Orzeczenie · 2025-08-27

I SA/Ol 121/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-08-27
NSApodatkoweWysokawsa
VAT marżasamochody używaneimport samochodównierzetelne umowypodstawa opodatkowaniazasady ogólne VATkontrola podatkowapostępowanie dowodoweprawo niemieckiewspółpraca międzynarodowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę podatnika D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Spór dotyczył możliwości zastosowania procedury VAT marża do sprzedaży 127 używanych samochodów sprowadzonych z Niemiec. Organy podatkowe zakwestionowały zastosowanie tej procedury, wskazując na nierzetelność umów kupna-sprzedaży, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Informacje uzyskane od niemieckiej administracji podatkowej potwierdziły, że osoby wskazane na umowach zaprzeczyły sprzedaży samochodów podatnikowi, a w wielu przypadkach dane sprzedawców lub adresy były fikcyjne. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organów, uznał, że podatnik nie wykazał spełnienia rygorystycznych warunków do zastosowania procedury VAT marża, określonych w art. 120 ustawy o VAT. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który musi udokumentować źródło nabycia towaru. Nierzetelne umowy, w których dane sprzedawców nie odpowiadały rzeczywistości, nie mogły stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej stawki. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania procedury VAT marża, znaczenie dowodów urzędowych z zagranicy, obowiązki podatnika w zakresie dokumentowania transakcji, ocena rzetelności umów kupna-sprzedaży.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy z wykorzystaniem nierzetelnych umów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik spełnił warunki do zastosowania procedury VAT marża przy sprzedaży używanych samochodów sprowadzonych z Niemiec, jeśli umowy kupna-sprzedaży okazały się nierzetelne, a dane sprzedawców były fikcyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie spełnił warunków do zastosowania procedury VAT marża, ponieważ przedłożone umowy kupna-sprzedaży były nierzetelne i nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a dane sprzedawców nie odpowiadały rzeczywistości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który musi udokumentować źródło nabycia towaru. Nierzetelne umowy, potwierdzone informacjami od niemieckiej administracji podatkowej, nie mogły stanowić podstawy do zastosowania procedury VAT marża, co skutkowało koniecznością opodatkowania sprzedaży na zasadach ogólnych.

Czy informacje uzyskane od zagranicznych organów podatkowych stanowią dowód urzędowy w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, informacje przekazane przez zagraniczne administracje podatkowe należy uznać za dowody urzędowe w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej, korzystające ze zwiększonej mocy dowodowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym informacje od zagranicznych organów podatkowych są dowodami urzędowymi, które organ podatkowy może przyjąć bez konieczności ich weryfikacji, chyba że podatnik przedstawi przeciwdowody.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, a realizowało własne cele, co potwierdzały zebrane dowody i dynamiczny przebieg postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe było prowadzone niezależnie, a jego wszczęcie nastąpiło na długo przed terminami przedawnienia, co wykluczało instrumentalne działanie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organy prawidłowo zakwestionowały zastosowanie procedury VAT marża z powodu nierzetelności umów kupna-sprzedaży.

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 29a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania jest co do zasady kwotą zapłaty otrzymaną lub należną z tytułu sprzedaży.

u.p.t.u. art. 120 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania w procedurze VAT marża to marża (różnica między ceną sprzedaży a nabycia).

u.p.t.u. art. 120 § 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunki, od których zależy możliwość zastosowania procedury VAT marża (m.in. nabycie od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT lub od podatników, których dostawa była zwolniona).

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Główny akt prawny regulujący podatek VAT.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 120 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja towarów używanych w kontekście procedury VAT marża.

u.p.t.u. art. 41 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowa stawka podatku VAT.

u.p.t.u. art. 146aa § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawka podatku VAT w wysokości 23%.

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

o.p. art. 194 § 1

Ordynacja podatkowa

Dowody urzędowe.

o.p. art. 109 § 3

Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia ewidencji podatkowej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

k.k. art. 271a § 1

Kodeks karny

Fałsz intelektualny.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Współsprawstwo.

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

Niewłaściwe prowadzenie księgi.

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podanie nieprawdy w deklaracji podatkowej.

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

Niszczenie lub ukrywanie dokumentów.

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Czynny żal.

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Zasada odpowiedzialności solidarnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność umów kupna-sprzedaży samochodów sprowadzonych z Niemiec, potwierdzona informacjami od niemieckiej administracji podatkowej. • Brak spełnienia przez podatnika warunków do zastosowania procedury VAT marża, w szczególności brak udokumentowania nabycia towarów od rzeczywistych sprzedawców. • Informacje od zagranicznych organów podatkowych jako dowody urzędowe.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (m.in. brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nierzetelna ocena dowodów). • Zarzut naruszenia przepisów materialnych (art. 120 ust. 4 i 10 u.p.t.u. w zw. z dyrektywą UE) poprzez błędne uznanie braku prawa do zastosowania procedury VAT marża. • Argumentacja, że organy powinny ustalić dane ostatnich właścicieli samochodów i zbadać niemieckie przepisy dotyczące VAT.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywa na podatniku • nierzetelne umowy kupna-sprzedaży • informacje od niemieckiej administracji podatkowej jako dowody urzędowe • nie spełnił warunków do zastosowania procedury VAT marża • postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego

Skład orzekający

Andrzej Brzuzy

sprawozdawca

Katarzyna Górska

członek

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania procedury VAT marża, znaczenie dowodów urzędowych z zagranicy, obowiązki podatnika w zakresie dokumentowania transakcji, ocena rzetelności umów kupna-sprzedaży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy z wykorzystaniem nierzetelnych umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne dokumentowanie transakcji, zwłaszcza przy korzystaniu z preferencyjnych procedur podatkowych, oraz jak istotne są informacje od zagranicznych organów podatkowych. Jest to praktyczny przykład konsekwencji nierzetelności w obrocie międzynarodowym.

Nierzetelne umowy z Niemiec kosztowały podatnika fortunę. Sąd wyjaśnia, dlaczego VAT marża nie zadziałała.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst