § ust. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § ust. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odmawia przeprowadzenia dowodu z dokumentu, jeśli nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie wykazał konkretnych przepisów prawa szwedzkiego, na podstawie których nastąpiło przyjęcie spadku przez skarżącą, co jest niezbędne do ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Ogólne informacje o szwedzkim prawie spadkowym uzyskane od szwedzkiej administracji podatkowej nie są wystarczające do legalnego ustalenia zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia przez skarżącą spadku po J.L. Organ podatkowy ma obowiązek wskazać w decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe konkretne przepisy prawa obcego, na podstawie których doszło do przyjęcia spadku. Nie wypełnia tego wymogu samo powołanie się na fakt przeprowadzenia postępowania spadkowego według prawa obcego, czy też poglądowa prezentacja ogólnych zasad dziedziczenia na gruncie australijskiego porządku prawnego.

Skład orzekający

Wojciech Czajkowski

przewodniczący

Renata Kantecka

sprawozdawca

Jolanta Strumiłło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku dziedziczenia zagranicznego, konieczność powoływania konkretnych przepisów prawa obcego przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy spraw spadkowych z elementem zagranicznym, gdzie prawo obce ma zastosowanie do ustalenia cywilnoprawnych skutków dziedziczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia podatkowego związanego z prawem obcym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i międzynarodowym.

Dziedziczenie za granicą: Kiedy polski urząd skarbowy może nałożyć podatek? Kluczowa rola prawa obcego.

Dane finansowe

WPS: 1 759 415,41 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 157/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 93 poz 768
art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 4
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 4, art. 21 par. 1 pkt 2, art. 68 par. 1, art. 121 par. 1, art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 106 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka ( sprawozdawca ) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi N. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od spadków i darowizn I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 9217 (dziewięć tysięcy dwieście siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. decyzją z dnia "[...]" ustalił N. J. (dalej jako "strona", "skarżąca") podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym dnia 1 października 2007r. J. L., w wysokości 131.681 zł.
W dniu 7 listopada 2014r. strona, odpowiadając na wezwanie organu do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu majątku w drodze spadku, złożyła w Urzędzie Skarbowym w I. przetłumaczony z języka szwedzkiego dokument stanowiący spis inwentarza po J. L. sporządzony w dniu 27 czerwca 2009r., wskazujący osoby dziedziczące, majątek spadkowy oraz długi i potrącenia/ odliczenia. Nie przedłożyła natomiast zeznania podatkowego na druku SD-3. W konsekwencji powyższego, postanowieniem z dnia 27 listopada 2014r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym "[...]" 2007r. J. L..
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że zgodnie ze spisem inwentarza z dnia 27 czerwca 2009r. sporządzonym w Szwecji, zmarły J.L. pozostawił po sobie spadkobiercę – córkę N.J.. Małoletnia strona reprezentowana była przez matkę J. J.. W dniu 6 kwietnia 2010r. przedstawiciel ustawowy małoletniej złożyła w organie wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia VAT z tytułu przywozu samochodu z terytorium innego państwa członkowskiego. We wniosku wskazano nabycie samochodu w drodze spadku w dniu 27 czerwca 2009r. Następnie w dniu 10 września 2014r. do organu wpłynęła informacja A. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. o dokonanych wypłatach na rzecz spadkobierczyni.
Organ I instancji stwierdził, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 27 czerwca 2009r. (data sporządzenia spisu inwentarza). Opierając się na zebranym materiale dowodowym, organ ustalił masę spadkową i dokonał przeliczenia waluty posługując się średnim kursem korony szwedzkiej z dnia 29 czerwca 2009r. Łączna wartość masy stanowiła kwotę 1.939.212,63 zł, łączna wartość długów i ciężarów - 39.601,45 zł. Po uwzględnieniu kwoty wolnej od podatku, organ obliczył należny podatek od spadków i darowizn na kwotę 131.681 zł.
W odwołaniu strona zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie:
- art.6 ust.4 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009r., nr 93, poz.678 ze zm.), dalej jako "u.p.s.d." w zw. z art.1025 §2 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że pismem stwierdzającym nabycie spadku w rozumieniu art.6 ust.4 u.p.s.d. jest spis inwentarza sporządzony 27 czerwca 2009r. w Szwecji, a w konsekwencji nieprawidłowe oznaczenie terminu powstania obowiązku podatkowego, podczas gdy pismem stwierdzającym nabycie spadku w rozumieniu tego przepisu jest orzeczenie sądu lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia,
- art.120 w zw. z art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej jako "O.p.", w zw. z art.1025 §1 Kodeksu cywilnego, poprzez bezpodstawne przypisanie sobie kompetencji do orzekania w przedmiocie spadkobrania, podczas gdy kwestia stwierdzenia nabycia spadku po J.L. nie została jeszcze rozstrzygnięcia ani przez sąd powszechny, ani przez uprawnionego do tego notariusza,
- art.7 u.p.s.d. w zw. z art.121 §1 i art.210 §4 O.p., poprzez błędne ustalenie podstawy opodatkowania w oparciu o średni kurs korony szwedzkiej z dnia 29 czerwca 2009r., a nie z dnia powstania obowiązku podatkowego i niewskazanie podstawy wyliczenia wysokości długów i ciężarów obciążających spadek,
- art.68 §1 w zw. z art.21 §1 pkt 2 O.p. w zw. z art.6 ust.4 u.p.s.d., gdyż prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe wygasło w dniu 31 grudnia 2012r. – w sytuacji prawnej określonej w art.6 ust.4 u.p.s.d. nie ma zastosowanie 5 letni termin przedawnienia, gdyż przepis ten nie nakłada na podatnika ponownego obowiązku złożenia zeznania podatkowego i ujawnienia wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji w całości i ustalił stronie podatek od spadów i darowizn z tytułu nabycia spadku po J.L. w wysokości 119.116 zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał treść art.68 §1 i §2 pkt 1, art.21 §1 pkt 2 O.p. oraz art.6 ust.4 i art.17a u.p.s.d.. Stwierdził, że strona nie złożyła zeznania podatkowego w terminie 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, ani zgłoszenia w terminie 6 miesięcy. Skoro uchybiła tym terminom, to zgodnie z art.68 §2 pkt 1 O.p., w sprawie ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia prawa ustalenia zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Obowiązek podatkowy powstał w sprawie w 2009r., a więc prawo do wydania decyzji ustalającej przedawniłoby się z końcem 2014r. Decyzja organu I instancji została natomiast wydana w dniu 23 grudnia 2014r. i doręczona w dniu 29 grudnia 2014r., czyli przed upływem terminu przedawnienia. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał wyroki sądów administracyjnych.
Organ stwierdził, że strona nabyła spadek po ojcu – J.L., który miał obywatelstwo szwedzkie. Zgon nastąpił w dniu "[...]" 2007r. w Szwecji. W myśl art.34 ustawy z dnia 12 listopada 1965r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. nr 46, poz.290 ze zm.), w sprawach spadkowych właściwe jest prawo ojczyste spadkodawcy z chwili jego śmierci. Zaznaczył, że Sąd Rejonowy w G., postanowieniem z dnia "[...]"., sygn. akt "[...]", odrzucił wniosek strony o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu. Sąd wskazał, że przesłanką odrzucenia jest brak jurysdykcji krajowej – spadkodawca był obywatelem szwedzkim i zmarł w Szwecji, nie miał obywatelstwa polskiego, nie pozostawił w Polsce nieruchomości, ani majątku spadkowego, a wnioskodawczyni nie wykazała, że nie może uzyskać stwierdzenia nabycia spadku przed sądem szwedzkim, ani że spadkodawca miał zwykłe miejsce pobytu w Polsce. W konsekwencji powyższego organ stwierdził, że w sprawie kwestie nabycia spadku należy rozpoznać w świetle prawa spadkodawcy, tj. prawa szwedzkiego.
Organ wskazał, że uzyskał od szwedzkiej administracji podatkowej informacje, że szwedzki podatek od spadku został zniesiony 17 grudnia 2004r. i dlatego nie ma przepisów podatkowych stanowiących kiedy powstaje obowiązek podatkowy. Pozostałe przepisy stanowią jedynie, że powinno zostać sporządzone zestawienie masy spadkowej po osobie zmarłej, a Szwedzka Agencja Podatkowa powinna zarejestrować masę spadkową. Wyjaśniono, że zestawienie masy spadkowej po J.L. zostało sporządzone 27 czerwca 2009r. i zarejestrowane przez Szwedzką Agencję Podatkową w dniu 6 listopada 2009r.. Poinformowano, że zgodnie ze szwedzkim prawem cywilnym zestawienie masy spadkowej jest dokumentem, który przekazuje prawo własności spadkobiercy nad masą spadkową, kiedy jest zarejestrowane w Szwedzkiej Agencji Podatkowej. Wskazano, że z punktu prawa cywilnego strona nabyła prawo własności nad spadkiem w dniu 6 listopada 2009r.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie znajduje zastosowanie art.6 ust.4 zdanie 1 u.p.s.d., stanowiący że w sytuacji gdy nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia tego pisma. W świetle prawa szwedzkiego spadkobierca nabywa prawo własności nad spadkiem z momentem zarejestrowania w Szwedzkiej Agencji Podatkowej zestawienia masy spadkowej, a zatem w niniejszej sprawie dzień 6 listopada 2009r. jest dniem, w którym stwierdzono pismem, że strona nabyła spadek. Tym samym, z tym dniem powstał obowiązek podatkowy.
Organ zaznaczył, że podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych ustalona według stanu i cen rynkowych z dnia 6 listopada 2009r. Do ustalenia wartości rzeczy i praw majątkowych oraz długów i ciężarów w niniejszej sprawie należy przyjąć wartość korony szwedzkiej na ww. dzień. Wobec powyższego, łączna wartość masy spadkowej stanowi kwotę 1.759.415,41 zł, a długi i ciężary – 39.313,58 zł. Po uwzględnieniu kwoty wolnej od podatku, podstawa opodatkowania wyniosła 1.710.464,83 zł, a podatek należny – 119.116 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art.210 § 1 pkt 4 i 6 O.p., poprzez brak powołania podstawy prawnej, a następnie wyjaśnienia tej podstawy w uzasadnieniu, która legła u podstaw przyjęcia, że skarżąca w dniu 6 listopada 2009r. nabyła prawo własności nad spadkiem po ojcu w rozumieniu szwedzkiego prawa cywilnego, wskutek czego doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego – zasady informowania oraz zasady przekonywania,
- art.2 u.p.s.d., poprzez brak ustalenia chwili otwarcia spadku po J.L. w rozumieniu szwedzkiego prawa cywilnego i ograniczenie się jedynie do ustalenia chwili powstania obowiązku podatkowego w rozumieniu polskiego prawa podatkowego, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem to chwila otwarcia spadku decyduje o tym, które składniki masy spadkowej po J.L. znajdujące się za granicą podlegające wykonaniu za granicą, podlegają podatkowi od spadków i darowizn,
- art.3 pkt 4 i 6 u.p.s.d., przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że środki na rachunku w banku A., w banku B. oraz jednostki uczestnictwa w Funduszu C. podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, podczas gdy nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego, środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym i na indywidulanym koncie zabezpieczenia emerytalnego nie podlega opodatkowaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku strony internetowej dotyczącej Programu C. na okoliczność, że środki zgromadzone na funduszu nie podlegają opodatkowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art.133 §1 i 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz.270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia przez skarżącą spadku po J.L..
Skarżąca jest spadkobiercą po ojcu – J. L., który zmarł w dniu "[...]" 2009r. w Szwecji. Spadkodawca miał obywatelstwo szwedzkie, polskiego obywatelstwa nie posiadał. Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" odrzucił wniosek skarżącej o stwierdzenie nabycia spadku po ww., z uwagi na brak jurysdykcji krajowej sądów polskich.
Powołując się na uzyskane od szwedzkiej administracji podatkowej informacje, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle szwedzkiego prawa zestawienie masy spadkowej jest dokumentem, które przekazuje prawo własności spadkobiercy nad masą spadkową, kiedy zostanie zarejestrowane w Szwedzkiej Agencji Podatkowej. Skoro zatem, w niniejszej sprawie zestawienie masy spadkowej po zmarłym J.L. sporządzono w dniu 27 czerwca 2009r. i zarejestrowano w Szwedzkiej Agencji Podatkowej w dniu 6 listopada 2009r., to organ przyjął, że skarżąca nabyła prawo własności nad spadkiem w dniu 6 listopada 2009r. Dzień ten uznano za dzień, w którym stwierdzono pismem, że skarżąca nabyła ww. spadek. Tym samym również za dzień powstania obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie.
Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżąca, która podkreśla, że organ nie ustalił chwili otwarcia spadku po J.L. w rozumieniu szwedzkiego prawa cywilnego, która ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Przepis art.6 ust.1 pkt 1 u.p.s.d. stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze dziedziczenia, z chwilą przyjęcia spadku. Zgodnie zaś z art.6 ust.4 u.p.s.d., jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.
Zasadnicze znaczenie dla powstania obowiązku podatkowego w sprawie ma zatem ustalenie chwili przyjęcia spadku.
Wskazać również należy, że zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn należy do zobowiązań, które powstają z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art.21 §1 pkt 2 O.p.). Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w ww. przepisie, zgodnie z art.68 §1 O.p., nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczono po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z kolei w myśl art.68 §2 O.p., jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, albo w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w §1, nie powstaje pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Według legalnej definicji pojęcia obowiązku podatkowego, zawartej w art.4 O.p., jest nim wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
Termin przedawnienia uprawnienia organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe rozpoczyna bieg z chwilą powstania obowiązku podatkowego, a ten powstaje – przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.
Z treści art.6 ust.1 pkt 1 u.p.s.d. jednoznacznie wynika bowiem, że moment powstania obowiązku podatkowego został powiązany z konkretnym zdarzeniem cywilnoprawnym – przyjęciem spadku. W rozpoznanej sprawie dziedziczenie następuje w oparciu o przepisy prawa cywilnego obcego (szwedzkiego). Okoliczność ta implikuje zatem powstanie uzasadnionych wątpliwości dotyczących ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2016r. sygn. akt II FSK 185/14, który w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym: "W takiej sytuacji, aby zadośćuczynić wymogom zasady legalizmy (por. art.7 Konstytucji RP i art.120 Ordynacji podatkowej), organ podatkowy ma obowiązek wskazać w decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe konkretne przepisy prawa obcego, na podstawie których doszło do przyjęcia spadku, a więc podstawę prawną wystąpienia zdarzenia, od zaistnienia którego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego. (...) Nie wypełnia tego wymogu samo powołanie się na fakt przeprowadzenia postępowania spadkowego według prawa obcego, czy też poglądowa prezentacja ogólnych zasad dziedziczenia na gruncie australijskiego porządku prawnego. Trzeba mieć na uwadze, że strukturalny element konstrukcji podatku – obowiązek podatkowy – uzależniony jest od wystąpienia określonego zdarzenia cywilnoprawnego na gruncie prawa obcego, stąd, aby zadośćuczynić zasadzie legalizmu oraz zasadzie przekonywania (por. art.121 §1 i art.124 Ordynacji podatkowej), należy powołać w decyzji konkretne normy prawa obcego, które przesądzają o ziszczeniu się określonego w ustawie podatkowej skutku w obszarze prawa cywilnego, od którego z kolei uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego." (publ. CBOSA).
Za wystarczające nie może zostać zatem uznane powołanie się przez organ na ogólne informacje dotyczące zasad dziedziczenia według prawa szwedzkiego uzyskane od organów szwedzkiej administracji podatkowej. Z informacji tych wynika jedynie, że zgodnie ze szwedzkim prawem cywilnym zestawienie masy spadkowej jest dokumentem, który przekazuje prawo własności spadkobiercy nad masą spadkową, kiedy jest zarejestrowane w Szwedzkiej Agencji Podatkowej. Przed 17 grudnia 2014r. główną zasadą w Szwecji było, że obowiązek podatkowy powstawał w dniu kiedy osoba zmarła, ale to prawo już nie obowiązuje. Tak ogólna informacja szwedzkiej administracji podatkowej nie może rozstrzygać o dziedziczeniu w świetle szwedzkiego prawa cywilnego. Samo zniesienie w Szwecji podatku od spadków nie oznacza zniesienia regulacji w zakresie prawa spadkowego i skutków cywilnoprawnych spadkobrania.
Powołanie konkretnych przepisów prawa szwedzkiego, na podstawie których przyjęto wystąpienie skutków cywilnoprawnych, od których uzależniony jest moment powstania obowiązku podatkowego jest zatem niezbędne dla stwierdzenia legalności zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji powyższego, za przedwczesne należy uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Na podstawie art.106 §3 p.p.s.a. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z wydruku ze strony internetowej C., bowiem nie jest to dokument, a nadto jest to ogólna oferta programów C., która nie odnosi się wprost do skarżącej i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W toku ponownego postępowania, organy podatkowe zobowiązane będą wskazać przepisy prawa szwedzkiego, na podstawie których nastąpiło przyjęcie przez skarżącą spadku po J.L., czyli zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego, wymienione w art.6 ust.1 pkt 1 u.p.s.d. Dopiero jednoznaczne ustalenie w tym zakresie pozwoli na prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż od niego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego.
W wyniku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił tę decyzję. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni stanowisko Sądu w zakresie konieczności wskazania przepisów prawa szwedzkiego w kwestii przyjęcia spadku.
O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należą przy tym: uiszczony wpis sądowy, opłata skarbowa od pełnomocnictwa i wynagrodzenie adwokata. Wynagrodzenie adwokata zostało ustalone, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI