I SA/Ol 156/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-09-01
NSApodatkoweWysokawsa
nieujawnione źródła przychodówzryczałtowany podatek dochodowywydatkiprzychodydowodyciężar dowoduprzedawnienieOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997 rok.

Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997 rok w wysokości 29.538,70 zł. Podstawą opodatkowania były wydatki poniesione przez podatniczkę w 1997 roku (89.936,40 zł), które przewyższały jej ujawnione przychody i zasoby finansowe. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie dopatrzyły się naruszeń prawa, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997 rok w kwocie 29.538,70 zł. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także zasad procesowych. Organy podatkowe ustaliły, że w 1997 roku K. S. poniosła wydatki na kwotę 89.936,40 zł, które nie znajdowały pokrycia w ujawnionych przychodach ani zgromadzonych wcześniej zasobach. W związku z tym, od nadwyżki wydatków nad przychodami (39.384,60 zł) ustalono 75% zryczałtowany podatek dochodowy. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły twierdzenia podatniczki dotyczące źródeł pokrycia wydatków, w tym darowizn, pożyczek i dochodów z pracy za granicą. Strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a złożone dokumenty i wyjaśnienia były sprzeczne lub niewiarygodne. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, takie wydatki stanowią podstawę do opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że opodatkowanie dochodów z nieujawnionych źródeł następuje na podstawie tzw. znamion zewnętrznych, czyli wydatków podatnika. Ciężar dowodu wykazania, że wydatki te znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach lub zasobach, spoczywa na podatniku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

O.p. art. 68 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umowa między Polską a RFN w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku art. 14 § ust. 2 lit. b

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa, w tym art.68 § 4 Ordynacji podatkowej (przedawnienie). Naruszenie art.10 ust.1 pkt 9 i art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naruszenie zasad procesowych (art.120, 121, 122, 124 Ordynacji podatkowej). Wydatki nie zostały poniesione w 1997r. Podatniczka wykazała źródła dochodów. Dochody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach powinny być traktowane jako inne źródła przychodów, a nie dochody z nieujawnionych źródeł podlegające 75% stawce. Przerzucenie na podatnika ciężaru udowodnienia uzyskiwanych dochodów. Błędy w ustaleniu stanu faktycznego. Dowolna ocena zgromadzonego materiału dowodowego. Badanie źródeł dochodu od 1991r. mimo braku obowiązku przechowywania dokumentacji. Nieuznanie dochodów z napiwków. Nieuznanie korzyści majątkowych od S. C. jako źródła dochodów. Nieustalenie statystycznych kosztów utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

opodatkowanie na podstawie tzw. znamion zewnętrznych (tj. wydatków) ciężar dowodu obciąża jednak w takim przypadku samego podatnika nie ma znaczenia, czy podatnik uzyskał z ujawnionych źródeł wyższe przychody aniżeli zadeklarował, czy też w ogóle nie zgłosił swego przychodu do opodatkowania organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił nie znajduje oparcia w materiałach sprawy twierdzenie Strony Skarżącej, iż nie poniosła w 1997r. wydatków dotyczących zakupu lokalu stanowisko organów podatkowych wobec tych twierdzeń uznać trzeba za prawidłowe, gdyż nie wykracza ono poza granice swobodnej oceny dowodów

Skład orzekający

Wiesława Pierechod

przewodniczący

Wojciech Czajkowski

sprawozdawca

Zofia Skrzynecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł, ciężaru dowodu w takich sprawach, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 roku i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach i orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieujawnionych źródeł przychodów i wydatków, które je przekraczają. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują dowody i ciężar dowodu w takich sytuacjach, co jest istotne dla wielu podatników i prawników.

Wydatki ponad 80 tys. zł, a dochody znikome? Sąd wyjaśnia, jak opodatkować nieujawnione źródła przychodów.

Dane finansowe

WPS: 39 384,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 156/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-09-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Wiesława Pierechod /przewodniczący/
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Zofia Skrzynecka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 września 2004r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997r. oddala skargę.
Uzasadnienie
K. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 marca 2004r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 22 grudnia 2003r. ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1997r. w wysokości 29.538,70 zł.
W uzasadnieniu Pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji organy II instancji naruszenie przepisów prawa, w tym art.68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 z późn.zm.), art.10 ust.1 pkt 9 i art.30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. nr 90, poz.416 z późn.zm.), a ponadto zasad procesowych wyrażonych w art.120, 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe ustaliły, że w 1997r. K. S. uzyskała przychody w łącznej wysokości 50.551,80 zł., na które składały się oszczędności Podatniczki na początek roku, świadczenia z funduszu pracy, kwoty otrzymane od S. C., z którym pozostawała ona w związku konkubenckim, a ponadto darowizna otrzymana od brata, K. S.
W tym samym roku, jak podały organy podatkowe K. S. poniosła wydatki na łączną kwotę 89.936,40 zł., w tym w kwocie 70.100,00 zł z tytułu wpłat na poczet zakupu lokalu mieszkalnego, a ponadto na cele osobiste, zakup nieruchomości, opłaty notarialne oraz w związku z uiszczeniem podatku dochodowego z rozliczenia za 1996r.
W oparciu o powyższe ustalenia organy obu instancji zgodnie przyjęły, iż ani osiągnięte przychody, ani zgromadzone wcześniej zasoby poddane opodatkowaniu bądź zwolnione od podatku nie pozwalały na pokrycie poniesionych przez Podatniczkę w 1997r. wydatków. W związku z tym, iż suma poniesionych przez K. S. w 1997r. wydatków przewyższała wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych i wolnych od opodatkowania źródłach przychodów o 39.384,60 zł., od kwoty tej, na podstawie art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalono 75% zryczałtowany podatek dochodowy, tj. w kwocie 29.538,70 zł.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko organu I instancji. Powołując się na treść art.20 ust.3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w świetle tego przepisu nie ma znaczenia, czy podatnik uzyskał z ujawnionych źródeł większe przychody, aniżeli zadeklarował, czy też w ogóle nie zgłosił źródeł swego przychodu do opodatkowania. Skoro zatem podatnik nie wykazał w prowadzonym postępowaniu, iż osiągnął przychody wyższe od zadeklarowanych przyjąć należy, że wydatki te pokryte zostały przychodami ze źródeł nie ujawnionych.
Odnosząc się do podnoszonych przez Pełnomocnika strony zarzutów w toku postępowania odwoławczego, iż nie zachodzi przesłanka określona w cyt. wyżej przepisie art.20 ust.3 skoro Strona ujawniła źródła przychodów w toku prowadzonego postępowania w sprawie, organ II instancji podniósł, iż samo ujawnienie źródeł przychodów w postępowaniu podatkowym nie skutkuje jego umorzeniem, bowiem istotne jest czy poniesione wydatki i wartości zgromadzonego w roku podatkowym mienia, znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Organ II instancji zwrócił uwagę, iż Urząd Skarbowy złożone wyjaśnienia i dowody poddał ocenie i dokonał ich sprawdzenia. Uwzględnił bowiem podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące przekazywania jej kwot na utrzymanie przez S. C. oraz otrzymania darowizny od brata K. S.
Natomiast oświadczenie o środkach gromadzonych przez stronę w domu, a pochodzących z dochodów z pracy i napiwków w kraju oraz pracy w Niemczech w latach 1995-1997, jako nie poparte żadnymi dowodami, organ I instancji słusznie uznał za niewiarygodne i uzasadnił swoje stanowisko. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Podatniczka nie przedłożyła na potwierdzenie posiadania oszczędności żadnego dowodu, natomiast na organie podatkowym nie spoczywa nieograniczony obowiązek ich poszukiwania. Dyrektor Izby wskazał, że o ile w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nie ujawnionych źródeł przychodu zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających zeznany dochód, na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach. Wyjaśnienia podatnika stanowią dowód w takim postępowaniu, lecz podlegają ocenie organu podatkowego i ich wartość dowodowa zależy od tego, czy są one prawdopodobne. Strona natomiast w prowadzonym postępowaniu składała sprzeczne wyjaśnienia i zeznania odnośnie posiadanych oszczędności na dzień 1 stycznia 1997r., otrzymanych pożyczek i darowizn, ponoszonych kosztów utrzymania oraz wykonywanej pracy zarobkowej w kraju, w zakresie organizowania imprez rodzinnych i za granicą.
Nie uwzględniając zarzutów Podatniczki dotyczących pominięcia wskazanych przez Nią dochodów pracy w Niemczech oraz oszczędności z pracy w kraju i otrzymanych napiwków, Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego legalne źródła tych dochodów. Wskazał jednocześnie, że nie zostały one wcześniej ujawnione i zgłoszone do opodatkowania przez K. S. oraz, że nie są to dochody wolne od opodatkowania.
W ocenie organu, przedłożone w trakcie postępowania na potwierdzenie zgromadzenia zasobów pieniężnych stanowiących źródło pokrycia wydatków 1997r., umowy pożyczek i darowizn sporządzone zostały na użytek prowadzonego postępowania w sprawie, bowiem w rzeczywistości nie zostały one przekazane. Organ podatkowy nie dał również wiary złożonemu przez K. S. oświadczeniu o przekazaniu jej przez S. C. kwoty 100.000 zł. na przechowanie. Organ uznał, iż umowa w tym zakresie sporządzona została w związku z postępowaniem w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów, skoro stosowne oświadczenie w tej kwestii Strona złożyła w dniu 24 września 2002r., umowę przedłożono w dniu 13 listopada 2002r., zaś postępowanie wszczęto 01 lutego 2002r.
Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w toku postępowania w sprawie podjęto niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i dokonano prawidłowej oceny zebranych dowodów.
Organ II instancji nie znalazł również podstaw do uznania podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia art.68 § 4 Ordynacji podatkowej wobec przedawnienia z dniem 31 grudnia 2003r. prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodu z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów w związku z upływem 5-letniego terminu przewidzianego w tym przepisie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w niniejszej sprawie, zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu z nie ujawnionych źródeł za 1997r. powstało, bowiem decyzja Urzędu Skarbowego ustalająca to zobowiązanie została doręczona w dniu 23 grudnia 2003r., a więc przed upływem 5 lat, licząc od końca roku 1998, tj. od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego o wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997.
W złożonej skardze Pełnomocnik K. S. podtrzymując wcześniejsze stanowisko w kwestii przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego za 1997r. zarzucił wydanej decyzji dokonanie ustaleń przychodów za 1997r. w sytuacji, gdy Strona nie poniosła wówczas wydatków objętych postępowaniem z nieujawnionych źródeł. Zakupu nieruchomości dokonała bowiem aktem notarialnym z dnia 28 lutego 1998r.
Podtrzymując zarzuty poniesione w postępowaniu odwoławczym Pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż w stanie prawnym obowiązującym w 1997r. przedmiotem opodatkowania na podstawie art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych były dochody z nieujawnionych źródeł, to jest takich, których podatnik nie może lub nie chce wskazać organowi. W niniejszej sprawie Podatniczka wykazała natomiast źródła dochodów, co powoduje, że zaskarżona decyzja nie ma podstaw faktycznych.
Pełnomocnik zwrócił ponadto uwagę, iż ustawodawca przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach potraktował w 1997r. jako inne źródła przychodów wymienione w art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które podlegały wówczas łącznemu rozliczeniu w zeznaniu rocznym według właściwej stawki podatkowej, a nie według sankcyjnej stawki 75%, którą z kolei należy stosować do dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów.
Strona zarzuciła, iż organy nie ustaliły stanu faktycznego co do wysokości posiadanego majątku zgromadzonego przez K. S. Zdaniem Strony Skarżącej, fakt zarobkowania za granicą został nie tylko uprawdopodobniony przez stronę, lecz udowodniony, co wynika zarówno z paszportu, jak i oświadczeń pracodawców. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje natomiast, że podatnik nie ma obowiązku przechowywania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanych dochodów. Organ podatkowy nie mógł w takiej sytuacji podnosić wobec podatnika zarzutu, że nie potrafi on udokumentować wysokości tych dochodów. Żądanie zatem przez organ dokumentów, jak i informacji odnośnie uzyskiwanych dochodów, czy miejsca pracy za granicą, wobec tak znacznego upływu czasu, narusza zasadę wyrażoną w art.121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Pełnomocnik K. S. nie zgodził się również z nie uznaniem wskazanych przez stronę dochodów z napiwków. Ponadto zarzucił, iż organ pierwszej instancji nie uznał w całości za źródło dochodów strony ujawnionych korzyści majątkowych uzyskiwanych w latach 1995-1997 od S. C. Nie próbował też ustalić kwot przekazywanych na K. S., ani nie obliczył statystycznych kosztów jej utrzymania.
Mając zatem na uwadze
przedawnienie zobowiązania podatkowego za 1997r.,
wydanie decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy za 1997r. w sytuacji gdy wydatki zostały dokonane w roku 1998,
przerzucenie na podatnika ciężaru udowodnienia uzyskiwanych dochodów,
błędy w ustaleniu stanu faktycznego,
dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz
badanie przez organy podatkowe źródeł dochodu strony począwszy od 1991r., w sytuacji gdy podatnik nie miał obowiązku prawnego przechowywania dokumentacji za te lata, Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu własnej decyzji z dnia 19 marca 2004r. i wniósł o oddalenie skargi.
Przeprowadzone na wniosek Strony Skarżącej postępowanie mediacyjne w sprawie, wszczęte po złożeniu skargi na wymienioną wyżej decyzję organu II instancji, nie doprowadziło do podjęcia ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badając materiały sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga nie może spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem ocena przeprowadzonego postępowania podatkowego nie wykazała, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem prawa. Tylko zaś taki wniosek prowadzić mógł do uwzględnienia skargi, w myśl przepisów art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270).
Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie wystąpiły uchybienia, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego.
Według art.10 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu, są oprócz wymienionych wcześniej w ośmiu punktach "inne źródła".
Zgodnie zaś z art. 20 ust.1 za przychody z innych źródeł, o których mowa w art.10 ust.1 pkt 9, uważa się między innymi przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, których wysokość po myśli art.20 ust.3 ustala się, przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Na podstawie art.30 ust.1 pkt 7 ustawy, dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z dochodami z innych źródeł przychodów, zaś podatek dochodowy ustala się w wysokości 75 % dochodu.
Opodatkowanie w takiej sytuacji, o jakiej mowa w przytoczonych wyżej przepisach, następuje zatem na podstawie tzw. znamion zewnętrznych (tj. wydatków) świadczących o położeniu ekonomicznym podatnika. Oznacza to, iż organ podatkowy na podstawie powyższych przepisów uprawniony jest do porównania wysokości wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do wartości opodatkowanych bądź zwolnionych z podatków zasobów finansowych, jakie zgromadził w tym roku, oraz zasobów, które zgromadził wcześniej, tj. przed rozpoczęciem danego roku podatkowego. W konsekwencji tego w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, iż poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz w zgromadzonych wcześniej zasobach finansowych, organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił.
Powyższe nie budzi kontrowersji na tle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak podkreślono w wyroku tego Sądu z dnia 07 grudnia 2000r. (sygn. akt I SA/Ka 1580/99), przy takiej redakcji omawianych przepisów nie ma znaczenia, czy podatnik uzyskał z ujawnionych źródeł wyższe przychody aniżeli zadeklarował, czy też w ogóle nie zgłosił swego przychodu do opodatkowania. Ustawodawca posłużył się bowiem w omawianych przepisach pojęciami o charakterze ogólnym, które obejmują obydwa wskazane stany faktyczne. Jeżeli zatem podatnik osiągnął przychody wyższe od zadeklarowanych, nic nie stoi na przeszkodzie, aby okoliczność tę podniósł i wykazał w prowadzonym w sprawie postępowaniu. Ciężar dowodu obciąża jednak w takim przypadku samego podatnika, gdyż to on powołując się na taki fakt wyprowadza korzystne dla siebie skutki prawne. Gdy jednak okoliczność taka wykazana nie zostanie, uprawnionym staje się wniosek, że wydatki te pokryte zostały przychodami ze źródeł nie ujawnionych.
Powyższy pogląd skład orzekający w pełni podziela.
Podkreślić należy, iż nie znajduje oparcia w materiałach sprawy twierdzenie Strony Skarżącej, iż nie poniosła w 1997r. wydatków dotyczących zakupu lokalu w łącznej kwocie 70.100,00 zł., skoro z dołączonych pokwitowań wpłaty zaliczek na ten lokal jednoznacznie wynika, iż w 1997r. Skarżąca dokonała płatności z tego tytułu na w/w/ kwotę.
Jest niewątpliwe zatem, że w 1997r. Skarżąca poniosła wydatki w łącznej kwocie 89.936,40 zł. Rozważenia wymaga natomiast, czy organy podatkowe trafnie oceniły twierdzenie Podatniczki, iż na pokrycie tych wydatków posiadała ona środki finansowe pochodzące:
z zasobów uzyskanych z tytułu pracy i napiwków w kraju oraz z pracy w Niemczech w latach 1995-1997,
darowizn i pożyczek od rodziców i rodzeństwa,
korzyści majątkowych uzyskanych w latach 1995-1997.
Stanowisko organów podatkowych wobec tych twierdzeń uznać trzeba za prawidłowe, gdyż nie wykracza ono poza granice swobodnej oceny dowodów przysługującej tym organom (art.191 Ordynacji podatkowej) i zostało zajęte po bezskutecznym umożliwieniu Stronie Skarżącej poparcia dowodami przedstawionej przez nią wersji.
W rozpatrywanym przypadku odrzucenie wyjaśnień Strony Skarżącej zostało logicznie i przekonywająco uzasadnione. Wersja o darowiznach jest nie do przyjęcia, wobec sprzeczności zeznań strony, jak i członków jej rodziny co do wysokości kwot umów, terminów przekazania darowizn, walut w których zawarto te umowy, jak też odnośnie spłaconych kwot pożyczek.
Nie jest również prawdopodobne uzyskanie przez Skarżącą w Niemczech, jak i w kraju zarobków, które by pokryły znaczną część wydatków poniesionych w 1997r.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy przychód ten mógłby zostać uwzględniony jako źródło pokrycia wydatku, gdyby skarżąca wykazała, że pieniądze te stanowią dochód po opodatkowaniu, lub wolny od opodatkowania.
Jeśli pieniądze pochodziły z zarobków uzyskanych na terenie Niemiec, to zgodnie z § 14 ust.2 lit.b umowy między Polską a RFN w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z 18.12.72 r. (Dz.U. z 1975r. nr 31, poz.163 zm., Dz.U. z 1982r. nr 1, poz.1) podlegały opodatkowaniu w Polsce.
Skoro do takiego opodatkowania nie zostały zgłoszone, stanowią dochód ze źródeł nieujawnionych. Prowadzenie postępowania dowodowego, które miałoby potwierdzić wyjaśnienie skarżącej o zarobkowaniu na terenie Niemiec, nie ma w tym wypadku wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, Podawanie źródeł na pokrycie wydatków jest bowiem tylko wtedy skuteczne jeśli są to środki wcześniej opodatkowane (np. wynagrodzenie za pracę, dochody z działalności gospodarczej - podatkiem dochodowym) lub wolne od podatku (jak np. darowizny w wysokości określonej w ustawie o podatku od spadków darowizn).
Prawidłowo organ II instancji przy ustaleniu zasobów majątkowych K. S. nie uwzględnił również kwoty 100.000 zł. Ocena ta zgodna jest z zasadą swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 191 Ordynacji podatkowej, skoro przekonywujących dowodów na tę okoliczność Podatniczka nie przedstawiła, zaś z okoliczności sprawy wynika, że twierdzenie to pojawiło się gdy wcześniejsze wyjaśnienia o innych źródłach przychodu nie znalazły potwierdzenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła osiągnięcia wskazanych przez Nią przychodów w toku prowadzonego przez organy podatkowe postępowania, zaś złożone przez stronę wyjaśnienia i dowody zostały sprawdzone i poddane właściwej ocenie. Tym samym organy te miały podstawę do przyjęcia, iż Podatniczka osiągnęła przychody ze źródeł, których nie ujawniła, po czym opodatkowania osiągniętych dochodów wg stawki 75%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w kwestii przedawnienia zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pięcioletni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu opodatkowania dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nie ujawnionych dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji, a zatem upływ terminu przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana i doręczona stronie przed upływem tego terminu. Organ odwoławczy rozpoznaje bowiem odwołanie w sytuacji już istniejącego zobowiązania podatkowego. Istotny jest zatem moment doręczenia decyzji organu I instancji stronie, gdyż z tym dniem art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji wiąże moment powstania zobowiązania.
Powyższe stanowisko potwierdzone dotychczasowym orzecznictwem, w tym powołaną w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej uchwałą 7 sędziów NSA w Warszawie, o sygn. akt FPS 8/03 (ONSA 2004/1/7) Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Argumentację Strony skarżącej odnośnie przedawnienia należy zatem uznać za bezzasadną, przy czym powołany w uzasadnieniu skargi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2003r. o sygn. akt III RN 116/02 odnosi się do innego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego i prawnego. Dotyczy on bowiem zobowiązania podatkowego określonego przez organ podatkowy na podstawie art.21 § 3 Ordynacji podatkowej, a więc powstałego z mocy prawa i podlegającego przedawnieniu na zasadzie przewidzianej w art.70 Ordynacji podatkowej, tj. z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Reasumując stwierdzić należy, iż organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w toku postępowania dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych, w tym zwłaszcza organu odwoławczego, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń Strony Skarżącej.
Skoro więc postępowanie w sprawie przeprowadzone było zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i z zapewnieniem stronom czynnego udziału zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu jest bezpodstawny.
Prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie stanowiły uzasadnioną podstawę wymiaru podatku na podstawie art.20 ust.3 oraz art.30 ust.1 pkt 7 powołanej ustawy.
W tym stanie skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI