I SA/WR 444/05

I SA/Wr 444/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta
Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Protokolant: Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L. W. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W.z dnia [...]r. nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...]r. nr [...]odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek wierzyciela – Wójta Gminy w L. K. w oparciu o tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane należności w zakresie podatku od nieruchomości za 2001 r. oraz I i II raty podatku od nieruchomości za 2002 r.
Pismem z dnia [...]r. L. W. wystąpił do Urzędu Skarbowego W.-F. z wnioskiem o:
- umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz
- uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec płatnika na podstawie decyzji wymiarowych za lata 2001-2003. Decyzje wymiarowe w podatku od nieruchomości nie mogą stanowić tytułu egzekucyjnego wobec płatnika. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej odpowiedzialność majątkowa płatnika możliwa jest wyłącznie na podstawie decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika. Decyzja taka nie została wydana, zatem zgodnie z art. 59 §1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bezpodstawnie i bezprawnie.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych Wójta Gminy L. K., bowiem stwierdził, iż umorzenie takie możliwe jest wyłącznie w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 59 §1 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w rozpatrywanej sprawie okoliczności takich nie stwierdzono.
Zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 ustalono skarżącemu decyzjami nr [...] z dnia [...]r. za 2001 r., nr [...]z dnia [...]za 2002 r. i nr [...]z dnia [...]. Wszystkie decyzje są ostateczne, zatem ustalone nimi zobowiązania są wymagalne. Stanowią postawę do wszczęcia egzekucji. Nie można, zatem twierdzić, iż obowiązek wynikający z tych decyzji nie jest wymagalny lub nie istniał, na co powołuje się skarżący. Użycie przez organ podatkowy, sformułowania "płatnik" obok nazwiska adresata decyzji w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie czyni z adresata decyzji płatnika, w rozumieniu art. 8 i art. 30 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. Nr 137, poz 926 ze zm.).
W zażaleniu na to postanowienie podatnik zarzucił rażące naruszenie:
- art. 1, art. 1a pkt 7, 13 i 20, art. 2 oraz art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 8, art. 30, art. 127, art. 128, art. 133, art. 207, art. 210 §1 pkt 3,4,6 art.212 a także przepisów rozdziałów 17,18 i 19 od art. 240 do art. 257 Ordynacji podatkowej,
- art. 7, art. 8 art. 12, art.16 i art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.).
Zasadniczy zarzut to określenie w decyzjach wymiarowych pozycji odwołującego się jako płatnika a nie podatnika. Z tego względu strona domaga się uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. W ocenie strony postanowienie nie rozstrzyga istoty podnoszonych zarzutów. Uzasadnienie jest ogólnikowe i pomija istotę sprawy tj. kolizje pomiędzy treścią tytułów wykonawczych i treścią decyzji ostatecznych.
Strona podnosi także naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w tym art. 13 – prawo do skutecznego środka odwoławczego.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na regulacje zawarte w art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wymienia przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności rozpatrywanej sprawy w ocenie organu odwoławczego nie wypełniają żadnej z ustawowych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych, na co wskazuje strona występuje, gdy obowiązek wynika z decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym także, gdy doszło po wszczęciu egzekucji do wygaśnięcia obowiązku na skutek przedawniania, albo zobowiązanie w ogóle nie istniało wobec braku obowiązku podatkowego lub przedawnienia prawa do jego wymiaru. Do stwierdzenia przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji (art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) niezbędna jest wiedza o decyzjach ustalający obowiązek podatkowy. Organ egzekucyjne ani organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną nie ma uprawnień do badania zasadności obowiązku ustalonego decyzją. Tego typu zastrzeżenia mogą być rozpatrywane wyłącznie przez organ podatkowy. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż wierzyciel dwukrotnie wypowiedział się w kwestii istnienia obowiązku podatkowego. Jako organ sprawujący nadzór nad legalnością postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie może wdawać się w spór o zasadność, wymagalność i istnienie obowiązku podatkowego. Stwierdził jedynie, iż L. W. wraz z W. W. oraz A. F. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w gminie L. K. nabytej w dniu [...], co oznacza, iż L. Wi. uzyskał status podatnika podatku od nieruchomości. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w żadnym z przepisów nie stanowią o płatniku tego podatku. Także analiza tytułów wykonawczych nie potwierdziła ich rzekomego kryminalnego pochodzenia. Ich treść jest zgodna z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji potwierdza jedynie stwierdzony stan faktyczny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu L.W. wniósł o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając rażące naruszenie:
- art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
- art.1 pkt 1, 4 w związku z art. 2§1 pkt 1, art. 5, art. 8. art. 30, art. 120, art. 127, art. 128, art. 134 §1, art. 212 oraz rozdziałów 17-19 działu IV Ordynacji podatkowej,
- art.1, art. 1a pkt 7,13 i20, art. 3 §1, art. 5 §1, art. 27 §1pkt 4, art. 29 §1, art. 59 i art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 6, art. 7, art.77 §1 art. 8, art.9, art.75 §1, art.76 i art. 107 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na skutek powyższego w ocenie skarżącego naruszono:
- gwarancje konstytucyjne państwa prawa wyrażone w art.2, art.7, art.32, art.83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- gwarancje zawarte w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - art. 6 prawo do uczciwego procesu i art. 13 prawo do skutecznego środka odwoławczego,
- zasady uprzejmości art. 12 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.
Tytuły wykonawcze w rubrykach oznaczonych A,B,C,D,F zdaniem skarżącego poświadczają nieprawdę, co do osoby zobowiązanego, co do wierzyciela oraz co do istnienia zobowiązania podatkowego uprawniającego do wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Organ egzekucyjny zobowiązany był zbadać czy tytuł wykonawczy posiada wszystkie elementy wymienione w art. 27 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie dopełnił tego obowiązku. Co dowodzi zaniedbań i stronniczości tego organu. Podstawą do postawienie tych zarzutów jest twierdzenie skarżącego, iż decyzje organu podatkowego ustalające egzekwowane zobowiązania podatkowe zostały skierowane do L. W. – płatnika, a nie L. W. – podatnika. Jako, że oznaczenie strony ma istotne znaczenie i pociąga za sobą istotne konsekwencje procesowe skarżący twierdzi, iż decyzje winny zostać zmienione w trybie szczególnym. Organ podatkowy twierdzi jednak, iż wynikający z tych decyzji podatek winien zapłacić L. W. – podatnik.
Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem sygn. akt I SA/Wr 2139/03 – I SA/Wr 2141/03 dotyczącej postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznych ustalających L.W. podatek od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, wpływającym na wynik sprawy.
Organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne, jeśli wystąpi jedna z przesłanek wskazanych w art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powołanym przez skarżącego, jako podstawa umorzenia art.59§1 pkt 2 wymienionej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeśli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw niemu oraz o uchylenie dokonanych w ramach tego postępowania czynności egzekucyjnych. Obowiązek podatkowy wynika z ostatecznych decyzji właściwego organu podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. prowadził w dniu złożenia przez L. W. w/w wniosku postępowanie egzekucyjne przeciwko L. W. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]obejmujących należności wierzyciela Wójta Gminy L. K.z tytułu nieuregulowanych należności w podatku od nieruchomości za 2001 r. oraz I i II raty 2002 r. w łącznej kwocie [...]zł. W ocenie Sądu brak, zatem podstaw do uznania za zasadne twierdzeń skarżącego, iż obowiązek nigdy nie istniał. Organ egzekucyjny ani organ odwoławczy nie mają uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym (art.29§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Takie zastrzeżenia mogą być rozpatrywane wyłącznie przez organ podatkowy w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Wzruszenie decyzji ostatecznych możliwe jest w ramach trybów szczególnych uregulowanych w Ordynacji podatkowej, jeśli organ podatkowy stwierdzi, iż wystąpiły przesłanki zastosowania jednego z tych trybów.
Podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia w postępowaniu egzekucyjnym przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów ustawy Ordynacja podatkowa nie zasługują na uwzględnienie. W postępowaniu egzekucyjnym stosowane są, bowiem przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a także, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
W postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada wyłącznie przesłanki umorzenia wymienione w art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wraca do wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn nie stwierdzono w rozpatrywanej sprawie naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy orzekające w sprawie nie naruszyły także prowadząc postępowanie we wskazanym wyżej zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu brak także postaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., gdyż organy orzekające w sprawie działały na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów. Obowiązujące w Polsce prawo, w tym w zakresie postępowania egzekucyjnego, gwarantuje stronom prawo do skutecznych środków odwoławczych w ramach tego postępowania oraz możliwość zaskarżenia orzeczeń organów administracji do sądu administracyjnego.
Skarżący wnosił także o uwzględnienie w niniejszej sprawie wyroków tutejszego Sadu z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Wr 2139/03 – I SA/Wr 2141/03) w sprawach ze skarg L. W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołań w sprawie wymiaru skarżącemu podatku od nieruchomości za 2001 –2003. Z uzasadnień tych wyroków wynika, ze Sąd zobligował organ podatkowy do ustalenia czy pismo potraktowane jako odwołanie od decyzji wymiarowych było spóźnionym odwołaniem czy wnioskiem o wzruszenie tych decyzji w trybie szczególnym. Odnosząc się do tego wniosku należy stwierdzić, iż Sąd bada legalność orzeczeń w stanie faktycznym istniejącym w dniu ich wydania. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2001 –2003 były ostateczne.
Wydanie przez Sąd wyroków z dnia 25 maja 2005 r. nie spowodowało, uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2001-2003. Nadal decyzje te podlegają wykonaniu. Wyroki Sądu z dnia 25 maja 2005 r. umożliwiły jedynie L. W. prowadzenie postępowania zmierzającego do wzruszenia w decyzji w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 i nie wpływają na treść rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z tych względów Sąd, na podstawie, art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.