I SA/Lu 682/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających je postanowień organów obu instancji. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że postanowienia te były dotknięte wadami nieważności z różnych przyczyn. Po pierwsze, organ pierwszej instancji rozpoznał zarzuty, które nie zostały podpisane przez zobowiązanego, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Organ odwoławczy, zamiast uchylić wadliwe postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, umorzył postępowanie pierwszej instancji, co naruszyło zasadę powagi rzeczy osądzonej, uniemożliwiając organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie sprawy. Po drugie, sąd administracyjny wskazał, że samo zażalenie wniesione przez pełnomocnika zobowiązanego również nie zostało podpisane, a organ odwoławczy rozpoznał je bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, co również stanowiło rażące naruszenie prawa. Wobec stwierdzonych wad nieważności, sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności wszystkich kwestionowanych postanowień i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia przepisów k.p.a. dotyczące formy pisma procesowego, skutków braku podpisu, prawidłowego procedowania organu odwoławczego w przypadku stwierdzenia wadliwości postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jego wnioski dotyczące formy pism procesowych i zasad postępowania odwoławczego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie organu administracji, które zostało wydane po wcześniejszym ostatecznym umorzeniu postępowania przez organ wyższej instancji, jest dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wydane w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest dotknięte wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji nie mógł ponownie rozpatrywać zarzutów po tym, jak organ odwoławczy ostatecznie umorzył postępowanie pierwszej instancji. Ponowne rozpatrzenie sprawy narusza powagę rzeczy osądzonej.
Czy pismo procesowe (zarzuty, zażalenie) nieopatrzone podpisem strony, które nie zostało wezwane do uzupełnienia braków formalnych, wywołuje skutki prawne i może być merytorycznie rozpoznane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niepodpisane pismo procesowe nie wywołuje skutków prawnych i nie może być merytorycznie rozpoznane. Rozpoznanie takiego pisma stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością postanowienia.
Uzasadnienie
Brak podpisu na piśmie procesowym uniemożliwia jego identyfikację i wywołanie skutków prawnych. Organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braku, a nie rozpoznawać pismo merytorycznie.
Czy organ odwoławczy, stwierdzając wadę nieważności postanowienia organu pierwszej instancji, może umorzyć postępowanie pierwszej instancji, zamiast uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku stwierdzenia wady nieważności postanowienia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien uchylić to postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania pierwszej instancji przez organ odwoławczy kończy sprawę i stwarza stan powagi rzeczy rozstrzygniętej, co uniemożliwia organowi pierwszej instancji dalsze merytoryczne rozpatrywanie sprawy.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowień organów administracji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji, co naruszyło powagę rzeczy osądzonej.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, a nie umorzyć postępowanie.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
k.p.a. art. 63 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne pisma procesowego.
k.p.a. art. 63 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2, 6 i 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów.
u.p.e.a. art. 34 § § 4 w związku z art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ I instancji uznał zarzuty za nieuzasadnione.
u.p.e.a. art. 154 § § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu I oraz art. 168d ustawy.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit c
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia organów administracji były dotknięte wadami nieważności z powodu naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących podpisów pism procesowych. • Organ odwoławczy naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej, umarzając postępowanie pierwszej instancji zamiast przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. • Zażalenie wniesione przez pełnomocnika skarżącego również nie zostało podpisane, a organ odwoławczy rozpoznał je bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie dotknięte wadą nieważności z przyczyn, które nie zostały wskazane w treści skargi • organ był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, do skontrolowania jakie były następstwa proceduralne wydania przez organ odwoławczy ostatecznego postanowienia • brak podpisu strony na podaniu, czy brak podpisu osoby przez nią umocowanej, powoduje uchybienie uniemożliwiające wywołanie skutku prawnego wniesionego podania • organ II instancji nie może w takiej sytuacji uchylić postanowienia dotkniętego wadą nieważności i umorzyć postępowania pierwszej instancji, ponieważ w ten sposób ostatecznie kończy sprawę i stwarza stan sprawy rozstrzygniętej (res iudicata) • rozstrzygnięcie sprawy, o którym mówi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. to nie tylko merytoryczna ocena zarzutów zobowiązanego, ale także umorzenie przez organ odwoławczy postępowania pierwszej instancji w całości • stan powagi rzeczy rozstrzygniętej stwarza nie tylko ostateczne postanowienie organu w przedmiocie zasadności zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego) ale także ostateczne umorzenie postępowania stanowiące przeszkodę do badania zasadności zarzutów
Skład orzekający
Grzegorz Wałejko
przewodniczący-sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
sędzia
Danuta Małysz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów k.p.a. dotyczące formy pisma procesowego, skutków braku podpisu, prawidłowego procedowania organu odwoławczego w przypadku stwierdzenia wadliwości postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jego wnioski dotyczące formy pism procesowych i zasad postępowania odwoławczego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to pouczające dla prawników i urzędników.
“Brak podpisu na piśmie procesowym – jak błąd formalny może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.