I SA/Lu 87/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości w podatku akcyzowym, uznając, że udzielenie ulgi stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną de minimis przekraczającą dopuszczalny limit.
Podatnik złożył skargę na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości w podatku akcyzowym w kwocie ponad 600 tys. zł. Organ podatkowy uznał, że udzielenie takiej ulgi stanowiłoby pomoc publiczną de minimis, która przekroczyłaby dopuszczalny limit 15 000 EUR dla jednego przedsiębiorcy w ciągu 3 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że działalność rolnicza jest działalnością gospodarczą, a wnioskowana ulga, ze względu na swoją wysokość, nie może być udzielona w ramach pomocy de minimis.
Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości w podatku akcyzowym na kwotę 629 429 zł wraz z odsetkami. Podatnik ubiegał się o umorzenie jako rolnik prowadzący gospodarstwo rolne. Organy podatkowe uznały, że udzielenie takiej ulgi stanowiłoby pomoc publiczną, a konkretnie pomoc de minimis w sektorze rolnym. Podkreślono, że działalność rolnicza jest działalnością gospodarczą, a wnioskowana kwota umorzenia znacznie przekraczała dopuszczalny limit pomocy de minimis (15 000 EUR na 3 lata). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że podatnik jest przedsiębiorcą, a udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego stanowi pomoc publiczną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wnioskowana kwota umorzenia przekraczała limit pomocy de minimis przewidziany dla sektora rolnego. Sąd wyjaśnił również, że podstawą prawną do rozpatrzenia wniosku o umorzenie przez przedsiębiorcę jest art. 67b Ordynacji podatkowej, a nie art. 67a, który zawiera ogólne przesłanki umorzenia. Sąd uznał, że mimo iż organy analizowały sprawę również przez pryzmat przesłanek z art. 67a (ważny interes podatnika, interes publiczny), co nie było konieczne przy ocenie pomocy de minimis, to samo rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia było prawidłowe ze względu na przekroczenie limitu pomocy publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie zaległości podatkowej w podatku akcyzowym dla rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne stanowi pomoc publiczną de minimis.
Uzasadnienie
Rolnik prowadzący gospodarstwo rolne jest przedsiębiorcą. Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego oznacza wsparcie pochodzące od państwa, które daje wymierną korzyść ekonomiczną, jest selektywne i może zakłócać konkurencję. Wnioskowana kwota umorzenia przekraczała dopuszczalny limit pomocy de minimis.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 67b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.p.p.
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
TFUE art. 107
Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 108
Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Rozporządzenie 1408/2013
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 629 429 zł stanowi pomoc publiczną de minimis. Wnioskowana kwota umorzenia przekracza dopuszczalny limit pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorcy w ciągu 3 lat (15 000 EUR). Działalność rolnicza jest działalnością gospodarczą. Podstawą prawną rozpatrzenia wniosku o umorzenie przez przedsiębiorcę jest art. 67b Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 77, 122, 187, 188, 229, 235, 191 k.p.a. i O.p.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, pominięcie argumentów strony, dowolną ocenę materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia przepisów materialnych (art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2 O.p.) poprzez błędną wykładnię pojęć interesu podatnika i interesu publicznego oraz uznanie, że ulga stanowi pomoc de minimis.
Godne uwagi sformułowania
działalność wytwórcza w rolnictwie mieści się w definicji działalności gospodarczej art. 67b Ordynacji podatkowej stanowi lex specialis w stosunku do normy ogólnej (art. 67a) udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego [...] stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną de minimis
Skład orzekający
Danuta Małysz
przewodniczący
Krystyna Czajecka-Szpringer
sprawozdawca
Andrzej Niezgoda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia zaległości podatkowych dla przedsiębiorców, kwalifikacja działalności rolniczej jako gospodarczej, zasady udzielania pomocy de minimis w sektorze rolnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia limitu pomocy de minimis. Interpretacja art. 67b O.p. jako lex specialis ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dużej kwoty zaległości podatkowej i ważnej kwestii pomocy publicznej dla rolników, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.
“Rolnik nie dostał umorzenia ponad 600 tys. zł podatku akcyzowego. Sąd: to niedozwolona pomoc publiczna.”
Dane finansowe
WPS: 629 429 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 87/19 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2019-06-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-02-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda Danuta Małysz /przewodniczący/ Krystyna Czajecka-Szpringer /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Ulgi podatkowe Sygn. powiązane II FSK 3114/19 - Postanowienie NSA z 2020-05-26 III FSK 1614/21 - Wyrok NSA z 2023-02-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U.UE.C 2008 nr 115 poz 47 art. 107 Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej Dz.U. 2019 poz 900 art. 67a § 1. art. 67b Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Julita Kula po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku akcyzowym - oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. orzekającej o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, wynikającej ze zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2013 r. z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, które zostało rozpatrzone decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Następnie w związku ze złożoną skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzeczeniem z dnia 26 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 212/15 uchylił zaskarżoną decyzję. W wyniku złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt I GSK 1862/15 uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz oddalił skargę. Wnioskiem z dnia 3 października 2017 r. podatnik zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o umorzenie w całości ww. zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 5 lutego 2018 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej wynikającej ze zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w kwocie [...] zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu odwołania nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nadmienił, że w związku z nieuregulowaniem przez podatnika nałożonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., zobowiązania podatkowego, wierzyciel skierował dochodzenie tej zaległości na drogę postępowania egzekucyjnego. Pomimo podjętych działań przez wierzyciela, należne zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł - czy w drodze egzekucji, czy w formie dobrowolnych wpłat w żadnej części nie zostało uregulowane. Zatem rozpatrzenie żądania ulgi w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego obejmuje całą kwotę zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2013 r., tj. [...] zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył brzmienie art. 67a § 1 i § 2 oraz art. 67b Ordynacji podatkowej, a następnie wyjaśnił, jak według niego należy rozumieć pojęcia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. W ocenie organu pomimo stwierdzenia ważnego interesu podatnika (rozumianego jako normalna sytuacja ekonomiczna), wobec niewykazania przez podatnika sytuacji nadzwyczajnych nieuzasadnionym jest udzielenie wnioskowanej ulgi w oparciu o tę przesłankę. Organy podatkowe są bowiem uprawnione do przyznawania ulg w postaci umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji szczególnej, wyjątkowej, wynikającej z czynników niezależnych od podatnika, a mających wpływ na znaczne pogorszenie poziomu jego egzystencji. Według organu odwoławczego przeprowadzona analiza sytuacji finansowo - materialnej i stanu zdrowotnego podatnika i jego małżonki nie pozwala na potraktowanie wniosku strony w sposób szczególny. Wobec powyższego, rozpatrując przesłankę ważnego interesu podatnika organ odwoławczy nie znalazł podstaw uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi. W odniesieniu natomiast do przesłanki interesu publicznego organ wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego polegającej na umorzeniu zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego wraz z odsetkami za zwłokę byłoby szczególnym i nieuzasadnionym uprzywilejowaniem wnioskodawcy w stosunku do podatników, którzy rzetelnie spełniają swoje obowiązki wobec budżetu państwa. Nie wypełniając przepisów prawa, a następnie nie regulując chociażby w części zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego, podatnik działał w przekonaniu organu niezgodnie z interesem publicznym, rozumianym jako dyrektywa postępowania, nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Ponadto zdaniem organu rozpatrując niniejszą sprawę należy mieć na względzie, że o ulgę w spłacie podatnik ubiegał się jako rolnik, prowadzący gospodarstwo rolne, która to działalność uznawana jest za działalność gospodarczą. Tym samym podatnik jest przedsiębiorcą, pomimo że nie ma obowiązku rejestrowania działalności rolniczej w ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego też rozpatrzenie wniosku o udzielenie ulgi w zakresie umorzenia zobowiązania podatkowego w kwocie 629.429 zł wraz z odsetkami za zwłokę podlega unormowaniom pomocy publicznej, tj. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (jedn. tekst Dz. U. z 2016r. poz. 1808 ze zm) oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L N352 z 24.12.2013r.). Pomoc de minimis stanowi szczególną kategorię wsparcia udzielanego przez państwo, gdyż uznaje się, że ze względu na swą małą wartość ma na tyle nieistotny czy też nieznaczny wpływ na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi, że zrezygnowano z jej drobiazgowej kontroli w procesie notyfikacji. W związku z powyższym część doktryny przyjmuje, że de facto nie stanowi ona pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jednakże kwalifikacja do pomocy de minimis każdego wsparcia tylko z uwagi na nieprzekroczenie określonego limitu powodowałaby, że objęta nią byłaby też pomoc, która z założenia w ogóle nie powinna wchodzić w reżim pomocy publicznej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, według ustaleń organu, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do oceny przesłanek pomocy publicznej w niniejszej sprawie zauważono, że: - rezygnacja przez Skarb Państwa z należnej mu wpłaty niewątpliwie oznaczałaby wsparcie pochodzące od Państwa; - udzielenie ulgi w spłacie wiązałoby się z uzyskaniem przez podatnika określonej i wymiernej korzyści ekonomicznej, której co do zasady w normalnych warunkach rynkowych przedsiębiorcy nie uzyskują; - uzyskanie przedmiotowej ulgi nie jest w równym stopniu dostępne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów, znajdujących się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej, z uwagi na to, że decyzja o jej udzieleniu ma charakter uznaniowy; - pomoc we wnioskowanej formie dla przedsiębiorstwa podatnika może zakłócać konkurencję oraz wpływać na wymianę handlową, bowiem rynek wykonywanych przez stronę usług, jest z natury rynkiem otwartym na konkurencję i wymianę. W ocenie organu, w analizowanym przypadku przesłanki powyższe wystąpiły kumulatywnie. Rozpatrując kwestię dopuszczalności udzielenia wnioskowanej pomocy w ramach pomocy de minimis w sektorze rolnym, pomimo, że dotychczas podatnik nie korzystał z takiej pomocy, z uwagi na wysokość kwoty wniesionego żądania, tj. umorzenia zobowiązania podatkowego w kwocie 629.429 zł spowodowałoby przekroczenie maksymalnej kwoty pomocy, która została określona dla jednego przedsiębiorstwa w wysokości 15.000 EURO, jaką państwo może udzielić jednemu przedsiębiorcy na przestrzeni 3 lat. Biorąc pod uwagę rozmiar żądanej pomocy w formie ulgi w spłacie (umorzenia) zobowiązania podatkowego w kwocie 629.429 zł (wraz z odsetkami za zwłokę), nie kwalifikuje podatnika do stania się beneficjentem wyżej opisanej pomocy publicznej, tj. pomocy w ramach zasady de minimis w rolnictwie. Wobec powyższego organ uznał, że udzielenie wnioskowanej ulgi (umorzenia) zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2013 r., stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej podatnik wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: a) obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj.: - art. 6 i 7 k.p.a. poprzez działanie organu wbrew przepisom prawa, pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej; - art. 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sposób niebudzący zaufania do organu, co polegać miało na braku wskazania konkretnych przyczyn uznania, że skarżący nie wykazał, iż zaszły w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej; - art. 77 w związku z art. 7 i art. 107 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu, czym została naruszona zasada prawdy obiektywnej, przekroczono zakres uznania administracyjnego oraz przez co nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej; - art. 122 w związku z art. 187 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i błędne uznanie, że w stosunku do zastosowania wnioskowanej ulgi nie zachodzi wyjątkowo ważny interes podatnika - bardzo zła sytuacja finansowa skarżącego; - art. 122, 187 § 1, art. 188 w zw. z art. 235 oraz art. 229 O.p poprzez niewypowiedzenie się co do wniosku dowodowego skarżącego, poprzez nieprzesłuchanie członków rodziny skarżącego na okoliczność sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O. p., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności, przez niewzięcie pod uwagę podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z jego wyjątkowo ważnym interesem w zastosowaniu żądanej ulgi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 191 Op. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, iż w stosunku do zastosowania wnioskowanej ulgi nie zachodzi wyjątkowo ważny interes podatnika; b) naruszenie przepisów: - art. 67a § 1 pkt 3 art. 67b § 1 pkt 2 O.p.poprzez błędną i niewłaściwą wykładnię pojęcia interesu podatnika oraz interesu publicznego, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zobowiązanie podatkowe w kwocie 629.429 zł nie powinno zostać umorzone, podczas gdy podatnik spełnia przesłanki warunkujące umorzenie zaległości podatkowej; - 67b § 1 pkt 1 o.p. poprzez uznanie, że ulga - umorzenie w niniejszej sprawie stanowi pomoc de minimis. W uzasadnieniu skargi podatnik rozwinął wskazane powyżej zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym w kwocie 629.429 zł wraz z odsetkami z zwłokę. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że o ulgę skarżący ubiega się jako rolnik prowadzący gospodarstwo rolne. W kwestii kwalifikowania działalności rolniczej jako działalności gospodarczej wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (np. w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 1/07, w wyrokach, np. z dnia 9 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1105/18). Sąd ten podkreślał, że działalność wytwórcza w rolnictwie mieści się w definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą przepis ten charakteryzuje jako zarobkową oraz wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Cechy te wypełnia prowadzenie gospodarstwa rolnego. Działalność ta nie różni się niczym od wykonywania innej indywidualnej działalności zawodowej, która jest wyłączona spod działania przepisów ustawy (lekarza czy adwokata) i jest objęta inną regulacją prawną, choć co do charakteru działalności tych grup zawodowych nie ma wątpliwości, iż jest to działalność gospodarcza. Czynienie zatem różnicy pomiędzy prowadzeniem gospodarstwa rolnego a inną działalnością zawodową, skoro obie charakteryzują się tymi samymi cechami (zarobkowa, zorganizowana i ciągła) nie ma uzasadnienia z uwagi na art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przewidziane w art. 3 tej ustawy wyłączenie nie może zatem prowadzić do wniosku, że działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 2 tej ustawy, a jedynie, że działalność ta nie podlega reżimowi ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Sposób ujęcia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej polegający na tym, że najpierw w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określa się, co jest działalnością gospodarczą, a następnie w art. 3 stanowi się, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do działalności wymienionej w tym artykule wyraźnie wskazuje, że działalność wytwórcza w rolnictwie (prowadzenie gospodarstwa rolnego) jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 tej ustawy, jednakże do tej działalności nie stosuje się pozostałych jej przepisów. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu podatkowego, że skarżący jest przedsiębiorcą. W tej sytuacji należało rozważyć, czy udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego będzie stanowić pomoc publiczną (de minimis w rolnictwie). Istotne znaczenie ma w tym zakresie związek przyczynowo-skutkowy między powstaniem zobowiązania w podatku akcyzowym a przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej. Brak takiego związku wyklucza możliwość, aby osoba zobowiązana, występując o udzielenie ulgi w spłacie należności działała jak przedsiębiorca. W niniejszej sprawie związek ten zachodzi, bowiem zaległość podatkowa dotyczy podatku akcyzowego, określonego w związku ze sprzedażą suszu tytoniowego, wyprodukowanego w gospodarstwie rolnym skarżącego. Następną istotną kwestią jest ustalenie podstawy prawnej właściwej do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2395/13: "W myśl art. 67a § 1 pkt 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (podkreśl. NSA), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego na wstępie problemu interpretacyjnego, ma wyjaśnienie znaczenia użytego przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie zwrotu "z zastrzeżeniem art. 67b". Podzielić należy stanowisko, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I FPS 3/09, iż "sformułowanie z zastrzeżeniem oznacza, że przepis tekstu prawnego interpretuje się uwzględniając treść innych przepisów, które mogą modyfikować zakres przepisu interpretowanego. To, czy w efekcie uwzględnienia przepisu modyfikującego powstanie sytuacja zawężenia, czy rozszerzenia zakresu danego przepisu, zależy od treści tego przepisu, którego uwzględnienia owo zastrzeżenie wymaga". Słuszna zatem wydaje się teza, że regulacja, do której stosowania w określonym stanie faktycznym "odsyła" dany przepis, poprzez zawarte w nim określenie "z zastrzeżeniem", stanowi lex specialis, w stosunku do normy ogólnej (odsyłającej). Taką normą ogólną jest art. 67a O.p. W konsekwencji norma uznana za lex specialis (art. 67b O.p.) wyłącza stosowanie normy ogólnej, w takim zakresie, w jakim w swojej treści nie odwołuje się do stosowania normy ogólnej. W literaturze zauważa się, iż uchylenie "nie oznacza, że norma uchylana, a więc lex generalis, w ogóle traci moc obowiązującą, a oznacza tylko to, że nie znajduje ona zastosowania w zakresie regulowanym przez lex specialis w przypadku zbiegu tych norm" (por. B. Wojciechowski [w:] R. L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, System prawa administracyjnego. Wykładnia w prawie administracyjnym, t. 4, Warszawa 2012, s. 437). Art. 67b § 1 in initio stanowi: "Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a (...)". Zawarte w art. 67b § 1 odesłanie do art. 67a odnosi się zatem tylko do rodzajów ulg podatkowych, jakie ta ostatnia regulacja przewiduje. Wyraźnie na to wskazują sformułowania: "może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a". Tylko takie rozumienie analizowanego przepisu ma gramatyczny sens. W konsekwencji przedsiębiorca zabiegając o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, na podstawie art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, może wskazać jedną z form tychże ulg, przewidzianą w art. 67a, tj. 1) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty; 2) odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej). Z odesłania zawartego w art. 67b nie wynika natomiast, by organ podatkowy, rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy na podstawie art. 67b § 1 (w szczególności w sprawach określonych w art. 67b § 1 pkt 2 i 3) był zobowiązany do analizowania przesłanek ulg podatkowych, określonych w art. 67a. Reasumując, materialno-prawną podstawą rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jest art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Norma zawarta w art. 67a znajduje w takim przypadku zastosowanie jedynie w zakresie przewidzianych w tym przepisie rodzajów ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Treść art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego, dotyczących pomocy w ramach pomocy de minimis. Oznacza to, że rozpoznanie wniosku skarżącego, z uwagi na charakter wnioskowanej pomocy de minimis w sektorze rolnym zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (jedn. tekst Dz. U. z 2016r. poz. 1808 z późn. zm) oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L N352 z 24 grudnia 2013r.)). Pomocą publiczną, w rozumieniu obecnie obowiązującego art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U.UE.C.2008.115.47 z dnia 9 maja 2008 r.), jest każde wsparcie udzielane przedsiębiorstwu, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki: - jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych, - udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku. - ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa albo produkcję określonych towarów), - grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami członkowskimi UE. Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki pomocy publicznej wystąpiły kumulatywnie: rezygnacja przez Skarb Państwa z należnej mu wpłaty niewątpliwie oznaczałaby wsparcie pochodzące od Państwa, udzielenie ulgi w spłacie wiązałoby się z uzyskaniem przez skarżącego określonej i wymiernej korzyści ekonomicznej, której co do zasady w normalnych warunkach rynkowych przedsiębiorcy nie uzyskują, uzyskanie przedmiotowej ulgi nie jest w równym stopniu dostępne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów, znajdujących się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej, z uwagi na to, że decyzja o jej udzieleniu ma charakter uznaniowy, a nadto pomoc we wnioskowanej formie dla skarżącego może zakłócać konkurencję oraz wpływać na wymianę handlową, bowiem rynek wykonywanych przez niego usług jest z natury rynkiem otwartym na konkurencję i wymianę. Stosowanie przez Polskę pomocy de minimis nie wymaga ani zgody, ani nawet tzw. notyfikacji do Komisji Europejskiej (czyli oficjalnego powiadomienia). Jedynym obowiązkiem ciążącym na krajowej administracji jest prowadzenie rejestru podmiotów, które skorzystały z tego rodzaju wsparcia. Brak szczególnych procedur unijnych w zakresie przyznawania pomocy krajowej de minimis wynika z przyjętego przez Unię Europejską założenia, że pomoc o niewielkich rozmiarach nie powoduje zakłócenia konkurencji na rynku unijnym. Dostosowując prawo krajowe do prawa wspólnotowego, taką formę pomocy przewidziano w art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te mają na celu zapobieganie zakłóceniu konkurencji i określenie przypadków pomocy dopuszczalnej, ale nie obowiązkowej. Wprowadzone nimi przesłanki dopuszczalności pomocy udzielanej przedsiębiorcom nawet jeśli mają charakter przesłanek pozytywnych, w żadnej mierze nie nakazują udzielenia pomocy. Przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. umożliwiają uzyskanie przez rolnika pomocy publicznej o charakterze de minimis w wysokości do 15.000 EURO. Pomoc taka może być udzielona jednorazowo raz na 3 lata w maksymalnej wysokości lub okresowo (w częściach) w ciągu trzech kolejnych lat. Jednym z istotnych ograniczeń w odniesieniu do danego beneficjenta jest więc jej maksymalny poziom. Rozpatrując kwestię dopuszczalności udzielenia wnioskowanej pomocy w ramach pomocy de minimis w sektorze rolnym, pomimo, że dotychczas skarżący nie korzystał z takiej pomocy, z uwagi na rozmiar żądanej pomocy, tj. umorzenia zobowiązania podatkowego w kwocie 629.429 zł wraz z odsetkami za zwłokę stwierdzić należy, że uwzględnienie wniosku skarżącego spowodowałoby przekroczenie maksymalnej kwoty pomocy, jaką państwo może udzielić jednemu przedsiębiorcy na przestrzeni 3 lat. Organ podatkowy dokonując analizy materiałów zgromadzonych w sprawie zasadnie uznał, iż pomimo spełnienia warunków kwalifikujących ewentualne udzielenie pomocy jako pomoc publiczną, udzielenie ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu akcyzy za styczeń 2013 r. jako pomocy de minimis w rolnictwie jest niemożliwe. Jak wspomniano nałożony podatek w wysokości 629.429 zł i jego ewentualne umorzenie spowodowałoby przekroczenie maksymalnej kwoty pomocy w wysokości 15.000 EURO, jaką państwo może udzielić jednemu przedsiębiorcy na przestrzeni 3 lat. Czyni to tym samym w odniesieniu do skarżącego niemożliwym uznanie go za beneficjenta pomocy de minimis w rolnictwie. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo uznał, że wnioskowana przez skarżącego pomoc o umorzenie zobowiązań podatkowych będzie pomocą de minimis. Przede wszystkim organ ustalił i swoje stanowisko prawidłowo uzasadnił, że żądana pomoc jest pomocą publiczną (str. 24 zaskarżonej decyzji). Natomiast już z samej konfrontacji treści wniosku o morzenie zaległości podatkowych z brzmieniem art. 67b pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika, że podatnik nie domaga się pomocy publicznej, o której mowa w tym przepisie (przepis ten dotyczy pomocy: udzielanej w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia (lit. a), udzielanej w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym (lit. b), udzielanej w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim (lit. c), udzielanej w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty (lit. d), będącej rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów ( lit. e), na szkolenia (lit. f), na zatrudnienie (lit. g), na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw (lit. h), na restrukturyzację (lit. i), na ochronę środowiska (lit. j), na prace badawczo-rozwojowe (lit. k), regionalną (lit. l), udzielanej na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów (lit. m). Wprawdzie organ ocenił wniosek skarżącego także przez pryzmat przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a więc okoliczności nieistotnych dla rozpoznania wniosku o zastosowanie pomocy de minimis, jednak uchybienie to nie ma wpływu na treść podętego rozstrzygnięcia. Zatem zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia tych nieistotnych okoliczności nie mogły być przez Sąd uwzględnione. Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organu podatkowego, że udzielenie wnioskowanej ulgi (umorzenia) zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2013r., stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną de minimis. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI