I SA/Lu 9/25

I SA/Lu 9/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko /przewodniczący/
Jakub Polanowski /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2029
art. 33 ust. 4
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Lublin wyrażoną w pismach z dnia 12 stycznia 2021 r. znak: OW-DJ-I.4431.7.27.2020 i OW-DJ-I.4431.8.40.2020 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na 2021 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Miasta Lublin na rzecz C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismami z 12 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta Lublin (dalej: Prezydent, organ) pozostawił bez rozpoznania prośbę C. spółki z o.o. w Ł. (dalej: strona, skarżąca) o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na rok 2021 dla Szkoły Policealnej C. w L. (dalej: Szkoła Policealna) oraz Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych C. w L. (dalej: Liceum Ogólnokształcące) i dotowanie tych szkół począwszy od pierwszego miesiąca, w którym szkoły rozpoczną działalność.
Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 4 grudnia 2020 r. będącym odpowiedzią na pismo strony z 18 listopada 2020 r. zawierające wniosek o potwierdzenie, czy w budżecie Miasta Lublin (dalej: Miasto) zostały zabezpieczone środki finansowe na dotowanie szkół w nim wymienionych Prezydent poinformował, że do projektu planu budżetu Miasta na 2021 r. w zakresie dotacji zostały uwzględnione jedynie aktualnie dotowane szkoły i będą one dotowane z mocy prawa także w roku 2021. Natomiast szkoły, które otrzymały zaświadczenie o wpisie do ewidencji 3 i 4 listopada 2020 r. nie zostały uwzględnione do projektu planu budżetu Miasta z powodu niespełnienia warunku udzielenia dotacji, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.; dalej: u.f.z.o.). Z kolei w piśmie z 17 grudnia 2020 r., będącym odpowiedzią na wniosek strony z 8 grudnia 2020 r. o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na rok 2021 dla Szkoły Policealnej oraz Liceum Ogólnokształcącego i dotowanie tych placówek począwszy od pierwszego miesiąca, w którym szkoły rozpoczną działalność Prezydent pozostawił wskazany wniosek bez rozpoznania. Organ końcowo pouczył stronę o treści art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Wskazał też, że wnioski w przedmiocie określonym w tym przepisie należy złożyć osobno dla każdej ze szkół.
Z akt tych wynika również, że Prezydent pismami z 12 stycznia 2021 r. pozostawił bez rozpoznania wnioski strony z 23 grudnia 2020 r., złożone – jak wynika z ich treści – w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na rok 2021 dla Szkoły Policealnej oraz Liceum Ogólnokształcącego i dotowanie tych placówek począwszy od pierwszego miesiąca, w którym szkoły rozpoczną działalność. Organ uzasadnił to rozstrzygnięcie brakiem trybu do zajęcia merytorycznego stanowiska. Wskazał, że zgodnie z zaświadczeniami z 3 i 4 listopada 2020 r. o wpisie szkół do ewidencji szkół niepublicznych gminy strona jest osobą prowadzącą Szkołę Policealną oraz Liceum Ogólnokształcące w rozumieniu przepisów u.f.z.o. Jednak, zdaniem organu, w sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki do zajęcia stanowiska w kwestii wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów do 30 września 2020 r., stosownie do treści art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Organ podkreślił, że złożenie wniosku o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na 2021 r. nie jest tożsame ze złożeniem wniosku, o jakim mowa w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Organ wskazał, że niezgłoszenie do Systemu Informacji Oświatowej danych o słuchaczach Szkoły Policealnej oraz Liceum Ogólnokształcącego powoduje, że Miasto nie może otrzymać kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2021 r. będącej źródłem finansowania jego wydatków na dotacje przysługujące szkołom dla dorosłych.
W skardze na wyrażoną w pismach z 12 stycznia 2021 r. czynność Prezydenta w postaci pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na rok 2021 dla Szkoły Policealnej oraz Liceum Ogólnokształcącego i ich dotowanie począwszy od pierwszego miesiąca, w którym szkoły te rozpoczną działalność, a tym samym nieprzyznane dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w 2021 r. dla wymienionych placówek, na skutek braku zgody na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 47 u.f.z.o. w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w zw. z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania, w sytuacji, gdy ustawodawca w sferze załatwiania spraw objętych ustalaniem i przekazywaniem dotacji nie przewidział takiej formy działania organu administracji publicznej, a w konsekwencji organ obowiązany był do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku;
2. art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu słuchaczy szkół, a w konsekwencji niewykonanie dyspozycji przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o., podczas gdy organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa i w jego granicach.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest organem prowadzącym szkoły niepubliczne dla których wypłacana jest dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. 30 września 2020 r. złożyła do organu dotującego wniosek o przyznanie dotacji oświatowej dla Szkoły Policealnej oraz Liceum Ogólnokształcącego. Następnie 18 listopada 2020 r. skarżąca zwróciła się do organu dotującego z wnioskiem o pisemne potwierdzenie; iż dotacja dla wymienionych szkół w oparciu o złożone wnioski została przyznana i będzie wypłacana na rachunki bankowe tych szkół w 2021. W piśmie z 4 grudnia 2020 r. organ poinformował ją, iż dotacja z mocy prawa nie może być przekazana, a dotowane z mocy prawa w 2021 roku będą jedynie aktualnie dotowane szkoły prowadzone przez skarżącą oraz, że organ prowadzący szkoły może wnioskować o udzielenie dotacji na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., co strona uczyniła w pismach z 23 grudnia 2020 r. Skoro szkoły prowadzone przez skarżącą rozpoczną prowadzenie działalności w 2021 r. wniosła o udzielenie dotacji dla nowopowstałych szkół w 2021 r. i zabezpieczenie środków na ten cel w budżecie Miasta Lublina na 2021 r. Następnie zaskarżoną czynnością wyrażoną w pismach z 12 stycznia 2021 r. organ pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania z uwagi, na brak trybu do zajęcia merytorycznego stanowiska. Zdaniem skarżącej, w sferze załatwiania spraw objętych ustalaniem i przekazywaniem dotacji ustawodawca nie przewidział takiej formy działania organu administracji publicznej, co wynika z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. dotyczącego dotacji dla szkół prowadzonych przez skarżącą i art. 33 ust. 4 oraz art. 47 u.f.z.o., a w konsekwencji organ obowiązany był do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku i rozpoznania żądania co do istoty.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie wskazał na zachodzącą – w jego ocenie – podstawę do odrzucenia skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie.
Postanowieniem z 27 maja 2021 r., I SA/Lu 119/21, Sąd skargę odrzucił, uznając, że zaskarżona czynność nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 września 2024 r., I GSK 865/21. NSA przesądził, że zaskarżona czynność stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 26 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Treść art. 33 ust. 1 u.f.z.o. wskazuje, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32 tej ustawy, są przekazywane pod warunkiem, że: po pierwsze, organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego; po drugie, przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy – Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Rokiem bazowym, w myśl art. 2 pkt 25 u.f.z.o., jest rok poprzedzający rok budżetowy.
W niniejszej sprawie prowadzone przez skarżącą placówki zostały wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Miasto Lublin w dniu 3 i 4 listopada 2020 r. w związku z tym skarżąca nie przekazała do systemu informacji oświatowej odpowiednich danych w terminie do 30 września roku bazowego. Dlatego też nie nabyła prawa do dotacji oświatowej za 2021 r. W uzasadnieniu pism z 12 stycznia 2021 r. organ odwołał się do treści art. 33 ust. 1 u.f.z.o., z którego wynikają dwa warunki przekazywania dotacji, a mianowicie: przekazanie przez organ prowadzący szkołę organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie dzieci w terminie do 30 września roku bazowego oraz przekazanie przez szkołę do systemu informacji oświatowej informacji, według stanu na 30 września roku bazowego.
Skarżąca nie kwestionowała uzyskania wpisów prowadzonych przez siebie szkół do odpowiedniej ewidencji dopiero 3 i 4 listopada 2020 r. ani treści przytoczonego przepisu art. 33 ust. 1 u.f.z.o. Podniosła jednak, że w piśmie z 4 grudnia 2020 r., w którym organ poinformował ją, że dotacja z mocy prawa nie może być przekazana, a dotowane z mocy prawa w 2021 r. będą jedynie aktualnie dotowane szkoły prowadzone przez skarżącą, pouczył ją także o tym, że organ prowadzący szkoły może wnioskować o udzielenie dotacji na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Skarżąca więc w pismach z 23 grudnia 2020 r. (co potwierdziła także w skardze) zastosowała się do wytycznych organu, jako że Szkoła Policealna i Liceum Ogólnokształcące rozpoczną prowadzenie działalności dopiero w 2021 r. Strona wyraźnie przy tym "powołując się na art. 33 ust. 4 u.f.z.o.", wniosła o udzielenie dotacji dla nowopowstałych szkół w 2021 r. i zabezpieczenie środków na ten cel w budżecie Miasta na 2021 r. Natomiast organ pismami z 12 stycznia 2021 r. wnioski te pozostawił bez rozpatrzenia, "z uwagi na brak trybu do zajęcia merytorycznego stanowiska".
Podkreślić należy, że art. 33 ust. 1 u.f.z.o. wymaga przekazania organowi dotującemu, w tym przypadku Prezydentowi, informacji o planowanej liczbie uczniów w terminie do 30 września roku bazowego oraz danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na 30 września roku bazowego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca powinna zatem przekazać odpowiednie informacje w terminie 30 września 2020 r. i dane do systemu informacji oświatowej, według stanu z 30 września 2020 r. Ratio legis przytoczonych regulacji jest dość oczywiste. Chodzi o umożliwienie zabezpieczenia w toku prac związanych z przygotowaniem projektu budżetu, a następnie podejmowaniem uchwały budżetowej, środków umożliwiających realizację obowiązku jednostki samorządu terytorialnego wypłaty dotacji, o której mowa w art. 26 u.f.z.o. (zwłaszcza, że środki te otrzymuje jednostka samorządu terytorialnego z budżetu państwa i w związku z tym, w odpowiednich terminach, obowiązana jest przedstawić dane do systemu informacji oświatowej), na co uwagę zwrócił także organ.
Nie budzi również wątpliwości Sądu, że we wskazanym terminie skarżąca nie mogła skutecznie złożyć wniosku o dotację oświatową, gdyż wówczas tworzone przez nią placówki jeszcze nie istniały, skoro zostały wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych dopiero po 30 września 2020 r. W takiej sytuacji niewątpliwie mogła złożyć wniosek w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., o czym została pouczona przez organ. Stosownie do tego przepisu, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy – Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Zauważyć należy, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony złożonym w oparciu o art. 33 ust. 4 u.f.z.o. organ nie wydaje decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że powinien pozostawić prośbę strony bez rozpoznania. Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu Sąd dostrzega, że zawarta w nim możliwość wyrażenia przez organ dotujący zgody na odstąpienie od warunku przekazania organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie uczniów w terminie do 30 września roku bazowego oraz przekazania danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na 30 września roku bazowego, pozostawiona została uznaniu organu dotującego (uznanie administracyjne). Przepis ten nie przewiduje takiej formy działania organu administracji publicznej, jaką jest pozostawienie wniosku (prośby) strony bez rozpoznania. Natomiast wynika z niego, że organ ma obowiązek rozpoznać złożony w tym trybie wniosek merytorycznie. Organ może zatem, odstępując od wskazanych warunków, przyznać dotację, albo dotacji nie przyznać, o ile od tych warunków nie odstępuje.
Stwierdzić jednak trzeba, że działanie organu administracji publicznej w tak zakreślonych ramach uznania administracyjnego nie może być dowolne. Organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Działanie organu będzie zgodne z tymi zasadami jedynie wówczas, gdy swoje stanowisko odnośnie odmowy odstąpienia od terminu należycie uzasadni i wyjaśni, w tym odniesie się do argumentacji wnioskodawcy oraz przedstawi kryteria, jakimi kierował się załatwiając odmownie wniosek strony.
Natomiast w niniejszej sprawie działanie organu dotującego tym warunkom, zdaniem Sądu, nie odpowiadało. W pismach z 12 stycznia 2021 r. informujących skarżącą o pozostawieniu jej prośby bez rozpoznania, z uwagi na brak trybu do zajęcia merytorycznego stanowiska, organ w istocie odmówił stronie prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku, o jakim mowa w art. 33 ust. 4 u.f.z.o., pomimo tego, że sam organ wcześniej pouczył stronę o możliwości złożenia takiego wniosku w kierowanych do strony pismach.
Podkreślenia przy tym wymaga, że analogiczne stanowisko zostało wyrażone przez Sąd w prawomocnym wyroku z 21 maja 2021 r., I SA/Lu 104/21, którym stwierdzono bezskuteczność opisanej wyżej czynności Prezydenta wyrażonej w piśmie z 17 grudnia 2020 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącej z 8 grudnia 2020 r. o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji na 2021 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu kosztów postępowania sądowego znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.). Sąd orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz strony kosztów postępowania, na które, po pierwsze – zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym postanowieniu NSA z 26 września 2024 r., I GSK 865/21 – składają się koszty postępowania kasacyjnego w niniejszej sprawie, tj. 100 zł z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej, 240 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika strony i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także, po drugie, koszty postępowania przed Sądem, tj. 200 zł z tytułu wpisu od skargi i 480 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika strony.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.