I SA/Lu 702/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-04-04
NSApodatkoweŚredniawsa
kara porządkowakontrola podatkowadoręczeniepełnomocnictwoOrdynacja podatkowaoświadczenie o stanie majątkowymodpowiedzialność spółki

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy karę porządkową za niedostarczenie oświadczenia o stanie majątkowym.

Spółka z o.o. zaskarżyła karę porządkową nałożoną za niedostarczenie oświadczenia o stanie majątkowym w wyznaczonym terminie. Spółka argumentowała nieskuteczność doręczenia wezwania, twierdząc, że główny księgowy nie był upoważniony do odbioru korespondencji. Sąd uznał jednak, że główny księgowy, upoważniony do reprezentowania spółki w sprawach kontroli podatkowej, był prawidłowym adresatem wezwania, a jego pokwitowanie odbioru z użyciem firmowej pieczęci czyniło doręczenie skutecznym. Sąd podkreślił odpowiedzialność spółki za działania pracowników i brak podjęcia kroków w celu zadośćuczynienia wezwaniu.

Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy karę porządkową w kwocie 1.000 zł. Kara została nałożona przez Naczelnika Urzędu Celnego za niedostarczenie w terminie oświadczenia o stanie majątkowym spółki, wymaganego w ramach kontroli podatkowej. Spółka podnosiła, że wezwanie do złożenia oświadczenia zostało jej doręczone nieskutecznie, ponieważ główny księgowy, który je odebrał, nie był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, a jedynie do reprezentowania spółki w sprawach kontroli. Ponadto, spółka twierdziła, że główny księgowy poinformował osoby upoważnione o wezwaniu zbyt późno, co uniemożliwiło terminowe złożenie oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając argumenty spółki za niezasadne. Sąd podkreślił, że główny księgowy, upoważniony przez prezesa do reprezentowania spółki w sprawach kontroli podatkowej, był prawidłowym adresatem wezwania. Pokwitowanie odbioru wezwania przez głównego księgowego, wraz z użyciem firmowej pieczęci, zostało uznane za skuteczne doręczenie. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, zgodnie z którym korespondencja odebrana przez osobę dysponującą firmową pieczęcią jest uważana za prawidłowo doręczoną, a niestaranność pracownika w przekazaniu pisma nie wpływa na skuteczność doręczenia, ale rodzi konsekwencje finansowe dla firmy. Sąd stwierdził również, że spółka nie podjęła żadnych kroków w celu zadośćuczynienia wezwaniu, co uzasadniało utrzymanie kary porządkowej. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące kontroli podatkowej i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych są integralną częścią Ordynacji podatkowej, a przepisy o doręczeniach i karach porządkowych mają zastosowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli zostało dokonane osobie upoważnionej do reprezentowania spółki w trakcie kontroli, a odbiór został potwierdzony firmową pieczęcią.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że główny księgowy, upoważniony do reprezentowania spółki w sprawach kontroli podatkowej, był prawidłowym adresatem wezwania. Pokwitowanie odbioru przez niego wezwania z użyciem firmowej pieczęci czyni doręczenie skutecznym, nawet jeśli nie był on formalnie upoważniony do odbioru całej korespondencji. Odpowiedzialność za działania pracowników spoczywa na spółce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

o.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 284 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 281a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 281 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 155 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 45 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 39 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 137

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 151

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 292

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia wezwania głównego księgowemu, który był upoważniony do reprezentowania spółki w trakcie kontroli. Odpowiedzialność spółki za działania i zaniechania swoich pracowników. Brak podjęcia przez spółkę kroków w celu zadośćuczynienia wezwaniu. Kompetencja organu celnego do żądania wyjawienia majątku w trakcie kontroli podatkowej.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność doręczenia wezwania z powodu braku formalnego upoważnienia głównego księgowego do odbioru korespondencji. Zbyt późne poinformowanie osób upoważnionych o wezwaniu przez głównego księgowego. Argument, że żądanie wyjawienia majątku nie mieści się w zakresie czynności kontrolnych.

Godne uwagi sformułowania

Korespondencję odebraną przez osobę dysponującą firmową pieczątką uważa się za doręczoną prawidłowo. Przedsiębiorca odpowiada za działania lub zaniechania swoich pracowników. Kara porządkowa orzekana na podstawie przepisu art. 262 ordynacji realizuje funkcję środka dyscyplinującego.

Skład orzekający

Krystyna Czajecka-Szpringer

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Irena Szarewicz-Iwaniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skuteczności doręczeń w postępowaniu podatkowym i kontrolnym, odpowiedzialność pracodawcy za działania pracowników, kompetencje organów celnych w zakresie żądania informacji majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upoważnienia do reprezentacji w trakcie kontroli podatkowej i odbioru wezwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - skuteczności doręczeń i odpowiedzialności za działania pracowników, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy główny księgowy może narazić firmę na karę porządkową? Sąd wyjaśnia zasady doręczeń w kontroli podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 702/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Irena Szarewicz-Iwaniuk
Krystyna Czajecka-Szpringer /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1074/07 - Wyrok NSA z 2008-09-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej - oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 216 § 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. 2005r., Nr 8, poz. 60 z późno zm.), Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika "[...]" sp. z o.o. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2006 r., nakładające na Spółkę z o.o. "[...]" karę porządkową w kwocie 1.000,00 zł postanowił, utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż w dniu 15 września 2005 r. pracownicy Urzędu Celnego rozpoczęli kontrolę podatkową w spółce z o.o. "[...]" w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń z budżetem państwa podatku akcyzowego. W dniu tym, prezes spółki upoważnił - w razie swojej nieobecności - głównego księgowego do reprezentowania spółki w sprawach związanych z prowadzoną kontrolą podatkową.
Pismem z dnia 22 czerwca 2006 r., na podstawie przepisu art. 155 § 1 i art. 45 § 1 w związku z art. 39 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Naczelnik Urzędu Celnego zażądał wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych w formie oświadczenia przewidzianego przepisem art. 39 § 2 ordynacji podatkowej do dnia następnego od dnia otrzymania pisma. Zostało ono doręczone w dniu 22 czerwca 2006 r. głównemu księgowemu spółki.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego zabezpieczył wykonanie zobowiązań podatkowych w kwocie 2.550.762,00 zł oraz odsetek w wysokości 842.380,00.
W dniu 28 czerwca 2006 r. prokurent strony upoważnił K. K. do reprezentowania spółki przed Naczelnikiem Urzędu Celnego i Dyrektorem Izby Celnej we wszystkich sprawach jej dotyczących z prawem dalszej substytucji. Pełnomocnictwo to wpłynęło do Urzędu Celnego dnia 29 czerwca 2006 r.
Organ odwoławczy podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę "[...]" karę porządkową w kwocie 1.000 zł w związku z niedostarczeniem do dnia 28 czerwca 2006 r. oświadczenia o stanie majątku spółki oraz brak złożenia jakichkolwiek wyjaśnień. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 30 czerwca 2006 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2006 r. prokurent strony złożył zażalenie na to postanowienie wnosząc o uchylenie kary porządkowej. Podnosił, że główny księgowy poinformował o piśmie Naczelnika Urzędu Celnego osoby upoważnione do reprezentowania spółki dopiero 27 czerwca 2006 r. Zarzucał on również, że główny księgowy nie jest osobą upoważnioną do odbierania korespondencji w spółce "[...]", w związku z czym doręczenie było nieskuteczne, a przedmiotowa kara powinna być uchylona.
Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu całości materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie podkreślił, iż z przepisu art. 284 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że kontrolowany jest obowiązany wskazać osobę, która będzie go reprezentowała w trakcie kontroli w czasie jego nieobecności, jeżeli nie wskazał tej osoby w trybie art. 281a. Przepis ten ustanawia specyficzną kategorię pełnomocnika do spraw kontroli podatkowej na czas nieobecności osób upoważnionych do reprezentowania kontrolowanego, a "reprezentowanie", jak wywodził organ odwoławczy, oznacza bycie pełnomocnikiem. Do ustanowionego w powyższy sposób pełnomocnika powinny być więc odpowiednio stosowane przepisy o pełnomocnictwie zawarte w Rozdziale 3 Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa co prowadzi do wniosku, iż czynności kontroli podatkowej dokonane z udziałem takiego pełnomocnika lub wobec niego, wywołują skutki wobec kontrolowanego, a złożone przez pełnomocnika oświadczenia należy traktować tak, jakby pochodziły od kontrolowanego.
W tym kontekście Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż zgodnie z przywołanym przepisem prezes kontrolowanej spółki, w dniu 15 września 2005 r. upoważnił, w razie swojej nieobecności, głównego księgowego do reprezentowania spółki w sprawach związanych z prowadzoną przez Urząd Celny kontrolą podatkową. Jemu też dnia 22 czerwca 2006 r. zostało doręczone, wobec braku innych osób upoważnionych do reprezentowania spółki, wezwanie (wraz z formularzem ORD-Z) do wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych w formie oświadczenia, o którym stanowi art. 39 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w terminie 1 dnia od doręczenia tego wezwania.
Odnosząc się do zarzutu, iż zgodnie z art. 151 ordynacji podatkowej osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych na jednostce organizacyjnej ciąży obowiązek takiego zorganizowania swojej pracy, aby doręczenie dla niej pism było zawsze możliwe. W tym zakresie organ II instancji odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie sygn. akt I FSK 890/2005, z którego wynika, iż korespondencję odebraną przez osobę dysponującą firmową pieczątką uważa się za doręczoną prawidłowo, a jeżeli zaś zrobi to nieuprawniony pracownik, a do tego nie powiadomi na czas właściwych osób, to jego niestaranność pociąga za sobą określone konsekwencje dla firmy, także finansowe, albowiem przedsiębiorca odpowiada za działania lub zaniechania swoich pracowników. Dyrektor Izby Celnej podkreślił w tym kontekście, iż wezwanie o wyjawienie rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych odebrał główny księgowy spółki "[...]", który pokwitował jego obiór zarówno swoją, jak i firmową pieczątką, co prowadzi do wniosku, iż wezwanie było skuteczne.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano również, iż fakt zbyt późnego przekazania przedmiotowego wezwania - 27 czerwca 2006 r. - nie może stanowić przesłanki do uchylenia kary porządkowe zważywszy na to, że strona nie przedsięwzięła żadnych kroków w celu zadośćuczynienia temu wezwaniu.
Organ odwoławczy podkreślił również, iż pracownik Urzędu Celnego nie może ponosić odpowiedzialności za ujawnienie treści pisma przez osobę, która je odebrała, jak również za wybór pełnomocnika przez stronę.
"[...]" sp. z o.o. wystąpiła ze skargą na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzucała wydanie go z naruszeniem przepisów art. 284 i 266 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przez ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy mimo braku podstaw ku temu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podnosiła, iż w dniu 15 września 2005 r. pracownicy Urzędu Celnego rozpoczęli kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń z budżetem państwa podatku akcyzowego. W dniu tym prezes spółki upoważnił, w razie swojej nieobecności, głównego księgowego do reprezentowania spółki w czasie przeprowadzanej kontroli podatkowej. Pismem z dnia 22 czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego zażądał wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych w formie oświadczenia, o którym stanowi art. 39 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa do dnia następnego od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. Zostało ono doręczone dnia 22 czerwca 2006 r. głównemu księgowemu spółki, a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę "[...]" karę porządkową w kwocie 1.000 zł, za podstawę biorąc fakt, iż spółka nie dostarczyła do dnia 28 czerwca 2006 r. oświadczenia o stanie majątku spółki.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca spółka wywodziła, iż główny księgowy poinformował osoby upoważnione do reprezentowania firmy o przedmiotowym żądaniu wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych dopiero w dniu 27 czerwca 2006 r. Podnosiła w związku z tym, iż niemożliwym było udzielenie odpowiedzi w dniu 23 czerwca 2006 r. Według skarżącej, główny księgowy nie był również osobą upoważnioną do odbierania korespondencji "[...]" sp. z o.o., w związku z czym doręczenie nie było skuteczne, albowiem jak wynika z przepisu art. 151 ordynacji podatkowej osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. W tym kontekście, skarżąca podnosiła, iż osobami takimi są osoby wchodzące w skład zarządu firmy lub pracownik odrębnie upoważniony do odbioru korespondencji. Główny księgowy osobą taką nie jest, a upoważnienie udzielone przez prezesa zarządu odnosiło się tylko i wyłącznie do umożliwienia przeprowadzania kontroli w czasie nieobecności członków zarządu i innych osób, mogących skutecznie reprezentować firmę. Zakres tego upoważnienia dotyczył jedynie czynności kontrolnych.
W tym też kontekście, skarżąca spółka podnosiła, iż jakkolwiek główny księgowy otrzymał formularz ORD-Z, to jednak nie ma to żadnego związku z czynnościami kontrolnym, albowiem przepisy art. 39 § 2 i art. 40 ordynacji podatkowej, na które powołuje się organ celny, zamieszczone są w Dziale III "Zobowiązania podatkowe" w Rozdziale 3 "Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych", zaś przepisy dotyczące prowadzenia czynności kontrolnych zawarte są w Dziale VI ordynacji podatkowej. W związku z tym, skarżąca spółka wywodziła, iż z faktu, że dana czynność wykonywana jest w trakcie trwania innej czynności nie wynika, że pełnomocnik ustanowiony do reprezentowania podatnika w czasie kontroli jest również jego pełnomocnikiem w innej sprawie. O zakresie upoważnienia, decyduje bowiem zarząd spółki, a nie organ celny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosił o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż nie naruszają one prawa.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji podkreślić należy, iż instytucja kontroli podatkowej nie funkcjonuje w próżni prawnej. Jest regulowana przepisami Działu VI - "Kontrola podatkowa", co prowadzi do wniosku, iż stanowi część systemu podatkowych przepisów regulujących zasady i tryb postępowania podatkowego, w tym również jego rodzaje i formy, organy i ich właściwość, strony postępowania i ich uprawnienia, a także formy wydawanych rozstrzygnięć. Jednoznacznie wynika to chociażby z przepisu art. 1 i art. 2 ordynacji podatkowej określającego zakres przedmiotowy stosowania ustawy. Jak wynika z przepisu art. 1 pkt 3 ordynacji podatkowej normuje ona instytucję kontroli podatkowej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w systematyce ogólnej ustawy, zwłaszcza zaś w wyżej przywołanych szczegółowych przepisach Działu VI. W tym kontekście podkreślenia więc wymaga, iż instytucje normowane ustawą Ordynacja podatkowa, nie dość że funkcjonują w ramach ścisłych więzi treściowych i kompetencyjnych, co jest konsekwencją kompleksowości i zupełności regulacji ordynacji podatkowej, jako ustawy podstawowej dla systemu prawa podatkowego, to w konsekwencji również na gruncie jednolitej siatki pojęciowej. O zasadności tego stanowiska przekonuje szczegółowa analiza przepisów ogólnych i szczegółowych ustawy. Stąd też brak jest jakichkolwiek podstaw, aby wywodzić, jak sugeruje to skarżący, że instytucja kontroli podatkowej stanowi w istocie rzeczy kategorię odrębną, wymykającą się szeroko rozumianej systematyce ordynacji podatkowej. Nie jest więc uprawniony wniosek, że stosowanie i wykładnia przepisów regulujących instytucję kontroli podatkowej następować powinno (i może) z pominięciem systemowego kontekstu ich obowiązywania. Stanowisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w treści odsyłającego przepisu art. 292 ordynacji podatkowej. Z jego treści wynika, iż w sprawach nieuregulowanych w art. 281 – 291 stosuje się odpowiednio przepisy art. 102 § 2 i 3, art. 135 – 138, art. 139 § 4, art. 140 § 2, art. 141 i art. 142 oraz przepisy rozdziałów 1, 2, 5, 6, 9- 12, 14, 16, 22 oraz 23 Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. W kontekście przedmiotu orzekania Sądu, tj. oceny zgodności z prawem postanowienia orzekającego o nałożeniu kary porządkowej, podkreślić należy, iż przepisy Rozdziałów 5 i 22 Działu IV ordynacji podatkowej, do których odsyła przepis art. 292 regulują odpowiednio instytucje doręczeń oraz kar porządkowych.
W związku z powyższym, poprzestając już na systemowej i funkcjonalnej analizie tekstu prawnego – tj. przepisów ustawy regulujących instytucję kontroli podatkowej – stwierdzić należy, iż przywołane wyżej zarzuty skarżącej spółki nie są zasadne i uprawnione.
Abstrahując od dotychczas przywołanych argumentów odwołać się należy również do innych bezpośrednio zakotwiczonych w przepisach Działu VI ordynacji podatkowej, jak również w przepisach, do których odsyła przepis art. 292 ordynacji podatkowej.
W tym względzie, za punkt wyjścia oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji uznać należy przepis art. 281, z którego wynika, iż organy podatkowe I instancji przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych, której celem jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Z przywołanego przepisu wynika, iż cel kontroli podatkowej wymaga nie dość, że ustalenia istniejącego stanu rzeczywistego odnoszącego się do działalności kontrolowanego podmiotu w zakresie istotnym z punktu widzenia realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, to również określenia i ustalenia tychże obowiązków, tj. obowiązków określonych przepisami obowiązującego prawa. Kontrola podatkowa realizowana jest więc na podstawie kryterium legalności.
W związku z powyższym, według Sądu, brak jest podstaw, aby uznać, że organy celne w toku przedmiotowej kontroli podatkowej uchybiły temu kryterium, czy też przekroczyły granice przysługujących im uprawnień kontrolnych. Zarzut tego rodzaju jest niezasadny i nieuprawniony.
W tym kontekście, brak jest jakichkolwiek podstaw i prawnych argumentów, aby podważać zasadność wystąpienia przez organ I instancji w toku prowadzonej kontroli podatkowej z żądaniem wyjawienia, w formie oświadczenia, rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych. Przepis art. 39 § 1 ordynacji podatkowej jednoznacznie bowiem stanowi, iż w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, podatnik, płatnik, inkasent, wspólnicy spółki cywilnej lub inne osoby trzecie odpowiadające za zaległości podatkowe na żądanie organu podatkowego obowiązani są do wyjawienia nieruchomości oraz przysługujących im praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki, jeżeli zachodzą przesłanki dokonania zabezpieczenia. Przywołany przepis, ma odpowiednie zastosowanie do spisu rzeczy ruchomych oraz praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (art. 45 ordynacji podatkowej). Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, realizacja kompetencji wynikających z tego przepisu może następować również w związku z kontrolą podatkową lub skarbową (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s.235). Z przywołanych przepisów wynika więc, iż organ podatkowy (organ celny) I instancji posiada kompetencję wystąpienia z tego rodzaju żądaniem w toku prowadzonej kontroli podatkowej. Adresatem tego żądania jest zaś podmiot kontrolowany, zdefiniowany na gruncie przepisu art. 281 § 1 ordynacji podatkowej. W związku z tym, za niezasadny uznać należy zarzut o braku prawnych podstaw do wystąpienia z tego rodzaju żądaniem. Podstawy te wynikają bowiem z jednoznacznego przepisu prawa.
Według Sądu, za niezasadny uznać należy również zarzut o nieskuteczności doręczenia przedmiotowego żądania i w konsekwencji niezasadnego ukarania karą porządkową, w trybie przepisu art. 262 § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, nie jest sporne, iż w związku z kontrolą podatkową prowadzoną w "[...]" sp. z o.o., jej prezes upoważnił w dniu 15 września 2005 r., głównego księgowego do reprezentowania spółki, w razie jego nieobecności, w sprawach związanych z tą kontrolą. Udzielenie przedmiotowego upoważnienia nastąpiło w konsekwencji realizacji obowiązku kontrolowanego wynikającego z przepisu art. 284 § 1 w związku z art. 281a ordynacji podatkowej. Przepis ten wprowadza szczególny rodzaj stałego pełnomocnictwa do reprezentowania danego podmiotu w trakcie kontroli podatkowej, o ile oczywiście kontrola ta zostanie podjęta. Do pełnomocnictwa tego, zgodnie z przepisem art. 292 ordynacji podatkowej, ma zastosowanie przepis art. 137 ordynacji, z którego wynika, iż pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jak również odnośnie jego formy, że pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Z § 4 art. 137 ordynacji podatkowej wynika, iż w zakresie nieuregulowanym ustawą, do pełnomocnictwa stosuje się przepisy prawa cywilnego. W konsekwencji przyjąć więc należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, dla których zasadnie można byłoby podważać brak legitymacji prawnej głównego księgowego, upoważnionego w trybie przepisu art. 284 § 1 w związku z art. 281a ordynacji podatkowej, do reprezentowania spółki, pod nieobecność jej prezesa, w trakcie kontroli podatkowej. Upoważnienie to (pełnomocnictwo), wraz z określeniem jego zakresu, udzielone zostało w formie pisemnej. Jego skuteczność, gdy zważyć również na tryb udzielenie, nie może więc budzić żadnych wątpliwości. Zasadnie więc należy stwierdzić, iż podatnik – "[...]" spółka z o.o. – w trakcie prowadzonej przez organy celne kontroli podatkowej była reprezentowana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika.
W związku z powyższym, według Sądu, brak jest również jakichkolwiek podstaw, dla których zasadnie można byłoby kwestionować skuteczność doręczenia, tak ustanowionemu pełnomocnikowi, wezwania do wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych.
Ponad wszelką wątpliwość bowiem, z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe pełnomocnictwo, z dnia 15 września 2005 r., upoważniające głównego księgowego do reprezentowania spółki w sprawach związanych z prowadzoną kontrolą podatkową zostało notyfikowane Urzędowi Celnemu. Naczelnik Urzędu Celnego był więc uprawniony, jak i zobowiązany do tego, aby w trakcie kontroli podatkowej, pod nieobecność prezesa spółki, czynności kontroli podatkowej podejmować z udziałem osoby uprawnionej do reprezentacji w rozumieniu przepisu art. 284 § 1 w związku z art. 281a ordynacji podatkowej. Organ I instancji uczynił zadość temu wymogowi, albowiem jak wynika z akt sprawy wezwanie do wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych doręczone zostało głównemu księgowemu w dniu 22 czerwca 2006 r. Odbiór wezwania potwierdził on własnoręcznym podpisem, który opatrzył również własną pieczęcią, jak również firmową pieczęcią "[...]" spółki z o.o. (k. 4 akt sprawy).
W tym stanie rzeczy brak jest także podstaw, aby kwestionować skuteczność tego rodzaju doręczenia. Wbrew wywodom skarżącej spółki, doręczenie to czyni zadość odpowiednio stosowanym w trakcie kontroli podatkowej przepisom rozdziału 5 Działu III ordynacji podatkowej, do których odsyła przepis art. 292. Jakkolwiek z przepisu art. 151 ordynacji podatkowej wynika, iż osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym mniemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, to jednak regulacja ta w żadnym razie nie może prowadzić do wniosku o uchyleniu ogólnej zasady wynikającej z przepisu art. 145 § 1 i 2 ordynacji podatkowej, z której wynika, iż jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Stan faktyczny sprawy, w którym bezsporne jest, iż wezwanie do wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych doręczone zostało głównemu księgowemu w dniu 22 czerwca 2006 r., jako osobie upoważnionej do reprezentacji w trakcie kontroli podatkowej, co potwierdził on własnoręcznym podpisem opatrzonym osobistą i firmową pieczęcią "[...]" spółki z o.o., oceniać należy w kontekście normatywnej treści przepisu art. 151 w związku z art. 145 § 1 i 2 w związku z art.292 ordynacji podatkowej.
Skoro bowiem, jak wyżej wskazano: 1) organ I instancji był uprawniony w trakcie kontroli skarbowej do wystąpienia z żądaniem wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych, 2) notyfikowany był mu fakt ustanowienia, w trybie art. art. 284 § 1 w związku z art. 281a ordynacji podatkowej, osoby upoważnionej do reprezentacji w trakcie kontroli podatkowej, 3) wezwania do wyjawienia organ dokonał bezpośrednio w związku z prowadzoną kontrolą podatkową, 4) zakres notyfikowanego mu upoważnienia (umocowania) do reprezentacji w trakcie kontroli podatkowej nie wyłączał prawa głównego księgowego do odbioru korespondencji, to zasadnie należy przyjąć, iż doręczenie to, w świetle wyżej przywołanych przepisów, było prawnie skuteczne. W analizowanym zakresie odwołać się należy również do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w wyroku z dnia 26 maja 2004 r., w sprawie sygn. akt III SA 3374/02, z którego wynika, iż w wypadku doręczenia pisma pracownikowi, należy przyjąć domniemanie, iż osoba, która dysponuje pieczęcią osobistą pracodawcy i potwierdza odbiór korespondencji, jest upoważniona do odbioru pism. Ze stanowiskiem tym, koresponduj również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony, w sprawie sygn. akt I FSK 890/2005, z którego wynika, iż korespondencję odebraną przez osobę dysponującą firmową pieczątką uważa się za doręczoną prawidłowo.
W związku z tym, gdy skonfrontować treść przywołanych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i formułowanych na ich podstawie poglądów judykatury, z realiami stanu faktycznego sprawy, nie sposób kwestionować skuteczność doręczenia wezwania do wyjawienia rzeczy ruchomych i zbywalnych praw majątkowych. Okoliczność zaniechanie niezwłocznego powiadomienia właściwych osób o odebranym wezwaniu, wbrew wywodom skarżącej spółki, nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawnej skuteczności tego doręczenia. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem, iż niestaranność tego rodzaju pociąga za sobą określone konsekwencje dla firmy, także finansowe, albowiem przedsiębiorca odpowiada za działania lub zaniechania swoich pracowników. Jak podkreślił Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r., w sprawie sygn. akt FSK 2587/04, skutek prawny doręczenia pisma osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną i wobec tego doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma i dlatego na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło.
W świetle powyższego, należy stwierdzić, że podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność zbyt późnego przekazania przedmiotowego wezwania – tj. w dniu 27 czerwca 2006 r. - nie może stanowić przesłanki do uchylenia kary porządkowe zważywszy na to, że jak bezspornie wynika z akt sprawy, strona nie przedsięwzięła żadnych kroków w celu zadośćuczynienia prawidłowo dokonanemu (doręczonemu) wezwaniu. Jak już podniesiono, kompetencja organu I instancji do orzekania kary porządkowej jednoznacznie wynika z przepisu art. 292 ordynacji podatkowej odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 22 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Poza sporem jest więc, iż również z trakcie kontroli podatkowej organy administracji są uprawnione do dyscyplinowania uczestników postępowania, tj. w tym przypadku kontrolowanych, o których mowa w art. 281 § 1 ordynacji podatkowej. Kara porządkowa orzekana na podstawie przepisu art. 262 ordynacji realizuje bowiem funkcję środka dyscyplinującego. Przepis ten, w § 1, 2 i 3 określa podmiotowy i przedmiotowy zakres jego stosowania. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, podstawą orzeczenia kary porządkowej był przepis art. 262 § 2, z którego wynika, iż adresatem postanowienia o ukaraniu karą porządkową może być również osoba, w analizowanym przypadku, w związku z odpowiednim stosowaniem tego przepisu kontrolowany, który mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego, w trakcie kontroli skarbowej, odmówił wyjawienia rzeczy lub praw majątkowych, mogących być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Według Sądu, zważywszy na wyżej przywołane argumenty świadczące o prawidłowości i skuteczności doręczenia wezwania zawierającego żądanie wyjawienia oraz termin, w którym wyjawienie to miało nastąpić należy stwierdzić, iż ziściły się wszystkie przesłanki uprawniające organ podatkowy do orzeczenia kary porządkowej. Poza sporem jest bowiem, iż adresat żądania wyjawienia, któremu wezwanie to zostało prawidłowo doręczone obowiązku tego nie wykonał. Organ I instancji był więc uprawniony do zastosowania środka dyscyplinującego. Orzekając karę porządkową w wysokości 1.000 zł, nie uchybił przepisowi § 1 art. 262 określającemu górną granicę orzekanej kary porządkowej.
W świetle powyższego, skargę "[...]" spółka z o.o. i formułowane w niej zarzuty uznać należało za niezasadne.
Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, skargę skarżącej spółki uznać należało za nieuzasadnioną i podlegającą oddaleniu.
W związku z tym, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI