I SA/Lu 87/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, uznając, że podatnik nie wykazał ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego.
Podatnik G. W. złożył wniosek o umorzenie odsetek od zaległości w podatku VAT, argumentując niejasnością przepisów i naruszeniem zasady zaufania do organów. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a także na stabilną sytuację majątkową podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu odsetek.
Sprawa dotyczyła skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za okres styczeń-lipiec 2007 r. Podatnik wnosił o umorzenie odsetek, powołując się na ważny interes publiczny oraz zarzucając organom naruszenie zasady pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych, wskazując na niejasność przepisów i wcześniejszą akceptację sposobu rozliczania VAT przez organy. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, definiując ważny interes podatnika jako sytuację, gdy podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości z powodu zdarzeń losowych niezależnych od jego postępowania, a interes publiczny jako sytuację, gdy zapłata zaległości spowodowałaby konieczność sięgania do środków pomocy publicznej. Stwierdzono, że podatnik posiadał wystarczający majątek do spłaty odsetek i nie wykazał zagrożenia dla swojego bytu ani rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że decyzja organów była prawidłowa i zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że decyzja o umorzeniu odsetek ma charakter uznaniowy, a kontrola sądowa ogranicza się do badania prawidłowości postępowania wyjaśniającego i oceny materiału dowodowego, a nie do merytorycznej weryfikacji rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o umorzeniu odsetek ma charakter uznaniowy i organ podatkowy może, ale nie musi uwzględnić wniosek podatnika, nawet jeśli przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego występują.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 67a Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy ma wybór co do sposobu rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa dotyczy jedynie prawidłowości postępowania i zebrania materiału dowodowego, a nie samej oceny merytorycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 67a § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja ma charakter uznaniowy.
o.p. art. 67a § 1
Ordynacja podatkowa
Definiuje przesłanki umorzenia jako ważny interes podatnika lub interes publiczny, które są pojęciami nieostrymi i wymagają oceny przez organ.
Pomocnicze
o.p. art. 67b § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten odsyła do regulacji wspólnotowych dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorców, co oznacza, że dla przedsiębiorców stosuje się zasady pomocy de minimis lub inne formy pomocy publicznej.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych. Podniesiono zarzut naruszenia tej zasady przez organ.
o.p. art. 208
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 52 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych poprzez błędną interpretację przepisów i wcześniejszą akceptację sposobu rozliczeń. Istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniającego umorzenie odsetek. Postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak winy podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja, podstawę której stanowią przywołane wyżej przepisy ordynacji podatkowej ma charakter decyzji uznaniowej. Prawem do umorzenia odsetek za zwłokę dysponuje więc zawsze tylko organ podatkowy. Udzielenie ulgi podatkowej, w tym w postaci umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową, a zatem również jej zastosowanie winny uzasadniać nadzwyczajne okoliczności.
Skład orzekający
Anna Kwiatek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Fita
członek
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, charakteru uznaniowego decyzji organu podatkowego oraz przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i jego oceny majątkowej. Interpretacja przepisów o pomocy publicznej może być złożona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące umarzania odsetek podatkowych i uznaniowości decyzji organów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje również, jak sądy analizują przesłanki ważnego interesu podatnika.
“Czy błąd organu podatkowego zwalnia z obowiązku zapłaty odsetek? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 65 313 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 87/09 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2009-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-02-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Kwiatek /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Fita Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 1430/09 - Postanowienie NSA z 2010-06-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 67a par. 1 pkt 3 w zw. z 67b par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Agata Miśkiewicz-Masiulanis, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych -oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [....] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania G. W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] , o odmowie umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - lipiec 2007 r. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 22 lipca 2008 r. G. W. wniósł do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o umorzenie odsetek za zwłokę w podatku VAT powstałych w związku z wydaniem decyzji określających zobowiązanie w tym podatku za lata 2005-2007. Wniosek strona uzasadniała istnieniem ważnego interesu publicznego. We wniosku strona wskazała, że przepis, na podstawie którego organ podatkowy w sposób odmienny rozliczył stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług, jest niejasny, strona z takim rozliczeniem się nie zgadza, a prowadzone wobec niej postępowanie podatkowe i egzekucyjne narusza zasadę zaufania podatnika do organu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego nie znajdując podstaw do zastosowania ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. decyzją z dnia [...] roku odmówił stronie umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2007 r. w łącznej wysokości 65.313,00 zł. W odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji pełnomocnik podatnika zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 121 i art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zarzucił, że w sytuacji, gdy organ podatkowy po wielokrotnym sprawdzaniu w ramach czynności sprawdzających i kontroli podatkowej przyjętego przez stronę sposobu fakturowania i rozliczania podatku VAT uznał go za prawidłowy, to dokonana przez organ podatkowy wykładnia przepisów prawa w niniejszej sprawie, jest dowodem na rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych. Argumentował, że podatnik pozostawał w uzasadnionym przekonaniu prawidłowości swojego postępowania, gdyż organ podatkowy przez dwa lata przyzwalał na określony sposób rozliczeń, akceptując wnioskowane przez podatnika kwoty zwrotu podatku. Wywodził, przytaczając wyroki sądowe, że pojawiające się wątpliwości co do stosowania art. 28 ust 3 ustawy o VAT nie powinny być interpretowane na niekorzyść podatnika, że podatnik nie powinien być obarczony błędami legislacji. Wskazywał, że wykładnia art. 67a o.p. i odczytanie pojęcia "ważny interes publiczny" powinno uwzględniać konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa i sprawiedliwości społecznej. Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania i zebranego materiału dowodowego, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentów i wniosków w nim zawartych. Przypomniał, że wniosek podatnika dotyczył przyznania ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów. Zważył, że decyzja wydana w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jej dowolności. Podniósł, że organ podatkowy może, lecz nie musi uwzględnić wniosku podatnika, a ewentualne uwzględnienie musi być uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Dyrektor Izby Skarbowej zdefiniował ważny interes podatnika jako sytuację, gdy z powodu szczególnych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, jako zdarzenie na które podatnik nie miał wpływu - niezależne od sposobu jego postępowania. Interes publiczny należałoby natomiast w jego ocenie rozumieć jako sytuację gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania do budżetowych środków pomocy, bez których podatnik nie będzie w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. Ustalenie ważnego interesu strony lub interesu publicznego stanowi warunek niezbędny dla przydzielenia żądanej ulgi, jednak samo ustalenie nie stawia organu podatkowego w obowiązku jej udzielenia. Podkreślił, że udzielenie ulgi podatkowej, w tym w postaci umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową, a zatem również jej zastosowanie winny uzasadniać nadzwyczajne okoliczności. Wyjaśnił, że przyznana ulga, stawiająca podatnika w uprzywilejowanej sytuacji wobec innych podatników terminowo i rzetelnie regulujących należności publicznoprawne, równoważy całokształt stwierdzonych negatywnych dla wnioskodawcy okoliczności, realizując jego ważny interes lub interes publiczny. Mając powyższe na uwadze, argumentował, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku, powstały na skutek przyjętego przez podatnika sposobu rozliczania świadczonych usług transportowych wyłączających te usługi z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Rezultatem wystąpienia zaległości podatkowych było natomiast powstanie obowiązku uiszczenia od nich odsetek. W jego ocenie podatnik nie podjął żadnych czynności, które mogłaby uchronić go przed negatywnymi konsekwencjami błędnego rozumienia i stosowania przepisów prawa / np. nie składał wniosku o udzielnie wiążącej organ pisemnej interpretacji podatkowej/. Działał na własne ryzyko. Analizując sytuację majątkową wnioskodawcy ustaloną w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że źródłem utrzymania wnioskodawcy jest prowadzona działalność gospodarcza w zakresie transportu krajowego i międzynarodowego. Według zeznania PIT 36L za 2007 rok przychód strony wyniósł 9.978.003,00 zł, a dochód 128.611,64 zł. W skład posiadanego przez niego majątku wchodzą: działka o powierzchni 32 arów, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] położona w miejscowości S. obciążona hipoteką/, dom o powierzchni 220 m2. obciążony hipoteką i grunty o powierzchni 20,45 i 7,37 hektarów położone w miejscowości T. Ponadto, jak wynika z dokonanych transakcji podatnik nabył w drodze darowizny gospodarstwo rolne w D. o wartości /na dzień 7 września 2004 roku/ 20.000 zł, a w dniu 25 lipca 2006 roku zbył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego w T. za cenę 70.000 zł. W dniu 27 lipca 2004 roku wnioskodawca nabył dwie działki w D. za cenę 7.950 zł. Wskazano także na dokonany w dniu 10 października 2007 roku zakup działki o pow.10.200 m2 za cenę 5.000 zł. W zakresie ruchomości organ ustalił, że podatnik jest właścicielem trzech ciągników samochodowych i naczep obciążonych zastawem bankowym o szacowanej wartości ok. 1.200.000 zł. Ponadto wywodził, że na wyposażeniu przedsiębiorstwa pozostają 23 ciągniki samochodowe w tym 15 leasingowanych, 10 sztuk naczep w tym 3 leasingowane oraz samochody marki Peugeot 807 i Mercedes Sprinter. W zakresie obciążeń wykazał, że strona w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zaciągnęła kredyt w wysokości 650.000 zł. Dodatkowych źródeł majątku w postaci wierzytelności, papierów wartościowych i oszczędności podatnik nie wykazał. Jak ustalono podatnik ma na utrzymaniu cztery małoletnie córki, ponosi opłaty za energię elektryczną w wysokości ok. 250 zł i za gaz w kwocie ok. 100 zł. W zaistniałym stanie faktycznym – w ocenie organu odwoławczego - analiza posiadanych i ujawnionych składników majątkowych podatnika wskazują, że wnioskodawca dysponuje wystarczającym majątkiem aby dokonać spłaty powstałych odsetek od zaległości podatkowych za poszczególne miesiące 2007 roku. Dyrektor Izby Skarbowej analizując wystąpienie w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika podniósł, iż nie można zasadnie twierdzić aby takie dobra jak: życie, zdrowie i możliwość zarobkowania były w sytuacji podatnika zagrożone. Poddając natomiast analizie argumenty dotyczące wystąpienia w sprawie interesu publicznego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż sytuacja majątkowa podatnika jest na tyle stabilna, iż bez znacznego uszczerbku dla egzystencji własnej i egzystencji rodziny wnioskodawca może dokonać spłaty odsetek od powstałych zaległości. Nie można także uznać za uzasadnioną obawę, aby w aktualnej sytuacji finansowej dokonana zapłata odsetek wiązała się nieodzownie z koniecznością sięgnięcia do środków pomocy publicznej. Za niezasadne uznał żądanie podatnika, aby całą odpowiedzialność za dokonany sposób rozliczenia przerzucać na Skarb Państwa, nie leży bowiem w interesie publicznym rezygnacja przez Skarb Państwa z kwot należnych odsetek od nieterminowo zapłaconego podatku w sytuacji, gdy sam podatnik ukształtował relacje pomiędzy kontrahentami uznając, iż w jego sytuacji nie wiążą się one z obowiązkiem zapłaty podatku. Sposób rozliczenia nie został podatnikowi narzucony przez organ podatkowy, zatem można mówić o złamaniu zasady zaufania podatnika do organów państwa. W skardze na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik G. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 121 § 1 o.p. wskutek prezentowania stanowiska wyłącznie profiskalnego, poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy i pominięcie okoliczności korzystnych dla strony oraz obarczenie podatnika skutkami błędnej interpretacji; - art. 208 w zw. z art. 52 § 1 pkt 2 o.p. poprzez wydanie decyzji odmawiającej umorzenia odsetek, podczas gdy w niniejszej sprawie postępowanie winno być, wobec jego bezprzedmiotowości umorzone; - art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez odmowę umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2007 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podatnika podtrzymał argumentację odwołania, co do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych i wskazał, że z zasady o jakiej mowa w art. 121 § 1 o.p. wynika zakaz przerzucania na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez organy podatkowe w procesie stosowania obowiązujących przepisów prawa, że błędna ocena okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego wyrażona w wyniku wcześniejszej kontroli podatkowej stanowi niewątpliwie jej naruszenie. W jego ocenie wydanie decyzji zmieniającej sposób rozliczeń przyjęty przez podatnika i jego kontrahenta po długotrwałym akceptowaniu przez organ rozliczania podatku poza terytorium kraju nie może być uznane za zgodne z zasadą zaufania podatnika do organu. Podtrzymał również argumentację odwołania co do ważnego interesu podatnika i interesu publicznego o jakich mowa w art. 67a o.p. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie należy także rozważyć czy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy jest poprawne, ze względu na brzmienie art. 208 w zw. art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W jego ocenie w przedmiotowej sprawie "brak winy", o którym mowa w art. 52 § 1 pkt 2 wynika z faktu wprowadzenia podatnika w błąd przez organ i pozostawaniu go w usprawiedliwionym, a więc niezawinionym przekonaniu co do prawidłowości przyjętego sposobu rozliczeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnośnie zarzutu wadliwości postępowania, które powinno być umorzone z uwagi na swoją bezprzedmiotowość zwrócił uwagę, strona wnioskowała o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenie odsetek. Uznając zatem, iż podatnik zobowiązany jest samodzielnie naliczyć odsetki za zwłokę w przedmiotowej sytuacji wniosek miał podstawy faktyczne i prawne do jego rozpatrzenia i wydania w sprawie decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby wywodzić, że są one niezgodne z przepisami obowiązującego prawa. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia odmowy umorzenia podatnikowi odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2007 r. W tym względzie, ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji za punkt wyjścia przyjąć musi art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W związku z tym, wniosek o umorzenie odsetek od zaległości złożył podatnik prowadzący działalność gospodarczą, w sprawie ma zastosowanie przepis art. 67b Ordynacji podatkowej, który odsyła do regulacji wspólnotowych dotyczących udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom. Wynika to z konieczności respektowania zasady równej konkurencji, albowiem w sytuacji, w której pomoc kierowana jest do przedsiębiorców, stosowanie preferencji wobec jednych kosztem drugich narusza wolną konkurencję. Zgodnie więc z art. 67b § 1 ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które nie stanowią pomocy publicznej (pkt 1), stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (pkt 2), stanowią pomoc publiczną udzielaną na cele wskazane w pkt 3. Konfrontując przywołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że o ile, art. 67a ordynacji podatkowej reguluje podstawowe kwestie w zakresie udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, wskazując podstawowe przesłanki udzielenia ulgi, formy w jakiej możliwe jest udzielenie ulgi i rodzaje należności, które mogą być tą ulgą objęte, to art. 67b tej ustawy adresowany jest do węższego kręgu podatników, tj. podatników prowadzących działalność gospodarczą. Skoro więc udzielenie ulgi w spłacie między innymi zaległości podatkowej jest odstępstwem od zasady płacenia podatków, to również dla podatników będących przedsiębiorcami podstawy odstąpienia od tej zasady określone są w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej, co oznacza, że przedsiębiorcom organ podatkowy może udzielić ulgi w spłacie zaległości podatkowej po uprzednim rozpatrzeniu podstawowych przesłanek udzielania tych ulg, którymi zgodnie z art. 67a § 1 są przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Podstawowym więc warunkiem udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ustanawiając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, w art. 67a ordynacji podatkowej ustawodawca odwołał się do nieostrych i niedookreślonych pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Przesłankę "interesu publicznego" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "ważny interes podatnika" zaś to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zdarzeniem losowym jest zdarzenie nagłe, niespodziewane, niezależne od woli podatnika, które spowodowało, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej mu na zapłatę zaległego podatku. Decyzja, podstawę której stanowią przywołane wyżej przepisy ordynacji podatkowej ma charakter decyzji uznaniowej. Oznacza to, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów ustalenia konsekwencji prawnych, tym samym jeden z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Prawem do umorzenia odsetek za zwłokę dysponuje więc zawsze tylko organ podatkowy. Jeżeli zatem wystąpią zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne, to organ podatkowy jest władny do ich oceny w aspekcie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego i może, ale nie musi odsetki te umorzyć. Konstrukcja analizowanego przepisu, uznaniowość wydawanej na jego podstawie decyzji skutkują w konsekwencji tym, iż uchylają kontrolę oceny zgodności z prawem wydawanej w tym trybie decyzji, albowiem decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym występują, jak i wtedy, gdy ich nie stwierdzono (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2001 r., w sprawie sygn. akt SA/Sz 1228/00, LEX nr 78299 ). Sądowa kontrola oceny zgodności z prawem decyzji uznaniowej polega tylko i wyłącznie na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ podatkowy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 122, 187 § 1 i 191 ordynacji podatkowej. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, albowiem znajduje uzasadnieni i oparcie w zebranym materiale dowodowym, jak również w jego ocenie, wyklucza ingerencję w swobodny wybór dokonany przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją przepisu prawa materialnego (zob. też wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., w sprawie sygn.. akt SA/Sz 1292/00; wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r., w sprawie sygn. akt III SA 2302/00, LEX nr 53606 ). W konsekwencji, ocenie sądu podlega proceduralna poprawność przeprowadzonego postępowania, a więc sam proces dochodzenia przez organ podatkowy do rozstrzygnięcia sprawy oraz znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu, opis tego procesu. Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną skarżącego w możliwie wnikliwy sposób oraz uwzględniły wszystkie okoliczności podnoszone przez podatnika w prowadzonym postępowaniu, odnosząc się do nich w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym kontekście wskazać należy, iż w aktach sporawy podatkowej znajduje się: oświadczenie o rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego; oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej; oświadczenie w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej podatnika oraz wykaz informacji o czynnościach majątkowych, stanowiący wykaz zawieranych przez stronę skarżącą umów nabycia, zbycia składników majątku ruchomego i nieruchomego. Z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji, tj. zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji decyzji wynika, że okoliczności stwierdzone tymi dokumentami organy podatkowe uwzględniły i w ramach swobodnej oceny materiału dowodowego uznały, rozpatrując je w kontekście zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, że nie dają one podstaw do umorzenia zaległości podatkowej skarżącego. Zasadnie należy więc stwierdzić, że organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, obrazujący sytuację majątkową G. W., zarówno w aspekcie jego sytuacji rodzinnej, majątkowej, jak i możliwości zarobkowych. Dokonane na podstawie tak zebranego materiału dowodowego ustalania, jak również ich ocena, a także wydane na ich podstawie rozstrzygnięcie nie mogą więc być uznane za dowolne. W sytuacji więc, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne sprawy, w ich rezultacie wydały rozstrzygnięcie mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, brak jest podstaw, aby uznać je za niezgodne z prawem. Abstrahując od powyższego, w kontekście argumentacji zwartej we wniosku, odwołaniu oraz w skardze, z której wynika, że intencją działania skarżącego było odwrócenie negatywnych dla niego konsekwencji wynikających z ostatecznych decyzji zmieniających rozliczenie w podatku VAT, podkreślić należy, że postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, czy też odsetek za zwłokę jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie losu prawnego zobowiązań podatkowych, już powstałych we właściwym dla nich trybie i na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów (zgodnie z art. 53 § 3 ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę nalicza podatnik odpowiadający za zaległości podatkowe). W toku postępowania o umorzenie zaległości podatkowej lub o umorzenie odsetek za zwłokę nie można, co do zasady, kwestionować i weryfikować, co do meritum przebiegu i rezultatów postępowania, w którym ustalono ich istnienie. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 67a ordynacji podatkowej nie ma bowiem żadnych cech, czy też charakteru kolejnej, czy też dodatkowej instancji. Inne są bowiem jego cele, zwłaszcza zaś normatywne przesłanki podejmowanych w nim rozstrzygnięć. W świetle powyższego, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji uznać należało za prawidłowe i zgodne z prawem. Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę pełnomocnika skarżącego uznać należało za niezasadną i podlegającą oddaleniu. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI