I SA/OL 110/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-04-12
NSApodatkoweŚredniawsa
zabezpieczeniezobowiązanie podatkowepodatek VATwyzbywanie się majątkuegzekucjaOrdynacja podatkowaprawo procesoweskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, uznając zasadność obaw organu o niewykonanie obowiązku podatkowego.

Sąd rozpatrzył skargę podatnika A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zawiadomienia o postępowaniu i powierzchowną analizę stanu faktycznego. Sąd uznał, że obawy organu o niewykonanie obowiązku podatkowego były uzasadnione, biorąc pod uwagę sprzedaż majątku przez podatnika oraz zaległości w innych podatkach. Oddalono skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług na majątku podatnika. Zabezpieczenie zostało dokonane z uwagi na uzasadnioną obawę uchylania się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego, nieuiszczania podatków oraz wyzbywania się majątku. Organ odwoławczy wskazał na znaczną kwotę przewidywanych uszczupleń podatkowych oraz sprzedaż nieruchomości i nieruchomości rolnych przez podatnika, a także masowe przerejestrowywanie pojazdów na rzecz pracowników i zaległości w podatku akcyzowym. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o postępowaniu zabezpieczającym i brak czynnego udziału w nim, a także powierzchowną analizę stanu faktycznego. Sąd uznał, że obawy organu o niewykonanie obowiązku podatkowego były uzasadnione, a sprzedaż majątku mogła utrudnić lub udaremnić egzekucję. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych, wskazując, że postępowanie zabezpieczające ma specyficzny charakter i nie zawsze wymaga pełnego stosowania zasad czynnego udziału strony. Sąd podkreślił, że przesłanką zabezpieczenia jest obawa niewykonania zobowiązania, a nie jego pewność. Analiza dowodów, w tym aktów notarialnych sprzedaży nieruchomości i pism urzędowych, potwierdziła zasadność obaw organu. Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż majątku przez podatnika, zwłaszcza w połączeniu z innymi okolicznościami wskazującymi na trudności finansowe lub zamiar uniknięcia egzekucji, może stanowić uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego i uzasadniać zastosowanie zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obawa organu o niewykonanie zobowiązania podatkowego była uzasadniona, biorąc pod uwagę akty notarialne sprzedaży nieruchomości, pisma urzędowe dotyczące masowego przerejestrowywania pojazdów i zaległości w podatku akcyzowym. Te dowody wskazywały na wyzbywanie się majątku, co mogło utrudnić lub udaremnić egzekucję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 33 § § 1

Ordynacja podatkowa

Uzasadniona obawa uchylania się podatnika od wykonania ciążącego na nim obowiązku podatkowego.

o.p. art. 33 § § 2

Ordynacja podatkowa

Uzasadnione przypuszczenie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Pomocnicze

o.p. art. 33 § § 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji ustalającej bądź określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 200 § § 2

Ordynacja podatkowa

W sprawach zabezpieczenia nie stosuje się siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego.

o.p. art. 123 § § 2

Ordynacja podatkowa

Można odstąpić od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia przed wydaniem decyzji.

o.p. art. 165 § § 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy formy i daty wszczęcia postępowania podatkowego.

o.p. art. 165 § § 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy formy i daty wszczęcia postępowania podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obawa organu o niewykonanie zobowiązania podatkowego była uzasadniona ze względu na sprzedaż majątku przez podatnika. Postępowanie zabezpieczające nie wymaga pełnego stosowania zasad czynnego udziału strony, gdyż mogłoby to udaremnić cel postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania zabezpieczającego i brak czynnego udziału strony. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (art. 33 Ordynacji podatkowej) z powodu błędnego uznania zaistnienia przesłanek zabezpieczenia. Niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

uzasadniona obawa uchylania się podatnika od wykonania ciążącego na nim obowiązku podatkowego wyzbywanie się majątku przez podatnika, co mogło spowodować całkowitą likwidację prowadzonej przez A. B. działalności gospodarczej przybliżona kwota zaległości podatkowej jest kilkakrotnie większa od osiągniętego dochodu masowe przerejestrowywanie pojazdów zabezpieczenie zobowiązania podatkowego nie wymaga wcześniejszego wszczęcia postępowania w tym zakresie wydanie decyzji o zabezpieczeniu nie zwalnia organu od wydania decyzji wymiarowej przesłanką zabezpieczenia nie jest wykazanie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, lecz wykazanie, że istnieje obawa jego niewykonania udział strony w postępowaniu zabezpieczającym wobec obawy o niewykonanie zobowiązania mógłby przekreślić w przyszłości szanse wyegzekwowania obowiązku

Skład orzekający

Ryszard Maliszewski

przewodniczący

Wiesława Pierechod

członek

Wojciech Czajkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w sytuacji wyzbywania się majątku przez podatnika oraz interpretacja przepisów dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu zabezpieczającym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki zabezpieczenia i prawa podatnika w takich sytuacjach.

Czy sprzedaż majątku firmy może doprowadzić do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych? WSA w Olsztynie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 110/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ryszard Maliszewski /przewodniczący/
Wiesława Pierechod
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007r. w Olsztynie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. o nr "[...]" w przedmiocie dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" roku o Nr "[...]", którą na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" r. określono A. B. przybliżoną kwotę zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005 roku do maja 2006 roku wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości "[...]" oraz dokonano zabezpieczenia tej zaległości na majątku podatnika.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na przesłanki zabezpieczenia, którymi w świetle art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) są uzasadniona obawa uchylania się podatnika od wykonania ciążącego na nim obowiązku podatkowego, nie uiszczanie podatków i wyzbywanie się majątku. Koniecznym jest również określenie na podstawie posiadanych danych przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.
Ocena zaistnienia przesłanek zabezpieczenia należy, jak podał Dyrektor Izby, do organu podatkowego i opiera się na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych ustalonych w toku prowadzonego postępowania. W przedmiotowej sprawie podstawę dokonania zabezpieczenia stanowiła zaś znaczna kwota przewidywanych uszczupleń podatkowych oraz wyzbywanie się majątku przez podatnika, co mogło spowodować całkowitą likwidację prowadzonej przez A. B. działalności gospodarczej, a w konsekwencji doprowadzić do niewykonania obowiązku w zakresie podatku VAT za okres od stycznia 2005 roku do maja 2006 roku.
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż w zeznaniu PIT- 36 za 2005 rok A.B. wykazał dochód w wysokości "[...]" złotych. Zatem przybliżona kwota zaległości podatkowej jest kilkakrotnie większa od osiągniętego dochodu za 2005 rok. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało też, że A. B. aktem notarialnym z dnia "[...]" roku sprzedał nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym wolnostojącym, położoną w "[...]", przy czym tym samym aktem notarialnym ustanowiono na Jego rzecz oraz małżonki, nieodpłatnie służebność osobistą wymienionej nieruchomości za okres do dnia 31 lipca 2008 roku, polegającą na prawie zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym ze swobodnym dostępem do wszystkich zajmowanych pomieszczeń, prawem
poruszania się po podwórku oraz prawem przyjmowania gości.
Z kolei aktem notarialnym z dnia "[...]" roku A.B. sprzedał niezabudowaną nieruchomość rolną, położoną we wsi "[...]" , gmina "[...]" .
Jak podał organ odwoławczy, Starostwo Powiatowe w "[...]" pismem z dnia 13 lipca 2006 roku, Nr "[...]" poinformowało, że A – A.B. w dniach "[...]" roku dokonał masowego przerejestrowywania pojazdów zakupionych przez tę firmę za granicą i sprowadzonych do kraju na rzecz pracowników firmy lub ich rodzin. Ustalono również, iż A. B. posiada zaległości podatkowe w podatku akcyzowym, co wskazała Izba Celna pismem z dnia 13 września 2006 roku.
Zebrane dowody są więc, zdaniem organu, wystarczające do uznania, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005 roku do maja 2006 roku może nie zostać wykonane. Fakt wyzbywania się przez podatnika majątku
może bowiem utrudnić lub udaremnić egzekucję. Organ nie zgodził się z argumentacją odwołania, iż sprzedaż aut na rzecz pracowników stanowi jedną z form ich premiowania, w sytuacji gdy wystąpiło to w sposób masowy, w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, kilka dni przed wydaniem decyzji zabezpieczającej i było połączone z innymi działaniami mającymi na celu wyzbycie się majątku. W jego ocenie, nawet wspólny majątek podatnika i małżonki nie daje gwarancji wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego, w sytuacji dokonywania wyprzedaży majątku.
Za bezzasadny Dyrektor Izby uznał też zarzut strony odnośnie nie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czemu przeczą zebrane dowody w sprawie.
Zwrócił ponadto uwagę, że ustalona w decyzji kwota w wysokości "[...]" złotych jest jedynie wartością przybliżoną. Ustalenia zawarte w tym zakresie nie przesądzają zaś o obowiązku podatkowym, ani co do wysokości, ani co do zasady. Wydanie decyzji o zabezpieczeniu nie zwalnia organu od wydania decyzji wymiarowej dotyczącej zabezpieczonych należności podatkowych, w których podana będzie pełna podstawa prawna zastosowanych w nich rozstrzygnięć.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie zawiadomieniem strony o toczącym się postępowaniu zabezpieczającym, a tym samym pozbawienia jej prawa czynnego udziału w tym postępowaniu i możliwości składania wniosków dowodowych Dyrektor Izby podkreślił, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu nie wymaga wcześniejszego wszczęcia postępowania w tym zakresie. Decyzje zabezpieczające jako szczególnego rodzaju rozstrzygnięcia mają bowiem na celu ochronę interesów Skarbu Państwa, a w szczególności zapewnienie warunków koniecznych do skutecznego prowadzenia przewidywanego postępowania egzekucyjnego. Z powyższych względów w sprawach zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 200 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Również według art. 123 § 2 Ordynacji podatkowej, można odstąpić od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia przed wydaniem decyzji.
W złożonej skardze A. B. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucił rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 229 oraz art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zlecenie organowi I instancji przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ II instancji winien był przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego co najmniej w znacznej części;
- art. 120, art. 121 § 2 oraz art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 52 § 3
ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), polegające na nie zawiadomieniu skarżącego o zastosowaniu w sprawie trybu określonego w art. 229 Ordynacji,
- art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zastosowanie w sprawie zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym wynikających z art. 121 § 2, art. 124, art. 129 tej ustawy oraz uznanie za zasadne nie zastosowanie przez organ I instancji regulacji zawartej w art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji,
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 210 § 4 tej ustawy poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz powierzchowną analizę materiału dowodowego, prowadzące do uznania, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika, w tym pominięcie okoliczności, iż skarżący zarówno na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy był w posiadaniu majątku wystarczającego do pełnego pokrycia przybliżonej kwoty ewentualnej zaległości podatkowej.
Jak podniesiono w skardze, naruszenia przepisów postępowania skutkowały naruszeniem przez organ prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, wynikające z błędnego uznania, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki umożliwiające dokonanie zabezpieczenia w toku kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Strona skarżąca podała, iż wprawdzie pismem z dnia 21.08.2006r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się o podanie aktualnej sytuacji finansowej strony, co sugerowałoby, że sytuacja taka została ustalona, zaś organ II instancji zmierzał jedynie do jej weryfikacji, jednak z akt sprawy bezspornie wynika, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym sytuacji takiej nie ustalono. Nie wyjaśniono też kwestii regulowania zobowiązań przez skarżącego. Organ odwoławczy powinien więc decyzję Naczelnika Urzędu uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Skarżący zwrócił też uwagę, iż w postępowaniu zabezpieczającym znajdują zastosowanie, bez jakichkolwiek wyłączeń wszystkie poza art. 200 § 1 i 123 § 1 Ordynacji
przepisy ogólne postępowania podatkowego. Na podstawie art. 121 § 2 oraz art.124 tej ustawy organy obowiązane są udzielać wszelkich niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania. Organ II instancji powinien wiec zawiadomić stronę o zastosowaniu trybu określonego w art.229 Ordynacji podatkowej, za czym przemawia również treść art. 52 § 3
Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podnosząc, iż w sprawie powinny być zastosowane art.165 § 2 i § 4 Ordynacji strona skarżąca zauważyła, iż przepisy te nie zostały wyłączone ze stosowania w postępowaniu zabezpieczającym, jak ma to miejsce w przypadku art. 200 § 2 pkt. 2. Po drugie, brak jest możliwości odstąpienia od ich stosowania w postępowaniu zabezpieczającym, jak ma to miejsce w przypadku przepisu art. 123 § 1 tej ustawy. Po trzecie zaś, wymieniony w § 5 - 7 art. 165 Ordynacji katalog postępowań, w których nie stosuje się przepisów § 2 i § 4 art. 165 jest katalogiem zamkniętym. Wśród wymienionych w § 5-7 art. 165 postępowań brak jest bowiem zastrzeżenia, że § 2 i § 4 nie mają zastosowania do postępowania zabezpieczającego. Jeżeli więc skarżący nie otrzymał postanowienia o wszczęciu postępowania zabezpieczającego, zaś dniem wszczęcia tego postępowania z urzędu jest dzień doręczenia postanowienia, to powyższe oznacza zdaniem strony, iż niedopuszczalnym było wydanie skarżonej decyzji. Wydanie decyzji, w sytuacji braku doręczonego postanowienia o wszczęciu postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 274 § 1 pkt. 3 Ordynacji, skutkujące nieważnością postępowania.
Wobec nie wydania postanowienia i nie poinformowania skarżącego o kończącym się postępowaniu zabezpieczającym, skarżący pozbawiony został w postępowaniu przed organem I instancji możliwości w nim uczestnictwa, składania wyjaśnień oraz wniosków dowodowych. W wyniku tych uchybień naruszone zostały zaś zasada praworządności (art. 120 OP) oraz zasada zaufania obywatela do organów państwa (art. 121 § 1 OP w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
A.B. podniósł, iż z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika, aby organy dokonały wnikliwej analizy Jego sytuacji finansowej oraz stanu majątkowego. Nie były tym samym uprawnione do twierdzenia, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podatnik nie wykona ewentualnego zobowiązania. Jak podał, organy podatkowe pominęły okoliczności, iż skarżący zarówno na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, jak i na dzień wydania skarżonej decyzji dysponował majątkiem znacznie przekraczającym kwotę określonej przez organ przybliżonej kwoty zaległości podatkowej. Łączna wartość rynkowa przedsiębiorstw skarżącego stanowi kwotę ok. "[...]" zł. Dowodem na powyższe jest w szczególności znajdująca się w posiadaniu Urzędu Kontroli Skarbowej wycena przedsiębiorstwa w "[...]".
Skarżący zauważył, iż w sprawie niniejszej nie miała miejsca przesłanka nieuiszczania oraz trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych. Organ II instancji stwierdzając, iż zgodnie z pismem Izby Celnej w "[...]" skarżący posiada zaległości podatkowe w podatku akcyzowym pominął, że zaległości te dotyczyły podatku niezgodnego z przepisami unijnymi oraz to, że zostały one rozłożone na raty i są
regulowane. Odnośnie dokonania w trakcie postępowania zabezpieczającego sprzedaży niektórych składników majątku, podniósł natomiast, iż żaden z przepisów nie pozbawia podatnika w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej prawa korzystania z możliwości, jakie wynikają z przysługującego mu prawa własności (w tym możliwości przeniesienia własności tego majątku na inną osobę. Po dokonaniu sprzedaży niektórych składników majątkowych, skarżący w dalszym ciągu dysponował majątkiem gwarantującym wykonanie ewentualnej przyszłej kwoty zaległości podatkowej określonej w decyzji wymiarowej.
A.B. zauważył również, że inaczej niż w poprzednim stanie prawnym, począwszy od 01.09.2005 r. sama czynność prawna w stosunku do majątku nie
stanowi dostatecznej przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed
terminem płatności. Podstawowe znaczenie ma tu bowiem nie zbycie majątku lecz to,
czy taka czynność może doprowadzić do utrudnienia lub udaremnienia egzekucji.
Zdaniem skarżącego, organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego. W związku z nie wyjaśnieniem wszystkich wątpliwości w sprawie nie dopuszczalnym było tym samym stwierdzenie, iż biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne zaszły przesłanki wynikające z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniające dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika.
Wskazane w skardze uchybienia proceduralne doprowadziły, zdaniem strony, do błędnego zastosowania w sprawie prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 23 marca 2007r. A.B. podtrzymując i uzupełniając zarzuty skargi wskazał między innymi, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o trwałym nieuiszczaniu zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, czy o zbywaniu majątku, które może utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zwrócił też uwagę, że zakres i znaczenie materiałów, które miały być uzupełnione przez organ I instancji w związku z pismem organu odwoławczego z dnia 21.08.2006r. były istotne, a wręcz decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla zachowania zasady dwuinstancyjności rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego co najmniej w znacznej części. Dlatego organ powinien był uchylić decyzję na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo. Podkreślić zaś należy, iż na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), zwanej dalej p.p.s.a, decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż błędny jest pogląd strony odnośnie uznania za zasadne zastosowanie przez organ I instancji w związku z dokonanym zabezpieczeniem, regulacji zawartej w art. w art.165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, że wymienione przepisy odnoszą się do formy i daty wszczęcia postępowania podatkowego, o którym mowa w przepisach Działu IV tej ustawy, przed wydaniem decyzji ustalającej bądź określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33 § 1 o.p., jest natomiast instytucją wykorzystywaną jedynie w ramach tego postępowania, przed wydaniem decyzji wymiarowej i wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wynika to wyraźnie z treści paragrafu drugiego art. 33 Ordynacji stanowiącego, iż zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji ustalającej bądź określającej wysokość zobowiązania podatkowego, czy też decyzji określającej wysokość zwrotu podatku. Jako powiązana z postępowaniem podatkowym lub kontrolą instytucja ta ma na celu umożliwienie skutecznego wyegzekwowania należności podatkowych od podmiotów zobowiązanych. Służy tym samym, w sytuacji gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe nie zostaną zapłacone, zabezpieczeniu interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych. Mając na uwadze taki właśnie cel i charakter dokonywanego w ramach postępowania podatkowego lub kontroli zabezpieczenia, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie zaszły podstawy do wszczęcia postępowania zabezpieczającego w trybie i na zasadach przewidzianych dla postępowania podatkowego, o których mowa w art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Natomiast nie wyłącza to obowiązku stosowania przez organ w związku z postępowaniem zabezpieczającym zasad ogólnych postępowania podatkowego wymienionych w przepisach działu IV Ordynacji podatkowej, w zakresie czego wypowiedział się zresztą Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2005r. o sygn. akt: I FSK 35/05, (LEX nr 171324).
Analizując akta sprawy w związku z zarzutami skargi odnośnie naruszenia tych zasad Sąd nie stwierdził jednak, aby w związku z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych na majątku A.B. organy nie respektowały reguł wyrażonych w art.120 i art.121§1 w zw. z art. 229 oraz art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
W ocenie składu orzekającego, określony w piśmie z dnia 21.08.2006r. zakres i charakter zleconych zadań do wykonania przez organ I instancji, a polegających na przedstawieniu sposobu dokonanego w decyzji wyliczenia kwot przewidywanego podatku i podaniu aktualnej sytuacji finansowej strony, wbrew zarzutom skargi wskazuje na powierzenie czynności uzupełniającego postępowania dowodowego. Zadania te nie wiązały się bowiem z potrzebą prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części, lecz z koniecznością dołączenia do materiałów postępowania dowodów uzupełniających, potwierdzających ustalenia opisane w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wpływu na wynik sprawy nie mogło mieć ponadto nie zawiadomienie podatnika o zastosowaniu trybu art.229, w sytuacji gdy jak wynika z akt umożliwiono stronie zapoznanie się z materiałami postępowania zabezpieczającego i wydano żądane dokumenty-dowody w sprawie na 8 dni przed datą wydania decyzji drugoinstancyjnej.
Badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisów procesowych. W związku z postępowaniem w sprawie organy prawidłowo zastosowały też prawo materialne, tj. art.33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić należy, iż przesłanką zabezpieczenia nie jest wykazanie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, lecz wykazanie, że istnieje obawa jego niewykonania (art. 33 § 1), lub też uzasadnione przypuszczenie, że może nie zostać ono wykonane (art. 33 § 2). Kontroli Sądu w związku z zarzutami skargi podlegało zatem to, czy mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów uznanie przez organ, że taka obawa bądź uzasadnione przypuszczenie rzeczywiście zaistniały. Analizując akta sprawy na tle tej przesłanki zabezpieczenia Sąd stwierdził, iż ocena organu w tym zakresie nie jest dowolna. Poparta została bowiem dołączonymi do akt dowodami, mi. in. w postaci sporządzonych w formie aktu notarialnego umów sprzedaży nieruchomości z dnia "[...]"r., czy pisma Starostwa Powiatowego z dnia 13 lipca 2006r. do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W świetle tych dowodów obawa, że podatnik dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku i mogących utrudnić lub udaremnić egzekucję, jest uzasadniona, co organ prawidłowo wykazał w decyzji.
Organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb zabezpieczenia uprawdopodobniły fakt spełnienia wymienionej przesłanki, dokonały w tym zakresie niezbędnych ustaleń, zaś dokonanej ocenie, iż wyzbywanie się majątku może utrudnić lub udaremnić egzekucję nie sposób zarzucić dowolności.
Zgodzić należało się wreszcie z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej, iż doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania zabezpieczającego, czy też pełne respektowanie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zabezpieczającym, w istocie przekreślałby cel tegoż postępowania,.
Decyzję o zabezpieczeniu wydaje się w sytuacji, gdy organ podatkowy żywi uzasadnioną obawę uchylania się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego, a więc wówczas, gdy przyszła egzekucja należności - z braku zabezpieczenia mogłaby być nieskuteczna, wysoce utrudniona, bądź udaremniona.
Z istoty postępowania zabezpieczającego wynika więc, że udział strony w tym postępowaniu wobec powyższej obawy mógłby przekreślić w przyszłości szanse wyegzekwowania obowiązku od zobowiązanego. Potwierdzenie ograniczenia realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zabezpieczającym jednoznacznie wynika z regulacji zawartej w art. 123 § 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w świetle której od zasady tej organ może odstąpić m.in. w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego. Strona ma natomiast zapewnioną możliwość obrony swych praw w sytuacji, gdy nie godzi się z zabezpieczeniem, czy też sposobem realizacji zabezpieczenia, poprzez stosowne środki odwoławcze, czy też zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.
Mając zatem na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.