I SA/Lu 81/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2020-08-12
NSApodatkoweWysokawsa
VATstawka VATbudownictwo mieszkaniowelokale mieszkalnelokale użytkoweinterpretacja indywidualnaustawa o własności lokaliPKOBspołeczny program mieszkaniowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka ma prawo do zastosowania obniżonej stawki VAT 8% na lokale przeznaczone do zamieszkania, nawet jeśli formalnie mają inne przeznaczenie w zaświadczeniu o samodzielności lokalu.

Spółka zapytała o możliwość zastosowania obniżonej stawki VAT 8% przy sprzedaży lokali, które formalnie miały inne przeznaczenie (np. usługowe), ale były przeznaczone do zamieszkania. Spółka planowała budowę budynku zamieszkania zbiorowego z lokalami o różnym przeznaczeniu, w tym lokalami usługowymi i mieszkalnymi. Dyrektor KIS odmówił zastosowania stawki 8%, argumentując brakiem odpowiednich zaświadczeń o samodzielności lokali i ich przeznaczeniu. WSA uchylił interpretację, stwierdzając, że organ błędnie ocenił sytuację, nie odnosząc się do przyszłych okoliczności i pytania spółki o możliwość zastosowania stawki 8% mimo innego przeznaczenia lokali w zaświadczeniu.

Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie stawki podatku od towarów i usług (VAT) przy sprzedaży lokali. Spółka planowała budowę budynku zamieszkania zbiorowego, który miał zawierać lokale mieszkalne oraz lokale o innym przeznaczeniu, ale przeznaczone do zamieszkania. Spółka chciała ustalić, czy dostawa tych lokali będzie podlegała stawce VAT 8%. Dyrektor KIS uznał, że spółka nie ma prawa do zastosowania obniżonej stawki VAT, ponieważ nie posiada stosownych zaświadczeń o samodzielności lokali wydanych zgodnie z ustawą o własności lokali, a nadto lokale te będą miały inne przeznaczenie niż mieszkalne. Organ podkreślił, że obniżona stawka VAT ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie budownictwa mieszkaniowego. Spółka wniosła skargę, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów. Argumentowała, że organ nie odpowiedział na postawione pytanie dotyczące zdarzenia przyszłego, w którym spółka uzyska zaświadczenia o samodzielności lokali, mimo że będą one miały inne przeznaczenie, ale będą przeznaczone na cele mieszkalne. Spółka podkreślała, że budynek będzie należał do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, a obniżona stawka VAT nie ma zastosowania tylko do lokali użytkowych, które nie pełnią funkcji mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd stwierdził, że organ błędnie ocenił sytuację, ponieważ nie odniósł się do przyszłych okoliczności opisanych przez spółkę i postawionego pytania. Sąd wskazał, że ustawa o własności lokali rozróżnia lokale mieszkalne i lokale o innym przeznaczeniu, a zaświadczenie o samodzielności lokalu nie musi jednoznacznie przesądzać o jego przeznaczeniu na potrzeby stosowania stawki VAT. Sąd uznał, że organ pominął istotę problemu prawnego, który sprowadzał się do kwestii, czy zaświadczenia o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne wykluczają stosowanie stawki VAT 8% przy faktycznym przeznaczeniu tych lokali na cele mieszkalne. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionego stanowiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dostawa takich lokali może podlegać stawce VAT 8%, jeśli faktycznie są one przeznaczone na cele mieszkalne, nawet jeśli zaświadczenie o ich samodzielności wskazuje inne przeznaczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ błędnie ocenił sytuację, nie odnosząc się do przyszłych okoliczności i pytania spółki. Kluczowe jest faktyczne przeznaczenie lokalu na cele mieszkalne, a nie tylko treść zaświadczenia o jego samodzielności, które może wskazywać inne przeznaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

ustawa o VAT art. 41 § ust. 12-12c

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obniżona stawka VAT 8% ma zastosowanie do dostawy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w tym obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych.

u.w.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Spełnienie wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia.

Pomocnicze

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

Samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przy kontroli legalności interpretacji indywidualnej sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

ustawa o VAT art. 146aa § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 41 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 5a

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 2 § pkt 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 29a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.w.l. art. 2 § ust. 1a

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1b

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1c

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 10

Dz.U. 2019 poz 737 art. 2 § ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1c, ust. 2, ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie odpowiedział na postawione przez spółkę pytanie dotyczące zdarzenia przyszłego, w którym budowa budynku zostanie zakończona i uzyskane zostaną zaświadczenia o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu, ale przeznaczonych na cele mieszkalne. Brak jest podstaw do twierdzenia, że obniżona stawka VAT wymaga stosownego zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych. Budynek według PKOB będzie budynkiem należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, a wyodrębnione lokale (poza użytkowymi) będą miały przeznaczenie inne niż mieszkalne w rozumieniu ustawy o własności lokali, jednak zostaną przeznaczone na cele mieszkalne. Obniżona stawka VAT nie ma zastosowania tylko do sprzedaży lokali użytkowych, które nie pełnią funkcji mieszkalnych.

Godne uwagi sformułowania

organ przedstawił ocenę prawną, ale na kanwie innych okoliczności i innego pytania niż zaoferowane przez spółkę organ dowolnie zinterpretował przepisy materialnego prawa podatkowego dotyczące stosowania stawki VAT 8 %, bowiem uczynił to nieadekwatnie do okoliczności i pytania przedstawionych przez spółkę. istota problemu prawnego przedstawionego przez spółkę, sprowadzającego się do kwestii czy zaświadczenia o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, a więc można powiedzieć stosowne w świetle ustawy o własności lokali, jednocześnie wykluczają mieszkalne przeznaczenie tych lokali na gruncie omawianej ustawy podatkowej i w konsekwencji stosowanie stawki VAT 8%.

Skład orzekający

Halina Chitrosz-Roicka

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Danuta Małysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania obniżonej stawki VAT 8% do lokali, które formalnie mają inne przeznaczenie, ale są przeznaczone na cele mieszkalne, a także kwestia związania organu interpretacyjnego pytaniem i okolicznościami przedstawionymi przez stronę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku zamieszkania zbiorowego i interpretacji przepisów VAT w kontekście ustawy o własności lokali. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów VAT w budownictwie mieszkaniowym, gdzie formalne przeznaczenie lokalu może różnić się od faktycznego, co ma wpływ na wysokość podatku.

Czy lokale 'nie-mieszkalne' mogą być opodatkowane niższą stawką VAT 8%? WSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 81/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2020-08-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1582/20 - Wyrok NSA z 2024-05-27
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 737
art. 2 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1c, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) NSA Danuta Małysz Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi C. spółki jawnej w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. spółki jawnej w L. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) ocenił, że nie jest prawidłowe stanowisko spółki jawnej C. P. A.. L. J.. S. w [...] (spółka) w kwestii obniżonej stawki podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku dostawy samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, ale przeznaczonych do zamieszkania.
W uzasadnieniu przyjętego poglądu prawnego organ wyjaśnił, że spółka przedstawiła okoliczności, w których jest czynnym podatnikiem VAT. Posiada siedzibę i nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Obecnie realizuje inwestycję obejmującą budowę obiektu budowlanego w postaci budynku zamieszkania zbiorowego typu dom studencki z samodzielnymi lokalami, nieuciążliwymi usługami towarzyszącymi (biura, drobne usługi, gastronomia, handel), garażem podziemnym, instalacjami, oświetleniem oraz zagospodarowaniem terenu. Powierzchnia zabudowy będzie wynosiła [...] m˛, a powierzchnia użytkowa [...] m˛ w tym: 1) powierzchnia netto pokoi studenckich (użytkowa) [...] m˛, 2) powierzchnia netto części pomocniczej akademika [...] m˛, 3) powierzchnia użytkowa części pod wynajem [...] m˛, 4) powierzchnia pomocnicza usług pod wynajem [...] m˛, 5) parking podziemny wielostanowiskowy [...] m˛. Z kolei kubatura budynku wyniesie [...] mł przy jego całkowitej wysokości 25 m do 8 kondygnacji nadziemnych plus kondygnacja garażowa podziemna. Budynek ten obejmie około [...] lokale do zamieszkania oraz około [...] lokale usługowe. W ramach kondygnacji podziemnej spółka zamierza wybudować garaż podziemny składający się z około [...] miejsc postojowych, który będzie samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ustawy o własności lokali (Dz.U.2020.532 ze zm. - u.w.l.). Powierzchnia użytkowa poszczególnych lokali mieszkalnych (mieszkań studenckich) nie będzie przekraczała 150 m˛. W dniu [...] r. spółka uzyskała decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku zamieszkania zbiorowego w postaci domu studenckiego - akademika z usługami, garażem podziemnym, instalacjami, układem komunikacyjnym, chodnikami, schodami terenowymi, miejscami postojowymi, murami oporowymi, ukształtowaniem skarp i urządzeniem terenów zielonych na działce stanowiącej jej własność. W pozwoleniu na budowę opisany obiekt zaliczono do kategorii IX / XVII. Pierwsza z nich (IX) obejmuje: budynki kultury, nauki i oświaty, jak: teatry, opery, kina, muzea, galerie sztuki, biblioteki, archiwa, domy kultury, budynki szkolne i przedszkolne, żłobki, kluby dziecięce, internaty, bursy i domy studenckie, laboratoria i placówki badawcze, stacje meteorologiczne i hydrologiczne, obserwatoria, budynki ogrodów zoologicznych i botanicznych. Następna kategoria (XVII) ma za przedmiot: budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. Ponadto spółka [...] r. otrzymała od Urzędu Statystycznego w [...] odpowiedź. Wynika z niej, że budynek, w którym co najmniej 50% powierzchni użytkowej przeznaczone jest na cele zakwaterowania w domu studenckim należy do grupy 113 w ramach klasy 1130 PKOB, czyli do budynków zbiorowego zamieszkania. W najbliższych miesiącach spółka planuje sprzedaż samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, jednak przeznaczonych do zamieszkania. Do czasu zakończenia inwestycji, tj. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, Prezydent Miasta [...] nie wyda w odniesieniu do realizowanej obecnie inwestycji zaświadczenia o samodzielności lokali. Dlatego spółka obecnie nie jest w stanie odpowiedzieć czy będą to samodzielne lokale. Nie ulega jednak wątpliwości, że przedmiotem dostaw będą samodzielne lokale o przeznaczeniu wyłącznie mieszkalnym, wyłącznie na cele mieszkaniowe. Aktualnie spółka podpisuje z klientami umowy rezerwacyjne dotyczące sprzedaży udziału (stosunek powierzchni lokalu położonego w budynku przy ul. [...] w [...] na konkretnej kondygnacji oznaczonego konkretnym numerem składającego się z jednego pokoju, aneksu kuchennego/kuchni, łazienki i przedpokoju o zaprojektowanej powierzchni użytkowej do sumy powierzchni wszystkich lokali) z prawem posiadania i pobierania pożytków z tego lokalu. Udziały w częściach wspólnych oraz w gruncie zostaną określone w umowach przeniesienia własności. W umowach rezerwacyjnych określono ponadto, że gdy Prezydent Miasta [...] wyda zaświadczenia o samodzielności lokalu, przedmiotem umowy będzie lokal stanowiący odrębną nieruchomość. Jednak do czasu zakończenia inwestycji, tj. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, Prezydent Miasta [...] nie wyda zaświadczeń o samodzielności lokali. Osobnym przedmiotem sprzedaży będzie miejsce postojowe położone w garażu podziemnym. Spółka ma świadomość, że sprzedaż miejsca postojowego opodatkowana będzie według stawki podstawowej VAT, czyli 23%. Kwestia ta nie jest przedmiotem wniosku. W przypadku uzyskania od Prezydenta Miasta [...] zaświadczeń o samodzielności lokali będzie dla nich prowadzona odrębna księga wieczysta. Natomiast w razie nieuzyskania takich zaświadczeń dla nieruchomości będzie prowadzona jedna księga wieczysta obejmująca budynek z 182 lokalami. Niezależnie od statusu lokali mieszkalnych garaż objęty zostanie odrębną księgą wieczystą jako samodzielny lokal użytkowy. Spółka zaznaczyła, że uzyskała od organu interpretację z [...] r. dotyczącą stawki VAT dla dostawy udziału w nieruchomości. Jednocześnie uściśliła, że przedmiot niniejszego wniosku jest inny, bowiem dotyczy zdarzenia przyszłego, w którym Prezydent Miasta [...] wyda zaświadczenie o samodzielności lokali. Kwestia ta nie była przedmiotem wcześniejszej interpretacji. W odpowiedzi na wezwanie organu spółka stwierdziła, że niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, jednak przeznaczonych do zamieszkania.
Na gruncie powyższych przyszłych okoliczności spółka powzięła wątpliwość prawną co do tego czy w przypadku zakończenia procesu budowlanego i uzyskania od Prezydenta Miasta [...] zaświadczeń o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu zgodnie z art. 2 ust. 1 u.w.l., jednak przeznaczonych do zamieszkania, ich dostawa będzie podlegała stawce VAT 8%.
Zdaniem spółki, odpowiedź powinna być twierdząca. Spółka nawiązała do art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U.2020.106 ze zm. - ustawa o VAT) i tłumaczyła, że dla przyjęcia właściwej stawki VAT w odniesieniu do sprzedaży pomieszczeń mieszkalnych istotna jest uzyskana przez nią klasyfikacja według PKOB. Następnie spółka powołała się na art. 2 pkt 12, art. 29a ust. 8, art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 12, ust. 12a – ust. 12c w powiązaniu z art. 146aa ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT. Na tej podstawie prawnej wywiodła, że wszystkie budynki mieszkalne wymienione w dziale 11 PKOB (por. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - Dz.U.1999.112.1316 ze zm.) należą do budownictwa mieszkaniowego, w następstwie do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Część mieszkaniowa budynku mieszkalnego obejmuje pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, piwnice oraz pomieszczenia ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie, itp.). W dalszej kolejności spółka argumentowała, że przy definiowaniu lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego należy posiłkować się art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 4 u.w.l., z których wynika wyraźne rozróżnienie pomieszczeń pomocniczych związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych i pomieszczeń przynależnych funkcjonalnie służących zaspokajaniu innych potrzeb niż mieszkaniowe. Wobec tego, w ocenie spółki, preferencyjna stawka VAT ma zastosowanie do określonych czynności dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego. Lokale, o które pyta, powinny być traktowane jako lokale mieszkalne bez względu na kryteria przeznaczenia wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Będą one bowiem przeznaczone wyłącznie na cele mieszkalne. Zatem, jak podsumowywała spółka, stawka VAT 8 % może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do samodzielnych lokali o przeznaczeniu mieszkalnym w rozumieniu ustawy o własności lokali, służących zaspokajaniu mieszkaniowych potrzeb społeczeństwa, natomiast nie ma zastosowania do lokali użytkowych, które nie pełnią funkcji mieszkalnej. Dlatego dostawa samodzielnych lokali o przeznaczeniu mieszkalnym położonych w opisanym budynku podlega stawce VAT 8%.
Organ nie zgodził się ze spółką. Za punkt wyjścia do oceny prawnej stanowiska spółki przyjął klasyfikację budynku według PKOB wynikającą z treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W tej mierze powołał się na Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz.Urz.GUS.2005.1.11). Następnie organ przytoczył art. 2 pkt 12, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 12a, ust. 12b, art. 146aa ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT, w dalszej kolejności opis budynków mieszkalnych według PKOB oraz art. 2 ust. 1 - ust. 4 u.w.l. Motywował, że ustawa o własności lokali rozróżnia lokale mieszkalne i lokale o innym charakterze. W myśl § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.1065) mieszkaniem jest zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Zgodnie z § 3 pkt 10 tego rozporządzenia przez pomieszczenie mieszkalne, należy rozumieć pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego. Zdaniem organu, na gruncie powyższych regulacji prawo do stosowania obniżonej stawki VAT przewidziane w art. 41 ust. 12-12c omawianej ustawy podatkowej dotyczy między innymi dostawy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w tym obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych. Organ podkreślił przy tym, że obniżona stawka VAT ma charakter wyjątkowy i dotyczy obiektów budownictwa mieszkaniowego ściśle zgodnie z wykładnią językową.
Odnosząc się do wniosku spółki, przedstawionych okoliczności i pytania, organ wyjaśnił, że jej wątpliwości prawne dotyczą stawki VAT dla dostawy samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, jednak przeznaczonych do zamieszkania, dla których spółka nie posiada stosownego zaświadczenia od Prezydenta Miasta, potwierdzającego samodzielność lokali zgodnie z art. 2 ust. 1 u.w.l. Następnie organ stwierdził, że dla dostawy opisanych we wniosku samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, jednak przeznaczonych do zamieszkania, z uwagi na to, że spółka nie uzyska stosownego zaświadczenia wydanego zgodnie z art. 2 ust. 1 u.w.l., zastosowania nie znajdzie obniżona stawka VAT 8 %. Stawka ta może zostać przyjęta w przypadku uzyskania przez spółkę stosownego zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali, co - jak spółka sama wyraźnie podkreśliła - nie ma miejsca w opisanej sytuacji. Jak wynika z okoliczności sprawy, do czasu zakończenia inwestycji Prezydent Miasta nie wyda bowiem takiego zaświadczenia. Co więcej, przedmiotem dostawy będą lokale o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. W konsekwencji, zdaniem organu, nie można zgodzić się ze spółką co do tego, że dostawa opisanych lokali korzysta z preferencyjnej stawki VAT. Dostawa lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, dla których spółka nie posiada stosownych zaświadczeń podlega opodatkowaniu podstawową stawką VAT 23%.
Spółka złożyła skargę na zrelacjonowaną wyżej interpretację indywidualną organu. Domagała się jej uchylenia oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Zarzuciła naruszenie prawa materialnego i w tym kontekście wymieniła: art. 41 ust. 12, ust. 12a, ust. 12b w związku z ust. 1, ust. 2 oraz art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. W ocenie spółki, organ dokonał błędnej ich wykładni, bowiem wykluczył stawkę VAT 8% z tego powodu, że spółka nie posiada stosownego zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali, a przedmiotem dostawy będą lokale o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. Tymczasem brak jest podstaw do twierdzenia, że obniżona stawka VAT wymaga stosownego zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych.
Spółka w skardze skoncentrowała swoje zarzuty na dwóch kwestiach.
Po pierwsze - w ocenie spółki, organ nie odpowiedział na postawione przez nią pytanie, skoro mówi o braku stosownego zaświadczenia z uwagi na tok procesu budowlanego, niezrealizowanie inwestycji. Tymczasem spółka pytała o zdarzenie przyszłe, w którym budowa budynku zostanie zakończona i w związku z tym uzyska zaświadczenia o samodzielności poszczególnych lokali, tyle że o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, które następnie będą przedmiotem dostaw jako mieszkalne (o przeznaczeniu wyłącznie na cele mieszkaniowe).
Po drugie zaś, już bezpośrednio w odniesieniu do stawki VAT - spółka akcentowała, że budynek według PKOB będzie budynkiem należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Tym samym wyodrębnione lokale (poza użytkowymi) będą miały przeznaczenie inne niż mieszkalne w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.w.l., jednak zostaną przeznaczone na cele mieszkalne. W przekonaniu spółki, obniżona stawka VAT nie ma zastosowania tylko do sprzedaży lokali użytkowych, które nie pełnią funkcji mieszkalnych. Natomiast uzależnienie stosowania obniżonej stawki VAT od treści zaświadczenia o samodzielności lokali spółka postrzegała jako sprzeczne z powołanymi w sprawie przepisami. Zwróciła uwagę, że o charakterze lokalu decydują jego dominujące obiektywne cechy.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana interpretacja indywidualna organu nie jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy przypomnieć, że w myśl art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.), przy kontroli legalności interpretacji indywidualnej sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W realiach kontrolowanego postępowania przede wszystkim trafny okazał się zarzut, zgodnie z którym organ przedstawił ocenę prawną, ale na kanwie innych okoliczności i innego pytania niż zaoferowane przez spółkę na potrzeby uzyskania interpretacji indywidualnej.
Lektura wniosku spółki pozwala jednoznacznie stwierdzić, że jej wątpliwości prawne dotyczyły zdarzenia przyszłego, w którym budowa budynku zostanie zakończona, spółka uzyska zaświadczenia o samodzielności lokali w nim położonych (pomijając w tym miejscu lokale użytkowe), tyle że o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Następnie spółka dokona dostawy omawianych samodzielnych lokali, nadając im przeznaczenie mieszkalne, jednak nie według treści zaświadczeń wydanych na zasadzie art. 2 ust. 1 i ust. 3 u.w.l., ale biorąc pod uwagę inne kryteria, w szczególności ich funkcję mieszkalną.
Natomiast organ ocenił stanowisko spółki jako nieprawidłowe z nawiązaniem raz do braku stosownego zaświadczenia o samodzielności lokali, innym razem do braku stosownego zaświadczenia o samodzielności lokali ze względu na nieukończony proces inwestycyjny. Każdorazowo organ odwoływał się przy tym do art. 2 ust. 1 u.w.l.
Wobec tego wymaga przypomnienia art. 2 u.w.l., który stanowi, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1). Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a). Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1b). Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. (ust. 1c). Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2). Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3).
Tak więc art. 2 ust. 1 u.w.l. mówi o samodzielnym lokalu mieszkalnym i o samodzielnym lokalu o innym przeznaczeniu. Wobec tego konsekwentnie powtarzane przez organ stwierdzenie dotyczące braku stosownego zaświadczenia z jednoczesnym odwołaniem się każdorazowo do art. 2 ust. 1 u.w.l. nie jest jednoznaczne w swej prawnej wymowie. Może bowiem oznaczać brak zaświadczenia o samodzielności lokalu o określonym przeznaczeniu (mieszkalnym czy innym), ale może również oznaczać, co do zasady, brak zaświadczenia z art. 2 ust. 1 i ust. 3 u.w.l.
Kolejne stwierdzenie organu, w którym zauważa, że "jak wynika z okoliczności sprawy, do czasu zakończenia inwestycji Prezydent Miasta nie wyda bowiem takiego zaświadczenia" oznacza, że analizował zasadniczo inną sytuację. Spółka wyraźnie pytała o inwestycję ukończoną oraz o znaczenie dla stawki VAT uzyskanych zaświadczeń o samodzielności poszczególnych lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Innymi słowy, spółka jednoznacznie odnosiła postawione organowi pytanie do przyszłych okoliczności, w których po zakończeniu budowy uzyska zaświadczenia o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu.
Jednocześnie w następnym zdaniu organ zawarł stwierdzenie, że przedmiotem dostaw będą lokale o innym niż mieszkalne przeznaczeniu. Zatem ponownie należy zatrzymać się na treści wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym konsekwentnie podkreślała, że samodzielne lokale będą przedmiotem dostaw jako mieszkalne, zważywszy na ich funkcję, lokalizację w budynku należącym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Tym samym spółka chciała dowiedzieć się od organu według jakich kryteriów należy określić przeznaczenie samodzielnego lokalu na potrzeby stosowania właściwej stawki VAT; czy jedynym i rozstrzygającym kryterium będzie treść zaświadczenia wydanego w trybie ustawy o własności lokali, czy też rozstrzygające znaczenie będą miały inne względy, które spółka wymieniała we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ podsumował swoją argumentację konstatacją, że dostawa lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, dla których spółka nie posiada stosownych zaświadczeń, podlega opodatkowaniu podstawową stawką VAT 23%. Jednak nie sposób nie zauważyć, że w przedstawionych przez spółkę okolicznościach powoływana przez organ stosowność ma dwa aspekty. Przede wszystkim należy uściślić, że na gruncie stawki VAT pojęcie "stosowne" nie ma normatywnej definicji. Językowo zasadniczo oznacza "właściwe", "odpowiednie" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego pod. red. S. Dubisza, PWN 2003, t. 3). Przy takim znaczeniu stosowne zaświadczenie, o którym konsekwentnie mówi organ, może oznaczać właściwe z perspektywy art. 2 ust. 1 u.w.l. oraz właściwe z perspektywy przepisów ustawy o VAT dotyczących stawki 8%. Organ, mówiąc o braku stosownego zaświadczenia, każdorazowo nawiązywał do art. 2 ust. 1 u.w.l. Natomiast z wniosku spółki wynika, że otrzyma zaświadczenia o samodzielności lokali stosowne (właściwe) według ustawy o własności lokali, ale ma przy tym wątpliwość prawną czy okażą się one również stosowne (właściwe) w zakresie przeznaczenia lokali na potrzeby stosowania obniżonej stawki podatkowej. To przeniesienie treści zaświadczenia z art. 2 ust. 1 i ust. 3 u.w.l. (w zakresie przeznaczenia lokalu) na grunt ustawy o VAT (w odniesieniu do stawki opodatkowania) organ w istocie rzeczy przemilczał.
Na podstawie opisu przyszłego zamierzenia spółki i treści sformułowanego przez nią pytania można powiedzieć, że będzie ona miała stosowane zaświadczenia o samodzielności lokali, jeśli przyjmiemy za wzorzec art. 2 ust. 1 u.w.l. Rzecz jednak w tym, że te zaświadczenia, stosowne z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.w.l., będą dokumentowały istnienie samodzielnych lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. W związku z tym spółka pytała o prawną możliwość odejścia od treści tych zaświadczeń w zakresie opisanego w nich przeznaczenia samodzielnych lokali i stosowania obniżonej stawki VAT przy przyjęciu mieszkalnego przeznaczenia samodzielnych lokali, ale według innych kryteriów niż tylko treść zaświadczeń.
W rezultacie sąd ocenia, że organ dowolnie zinterpretował przepisy materialnego prawa podatkowego dotyczące stosowania stawki VAT 8 %, bowiem uczynił to nieadekwatnie do okoliczności i pytania przedstawionych przez spółkę. Organ przyjął brak stosownych zaświadczeń z art. 2 ust. 1 u.w.l., gdy spółka opisała, że uzyska zaświadczenia przewidziane przez ustawę o własności lokali, a więc stosowne z punktu widzenia tej regulacji. W ten sposób organ całkowicie pominął istotę problemu prawnego przedstawionego przez spółkę, sprowadzającego się do kwestii czy zaświadczenia o samodzielności lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, a więc można powiedzieć stosowne w świetle ustawy o własności lokali, jednocześnie wykluczają mieszkalne przeznaczenie tych lokali na gruncie omawianej ustawy podatkowej i w konsekwencji stosowanie stawki VAT 8%.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko prawne sądu. Dokona rzetelnej i jednocześnie jednoznacznej interpretacji przepisów ustawy o VAT, których dotyczy wniosek spółki, bazując przy tym ściśle na przedstawionych przez nią okolicznościach (zdarzeniu przyszłym) i odnosząc się ściśle do postawionego przez nią pytania.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona interpretacja indywidualna podlegała uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265) oraz opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI