I SA/LU 668/22

I SA/Lu 668/22 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Lublin z dnia 4 listopada 2022 r., znak: R/1/020094595 w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnej decyzji z dnia 3 sierpnia 2009 r. w sprawie odmowy prawa do renty rodzinnej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
S. D. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie z dnia 4 listopada 2022 r., znak: R/1/020094595 odmawiającą zmiany prawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie
z dnia 3 sierpnia 2009 r., znak: R-384759 w przedmiocie renty rodzinnej.
W skardze skarżący wskazał, "(...) decyzja ZUS nie spełnia żadnych okoliczności prawnych oraz nie znajduje odzwierciedlenia w żadnych obowiązujących przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ponieważ jako wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki określone w ustawie do przyznania renty, co potwierdza prawomocne orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 27 marca 2003 r., gdzie ZUS wydał decyzję odmawiająca prawa do renty".
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w odpowiedzi na skargę z dnia 19 grudnia 2022 r., wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 - 4 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę
i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory
o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Lublin po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 10 października 2022 r.
o zmianę prawomocnych decyzji wydał jedną decyzję, którą objął wszystkie decyzje (wymieniając jedynie ich daty, bez znaku), których zmiany domagał się skarżący. Podkreślić należy, że skarżący domagał się zmiany decyzji, które wydawane były
w jednej dacie, a dotyczyły: renty rodzinnej lub renty socjalnej. Zatem ZUS winien wydać 12 odrębnych rozstrzygnięć. Skarżący złożył 12 odrębnych skarg, przyjmując jako kryterium datę i przedmiot pierwotnej decyzji, których zmiany się domagał. Sprawy zostały zarejestrowane pod oddzielnymi 12 sygnaturami.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnej decyzji dotyczącej renty rodzinnej. Niezależnie od podniesionych powyżej uwag porządkowych w ocenie Sądu skarga na powyższą decyzję nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć podlegających kognicji sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm. – dalej jako: "k.p.c."), Kodeks ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). W myśl art. 476 § 2 pkt 1, 2 i 4 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się m.in. sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, jak również innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Właściwym do rozstrzygnięcia tego rodzaju spraw jest organ rentowy w rozumieniu art. 476 § 4 k.p.c. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zgodnie z art. 4778 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Zgodnie zaś z art. 4778 § 2 pkt 1 k.p.c. do właściwości sądów rejonowy należą sprawy o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński oraz pogrzebowy.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych i nie przysługuje na nie skarga sądowoadministracyjna. Wyjątkiem od powyższej reguły są sprawy przekazane do rozpoznania sądom administracyjnym przez przepisy szczególne. A do takich nie zalicza się spraw o dotyczących renty rodzinnej. Powyższa właściwość sądów powszechnych (tj. rejonowych i okręgowych) rozciąga się także na postępowania w trybie nadzwyczajnym, a więc stwierdzenia nieważności decyzji, zmiany lub uchylenia.
W rezultacie stwierdzić należy, że sprawa niniejsza nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Sprawa ta dotyczy decyzji wydanej przez organ rentowy w przedmiocie renty rodzinnej i zgodnie z art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c. jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny. Z tego względu należy uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Wskazać należy również, że skarżący wielokrotnie składał skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia ZUS oraz skargi dotyczące wznowienia postępowań sądowych. W powyższych sprawach wydawane były postanowienia odrzucające skargę.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji