I SA/Lu 721/23

I SA/Lu 721/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Marcin Małek
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 777/24 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 72 par. 1 pkt 1, art. 79 par. 2, art. 77 par. 1 pkt 1 lit. b, par. 3 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Marcin Małek, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 października 2023 r. nr SKO.41/2569/P/2021 w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza P. z dnia 12 maja 2022 r. nr Fp.3120.6.2021.BB; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. 6.944 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania O. P. S.A., dalej: "spółka", "strona", "skarżąca", od decyzji Burmistrza Piask, dalej "Burmistrz", "organ pierwszej instancji", z dnia 12 maja 2021 r. w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że spółka zadeklarowała i zapłaciła podatek w kwocie 107.816 zł. Burmistrz decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r. określił wysokość zobowiązania strony w podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie 154.585 zł. Postanowieniem z tej samej daty organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2015 r. Skargę spółki na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 767/15. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1453/16.
W dniu 8 grudnia 2014 r. Burmistrz na podstawie wskazanej wyżej decyzji wystawił tytuł wykonawczy. Zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku [...] S.A. Spółka otrzymała odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu w dniu 11 grudnia 2014 r. W dniu 16 grudnia 2014 r. zajęcie zostało w całości zrealizowane.
Z kolei decyzją z dnia 20 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości wskazaną wyżej decyzję Burmistrza z dnia 8 grudnia 2014 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1383/15, odrzucił skargę spółki na tę decyzję organu odwoławczego.
Prowadząc ponownie postępowanie Burmistrz postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. zawiesił je z urzędu. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r. uchylił w całości postanowienie Burmistrza i zawiesił postępowanie z urzędu do czasu wydania merytorycznego prawomocnego orzeczenia w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w W., sygn. akt: VI ACa 1966/15, z powództwa wniesionego do Sądu Okręgowego w W. w dniu 16 października 2014 r. przez Prezydenta W., sygn. akt: IV C 1010/14, odstąpiło od zobowiązania strony do wystąpienia na drogę postępowania sądowego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego z umowy zawartej w dniu 31 stycznia 2009 r. pomiędzy T. P. S.A., a T. I. Sp. z o.o. w sprawie sprzedaży i leasingu zwrotnego części sieci telekomunikacyjnej.
Wyrokiem z dnia z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 792/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego zawieszającego postępowanie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie składało skargi kasacyjnej. Decyzją z dnia 31 marca 2021 r. Burmistrz umorzył postępowanie w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Decyzja ta została doręczona adresatce w dniu 12 kwietnia 2021 r. Odwołania od tej decyzji strona nie wniosła.
Natomiast pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r. spółka wniosła o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. wraz z oprocentowaniem. Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że kwota, która została zapłacona ponad to, co spółka wskazała w deklaracji stanowi nadpłacony podatek, gdyż deklaracja podatkowa wskutek upływu terminu przedawnienia uzyskała walor "niepodważalności". Dlatego też organ podatkowy powinien dokonać zwrotu nadpłaty obejmującej dokonaną wpłatę wraz z wpłaconymi odsetkami oraz oprocentowaniem. Zdaniem spółki zwrot w tym przypadku stanowi czynność materialnotechniczną.
Decyzją z dnia 12 maja 2021 r. Burmistrz odmówił zwrotu nadpłaty. Spółka wnosząc odwołanie zarzuciła naruszenie: (1) art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w dacie orzekania przez Kolegium Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) , dalej: "O.p.", poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i należytej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie; (2) art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 79 § 2 O.p. poprzez odmowę zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. wraz z oprocentowaniem, podczas gdy brak było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia i należało określić wysokość nadpłaty wraz z oprocentowaniem; (3) art. 77 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania od nadpłaty za okres od dnia powstania nadpłaty, do dnia zwrotu nadpłaty.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności zaznaczyło, że przepisy regulujące nadpłatę mają charakter materialnoprawny. Taki charakter mają więc także przepisy określające moment powstania, warunki oraz termin końcowy okresu przysługującego oprocentowania powstałej nadpłaty. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem oceniać zatem należy w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania i trwania tych zdarzeń. W odniesieniu do regulacji prawnej nadpłaty, z dniem 1 stycznia 2016 r. ustawodawca wprowadził ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1649 ze zm.). rozległe zmiany. Jednakże brak jest przepisów przejściowych, w związku z czym uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem oceniać należy w oparciu o stan prawny istniejący w momencie istnienia relewantnych zdarzeń prawnych. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawo spółki do zwrotu nadpłaty należy więc oceniać zgodnie z przepisami O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Na ich podstawie zatem ocenić czy w dacie złożenia wniosku z dnia 14 kwietnia 2021 r. o zwrot nadpłaty prawo to spółce przysługiwało, czy też uprawnienie do zwrotu nadpłaty wygasło i w jakiej dacie.
Mając to na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja Burmistrza z dnia 8 grudnia 2014 r. określająca wysokość zobowiązania strony w podatku od nieruchomości na 2009 r. to decyzja, o której mowa w art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Z kolei decyzja Kolegium z dnia 20 października 2015 r., którą uchylono w całości decyzję Burmistrza z dnia 8 grudnia 2014 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, to decyzja wydana na podstawie art. 233 § 2 O.p., a więc jest to "decyzja o uchyleniu" w rozumieniu art. 77 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Oznacza to, że od dnia 20 października 2015 r. rozpoczął bieg 30. dniowy termin do zwrotu nadpłaty, który upłynął z dniem 19 listopada 2015 r. Mieć należy przy tym na uwadze, jak zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że Burmistrz w terminie 3. miesięcy, tj. do 20 stycznia 2016 r., nie wydał nowej decyzji w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r., o której mowa w art. 77 § 3 i po tym czasie nie zwrócił nadpłaty bez zbędnej zwłoki zgodnie z dyspozycją art. 77 § 4 O.p. Zdaniem Kolegium, art. 77 § 4 O.p. nie wprowadza nowego terminu zwrotu nadpłaty lecz określa tylko sposób postępowania organu podatkowego, który zatrzymał nadpłatę w zamiarze wydania nowej decyzji, lecz po upływie 3. miesięcy okazało się, że przesłanka zastosowania terminu wynikającego z art. 77 § 3 O.p. nie została spełniona. Z jednej zatem strony nastąpił "powrót" do terminów określonych w art. 77 § 1 pkt 1 lub 3 O.p., z drugiej zaś organ podatkowy jest zobowiązany zwrócić nadpłatę "bez zbędnej zwłoki", co w żadnym razie nie oznacza, iż dotychczasowe działanie organu wolno ocenić jako mieszczące się w granicach prawa. Termin zwrotu nadpłaty został bowiem przekroczony.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na modyfikację terminu do zwrotu nadpłaty nie mają wpływu zdarzenia związane z wydaniem przez organy postanowień o zawieszeniu postępowania podatkowego oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r., a także decyzja Burmistrza z dnia 31 marca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r. Nie z tą bowiem decyzją wiąże się prawo spółki do zwrotu nadpłaty. Jak dalej argumentowało Kolegium, skoro Burmistrz nie zwrócił nadpłaty w terminie wynikającym z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p., to rolą spółki było skorzystanie z przysługujących jej środków prawnych, aby ten zwrot uzyskać. Ponieważ spółka przez wiele lat, do kwietnia, ewentualnie do marca 2021 r., nie wykazywała w tym zakresie żadnej inicjatywy, to jej prawo do zwrotu nadpłaty wygasło na podstawie art. 80 § 1 O.p. z dniem 31 grudnia 2020 r. Sama czynność fizycznego zwrotu nadpłaconego podatku stanowi czynność materialnotechniczną. Jej dokonanie powinno być jednak zawsze poprzedzone analizą i ustaleniem, że zachodzą ku temu niezbędne przesłanki prawne. Jeśli natomiast, jak zdaniem Kolegium ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, występuje ku temu prawna przeszkoda w postaci wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty z uwagi na upływ terminu, to wówczas organ podatkowy albo odmawia wszczęcia postępowania na skutek takiego wniosku podatnika, albo wydaje decyzję o odmowie zwrotu nadpłaty.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rację ma Burmistrz odwołując się do aktualnego brzmienia art. 79 § 2 O.p., i twierdząc, że wygasło także prawo spółki do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r. z dniem 31 grudnia 2014 r. Zgodnie z tym przepisem prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwrot nadpłaty złożony został w dniu 19 kwietnia 2021 r., a więc po ponad 6 latach po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. Nie wystąpiła także okoliczność w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 70 § 4 O.p. Uchylenie bowiem przez Kolegium w trybie art. 233 § 2 O.p. decyzji Burmistrza z dnia 8 grudnia 2014 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności i na podstawie, której wystawiono tytuł wykonawczy skutkujący zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego spółki, spowodowało unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 § 1 O.p. poprzez odmowę zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. wraz z oprocentowaniem, podczas gdy brak było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia i zdaniem skarżącej należało dokonać zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem, co w tym przypadku stanowi czynność materialnotechniczną;
2) art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania od nadpłaty za okres od dnia powstania nadpłaty, do dnia zwrotu nadpłaty.
Formułując powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę spółka podniosła, że skoro nie wydano decyzji wymiarowej i postępowanie podatkowe zostało umorzone, to należną kwotą podatku pozostaje, zgodnie z art. 21 § 2 O.p., kwota wykazana przez nią w deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009. Kwota wpłacona na podstawie nieostatecznej decyzji przewyższała kwotę wykazaną w deklaracji, co oznacza, że stanowi ona świadczenie nienależne, będące nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. To zaś z kolei implikuje konieczność zwrotu całej uiszczonej kwoty wraz z oprocentowaniem. Brak zatem podstaw do wydania decyzji odmawiającej zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem. W przypadku czynności materialno-technicznej nie ma zastosowania art. 80 § 1 O.p., co oznacza, że organy podatkowe błędnie zastosowały również ten przepis.
Jak dalej zaznaczyła spółka, Burmistrz w dniu 3 marca 2021 r. wydal decyzję, którą umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. Wydanie tej decyzji było skutkiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2015 r. uchylającej decyzję Burmistrza z dnia 8 grudnia 2014 r. i przekazującej sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanie przez Burmistrza decyzji z dnia 3 marca 2021 r. jest zdarzeniem, które kreuje istnienie nadpłaty, co wynika z treści art. 77 § 1 pkt 1 lit. b i § 3 O.p. W takim przypadku, zdaniem spółki, nie ma potrzeby stwierdzać istnienia nadpłaty. Obowiązkiem organu, w przypadku zgłoszenia wniosku o zwrot takiej nadpłaty jest zbadanie przesłanek zwrotu nadpłaty, do których należy zapłata podatku, uchylenie decyzji przez organ odwoławczy i umorzenie postępowania. Jeżeli nowa decyzja w tej samej sprawie, tj. określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., została wydana w ciągu 3. miesięcy, to wówczas w terminie 30. dni od jej wydania powinien nastąpić zwrot nadpłaty stanowiącej różnicę między podatkiem wpłaconym przez podatnika na podstawie uchylonej decyzji a podatkiem zapłaconym na podstawie złożonej deklaracji. Natomiast w takiej sytuacji przedawnienie, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p., liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym zwrot powinien zostać dokonany. Zwrot podatku powinien zatem zostać dokonany do 20 stycznia 2016 r. Tym samym, jak oceniła spółka, nie ma żadnych wątpliwości, że jej wniosek o zwrot nadpłaty został złożony w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji w całości lub części następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak natomiast stanowi art. 151 powołanej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., które nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 1 O.p., za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Jak zaś stanowi art. 73 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, z zastrzeżeniem § 2, który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Z kolei art. 74 O.p. dotyczy nadpłaty powstającej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wynika, że z zastrzeżeniem § 3, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30. dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jak natomiast stanowi § 3, w przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, jeżeli następnie, w terminie 3. miesięcy od dnia uchylenia decyzji, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Z § 4. wynika natomiast, że w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3., nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc przytoczone przepisy do okoliczności rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że Burmistrz decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r. określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r. uznając, że podatek ten został przez skarżącą zadeklarowany i wpłacony w kwocie niższej niż należna. W dniu 20 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości wskazaną wyżej decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Nie ulega wątpliwości, że organ pierwszej instancji nie wydał ponownej decyzji w terminie 3. miesięcy od dnia uchylenia jego pierwotnej decyzji z dnia 8 grudnia 2014 r. Jak bowiem wynika z akt postępowania, w ponownym postępowaniu Burmistrz postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. zawiesił je z urzędu. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r. uchylił w całości to postanowienie Burmistrza i jednocześnie zawiesił postępowanie z urzędu do czasu wydania merytorycznego prawomocnego orzeczenia w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, sygn. akt: VI ACa 1966/15, z powództwa wniesionego do Sądu Okręgowego w Warszawie w dniu 16 października 2014 r. przez Prezydenta Wrocławia, sygn. akt: IV C 1010/14. Zawieszając postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odstąpiło od zobowiązania strony do wystąpienia na drogę postępowania sądowego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego z umowy zawartej w dniu 31 stycznia 2009 r. pomiędzy T. P. S.A. (obecnie O. P. S.A.), a T. I. Sp. z o.o. w sprawie sprzedaży i leasingu zwrotnego części sieci telekomunikacyjnej. Wyrokiem z dnia z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 792/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego zawieszającego postępowanie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie składało skargi kasacyjnej.
Postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. było nadal prowadzone i zostało zakończone przez Burmistrza decyzją z dnia 31 marca 2021 r. umarzającą postępowanie. Decyzja ta została doręczona adresatce w dniu 12 kwietnia 2021 r. i uzyskała walor ostateczności, bowiem strona nie wniosła od niej odwołania. Odnotować należy, że po otrzymaniu w dniu 12 kwietnia 2021 r. decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., 14 kwietnia skarżąca złożyła wniosek o zwrot nadpłaty. Należy zatem zauważyć, że postępowanie w sprawie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. toczyło się od 16 lipca 2014 r., kiedy zostało wszczęte z urzędu przez Burmistrza do 31 marca 2021 r., kiedy zostało przez Burmistrza umorzone. Skoro zaś decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r., po uchyleniu pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 grudnia 2014 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w ogóle nie została wydana, w obrocie prawnym pozostaje deklaracja skarżącej wykazująca wysokość zobowiązania w kwocie 107.816 zł, przy czym podatek w tej kwocie został przez skarżącą wpłacony. Natomiast różnica między wskazaną kwotą, a kwotą zobowiązania podatkowego wynikającą z uchylonej decyzji Burmistrza w wysokości 46.769 zł została ściągnięta od skarżącej egzekucyjnie. Stanowi ona nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Ponieważ po uchyleniu decyzji Burmistrza z dnia 8 grudnia 2015 r., co nastąpiło decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2015 r., nowa decyzja w tej sprawie nie została wydana w terminie 3. miesięcy od dnia uchylenia, wskazana nadpłata przypadała do zwrotu, jak wynika z powołanego wyżej art. 77 § 4 O.p. niezwłocznie po upływie trzymiesięcznego terminu do wydania nowej decyzji wynikającego z § 3. Termin trzymiesięczny od wydania decyzji uchylającej pierwotną decyzję organu pierwszej instancji upływał 20 stycznia 2016 r. Skoro nadpłata powinna być zwrócona niezwłocznie, termin jej zwrotu najwcześniej upływał 21 stycznia 2016 r.
W związku z tym zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 80 § 1 O.p., prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Jeżeli zaś termin zwrotu nadpłaty upływał najwcześniej 21 stycznia 2016 r., prawo do jej zwrotu, zgodnie z treścią powołanego przepisu, wygasało 31 grudnia 2021 r. Skarżąca wniosek o zwrot nadpłaty złożyła zaś 14 kwietnia 2021 r., dwa dni po otrzymaniu decyzji umarzającej postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Na tle powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 1451/22, zauważył, że nadpłata najpierw musi powstać, następnie musi upłynąć termin jej zwrotu, po czym licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej zwrotu, rozpoczyna bieg pięcioletni termin, po upływie którego wygasa prawo do zwrotu nadpłaty. Skutkiem upływu tego terminu jest wygaśnięcie prawa podatnika do domagania się zwrotu nadpłaty, a także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że jak wynika z treści art. 79 § 2 O.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nawiązując do tego przepisu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że ponieważ pierwotna decyzja organu pierwszej instancji z dnia 8 grudnia 2014 r., której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności i na podstawie której wystawiony tytułu wykonawczy będący podstawą egzekucji w stosunku do skarżącej, została uchylona, to tym samym nastąpiło unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej na podstawie art. 70 § 4 O.p. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na treść uchwały składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I FPS 5/17 oraz uchwały z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13. Jeśli zaś, jak podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. i nie zaistniały inne okoliczności uzasadniające przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r., zobowiązanie to przedawniło się z upływem 2014 r.
Należy jednak zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając w dniu 20 października 2015 r. decyzję uchylającą wskazaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 grudnia 2014 r., nie umorzyło postępowania w sprawie określenia zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r., ale przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W toku tego postępowania doszło do jego zawieszenia z urzędu do czasu wydania merytorycznego prawomocnego orzeczenia w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w W., sygn. akt: [...], z powództwa wniesionego do Sądu Okręgowego w W. w dniu 16 października 2014 r. przez Prezydenta W., sygn. akt: [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odstąpiło zaś od zobowiązania strony do wystąpienia na drogę postępowania sądowego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego z umowy zawartej w dniu 31 stycznia 2009 r. pomiędzy T. P. S.A., a T. I. Sp. z o.o. w sprawie sprzedaży i leasingu zwrotnego części sieci telekomunikacyjnej. Dopiero po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 792/16, uchylającego postanowienie organu odwoławczego zawieszającego postępowanie, doszło do umorzenia postępowania podatkowego w sprawie określenia skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. decyzją Burmistrza z dnia 23 marca 2021 r., która stała się ostateczna ze względu na niewniesienie odwołania przez stronę.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i uwzględniając treść przepisu art. 80 § 1 O.p., zgodnie z którym prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5. lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu, a w tak liczonym terminie skarżąca wniosła o zwrot nadpłaty obiektywnie powstałej, ponieważ postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. zakończyło się jego umorzeniem w dniu 23 marca 2021 r., a w obrocie prawnym pozostała deklaracja złożona przez skarżącą, która podatek z niej wynikający zapłaciła, skarżąca zaś w bardzo krótkim czasie dwóch dni od otrzymania decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie określenia jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, Sąd zgodnie z postanowieniem art. 2a O.p. uznał, że brak było podstaw do odmowy stwierdzenia nadpłaty, mimo upływu terminu z art. 79 § 2 O.p.
Prowadząc ponownie postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni wyrażone w niniejszym wyroku stanowisko Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w sprawie zwrotu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy, wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w z wz. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, znajduje uzasadnienie w treści art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a.