I SA/Lu 639/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2009-01-16
NSApodatkoweWysokawsa
VATnadpłatazaległość podatkowazaliczenieOrdynacja podatkowatermin złożeniawpływ do urzędukorekta deklaracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki dotyczącą daty zaliczenia nadpłaty VAT na poczet zaległości podatkowej, uznając, że zaliczenie następuje z dniem wpływu wniosku do urzędu, a nie z dniem jego nadania na poczcie.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zaliczenia nadpłaty VAT za luty 2007 r. na poczet zaległości podatkowej za listopad 2007 r. Głównym sporem była data, z którą powinno nastąpić zaliczenie – spółka twierdziła, że z dniem nadania wniosku na poczcie, a organy i sąd uznały, że z dniem wpływu wniosku do urzędu skarbowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła sporu między spółką A. SA a organami podatkowymi w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług za luty 2007 r. na poczet zaległości podatkowej za listopad 2007 r. Spółka złożyła korekty deklaracji VAT-7, które skutkowały powstaniem nadpłaty w lutym 2007 r. i zaległości w listopadzie 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem zaliczyli nadpłatę na poczet zaległości, przyjmując datę wpływu wniosku o zaliczenie do urzędu (25 lutego 2008 r.) jako moment zaliczenia. Spółka kwestionowała tę datę, argumentując, że zaliczenie powinno nastąpić z dniem nadania wniosku na poczcie, powołując się na ochronną funkcję art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 73 § 1 pkt 6 i art. 76a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nadpłata w VAT powstaje z dniem złożenia korekty deklaracji, a zaliczenie następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, co oznacza dzień wpływu wniosku do organu podatkowego. Sąd podkreślił, że przepisy te nie naruszają zasad konstytucyjnych i że terminowość składania deklaracji nie jest objęta ochroną art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście ustalania daty zaliczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem wpływu wniosku o stwierdzenie nadpłaty do organu podatkowego, a nie z dniem jego nadania na poczcie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 73 § 1 pkt 6 i art. 76a § 2 pkt 2), nadpłata w VAT powstaje z dniem złożenia korekty deklaracji, a zaliczenie następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, co oznacza dzień fizycznego wpływu dokumentu do organu podatkowego. Termin złożenia wniosku jest kluczowy dla biegu terminów organu i nie można stosować ochronnej funkcji art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej w sposób rozszerzający na moment nadania wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

O.p. art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 73 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76a § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 51

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 99 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 103 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 42 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 83 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 83 § 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 11 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 54 § 535

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem wpływu wniosku do organu podatkowego, a nie z dniem jego nadania na poczcie. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące powstania nadpłaty w VAT (art. 73 § 1 pkt 6) i jej zaliczenia (art. 76a § 2 pkt 2) są zgodne z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Zaliczenie nadpłaty powinno nastąpić z dniem nadania wniosku na poczcie, zgodnie z ochronną funkcją art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej. Interpretacja art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Skarb Państwa dysponował kwotą nadpłaty od momentu jej powstania, co wyklucza opóźnienie w zapłacie zaległości.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy nie może ponosić negatywnych konsekwencji spowodowanych, przykładowo, bardzo długim okresem doręczania przez pocztę deklaracji, czy też wniosku o zaliczenie organ podatkowy może podejmować określone działania dopiero wówczas, kiedy uzyska informację o wystąpieniu warunków do ich podjęcia złożenie rozliczenia należy rozumieć jako jej doręczenie organowi podatkowemu w sensie fizycznym, w taki sposób, aby można było się zapoznać z treścią dokumentu

Skład orzekający

Krystyna Czajecka-Szpringer

przewodniczący

Małgorzata Fita

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu zaliczenia nadpłaty VAT na poczet zaległości podatkowej, interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących powstania nadpłaty i zaliczenia, a także kwestia stosowania art. 12 Ordynacji podatkowej w kontekście terminów składania dokumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania nadpłaty w VAT w wyniku korekty deklaracji i zaliczenia na wniosek. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów podatków lub sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla podatników VAT – kiedy faktycznie następuje zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości, co ma bezpośrednie przełożenie na odsetki za zwłokę. Interpretacja sądu jest istotna dla praktyki rozliczeń podatkowych.

Kiedy nadpłata VAT faktycznie "pokrywa" zaległość? Sąd rozstrzyga spór o datę kluczową dla odsetek.

Dane finansowe

WPS: 14 755 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 639/08 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2009-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Krystyna Czajecka-Szpringer /przewodniczący/
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1192/10 - Wyrok NSA z 2011-08-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 72 par. 1 i art. 73 par. 1 pkt 6, art. 76, art. 76a par. 2 , art. 51 i art. 53 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (spr.),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. SA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty - oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] , nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej po rozpatrzeniu zażalenia A. w L. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług z dnia [...] za luty 2007 r. w kwocie 14.755 zł na poczet zaległości podatkowej w tym podatku za listopad 2007 r. odpowiednio: 14.441,18 zł na należność główną i 313,82 zł na odsetki za zwłokę, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podał, że w dniu 26 marca 2007 r. spółka A. złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego deklarację VAT-7 za luty 2007 r., w której wykazała kwotę 42.668.646 zł jako podatek podlegający wpłacie. Wpłaty dokonała w dniu 26 marca 2007 r. W dniu 24 maja 2007 r. spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za luty 2007 r., w wyniku złożenia której na karcie kontowej prowadzonej dla podatku od towarów i usług powstała nadpłata w kwocie 8.468 zł. Powyższa nadpłata została zwrócona na rachunek bankowy spółki. Następnie spółka złożyła kolejne korekty deklaracji VAT-7 za luty 2007 r., tj. w dniu 20 czerwca 2007 r. oraz w dniu 20 sierpnia 2007 r., w wyniku złożenia których, na karcie kontowej w VAT powstała nadpłata w kwocie 111.339 zł. Ta nadpłata została postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] zaliczona zgodnie z wnioskiem spółki na poczet zaległości za czerwiec 2007 r.
Z dniem 25 października 2007 r. spółka A. przeniosła siedzibę firmy do L., a organem właściwym miejscowo dla podatku od towarów i usług stał się Urząd Skarbowy.
W dniu 28 grudnia 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja VAT-7 za listopad 2007 r. z wykazaną kwotą podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 17.948.773 zł., a sama wpłata wpłynęła w dniu 27 grudnia 2007 r. Następnie w dniu 21 lutego 2008 r. spółka za pośrednictwem poczty złożyła do Urzędu Skarbowego korektę deklaracji VAT-7 za luty 2007 r., w której wykazała kwotę 42.534.084 zł jako podatek podlegający wpłacie i za listopad 2007 r., w której wykazała kwotę 18.284.914 jako podatek podlegający wpłacie. Powyższe korekty deklaracji VAT-7 wpłynęły do urzędu skarbowego w dniu 25 lutego 2008 r. W wyniku złożenia tych korekt, w dniu 25 lutego 2008 r. powstały: nadpłata w podatku VAT za luty 2007 r. w kwocie 14.755 zł i zaległość w tym podatku za listopad 2007 r. w kwocie 336.141 zł. Jednocześnie do urzędu skarbowego wpłynęły wnioski spółki z dnia 13 lutego 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług m. in. za luty 2007 r. oraz o zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego za listopad 2007 r. W tym samym dniu spółka za pośrednictwem poczty złożyła do urzędu skarbowego kolejną korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2007 r. z wykazaną kwotą 18.290.966 zł podatku podlegającego wpłacie. Ta korekta wpłynęła do urzędu skarbowego w dniu 28 lutego 2008 r. i wynika z niej, że za listopad 2007 r. powstała u spółki zaległość w kwocie 342.193 zł.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględniając wniosek spółki z dnia [...], zaliczył nadpłatę za luty 2007 r. w kwocie 14.755 zł, na poczet zaległości za listopad 2007 r.: odpowiednio: 14.441,18 zł na należność główną i 313,82 zł na odsetki za zwłokę. Zaliczenia tego dokonał na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tj. na 25 lutego 2008 r.
Na to postanowienie spółka złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu zakwestionowała datę, z którą dokonano zaliczenia. Zdaniem spółki zaliczenie to winno nastąpić z dniem złożenia takiej dyspozycji za pośrednictwem poczty.
Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 99 ust. 1, art. 99 ust. 12 i art. 103 ustawy o podatku od towarów usług, stwierdził, że podatnicy tego podatku obowiązani są składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek błędów w złożonych informacjach podsumowujących, podmiot, który złożył informację podsumowującą, obowiązany jest złożyć niezwłocznie korektę błędnej informacji. Natomiast zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości.
W rozpatrywanej sprawie oznacza to, iż spółka była zobowiązana do uregulowania kwot zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące w terminie określonym w art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, w wysokościach wynikających ze złożonych przez nią i niekwestionowanych przez organy podatkowe korekt deklaracji podatkowych. Skoro dokonane przez spółkę w tym terminie wpłaty nie odpowiadały wysokości zobowiązań podatkowych zadeklarowanych przez nią w skorygowanych deklaracjach podatkowych, to konsekwencją tego było z jednej strony powstanie nadpłat w rozliczeniu za miesiące, za które dokonane wpłaty przewyższały wysokość zadeklarowanego podatku oraz odpowiednio powstanie zaległości podatkowych w rozliczeniu za miesiące, za które wysokość dokonanych przez nią wpłat była niższa niż zadeklarowane kwoty podatku.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana powstała w wyniku korekty deklaracji VAT-7 kwota nadpłaty za luty 2007 r. i kwota zaległości za listopad 2007 r. Sporny jest moment powstania nadpłaty oraz data, którą należy przyjąć za dzień zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych.
Odwołując się do treści art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wskazał, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a powstaje ona z dniem złożenia korekty deklaracji w podatku od towarów i usług obniżającej wysokość zobowiązania podatkowego, w związku ze zwiększeniem kwoty podatku naliczonego lub obniżeniem kwoty podatku należnego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.
Stwierdził, że przepisy Ordynacji podatkowej jednoznacznie określają moment powstania nadpłaty jako dzień złożenia korekty deklaracji w podatku od towarów i usług, dlatego nie można uznać, że nadpłata w niniejszej sprawie powstała z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Ponadto na zasadzie art. 76 § 1 cytowanej ustawy, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę.
Odnosząc się natomiast do momentu, z którym wskazane nadpłaty podlegają zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych, organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 76a § 2 Ordynacji podatkowej, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 lub złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
W rozpatrywanej sprawie nadpłata powstała w sytuacji określonej w art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Z tego względu zaliczenie nadpłaty następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o czym mowa w wyżej cytowanym art. 76a § 2 pkt 2.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pod pojęciem "dzień złożenia" rozumieć dzień wpływu deklaracji lub wniosku do organu podatkowego, a nie dzień, w którym podatnik dokonał czynności wymienionych w art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji spowodowanych, przykładowo, bardzo długim okresem doręczania przez pocztę deklaracji, czy też wniosku o zaliczenie, skutkującym skróceniem terminu do dokonania czynności lub koniecznością wypłaty oprocentowania nadpłaty. Treść przepisu art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej wskazuje ponadto, że odnosi się on do strony lub innych uczestników postępowania i ma w stosunku do nich charakter ochronny, nie ma zaś zastosowania do działań urzędu. Organ podatkowy może podejmować określone działania dopiero wówczas, kiedy uzyska informację o wystąpieniu warunków do ich podjęcia. Również z wykładni gramatycznej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności z zestawienia zwrotów: "podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym" (z art. 99 ust. 1) oraz "zwrot różnicy podatku następuje ( ... ) w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika" (z art. 87 ust. 2) wynika, że bieg terminów do zwrotu jak również zaliczenia, rozpoczyna się z dniem wpływu deklaracji (rozliczenia) do urzędu, czy to poprzez bezpośrednie wniesienie przez podatnika, czy też za pośrednictwem poczty. Inny sposób rozumienia tych przepisów nie tylko obciążałby budżet państwa, a w konsekwencji i innych podatników, czasem działania innych instytucji niż organy podatkowe (urzędów pocztowych, urzędów konsularnych, dowódców jednostek wojskowych, kapitanów statków, administracji zakładów karnych), ale mógłby również prowadzić do nadużyć związanych np. ze składaniem deklaracji VAT w polskich urzędach konsularnych w celu wydłużenia czasu ich przekazywania do urzędów skarbowych i tym samym uzyskiwania oprocentowania. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrok NSA z dnia 1 lutego 2000 r. sygn. akt III SA 213/99, ONSA 2001/2/72 oraz z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 2322/98, LEX nr 38142.
Następnie, organ odwoławczy powołując się na treść przepisów art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach, stwierdził, że odsetki za zwłokę w zapłacie należności podatkowych nie są zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 5 Ordynacji podatkowej. Jest to należność uboczna ściśle związana z istnieniem zaległości podatkowej, bowiem obowiązek jej zapłaty powstaje z chwilą zaistnienia zaległości podatkowej (art. 51 i art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej) i powinien być wykonany bez wezwania organu podatkowego (art. 53 § 3 i art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej). Skoro zatem, w myśl cytowanego wyżej art. 76a § 2 Ordynacji podatkowej, zaliczenie nadpłaty podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a zaległością podatkową stosownie do art. 51 § 1 tej ustawy jest podatek niezapłacony w terminie płatności, to w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za listopad 2007 r. prawidłowo został naliczone za okres od 28 grudnia 2007 r., tj. następnego dnia po upływie terminu płatności podatku, do dnia (i włącznie z tym dniem) wpływu do urzędu skarbowego korekty deklaracji VAT-7 za luty 2007 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i jej zaliczenie, tj. do 25 lutego 2008 r.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jego uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 76a § pkt 2, art. 73 § 1 pkt 6 a także art. 53 § 1 w związku z art. 51 Ordynacji podatkowej oraz wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej.
W uzasadnieniu spółka stwierdziła, że organ podatkowy dokonał daleko idącej generalizacji tez zawartych w wyrokach NSA z dnia 1 lutego 2000 r. sygn. akt III SA 213/99 oraz z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 2322/98, przyjmując mianowicie, że to co sąd wywiódł w odniesieniu do terminów dokonania zwrotu różnicy podatku VAT, automatycznie przekłada się na wszelkie inne sprawy załatwiane przez organ podatkowy, w tym także w sprawach zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług na poczet zaległych· zobowiązań podatkowych. Zdaniem spółki, zaliczenie o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powinno nastąpić z dniem nadania na poczcie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W jej ocenie, w sprawie powinna mieć zastosowanie ochronna funkcja przyjęta w art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż regulacja pozostaje w bezpośrednim związku z unormowaniem zawartym w art. 76a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej, trzykrotnie zastosowano pojęcie "złożenie", dwukrotnie posłużono się synonimami, np. w pkt. 6 tego przepisu użyto pojęcia nadanie w polskiej placówce pocztowej". Skarżąca spółka zauważyła, że w art. 76a § 2 Ordynacji podatkowej, nawet nie napomknięto o tym, że dla celów zaliczenia konieczne jest złożenie deklaracji czy wniosku w urzędzie skarbowym. Wskazała także, że nie widzi żadnych racjonalnych powodów, aby sama w sobie terminowość składania deklaracji podatkowej korzystała z ochrony przewidzianej w art. 12 § 2 Ordynacji podatkowej, zaś ta ma deklaracja wraz z wnioskiem o zaliczenie wynikającej z niej nadpłaty podatku przestawała korzystać z tej ochrony dla celów ustalenia daty zaliczenia. Skarżąca podniosła ponadto, że skoro Skarb Państwa dysponował nieprzerwanie kwotą nadpłaty w podatku za luty 2007 r. w podanej wysokości, to nie sposób jest twierdzić, że mogło dojść do opóźnienia w zapłacie tego podatku za listopad 2007 r. Według skarżącej, Skarb Państwa od 25 marca 2007 r. do momentu zaliczenia dysponował kwotą nadpłaty, natomiast zaległość podatkowa na poczet której nadpłata ta została zaliczona powstała dopiero 26 grudnia 2007 r. Nie można zatem twierdzić, że do wysokości kwoty nadpłaty doszło do opóźnienia w spłacie zobowiązania podatkowego za listopad 2007 r. Skarżąca spółka również uważa, że przepis art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, nie może prowadzić do bezkrytycznego pokrzywdzenia podatników, ponieważ powoduje to naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i mając na uwadze art. 73 § 1 pkt 6 oraz art. 76 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powoduje, że podatnik będzie podwójnie pokrzywdzony, mimo wcześniejszej zapłaty Skarbowi Państwa zobowiązania podatkowego w wysokości wyższej od należnej. Zdaniem spółki, konstytucyjna zasada państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej wymaga, aby uiszczone przez nią zawyżone wpłaty na podatek VAT były zaliczone na poczet późniejszych zaległości w tym podatku już na moment wystąpienia tych zaległości, tj. zobowiązanie podatkowe powinno automatycznie wygasać w całości lub części, w związku z uiszczeniem podatku lub ujawnieniem nienależnie uiszczonej nadpłaty za inny, wcześniejszy okres rozliczeniowy. Czyli nadpłata nie powinna powstawać w momencie wskazanym w art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, lecz w dacie zapłaty podatku w zawyżonej wysokości, tj. zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie, te same kwoty, które zwiększyły podatek naliczony za luty 2007 r., równocześnie zmniejszyły kwotę podatku naliczonego za listopad 2007 r. Oznacza to, że kwota podatku naliczonego nie uległa zwiększeniu, ale została przesunięta z jednego okresu rozliczeniowego do innego okresu rozliczeniowego, a wykazanie podatku w niewłaściwym okresie nie zmienia globalnie kwoty podatku naliczonego, pomimo że VAT jest podatkiem rozliczanym miesięcznie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie o zaliczeniu nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2007 r. na zaległość podatkową za listopad tego roku.
Zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art.53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych (z zastrzeżeniem § 2, który nie ma zastosowania w sprawie niniejszej). Przepis art.76a powołanej ustawy stanowi przy tym, że w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie oraz że w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio, a zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem: powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art.73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 lub złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Stosownie do art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem: 1) zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; 2) pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; 3) zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku; 5) zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 6) złożenia korekty deklaracji w podatku od towarów i usług obniżającej wysokość zobowiązania podatkowego, w związku ze zwiększeniem kwoty podatku naliczonego lub obniżeniem kwoty podatku należnego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie zaś z art. 73 § 2, nadpłata powstaje z dniem złożenia: 1) zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego; 2) deklaracji podatku akcyzowego - dla podatników podatku akcyzowego; 3) deklaracji o wpłatach z zysku za rok obrotowy - dla jednoosobowych spółek Skarbu Państwa i przedsiębiorstw państwowych.
W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości, iż do nadpłaty w podatku od towarów i usług, powstałej zarówno na skutek zwiększenia kwoty podatku naliczonego, jak i w konsekwencji obniżenia kwoty podatku należnego, zastosowanie znajduje art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, nie zaś pkt 1, wobec czego zaliczenie takiej nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następuje zgodnie z art.76a § 2 pkt 2 powołanej ustawy, tj. z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Zauważyć należy, że pogląd, iż od dnia 1 września 2005 roku art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, nie zaś pkt 1, ma zastosowanie do wszystkich korekt deklaracji VAT-7, w wyniku których ujawniana jest nadpłata (zobowiązanie podatkowe wykazywane jest w kwocie niższej niż w deklaracji złożonej uprzednio), niezależnie od przyczyn dokonania korekty, znajduje akceptację zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki: z dnia 24 października 2006r., I FSK 36/06 i z dnia 2 kwietnia 2008r., I SA/Bk 77/08), jak i w doktrynie (por.: B.Gruszczyński w: "Ordynacja podatkowa. Komentarz" S.Babiarz i in., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2007, str.351; A. Bartosiewicz, R.Kubacki "Leksykon ordynacji podatkowej", Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2007, str.178-1791).
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej dostrzega, iż przedstawiona wyżej, mająca w sprawie zastosowanie regulacja prawna zaliczania nadpłat w podatku od towarów i usług, może być postrzegana jako niekorzystna dla podatników. Nie pozostaje ona jednak, zdaniem sądu, w kolizji z zasadami wynikającymi z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wszyscy bowiem podatnicy podatku od towarów i usług znajdują się w takiej samej sytuacji prawnej, a odmienność tej sytuacji w porównaniu do położenia prawnego innych podatków uzasadniać może nie tylko okoliczność, że w odniesieniu do podatku od towarów i usług obowiązuje zasada samoobliczenia, ale także fakt, iż ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535 ze zm.) przewiduje uprawnienia podatnika do skorygowania deklaracji także wówczas, gdy pierwotna deklaracja była prawidłowa (zgodna z prawem), lecz po jej złożeniu wystąpiły normatywnie określone okoliczności uzasadniające zmianę pierwotnego rozliczenia, polegającą na zmniejszeniu kwoty podatku należnego lub zwiększeniu kwoty podatku naliczonego, co w ostateczności również prowadzić może, lecz nie musi, do powstania nadpłaty (por.: art.42 ust.13, art.83 ust.8 i 10 powołanej ustawy, a także jej art.86 ust.13).
Wobec powyższego, skoro wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2007 roku skarżąca spółka złożyła w dniu 25 luty 2008 roku, za zgodne z art. 76a § 2 pkt 2 w związku z art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej uznać należy zaliczenie tej nadpłaty na zaległość podatkową z tym właśnie dniem.
Zaliczenie przedmiotowej nadpłaty na zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za listopad 2007 roku zgodne jest z wnioskiem strony, zatem odpowiada normie art. 62 § 1 w związku z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej.
Zaliczenie nadpłaty na przedmiotową zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w takim stosunku, w jakim, w dniu zaliczenia, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę zgodne jest natomiast z art. 55 § 2 w związku z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, podatek niezapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową. W myśl art. 53 § 1 i 3 tej ustawy, od zaległości podatkowych (z zastrzeżeniem niemającym w sprawie znaczenia) naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku.
Biorąc pod uwagę wyżej cytowane przepisy oraz przepisy wcześniej powołane, sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że w przedstawionym stanie faktycznym, odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za listopad 2007 r. powinny być naliczone za okres od 28 grudnia 2007 r., tj. następnego dnia po upływie terminu płatności podatku, do dnia (i włącznie z tym dniem) wpływu do urzędu skarbowego korekty deklaracji VAT-7 za luty 2007 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i jej zaliczenie, tj. do 25 lutego 2008 r.
Tym samym sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że poprzez złożenie korekty deklaracji należy rozumieć również nadanie jej na poczcie, a to w związku z odpowiednim zastosowaniem art. 12 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 12 tej ustawy ma bowiem zastosowanie do obliczania terminów, a w przypadku dopuszczalności złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty ustawodawca takowych nie określił. Sąd zgodził się z organem podatkowym, że interpretacji zwrotu "złożenie rozliczenia" należy dokonywać w powiązaniu z przepisami, które wskazują na to od kiedy dla organów podatkowych biegną terminy do załatwienia sprawy, a chwila ta, zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej następuje z momentem doręczenia żądania organowi podatkowemu. Z tym momentem wszczęte zostaje postępowanie podatkowe i od tej chwili zaczynają biec terminy wskazane w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem, złożenie deklaracji otwierającej termin do załatwienia sprawy, należy rozumieć jako jej doręczenie organowi podatkowemu w sensie fizycznym, w taki sposób, aby można było się zapoznać z treścią dokumentu. Nie można także przy interpretacji tego pojęcia pomijać tego, że dopóty, dopóki deklaracja nie zostanie dostarczona do siedziby organu podatkowego, nie jest on w stanie i nie może dokonywać jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie złożonego zeznania żądania. Nie wie przecież czego domaga się podatnik, jaki jest zakres jego żądania i jakie są podstawy prawne i faktyczne. Należy wskazać, że jedną z dyrektyw wykładni jest założenie racjonalnego ustawodawcy, które to założenie, w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organ podatkowy może podejmować określone działania dopiero wówczas, kiedy uzyska informację o wystąpieniu warunków do ich podjęcia. Tożsamy sposób rozumienia zwrotu "złożenie deklaracji" został zaprezentowany w literaturze przedmiotu (R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006) oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 marca 2008 r., sygn akt I SA/Gd 31/08 Lex nr 439945 i sygn. akt I SA/Gd 591/07, niepubl.).
Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI