I SA/Lu 700/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające zwolnienia nieruchomości z egzekucji, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż zwolnienie nie udaremni egzekucji ani nie wskazała alternatywnych składników majątkowych do spłaty zadłużenia.
Skarżąca domagała się zwolnienia zajętej nieruchomości z egzekucji, powołując się na trudną sytuację życiową i plany remontu nieruchomości w celu jej wynajęcia. Organy egzekucyjne odmówiły, wskazując na brak wykazania przez skarżącą, że zwolnienie nie udaremni egzekucji oraz brak wskazania innych składników majątkowych do spłaty zadłużenia. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, podkreślając, że skarżąca nie wykazała możliwości uzyskania należności z innych źródeł, a zły stan techniczny nieruchomości uniemożliwia jej wynajem i generowanie dochodu w najbliższym czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwolnienia zajętej nieruchomości z egzekucji administracyjnej. Skarżąca wnioskowała o zwolnienie nieruchomości, argumentując swoją trudną sytuacją życiową, chorobami i niepełnosprawnością, a także planami remontu i wynajmu nieruchomości w celu spłaty zadłużenia. Organy egzekucyjne uznały, że skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu uzasadniającego zwolnienie, a przede wszystkim nie udowodniła, że zwolnienie nieruchomości nie udaremni egzekucji ani nie wskazała innych składników majątkowych, z których można by uzyskać należności. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska organów. Podkreślono, że instytucja zwolnienia z egzekucji ma na celu zapobieżenie nadmiernym dolegliwościom, ale nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Skarżąca nie wykazała, że posiada inne składniki majątkowe, z których można by skutecznie prowadzić egzekucję. Sąd zwrócił uwagę na zły stan techniczny nieruchomości, który uniemożliwia jej wynajem i generowanie dochodu w obecnej sytuacji, a także na brak wykazania przez skarżącą posiadania środków na remont. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do zwolnienia nieruchomości z egzekucji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny zasadnie odmówił zwolnienia z egzekucji zajętej nieruchomości.
Uzasadnienie
Skarżąca nie wykazała, że zwolnienie nieruchomości z egzekucji nie udaremni jej prowadzenia ani nie wskazała innych składników majątkowych, z których można by uzyskać należności. Zły stan techniczny nieruchomości uniemożliwia jej wynajem i generowanie dochodu w najbliższym czasie, a skarżąca nie wykazała posiadania środków na remont.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe, ale zwolnienie nie może udaremnić egzekucji.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 7 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja środka egzekucyjnego, w tym egzekucji z nieruchomości.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku.
u.p.e.a. art. 22 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania słusznego interesu obywatela.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Skutek doręczenia pisma w określonych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała, że zwolnienie nieruchomości z egzekucji nie udaremni jej prowadzenia. Skarżąca nie wskazała innych składników majątkowych, z których możliwe byłoby uzyskanie egzekwowanych należności. Zły stan techniczny nieruchomości uniemożliwia jej wynajem i generowanie dochodu w najbliższym czasie. Skarżąca nie wykazała posiadania środków na remont nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja życiowa skarżącej (choroby, niepełnosprawność) jako podstawa do zwolnienia z egzekucji. Planowany remont i wynajem nieruchomości jako sposób na spłatę zadłużenia. Zarzut dotyczący wyceny nieruchomości bez powiadomienia skarżącej. Zarzut dotyczący braku właściwości organu egzekucyjnego. Twierdzenie o braku zaległości w Urzędzie Skarbowym w Chełmie.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis instytucji przewidzianej w art. 13 § 1 u.p.e.a. jest zapobieżenie wyrządzeniu zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości prowadzonej egzekucji nie oznacza to jednak, że uciążliwość egzekucji może stanowić samodzielną przesłankę przesądzającą o zwolnieniu z egzekucji celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego nie może udaremnić egzekucji, czyli nie może doprowadzić do jej bezskuteczności ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na zobowiązanym, a nie na organie organ egzekucyjny orzekając co do wniosku zobowiązanego o zwolnienie składnika majątkowego w całości lub części spod egzekucji działa w ramach uznania administracyjnego
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Andrzej Niezgoda
sędzia
Jakub Polanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności wymogów dowodowych dla zobowiązanego ubiegającego się o zwolnienie składnika majątkowego z egzekucji, oraz znaczenie stanu technicznego nieruchomości dla możliwości jej wynajmu i spłaty zadłużenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i stanu technicznego nieruchomości. Wymogi dowodowe dla zobowiązanego są wysokie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie swojej sytuacji finansowej i majątkowej przy ubieganiu się o zwolnienie z egzekucji. Podkreśla, że sama trudna sytuacja życiowa nie wystarczy, a stan techniczny nieruchomości ma kluczowe znaczenie.
“Nieruchomość do remontu nie chroni przed egzekucją – sąd wyjaśnia, co musisz udowodnić, by uniknąć zajęcia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 700/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-05-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda Jakub Polanowski /sprawozdawca/ Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 13 § 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 września 2023 r., znak: 0601-IEE.7192.177.2023.2, w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego stanowiącego zajętą nieruchomość oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 19 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ), po rozpatrzeniu zażalenia G. P. (dalej: strona, skarżąca, zobowiązana), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny) z 27 lipca 2023 r. znak: 0604-SEE.7113.200.2023.8, w sprawie odmowy zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego stanowiącego zajętą nieruchomość. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie (dalej: Naczelnik PUS) skierował do Naczelnika US dalsze tytuły wykonawcze o numerach: [...] wystawione na skarżącą celem dokonania egzekucji z nieruchomości zgodnie z miejscem jej położenia. Organ egzekucyjny zajęciem z 15 czerwca 2018 r. nr [...], m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] dokonał zajęcia nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] Opisane zajęcie doręczono stronie 25 czerwca 2018 r. Następnie zajęciem z 6 października 2022 r. nr [...] organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych [...] dokonał zajęcia wskazanej nieruchomości w R. , przy ul. [...]. Zajęcie doręczono zobowiązanej 14 listopada 2022 r. Pismem z 30 kwietnia 2023 r. strona wystąpiła m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości położonej w [...] z uwagi na stosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 4 pisma). Naczelnik PUS żądanie strony w tej części zakwalifikował jako wniosek o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego w postaci nieruchomości położonej w R. i pismem z 6 czerwca 2023 r. nr 0610-SEE- 1.7113.260.2023.2 przekazał zgodnie z właściwością Naczelnikowi US. Naczelnik US pismem z 16 czerwca 2023 r. nr 0604-SEE.7113.200.2023.2 wezwał stronę do sprecyzowania żądania zawartego w pkt 4 pisma z 30 kwietnia 2023 r. poprzez wskazanie czy pismo to w tym zakresie stanowi skargę na czynność egzekucyjną, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego czy też wniosek o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego. Jednocześnie organ egzekucyjny pouczył, że w przypadku braku odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje zakwalifikowanie żądania jako wniosek o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego w postaci nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone strona 23 czerwca 2023 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi. W tej sytuacji Naczelnik US zakwalifikował pismo zobowiązanej z 30 kwietnia 2023 r. w zakresie punktu 4 jako wniosek o zwolnienie z egzekucji zajętej nieruchomości. Organ egzekucyjny postanowieniem z 27 lipca 2023 r. nr 0604- SEE.7113.200.2023.8 odmówił zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego stanowiącego zajętą nieruchomość. Naczelnik US rozważył wystąpienie w sprawie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej i stwierdził, że termin oraz okoliczności powstania omawianych zaległości, ogólna kwota zaległości, jak również możliwość ich spłaty nie pozwalają na pozytywne rozpatrzenie wniosku strony. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie zarzucając, że Naczelnik US nie zaproponował jej alternatywnego rozwiązania spłaty zadłużenia, przykładowo rozłożenia zaległości na raty. Wskazała, że zajęta nieruchomość jest warta około 70.000 zł, remont i wynajęcie mieszkania pozwoliłoby jej na spłatę zobowiązania oraz zaznaczyła, że prowadzona egzekucja jest uciążliwa. Strona przedstawiła swoją trudną sytuację życiową, która doprowadziła ją do powstania zadłużenia. Wyjaśniła, że przeszła wiele chorób, stan jej zdrowia pogorszył się, dlatego orzeczono, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jak dotąd nie otrzymała jednak żadnej pomocy, która pomogłaby jej spłacić zadłużenie. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z 27 lipca 2023 r. i stwierdził, że jako przesłankę istnienia ważnego interesu strony wskazała skarżąca trudną sytuację życiową, która doprowadziła ją do powstania zadłużenia. Zdaniem organu, opisane przez stronę okoliczności świadczą niewątpliwie, że znajduje się ona w trudnej sytuacji. Jednakże trudna sytuacja zobowiązanej nie może w każdym przypadku stanowić podstawy do zwolnienia składników majątkowych z egzekucji. Organ odwoławczy podniósł, że w toku prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego stosowano wobec strony szereg środków egzekucyjnych, m.in. dokonano zajęcia: ruchomości, rachunku bankowego, świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz dwóch nieruchomości w [...] Pomimo tego dochodzone od strony zaległości nie zostały wyegzekwowane. Organ wskazał, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Żądając zwolnienia z egzekucji zajętej nieruchomości, skarżąca nie wskazała żadnego innego alternatywnego i skutecznego sposobu uregulowania zaległości. Zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że remont mieszkania i jego wynajęcie daje możliwość spłaty zadłużenia nie stanowi środka egzekucyjnego, z którego możliwa byłaby egzekucja. Realizacją środka egzekucyjnego nie jest także rozłożenie na raty dochodzonej zaległości. Dodatkowo organ wyjaśnił, że decyzję w sprawie rozłożenia na raty zaległości, po złożeniu wniosku, może wydać wierzyciel – Naczelnik PUS. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do zwolnienia z egzekucji opisanego składnika majątkowego. W skardze na postanowienie Dyrektora skarżąca wskazała, że zajęta nieruchomość stanowi udział w nieruchomości odpowiadający jej potrzebom mieszkaniowym, gdyż przynależny do tego udziału lokal mieszkalny znajduje się na parterze, jest nieduży, niedrogi w utrzymaniu, natomiast wymaga remontu. Skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej – przeszła wiele chorób, posiada orzeczenie o grupie niepełnosprawności. Zarzuciła, że Naczelnik US przeprowadził wycenę jej nieruchomości bez powiadomienia jej o tej czynności. Uważa, że czynność ta została dokonana bezprawnie i naraziła ją na dodatkowe koszty. Strona wskazała, że na realizację jej należności dokonywane są wpłaty przez komornika sądowego, który prowadzi egzekucję z emerytury. Nie otrzymała rozliczenia wyegzekwowanych od niej kwot, wobec czego nie wie jaki jest stan jej zaległości. Stwierdziła, że nie posiada zaległości w Urzędzie Skarbowym w Chełmie i nie wie dlaczego Naczelnik tego Urzędu prowadzi wobec niej egzekucję z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest stwierdzenie, czy zasadnie organ egzekucyjny odmówił skarżącej zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego w postaci zajętej nieruchomości w [...], przy ul. [...]. Zastosowanie w tej sprawie mają zatem przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, przy czym – w myśl art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. – środkiem egzekucyjnym stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z nieruchomości. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzę bezpośrednio do wykonania obowiązku. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Podkreślenia wymaga, że ratio legis instytucji przewidzianej w art. 13 § 1 u.p.e.a. jest zapobieżenie wyrządzeniu zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości prowadzonej egzekucji, w szczególności wtedy, gdy jest ona prowadzona ze składnika majątkowego szczególnie ważnego dla zobowiązanego. Nie oznacza to jednak, że uciążliwość egzekucji może stanowić samodzielną przesłankę przesądzającą o zwolnieniu z egzekucji. Istotą postępowania egzekucyjnego bowiem jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe. Pamiętać bowiem trzeba, że egzekucja jest następstwem zaniechania przez zobowiązanego dobrowolnej zapłaty ciążącej na nim należności, a celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowego (najczęściej wbrew woli zobowiązanego) wykonania ciążących na nim obowiązków. Dlatego właśnie postępowanie egzekucyjne musi być skuteczne, przy tym jednak organ je prowadzący powinien stosować określone w ustawie środki egzekucyjne jak najmniej uciążliwe dla dłużnika (zob. wyrok NSA z 5 października 2023 r., III FSK 2977/21; R. Hauser, W. Piątek, Komentarz do art. 13, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2024, SIP Legalis, nb. 1). Z tego względu utrwalony jest pogląd, zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa, że zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego nie może udaremnić egzekucji, czyli nie może doprowadzić do jej bezskuteczności. Nie może bowiem prowadzić do udaremnienia podstawowego celu egzekucji, a tak stałoby się niewątpliwie wtedy, gdyby z egzekucji zostały zwolnione wszystkie składniki majątkowe należące do zobowiązanego. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma bowiem na celu ochronę interesów, tak zobowiązanego jak i wierzyciela, a tym samym nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja stałaby się bezskuteczna (zob. wyroki NSA z: 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12, 5 marca 2014 r., II GSK 2029/12 i 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12; P.M. Przybysz, Komentarz do art. 13, [w:] tenże, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2023, SIP Lex, nr 6). Dla prawidłowego podjęcia zatem rozstrzygnięcia, na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., konieczne są więc ustalenia faktyczne dotyczące majątku, jakim dysponuje zobowiązany i czy zwolnienie na podstawie wskazanych przez zobowiązanego określonych składników majątku, nie spowoduje udaremnienia egzekucji. Nie można jednak zapominać o tym, że ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na zobowiązanym, a nie na organie. Zobowiązany ubiegając się o zwolnienie spod egzekucji, musi zatem wykazać nie tylko posiadanie ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych spod egzekucji, ale również, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (zob. wyroki NSA z: 1 czerwca 2016 r., II GSK 154/15 i 11 stycznia 2024 r., I GSK 1269/23; P.M. Przybysz, jw., nr 4). Należy też zauważyć, że organ egzekucyjny orzekając co do wniosku zobowiązanego o zwolnienie składnika majątkowego w całości lub części spod egzekucji działa w ramach uznania administracyjnego, na co wskazuje użyty w art. 13 § 1 u.p.e.a. zwrot "może zwolnić". Przepis ten pozostawia więc organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru rozstrzygnięcia, co jednak nie jest równoznaczne z przyzwoleniem na działanie dowolne. W rozstrzygnięciach o charakterze uznaniowym, do jakich zalicza się postanowienie w sprawie zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego, odpowiednie zastosowanie (z mocy art. 18 u.p.e.a.) mają wyrażone w przepisach k.p.a. zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.) oraz zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu (art. 8 k.p.a.). Wobec tego nawet stwierdzenie przez organ egzekucyjny, że występuje ważny interes zobowiązanego, nie obliguje tego organu do zastosowania zwolnienia. Wszakże, gdy rozstrzygnięcie jest dla zobowiązanego negatywne organ egzekucyjny ma obowiązek uzasadnienia dokonanego wyboru (art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Zarazem należy mieć na uwadze, że jak trafnie dostrzegł organ, rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego ma miejsce dopiero wówczas, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek warunkujących zwolnienie z egzekucji składników majątkowych. Przy tym zaś organ ten musi pamiętać, że jakkolwiek przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zobowiązanego, to jego zastosowanie nie może naruszać interesów wierzyciela i prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dlatego raz jeszcze należy podkreślić, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że w toku prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego na podstawie pierwotnych tytułów wykonawczych Naczelnik PUS dokonał zajęcia: - ruchomości - samochodu osobowego S. nr rej. [...], do ruchomości nastąpił zbieg egzekucji; samochód został przez stronę sprzedany 18 lipca 2023 r.; - rachunku bankowego w banku [...] do rachunku nastąpił zbieg, a rachunek został zamknięty 15 marca 2016 r.; - świadczenia z ubezpieczenia społecznego wypłacanego przez ZUS [...] do świadczenia nastąpił zbieg egzekucji; łączne prowadzenie egzekucji przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] - nieruchomości - lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w [...] dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; do egzekucji z nieruchomości nastąpił zbieg, łączne prowadzenie przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...]; nieruchomość sprzedano w drodze licytacji 10 maja 2019 r., a zgodnie z planem podziału na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie została przyznana kwota 2.384,81 zł; - nieruchomości - lokalu niemieszkalnego położonego w [...] dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; do egzekucji z nieruchomości nastąpił zbieg, łączne prowadzenie przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] nieruchomość sprzedano w drodze licytacji [...] r., zaś zgodnie z planem podziału na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie została przyznana kwota 33.388,89 zł. Pomimo zastosowania przez Naczelnika PUS wobec skarżącej opisanych środków egzekucyjnych nie została wyegzekwowana całość dochodzonych od niej zaległości, albowiem jak wyjaśnił Naczelnik PUS strona nadal posiada zaległości wobec tego organu (zob. pismo Naczelnika PUS z 20 lipca 2023 r. znak: 0610-SEE-1.7114.591.2023.2; k. 118 akt adm.). Mając na uwadze przywołane wyżej stanowisko Sądu, trafnie Dyrektor zwrócił uwagę, że skoro zastosowanie art. 13 § 1 u.p.e.a. nie może naruszać interesów wierzyciela i prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna, to oznacza, że na skarżącej spoczywał obowiązek wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonej wyżej nieruchomości, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych należących do niej składników majątkowych. Zdaniem Sądu, prawidłowo organ ocenił, że zarówno we wniosku z 30 kwietnia 2023 r. jak i w zażaleniu z 11 sierpnia 2023 r., strona nie wskazała innych składników majątkowych, z których możliwe byłoby uzyskanie egzekwowanych należności. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w pismach tych, ale także w złożonej skardze, konsekwentnie wskazuje na swoją trudną sytuację życiową – to jest wynikającą m.in. z podeszłego wieku, schorzeń, na które cierpi, pogorszenia stanu jej zdrowia potwierdzonego orzeczeniem stwierdzającym, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazuje, że remont i wynajęcie zajętej nieruchomości lokalowej pozwoliłoby jej na spłatę zaległości podatkowych. Zarazem jednak w skardze podniosła, że ta nieruchomość lokalowa mieszkalna "odpowiada [jej] potrzebom mieszkaniowym", gdyż znajduje się na parterze, jest nieduża, niedroga w utrzymaniu, lecz wymaga remontu. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślenia wymaga, że twierdzenia skarżącej, z których wynika, że w przyszłości zamierza wyremontować zajętą przez organ egzekucyjny nieruchomość lokalową, a wtedy uzyska środki pieniężne na opłacenie egzekwowanych zaległości, nie mogą świadczyć o tym, że skarżąca wykazała, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych należących do niej składników majątkowych. Przede wszystkim należy zauważyć, że na potrzeby niniejszego postępowania egzekucyjnego 13 kwietnia 2023 r. sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego P. G. operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości lokalowej oznaczonej nr [...] wraz z udziałem związanym z własnością lokalu, położonej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym oznaczonym nr [...] przy ul. [...] w [...]. Jak wynika z tego operatu szacunkowego, o ile stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego (przy ul. [...] w [...] jest dobry, to w żadnym razie nie można tego powiedzieć o stanie technicznym nieruchomości lokalowej nr [...] należącej do skarżącej. Zarówno sporządzony przez rzeczoznawcę opis tego lokalu mieszkalnego, jak i stanowiąca załącznik do operatu dokumentacja fotograficzna, wskazują na jego zły stan techniczny. W szczególności operat potwierdza, że opisany lokal posiada drzwi wejściowe i wewnętrzne płycinowe starszego typu, które nadają się do wymiany, instalacja wodno-kanalizacyjna wymaga remontu i wymiany, instalacja elektryczna również wymaga remontu i wymiany, brak jest ogrzewania w lokalu, zaś istniejąca kuchnia kaflowa jest niesprawna. Biegły rzeczoznawca majątkowy stwierdził ponadto, że "Stan techniczny i funkcjonalny lokalu określono jako zły, nadający się do generalnego remontu, lokal bardzo zaniedbany, zagrzybione i zawilgocone ściany oraz podłogi, wykończenie podstawowe wg standardu z lat 60-tych ubiegłego wieku, wymiany wymagają wszystkie instalacje w lokalu, podłogi, obicia, wyrównania ścian i sufitów, wymiany stolarki drzwiowej, stałej zabudowy, zerwania podłóg, wymiany białego montażu, instalacji c.o., podłączenia instalacji gazowej" (zob. k. 99 akt adm.). Zdaniem Sądu, w kontekście opisanego wyżej złego stanu technicznego, niekwestionowanego w istocie przez skarżącą, która przyznaje, że lokal ten wymaga remontu, podkreślić trzeba, że nawet jeśli lokal ten posiada rzeczywisty potencjał umożliwiający jego wynajęcie przez skarżącą w przyszłości, to skarżąca obowiązana była wykazać, że jest ona w stanie aktualnie doprowadzić omawiany lokal mieszkalny do stanu technicznego pozwalającego na jego wynajęcie. Z powodu bowiem opisanego wyżej i niekwestionowanego przez stronę złego stanu technicznego lokalu mieszkalnego nie jest realne, aby stało się ono źródłem uzyskiwania przez stronę przychodów, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie egzekwowanych zaległości podatkowych. Oczywiste jest zaś, że przywrócenie tego lokalu do dobrego stanu technicznego, jak wynika z cytowanego operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego, wymaga znacznych nakładów, albowiem wymaga on generalnego remontu. Konieczne jest bowiem przeprowadzenie robót w zakresie wymiany wszystkich instalacji w lokalu, wyrównania ścian i sufitów, wymiany stolarki drzwiowej, stałej zabudowy, zerwania podłóg, wymiany białego montażu, instalacji c.o. oraz podłączenia instalacji gazowej. Strona nie wykazała, że posiada wolne środki pieniężne, które mogłaby przeznaczyć na przeprowadzenie prac budowalnych polegających na remoncie zajętej nieruchomości lokalowej. Co więcej, Sądowi jest wiadome z urzędu, a wynika to z twierdzeń samej skarżącej podnoszonej w rozpoznawanych sprawach o sygn. akt: I SA/Lu 130/24, I SA/Lu 206/24 i I SA/Lu 215/24, że skarżąca zwracała się o umorzenia zaległości podatkowych, argumentując, iż jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie posiada żadnych wolnych środków pieniężnych. Strona nie wykazała również w żaden sposób, że jest realne wynajęcie opisanego lokalu mieszkalnego w jego aktualnym (złym) stanie technicznym. Nawet zaś, gdyby skarżąca wykazała, czego nie uczyniła, że otrzymywała oferty wynajmu tego lokalu w jego obecnym stanie technicznym, to nie ulega wątpliwości, że najemca, która podjąłby się wykonania remontu lokalu z własnych środków, z istoty rzeczy dokonałby rozliczenia poniesionych z tego tytułu kosztów – pomniejszając należny skarżącej czynsz najmu. Również zatem w takim przypadku utrudniona byłaby egzekucja środków pieniężnych z tego tytułu. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w samej skardze znajdują się twierdzenia skarżącej, które w istocie poddają w wątpliwość to, że zamierza wynajmować opisany lokal mieszkalny, gdyż skarżąca (ur. 24 czerwca 1950 r.) wyjaśniła, że opisane mieszkanie "odpowiada moim potrzebom mieszkaniowym, na parterze, nieduże, wymagające remontu i niedrogie w utrzymaniu, czyli dla rencistki 73-letniej samotnej osoby, schorowanej" (s. 2 skargi; k. 2v akt sąd.). Ponownie należy przy tym podkreślić, że strona wnosząc o wyłączenie z egzekucji zajętej nieruchomości na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., obowiązana jest wykazać, że uwzględnienie tego żądania nie spowoduje udaremnienia egzekucji. Skarżąca niewątpliwie tego nie uczyniła, albowiem nie przedstawiła w sposób wiarygodny innych składników majątkowych, z których możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności. Prawidłowo zatem organy stwierdziły, że w sprawie skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających zwolnienie z egzekucji opisanej nieruchomości. Na wynik sprawy nie mogły mieć wpływu pozostałe podnoszone przez stronę zarzuty. Jak wskazał prawidłowo organ, realizacją środka egzekucyjnego nie jest rozłożenie na raty dochodzonej zaległości. W sytuacji, gdy skarżąca posiada zaległości podatkowe, które powstały na skutek nieregulowania przez nią należności, obowiązkiem wierzyciela jest podjęcie czynności zmierzających do jak najszybszego wyegzekwowania tych zobowiązań, co wynika z art. 6 § 1 u.p.e.a. Bezzasadny jest też zarzut co do braku właściwości organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 1 zdanie 1 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia. Zajęta nieruchomość położona jest w [...], przy ul. [...], a księgę wieczystą dla tej nieruchomości (nr [...]) prowadzi Sąd Rejonowy w [...]. Tak więc to Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jest właściwym organem w celu prowadzenia wobec skarżącej egzekucji z opisanej nieruchomości. Pozostałe zarzuty pozostają poza zakresem objętym przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Kwestie dotyczące egzekucji sądowej realizowanej przez komornika sądowego, który prowadzi egzekucję ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego wypłacanego przez ZUS [...] czy też twierdzeń skarżącej, że nie otrzymała szczegółowego rozliczenia wyegzekwowanych od niej kwot, wobec czego nie wie jaki jest stan jej zaległości, nie mogą prowadzić do uznania, że skarżąca wykazała istnienie przesłanek uzasadniających uwzględnienie jej wniosku dotyczącego zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego – zajętej nieruchomości. Niezależnie od tego, że kwestia dotycząca prawidłowości przeprowadzenia oględzin zajętej nieruchomości również pozostaje poza zakresem zaskarżonego postanowienia, zauważyć należy, iż z akt sprawy wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącej, została ona prawidłowo powiadomiona pismem z 24 lutego 2023 r. o oględzinach nieruchomości – 15 marca 2023 r. nastąpił skutek doręczenia pisma w trybie 44 k.p.a. (zob. k. 82 akt adm.), a pismo organu egzekucyjnego z 4 kwietnia 2023 r. wraz z kopią protokołu oględzin nieruchomości skarżąca odebrała 18 kwietnia 2023 r. (zob. k. 90 akt adm.). Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI