I SA/Lu 720/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu zagranicznej spółki G.G. LTD za zaległości w podatku VAT. Głównym zarzutem skarżącego było twierdzenie, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116a w zw. z art. 116) nie obejmują swoim zakresem członków organów zarządzających zagranicznych podmiotów, argumentując to koniecznością ścisłej wykładni przepisów i brakiem wyraźnych regulacji. Sąd odwoławczy (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę dalszego wyjaśnienia kwestii związanych z przesłankami odpowiedzialności, w tym ustalenia właściwego prawa dla oceny upadłości spółki zagranicznej oraz bezskuteczności egzekucji. WSA w Lublinie, rozpatrując skargę, nie podzielił argumentacji skarżącego. Sąd uznał, że art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący o odpowiedzialności członków organów zarządzających 'innych osób prawnych', obejmuje również zagraniczne osoby prawne. Interpretacja ta, zdaniem Sądu, jest zgodna z językowym brzmieniem przepisu, wykładnią systemową i celowościową, a także z zasadami Konstytucji RP dotyczącymi równego traktowania i zakazu dyskryminacji. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich należy interpretować ściśle, ale nie oznacza to wyłączania zagranicznych podmiotów, jeśli prowadzą one działalność w Polsce i generują zaległości podatkowe. WSA oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności stosowania przepisów o odpowiedzialności osób trzecich (członków zarządu) do zagranicznych spółek prowadzących działalność w Polsce.
Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy zagraniczna spółka prowadzi działalność w Polsce i generuje zaległości podatkowe podlegające polskiemu prawu podatkowemu. Konieczność analizy prawa właściwego dla spółki zagranicznej w zakresie przesłanek upadłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności członków organów zarządzających za zaległości podatkowe mają zastosowanie do członków organów zarządzających zagranicznych osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie do członków organów zarządzających zagranicznych osób prawnych, które prowadzą działalność w Polsce i generują zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 116a § 1 Ordynacji podatkowej, określający odpowiedzialność członków organów zarządzających 'innych osób prawnych', obejmuje również zagraniczne osoby prawne. Interpretacja ta jest zgodna z językowym brzmieniem przepisu, wykładnią systemową i celowościową, a także z zasadami Konstytucji RP dotyczącymi równego traktowania i zakazu dyskryminacji.
Jakie są przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oraz przesłanki zwalniające z tej odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozytywne przesłanki to pełnienie funkcji członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Przesłanki negatywne (egzoneracyjne) to m.in. zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w jego niezgłoszeniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ podatkowy ma obowiązek wykazać pozytywne przesłanki, podczas gdy członek zarządu musi wykazać przesłanki negatywne. Kluczowe jest ustalenie, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, co wymaga analizy prawa właściwego dla spółki zagranicznej.
Czy przepisy prawa prywatnego międzynarodowego wyłączają zastosowanie polskich przepisów Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności członków zarządów zagranicznych spółek za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa prywatnego międzynarodowego nie wyłączają zastosowania polskich przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących odpowiedzialności za zaległości podatkowe, które są stosunkiem z zakresu prawa publicznego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawa Prawo prywatne międzynarodowe dotyczy stosunków z zakresu prawa prywatnego, a odpowiedzialność podatkowa jest stosunkiem z zakresu prawa publicznego. Dlatego też przepisy tej ustawy nie rozstrzygają o prawie właściwym dla oceny stosunków publicznoprawnych.
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 116a § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ma zastosowanie do członków organów zarządzających 'innych osób prawnych', co obejmuje również zagraniczne osoby prawne prowadzące działalność w Polsce.
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu spółki za zaległości podatkowe, w tym przesłanki pozytywne (bezskuteczność egzekucji) i negatywne (zgłoszenie wniosku o upadłość).
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 116a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 116 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 107 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Pomocnicze
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja osób trzecich ponoszących odpowiedzialność za zaległości podatkowe.
O.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek umorzenia postępowania, gdy jest ono bezprzedmiotowe.
O.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uwzględnienie skargi.
Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalenie skargi.
Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - granice rozpoznania sprawy.
Dz.U. z 2023 r. poz. 503 art. 17 § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r.
Prawo prywatne międzynarodowe - właściwość prawa dla osób prawnych.
Dz.U. z 2023 r. poz. 503 art. 6
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r.
Prawo prywatne międzynarodowe - zastosowanie przepisów prawa publicznego.
Dz.U. z 2023 r. poz. 503 art. 8
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r.
Prawo prywatne międzynarodowe - zastosowanie przepisów prawa polskiego.
Dz.U. z 2023 r. poz. 503 art. 7
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r.
Prawo prywatne międzynarodowe - klauzula porządku publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność stosowania art. 116a O.p. do członków zarządów zagranicznych spółek. • Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej zgodna z zasadą równego traktowania i zakazem dyskryminacji.
Odrzucone argumenty
Przepisy Ordynacji podatkowej nie obejmują członków zarządów spółek zagranicznych z uwagi na brak wyraźnych regulacji i konieczność ścisłej wykładni. • Prawo prywatne międzynarodowe wyłącza stosowanie polskich przepisów do odpowiedzialności członków zarządów zagranicznych spółek. • Naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez przyjęcie niekorzystnej dla skarżącego wykładni art. 116a O.p. • Wadliwe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
przepisy regulujące odpowiedzialność podatkową osób trzecich należy interpretować ściśle i nie można w drodze wykładni rozszerzać zakresu tego typu odpowiedzialności • możliwe jest orzekanie o odpowiedzialności jako osoby trzeciej członka organu zarządzającego zagranicznej osoby prawnej • zasada równego traktowania przez władze publiczne i zasada zakazu dyskryminacji [...] sprzeciwiają się sytuacji, w której gdy zagraniczna osoba prawna prowadząc na terenie Rzeczpospolitej działalność podlegającą opodatkowaniu [...] nie płaci należnych podatków [...] nie jest co do zasady możliwe przeniesienie tej odpowiedzialności na członków organów zarządzających taką osobą
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Andrzej Niezgoda
sprawozdawca
Grzegorz Wałejko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności stosowania przepisów o odpowiedzialności osób trzecich (członków zarządu) do zagranicznych spółek prowadzących działalność w Polsce."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy zagraniczna spółka prowadzi działalność w Polsce i generuje zaległości podatkowe podlegające polskiemu prawu podatkowemu. Konieczność analizy prawa właściwego dla spółki zagranicznej w zakresie przesłanek upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego na styku prawa podatkowego i prawa prywatnego międzynarodowego, z istotnymi implikacjami dla zagranicznych przedsiębiorców działających w Polsce.
“Czy członek zarządu zagranicznej spółki może odpowiadać za jej polskie długi podatkowe? WSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 175 732,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.