I SA/Lu 746/24

I SA/Lu 746/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący/
Marcin Małek /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 111m § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. i W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 października 2024 r. znak 0601-IEE.7192.183.2024.2 w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 21 października 2024 r. znak 0601-IEE.7192.183.2024.2, po rozpatrzeniu zażalenia M. i W. małżonków G. (skarżący, zobowiązani, strona), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 20 sierpnia 2024 r. znak 0601-SEE-2.711.548.2022.240 wydane po zamknięciu licytacji z nieruchomości położonej we F. , gm. M., dla której Sąd Rejonowy [...] w L. zs. w Ś. prowadzi księgę wieczystą nr [...], w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta T. K., który podczas licytacji zaoferował najwyższą cenę nabycia ww. nieruchomości.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie (organ egzekucyjny) prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne m.in. z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy [...] w L. zs. w Ś. prowadzi księgę wieczystą nr [...] stanowiącej nieruchomość gruntową położoną we F. , gm. M. o pow. 0,3763 ha, nr ewid [...].
W toku postępowania egzekucyjnego pismem z 30 czerwca 2023 r. organ egzekucyjny zajął ww. nieruchomość i wezwał stronę do zapłaty należności objętych postępowaniem egzekucyjnym.
Wobec braku zapłaty dochodzonych należności organ egzekucyjny obwieszczeniem z 22 maja 2024 r. podał do publicznej wiadomości, że 20 sierpnia 2024 r. odbędzie się pierwsza licytacja przedmiotowej nieruchomości gruntowej.
We wskazanym terminie przeprowadzono pierwszą licytację ww. nieruchomości, z której to czynności sporządzony został stosowny protokół, z którego wynika, że jedynym licytantem był T. K., który zaoferował cenę wywoławczą 266 250 zł.
Następnie organ egzekucyjny wydał postanowienie z 20 sierpnia 2024 r. o przybiciu na rzecz licytanta - T. K., który zaoferował cenę wywoławczą podczas pierwszej licytacji nieruchomości.
Postanowienie to doręczono 6 września 2024 r. pełnomocnikowi zobowiązanych.
Pismem z 13 września 2024 r. na postanowienie to pełnomocnik zobowiązanych złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ odwoławczy) zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi egzekucyjnemu do ponownego rozpatrzenia poprzez uwzględnienie zarzutów i aktualizację operatu szacunkowego z 15 czerwca 2023 r. Ponadto wniesiono o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do momentu rozpoznania zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono zarzut naruszenie art. 110u § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) w związku z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), co miało istotny wpływ na wynik licytacji poprzez brak aktualizacji operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego i ustalenia aktualnej wartości licytowanej nieruchomości, a to z uwagi na utratę ważności operatu szacunkowego, na którym opiera się opis i oszacowanie nieruchomości, co doprowadziło do zlicytowania nieruchomości po nieaktualnej cenie.
Ich zdaniem, operat szacunkowy, na podstawie którego dokonano opisu i oszacowania wartości nieruchomości został sporządzony 15 czerwca 2023 r., natomiast zgodnie z brzmieniem ustawy o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany w celu dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy. Po tym czasie traci on walor aktualności i niezbędnym jest potwierdzenie jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, który go sporządził. W niniejszej sprawie pomiędzy sporządzeniem operatu szacunkowego, a licytacją nieruchomości upłynęło zaś 14 miesięcy, zatem wymagał on aktualizacji.
Wskazanym na wstępie postanowienie organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. postanowienie uznając je za prawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, że o terminie pierwszej licytacji nieruchomości zobowiązani zostali prawidłowo i skutecznie powiadomieni. Zaskarżone postanowienie spełnia wymogi z art. 111m § 5 u.p.e.a., tj. zawiera imię i nazwisko nabywcy (T. K.) oznaczenie nieruchomości (nieruchomość gruntowa, działka o numerze ewid. [...] o powierzchni 0,3763 ha, położona we F., gmina M., dla której Sąd Rejonowy [...] w L. z siedzibą w Ś. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]), datę licytacji (20 sierpnia 2024 r.) i cenę nabycia (266 250 zł).
Bezsprzecznym jest, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły również przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wydania postanowienia o przybiciu lub o odmowie przybicia, gdyż po analizie akt egzekucyjnych nie stwierdzono będących w toku postępowań w sprawie skarg lub zażaleń, a także brak jest rozstrzygnięć stwierdzających nieprawidłowości w przeprowadzonej licytacji czy w całym postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się z kolei do wniosku o aktualizację operatu szacunkowego, organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie wniosek ten nie był rozstrzygnięty na dzień wydania postanowienia o przybiciu przez organ egzekucyjny, jednakże na dzień wydania niniejszego postanowienia przez organ odwoławczy, wniosek ten został już ostatecznie rozstrzygnięty postanowieniem organu odwoławczego z 18 października 2024 r. nr 0601-IEE.7192.182.2024.2. Organ odwoławczy natomiast w wyniku zażalenia, rozpatruje w całości sprawę po raz drugi i zobowiązany jest uwzględnić aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny sprawy.
Następnie wyjaśnił, że zastosowanie środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z nieruchomości obejmuje szereg czynności zmierzających do wykonania tego środka egzekucyjnego i składa się z kilku etapów, z których każdy przewiduje określone dla odrębnego z etapów, środki zaskarżenia. Dla każdego z tych etapów egzekucji z nieruchomości przewidziano odrębne środki zaskarżenia, tj. skargę na zajęcie egzekucyjne, zarzuty na opis i oszacowanie, skargę na obwieszczenie o licytacji, zażalenie na postanowienie o przybiciu, itd. Zakończenie każdego z etapów - zwykle - wiąże się z zamknięciem drogi do kwestionowania czynności po zakończeniu danego etapu.
W niniejszej sprawie przedmiotem zażalenia jest postanowienie w przedmiocie udzielenia licytantowi przybicia. Tego rodzaju czynność służy zabezpieczeniu praw samego zobowiązanego, jak i uczestników licytacji i wierzyciela, w zakresie potwierdzenia legalności samej licytacji, a pośrednio także czynności zmierzających do jej przeprowadzenia. Tym samym zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości czy też opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i żadna z nich nie miała w sprawie miejsca.
Zobowiązani mieli możliwość osobistego udziału w licytacji i złożenia skargi w razie dostrzeżenia uchybień, które w ich ocenie mogły wpłynąć na przeprowadzoną licytację. Jednak jak wynika z protokołu licytacji nieruchomości nie brali udziału w licytacji i nie złożyli skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji. Również w zażaleniu na postanowienie w sprawie przybicia na rzecz licytanta nie podniesiono żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, lecz zarzuty dotyczące braku aktualizacji wartości nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę sporządzającego operat szacunkowy i jego przedawnieniu, a tym samym zaniżenia wartości nieruchomości. Te natomiast nie mogły być w tym postępowaniu rozstrzygane. Na obecnym etapie postępowania możliwe jest wyłącznie badanie prawidłowości wydania postanowienia o udzieleniu przybicia. Na etapie zażalenia na postanowienie o przybiciu nie mogą być bowiem podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te mogły być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zgłoszone pismem z 31 sierpnia 2023 r. zostały uznane za nieuzasadnione postanowieniem organu egzekucyjnego z 10 stycznia 2024 r., utrzymanym w mocy postanowieniem organu odwoławczego z 11 marca 2024 r. Operat nie został zatem skutecznie podważony w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a.
Ponadto zarzuty dotyczące utraty ważności operatu szacunkowego zostały ostatecznie rozpatrzone i wyjaśnione przez organ odwoławczy postanowieniem z 18 października 2024 r. wydanym w sprawie zażalenia strony na postanowienie organu egzekucyjnego z 26 sierpnia 2024 r. dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o sporządzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości.
W sprawie nie wystąpiły także inne przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie przybicia. W aktach postępowania nie ma bowiem postanowienia o zawieszeniu, wstrzymaniu czy umorzeniu postępowania egzekucyjnego, co mogłoby stanowić przeszkodę w wydaniu zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego. Tym samym działanie organu egzekucyjnego na tym etapie było zgodne z przepisami prawa.
Ponadto w związku z wydaniem przedmiotowego postanowienia w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta nieruchomości, wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia stał się bezprzedmiotowy.
W skierowanej do Sądu skardze na opisane wyżej postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 111m § 3 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta w warunkach nierozpoznania wniosku o dodatkowy opis i oszacowanie nieruchomości oraz zażalenia na odmowę dokonania opisu i oszacowania oraz wniosku i zażalenia na wyłączenie pracownika organu egzekucyjnego;
- art. 110u § 2 u.p.e.a. w związku z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i brak aktualizacji operatu szacunkowego i ustalenie aktualnej wartości licytowanej nieruchomości z uwagi na utratę ważności operatu szacunkowego z 15 czerwca 2023 r., na którym opiera się opis i oszacowanie nieruchomości, w sytuacji gdy nastąpił upływ 12 miesięcy od jego sporządzenia co doprowadziło do zlicytowania nieruchomości po nieaktualnej, zaniżonej cenie powodując stratę po stronie zobowiązanych i udzielenie przybicia na rzecz licytanta;
- art. 156 § 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię co miało istotny wpływ na wynik licytacji i wywiedzenie, iż w niniejszej sytuacji nie zachodzą przesłanki do aktualizacji operatu szacunkowego;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w szczególności ustalenia rzeczywistej wartości licytowanej nieruchomości;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, wydanego z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W oparciu o powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przepisanych.
W rozwinięciu zarzutów skarżący podnieśli, że operat szacunkowy, na podstawie którego sporządzony został opis i oszacowanie nieruchomości będący podstawą licytacji został sporządzony 15 czerwca 2023 r. Zgodnie z brzmieniem ustawy o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany w celu dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy. Po tym czasie traci on walor aktualności i niezbędnym jest potwierdzenie jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, który go sporządził. W niniejszej sytuacji upłynęło zaś 14 miesięcy od sporządzenia operatu szacunkowego zatem wymagał on aktualizacji. Strona skarżąca żaliła tą decyzję w toku postępowania jednakże bezskutecznie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymują stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: P.p.s.a.). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie powinno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należało, że nie narusza ono prawa.
Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodne z prawem jest postanowienie w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta.
Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie podnosili (sprzeczny z prawem) brak aktualizacji operatu szacunkowego i ustalenia aktualnej wartości licytowanej nieruchomości, co doprowadziło do zlicytowania jej po nieaktualnej cenie.
Organ odpowiadając zaś na te zastrzeżenia stwierdził, że nie mogą one stanowić przedmiotu rozpoznania w ramach postępowania dotyczącego udzielenia przybicia na rzecz licytanta, a tym samym były bezskuteczne.
W zaistniałym sporze zdaniem Sądu rację należało przyznać organowi.
Zgodnie z art. 111m § 1 i 2 u.p.e.a., po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3.
Stosownie do art. 111m § 3 u.p.e.a., jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. W myśl art. 111m § 5 tej ustawy, postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.
Przyczyny odmowy przybicia zawarte zostały w art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
W świetle zatem powołanych przepisów organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły natomiast podstawy uzasadniające odmowę przybicia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca zarzuciła naruszenie art. 110u u.p.e.a., które w istocie odnosiło się do poprzednich etapów postępowania egzekucyjnego. W świetle tego przepisu, zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie (§ 1). Jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości (§ 2).
Odnosząc się do tego zarzutów, wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania, w tym dotyczących zajęcia nieruchomości czy też opisu i oszacowania (zob. wyroki NSA z 24 maja 2018 r., II FSK 3150/17 i z 22 czerwca 2022 r., II FSK 5089/12). Podstawa zażalenia co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.
Inaczej mówiąc, przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania, podstawa zażalenia na przybicie nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego. Dlatego nie można na każdym etapie tego postępowania kwestionować czynności dokonanych w poprzednich jego fazach. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu (zob. wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r., III FSK 1072/22 wraz z powołanym orzecznictwem SN).
Niezasadne są w związku z tym zarzuty skargi odnoszące się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących nieruchomości, w tym opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Tym samym podnoszone przez zobowiązanych inne okoliczności niż dotyczące przybicia nieruchomości, a obejmujące kwestionowanie wartości nieruchomości wykraczały poza przedmiot prowadzonego postępowania, którego zakres określają przepisy art. 111m i art. 111n u.p.e.a.
Zgodnie z art. 110u § 2 u.p.e.a., jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości.
Nie ulega wątpliwości, w świetle wyników wykładni językowej tego przepisu, że dodatkowy opis i oszacowanie może być dokonany jedynie wówczas, gdy w stanie tej nieruchomości zajdą istotne zmiany i tylko na etapie poprzedzającym licytację nieruchomości. Co więcej, ustawodawca podkreślił, że organ egzekucyjny "może" w takim przypadku przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie. Jeżeli więc organ egzekucyjny dojdzie do wniosku, że zaszły istotne zmiany w stanie nieruchomości, może (lecz nie musi, ta decyzja zależy od jego uznania) zdecydować o podjęciu faktycznych czynności polegających na przeprowadzeniu dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny w odpowiedzi na wniosek skarżących o powtórzenie czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości, prawidłowo wyjaśnił, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do powtórzenia czynności opisu i oszacowania. W ocenie Sądu, zasadnie organ ten stwierdził, że okoliczności, którymi argumentowała skarżąca konieczność powtórzenia opisu i oszacowania, to jest upływ 12 miesięcy od sporządzenia operatu szacunkowego, nie stanowią przesłanki do powtórzenia tych czynności. W stanie nieruchomości nie zaszły bowiem zmiany dotyczące sytuacji tej nieruchomości, które mogły mieć wpływ na wycenę. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 4 lutego 1977 r., III CRN 239/76, sam upływ czasu nie pociąga za sobą potrzeby dokonania dodatkowego opisu i oszacowania, jeżeli nie wywołał on zmian w stanie nieruchomości. Dlatego też trafnie organ ocenił, że w rozpoznawanej sprawie art. 110u § 2 u.p.e.a. nie miał zastosowania.
Za bezzasadny należało również uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 156 ust. 3 u.g.n. poprzez posłużenie się operatem szacunkowym po upływie jego ważności, a to wobec braku wymaganej przepisami aktualizacji operatu szacunkowego.
Oczywiście rację ma strona wskazując, że w świetle art. 156 ust. 3 u.g.n., operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 tej ustawy.
W myśl zaś art. 156 ust. 4 tej ustawy, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.
Jednakże należy podkreślić, co uszło uwadze skarżących, że stosownie do art. 156 ust. 5 u.g.n., przepisy ust. 3 i 4 nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów odrębnych. Inaczej mówiąc, jeśli w innych przepisach kwestie dotyczące okresu wykorzystywania operatu szacunkowego i potwierdzania jego dalszej aktualności zostały uregulowane inaczej, to te inne przepisy stanowią przepisy szczególne, które mają pierwszeństwo stosowanie zgodnie z powszechnie przyjętą regułą kolizyjną lex specialis derogat legi generali.
W tym zakresie, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że w administracyjnej egzekucji z nieruchomości odnośnie do czasu legalnego wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym sporządzonego opisu i oszacowania nie stosuje się przepisów art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 u..n. Zastosowanie mają natomiast regulacje prawne wynikające z powołanego art. 110u § 2 oraz art. 111k § 2 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji złożono przed upływem 3 lat od trzeciej licytacji, organ egzekucyjny dokonuje nowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości tylko na wniosek zobowiązanego; zobowiązany może złożyć taki wniosek przed upływem 14 dni od dnia ponownego doręczenia mu wezwania do zapłaty, o czym należy go uprzedzić przy doręczeniu wezwania. Unormowania wynikające z art. 110u § 2 i art. 111k § 2 u.p.e.a. tworzą bowiem całościową i odrębną od art. 156 ust. 3 i art. 156 ust. 4 u.g.n. regulację zagadnienia czasowego wykorzystania operatu szacunkowego (zob. wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r., III FSK 1072/22).
Z akt sprawy wynika, że rzeczoznawca majątkowy, wyznaczony przez organ egzekucyjny stosownie do art. 110s § 1 u.p.e.a., 15 czerwca 2023 r. sporządził operat szacunkowy. Na jego podstawie organ egzekucyjny dokonał 17 sierpnia 2023 r. czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości, sporządzając protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Bezsprzecznie więc wskazany operat szacunkowy został wykorzystany do celu, w jakim został sporządzony - do dokonania przez organ egzekucyjny opisu i oszacowania. Przepisy u.p.e.a. nie wymagają, aby operat szacunkowy został sporządzony w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed datą licytacyjnej sprzedaży nieruchomości, gdyż - jak wspomniano wyżej - przepisy art. 156 ust. 3 i ust. 4 u.g.n. nie mają zastosowania do etapu licytacji i udzielenia przybicia na rzecz licytanta. Bezzasadne są zatem zarzuty skarżących w tym zakresie.
Bezsprzecznym również jest, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły również przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wydania postanowienia o przybiciu lub o odmowie przybicia, gdyż nie było będących w toku postępowań w sprawie skarg lub zażaleń, a także brak było rozstrzygnięć stwierdzających nieprawidłowości w przeprowadzonej licytacji czy w całym postępowaniu egzekucyjnym.
Co prawda wniosek skarżących z 16 sierpnia 2024 r. o aktualizację operatu szacunkowego, nie był rozstrzygnięty na dzień wydania postanowienia o przybiciu przez organ pierwszej instancji. Jednakże na dzień wydania zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy, wniosek ten został już ostatecznie rozstrzygnięty postanowieniem tego organu z 18 października 2024 r. Organ odwoławczy natomiast w wyniku zażalenia, rozpatruje w całości sprawę po raz drugi i zobowiązany jest uwzględnić aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny sprawy.
Co więcej z akt sprawy wynika, iż skarżący o terminie pierwszej licytacji nieruchomości zostali prawidłowo i skutecznie powiadomieni. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o licytacji wraz z obwieszczeniem o licytacji została doręczona ich pełnomocnikowi 10 czerwca 2024 r., w związku z czym skarżący mieli możliwość osobistego udziału w licytacji i złożenia skargi w razie dostrzeżenia uchybień, które w ich ocenie mogły wpłynąć na przeprowadzoną licytację. Jednak jak wynika z protokołu licytacji nieruchomości skarżący nie wzięli w niej udziału i nie złożyli skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji. Również w zażaleniu na postanowienie w sprawie przybicia na rzecz licytanta nie podnieśli żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, lecz jedynie zarzuty dotyczące braku aktualizacji operatu szacunkowego.
Jak już wskazano wyżej, na obecnym etapie postępowania możliwe jest wyłącznie badanie prawidłowości wydania postanowienia o udzieleniu przybicia. Niemożliwym i niedopuszczalnym jest wykorzystywanie tego środka prawnego do wzruszania działań organu egzekucyjnego, które dokonywane były uprzednio i na które przysługiwały odrębne środki zaskarżenia.
Jednocześnie trafnie organ wskazał, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zgłoszone pismem z 31 sierpnia 2023 r. zostały postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. organu egzekucyjnego rozpatrzone i uznane za nieuzasadnione. Postanowieniem z 11 marca 2024 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Operat nie został zatem skutecznie podważony w trybie art. 110u § 1 u.p.e.a. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących, który mimo prawidłowego pouczenia o możliwości skierowania skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, nie skorzystali z tego trybu zaskarżenia.
Tym samym, zgłoszenie zarzutów dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości w zażaleniu na postanowienie w sprawie przybicia, nie wywiera skutku w postaci ich rozpoznania. Zarzuty w tej kwestii wykraczają poza zakres sprawy i nie mogą rzutować na ocenę zaskarżonego postanowienia.
Ponadto zarzuty dotyczące naruszenia art. 110u § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. zostały ostatecznie rozpatrzone i wyjaśnione przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie postanowieniem z 18 października 2024 r. wydanym w sprawie zażalenia zobowiązanych na postanowienie organu egzekucyjnego z 26 sierpnia 2024 r. dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o sporządzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Brak było zatem, na dzień orzekania przez organ odwoławczy, uchybień obligujących go do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego. W sprawie nie wystąpiły także inne przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie przybicia. W aktach postępowania nie ma bowiem postanowienia o zawieszeniu, wstrzymaniu czy umorzeniu postępowania egzekucyjnego, co mogłoby stanowić przeszkodę w wydaniu zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego. Tym samym działanie organu egzekucyjnego na tym etapie było zgodne z przepisami prawa.
Z tych wszystkich względów, Sąd nie stwierdził aby organy obu instancji dopuściły się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie stwierdził, aby wystąpiły przyczyny nieważności zaskarżonego aktu przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.