I SA/Ol 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zastosowania 20% sankcyjnej stawki podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umowy pożyczki zawartej między podatnikiem a jego synem na kwotę 80.000 euro. Podatnik otrzymał środki w transzach, a następnie, w toku czynności sprawdzających dotyczących jego wydatków i przychodów, złożył deklaracje PCC-3 i zapłacił podatek, ale po upływie ustawowego terminu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego (31 grudnia 2021 r.). Organy podatkowe uznały, że złożenie deklaracji i zapłata podatku w trakcie czynności sprawdzających stanowiło "powołanie się" na fakt zawarcia umowy pożyczki, co w połączeniu z brakiem zapłaty podatku w terminie, uzasadniało zastosowanie 20% stawki sankcyjnej. Podatnik argumentował, że nie powoływał się na pożyczkę i że środki te nie mogły finansować wydatków z lat 2019-2021. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, stwierdzając, że "powołanie się" na umowę pożyczki obejmuje wszelkie działania ujawniające pożyczkę przed organem, w tym złożenie deklaracji po terminie w trakcie czynności sprawdzających. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest zapobieganie legalizowaniu nieujawnionych źródeł przychodów i że podatnik nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania środków na rachunek bankowy, co wykluczało zastosowanie zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia decyzji i udziału pracownika organu w postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "powołanie się" na umowę pożyczki w kontekście stosowania 20% stawki sankcyjnej PCC, warunków zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c., oraz kwestii wyłączenia organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie podatnik ujawnił pożyczkę po terminie w trakcie czynności sprawdzających, co jest kluczowe dla zastosowania sankcji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy złożenie deklaracji PCC-3 i zapłata podatku po terminie, w trakcie czynności sprawdzających, stanowi "powołanie się" na fakt zawarcia umowy pożyczki, uzasadniające zastosowanie 20% stawki sankcyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie deklaracji i zapłata podatku po terminie, w toku czynności sprawdzających, stanowi "powołanie się" na fakt zawarcia umowy pożyczki, co uzasadnia zastosowanie 20% stawki sankcyjnej, jeśli podatek nie został zapłacony w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "powołanie się" na umowę pożyczki obejmuje wszelkie działania podatnika ujawniające umowę przed organem, w tym złożenie deklaracji po terminie w trakcie czynności sprawdzających. Celem przepisu jest zapobieganie legalizowaniu nieujawnionych źródeł przychodów.
Czy umowa pożyczki, w której środki są wypłacane w transzach, ale suma jest znana w chwili zawarcia, podlega opodatkowaniu od każdej transzy zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy suma środków nie jest znana w chwili zawarcia umowy. W tej sprawie suma była znana, więc obowiązek podatkowy powstał z chwilą zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa pożyczki określała całkowitą kwotę pożyczki (80.000 euro) w chwili jej zawarcia, co wyklucza zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c., który dotyczy sytuacji, gdy suma środków nie jest znana. Obowiązek podatkowy powstał z chwilą dokonania czynności (zawarcie umowy).
Czy osoba pełniąca funkcję piastuna organu (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym, jeśli wcześniej brała udział w wydaniu decyzji organu I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, piastun organu nie jest pracownikiem i nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 130 §1 pkt 6 o.p. Ponadto, w tej konkretnej sprawie, Dyrektor, który wcześniej podpisał decyzję I instancji, nie uczestniczył w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że piastun organu ma pozycję organu, a nie pracownika, i nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 130 §1 pkt 6 o.p. Wskazał również, że w analizowanej sprawie osoba ta nie uczestniczyła w postępowaniu odwoławczym.
Czy brak udokumentowania otrzymania pożyczki na rachunek bankowy wyklucza zastosowanie zwolnienia z podatku PCC dla pożyczek między najbliższymi członkami rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy (lub inny wskazany sposób) wyklucza zastosowanie zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c., nawet jeśli pożyczka została udzielona między osobami bliskimi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że podatnik nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, co jest wymogiem do skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c., nawet jeśli pożyczka była między osobami bliskimi. Środki zostały przekazane gotówką.
Przepisy (12)
Główne
u.p.c.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1, 1a, 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 7 § ust. 5 pkt 1 i 2
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 10 § ust. 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 9 § pkt 10 lit. b
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.s.d. art. 4a
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
o.p. art. 130 § §1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § §1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 720 § §1
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1 § §1 i §2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a - c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie deklaracji PCC-3 i zapłata podatku po terminie, w toku czynności sprawdzających, stanowi "powołanie się" na fakt zawarcia umowy pożyczki, uzasadniające 20% stawkę sankcyjną. • Brak udokumentowania otrzymania pożyczki na rachunek bankowy wyklucza zastosowanie zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c. • Obowiązek podatkowy od umowy pożyczki powstał z chwilą jej zawarcia (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.c.c.), a nie od każdej transzy (art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c.), gdyż suma pożyczki była znana. • Piastun organu nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 130 §1 pkt 6 o.p., a w tej sprawie osoba ta nie uczestniczyła w postępowaniu odwoławczym.
Odrzucone argumenty
Podatnik nie powoływał się na fakt otrzymania pożyczki. • Środki z pożyczki nie mogły służyć finansowaniu wydatków z lat 2019-2021, które były przedmiotem czynności sprawdzających. • Zastosowanie powinien znaleźć art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c. (opodatkowanie każdej transzy). • Korekta deklaracji wynikała z błędnego pouczenia organu. • Naruszenie art. 130 §1 pkt 6 o.p. z uwagi na udział pracownika organu II instancji w wydaniu decyzji I instancyjnej.
Godne uwagi sformułowania
"powołanie się" należy rozumieć wszelkie działania podatnika prowadzące do ujawnienia pożyczki, niezależnie od ich charakteru oraz formy w jakiej są podejmowane • cel działania strony w postaci uniknięcia postępowania dotyczącego wykorzystania sankcyjnej stawki podatku (75%) z tytułu nieujawnionych dochodów nie warunkuje zastosowania ww. regulacji • złożenie deklaracji podatkowej oraz zapłata podatku mogły mieć miejsce również w toku czynności sprawdzających, doprowadziłoby to w rezultacie do nieuprawnionej możliwości legalizowania nieujawnionych źródeł przychodów.
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"powołanie się\" na umowę pożyczki w kontekście stosowania 20% stawki sankcyjnej PCC, warunków zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1a u.p.c.c., oraz kwestii wyłączenia organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie podatnik ujawnił pożyczkę po terminie w trakcie czynności sprawdzających, co jest kluczowe dla zastosowania sankcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest terminowe dopełnianie obowiązków podatkowych, nawet w przypadku pożyczek między członkami rodziny, i jak organy podatkowe interpretują "powołanie się" na umowę w kontekście czynności sprawdzających.
“Pożyczka od syna i 20% kara. Kiedy ujawnienie długu staje się kosztowne?”
Dane finansowe
WPS: 80 000 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.