I SA/LU 638/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kraśniku ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w wysokości 1.042,00 zł. Podatnik kwestionował zasadność opodatkowania, argumentując, że powinien skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.), który wymaga zgłoszenia nabycia spadku w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu. Podatnik twierdził, że o nabyciu spadku dowiedział się z opóźnieniem, powołując się na art. 4a ust. 2 u.p.s.d. lub na przepisy ustawy o COVID-19 dotyczące zawieszenia terminów. Organy podatkowe uznały, że termin został uchybiony, a przyczyny uchybienia nie uzasadniają przywrócenia terminu ani zastosowania art. 4a ust. 2 u.p.s.d., ponieważ podatnik był uczestnikiem postępowania spadkowego i miał możliwość uzyskania wiedzy o jego przebiegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że termin z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, a jego bezskuteczny upływ powoduje utratę zwolnienia. Sąd wyjaśnił, że art. 4a ust. 2 u.p.s.d. dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych nie wie o nabyciu spadku lub jego składnikach, a nie sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek własnych zaniedbań. W niniejszej sprawie podatnik był wezwany na rozprawę spadkową, co oznaczało, że wiedział o toczącym się postępowaniu i miał możliwość uzyskania informacji o jego przebiegu i rozstrzygnięciu. Brak zainteresowania postępowaniem został oceniony jako własna niestaranność, wykluczająca zastosowanie art. 4a ust. 2 u.p.s.d. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności w kontekście uchybienia terminom, własnej niestaranności spadkobiercy oraz zastosowania przepisów o COVID-19.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który był uczestnikiem postępowania spadkowego, ale nie wykazał należytej staranności w śledzeniu jego przebiegu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik, który uchybił terminowi do zgłoszenia nabycia spadku, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeśli dowiedział się o nabyciu spadku lub jego składnikach po upływie terminu z przyczyn od niego niezależnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchybienie terminu nastąpiło na skutek własnych zaniedbań lub zaniechań podatnika, a nie z przyczyn od niego niezależnych i obiektywnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 4a ust. 2 u.p.s.d. dotyczy sytuacji wyjątkowych, gdy spadkobierca z przyczyn obiektywnych nie mógł uzyskać wiedzy o nabyciu spadku lub jego składnikach w terminie. W przypadku podatnika, który był uczestnikiem postępowania spadkowego i miał możliwość uzyskania wiedzy o jego przebiegu, brak zainteresowania sprawą został uznany za własną niestaranność, wykluczającą zastosowanie tego przepisu.
Czy w okresie stanu epidemii COVID-19, uchybienie terminu zawitego w postępowaniu podatkowym może być podstawą do wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 przewiduje ochronę stron przed skutkami ograniczeń związanych z pandemią, nakładając na organy obowiązek zawiadomienia o uchybieniu terminu i umożliwienia złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kwestia przywrócenia terminu została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji i utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.
Czy bezskuteczny upływ sześciomiesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia spadku do celów zwolnienia podatkowego (art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.) powoduje utratę prawa do zwolnienia niezależnie od przyczyn uchybienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin ten ma charakter terminu prawa materialnego, a jego niedotrzymanie skutkuje utratą prawa do zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawodawca w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. określił ściśle termin na zgłoszenie nabycia spadku, a jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, prowadzi do utraty przywileju podatkowego.
Przepisy (7)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Sześciomiesięczny termin na zgłoszenie nabycia spadku do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, liczony od uprawomocnienia się orzeczenia sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, jest terminem prawa materialnego. Niedotrzymanie tego terminu skutkuje utratą zwolnienia podatkowego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4a § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Przepis ten ma zastosowanie, gdy spadkobierca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów z ust. 1 pkt 1, pod warunkiem zgłoszenia nabycia w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o nim i uprawdopodobnienia faktu późniejszego powzięcia wiadomości. Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych nie wie o nabyciu spadku lub jego składnikach.
ustawa o COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W okresie stanu epidemii, w przypadku uchybienia przez stronę terminom zawitym, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Nabycie spadku następuje z chwilą otwarcia spadku.
k.p.c. art. 669
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa obligatoryjnie wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, a jego uchybienie skutkuje utratą zwolnienia podatkowego. • Art. 4a ust. 2 u.p.s.d. ma zastosowanie tylko w przypadkach, gdy spadkobierca z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych nie wie o nabyciu spadku lub jego składnikach, a nie na skutek własnych zaniedbań. • Podatnik, będąc uczestnikiem postępowania spadkowego, miał możliwość uzyskania wiedzy o jego przebiegu i rozstrzygnięciu, a brak zainteresowania sprawą stanowił jego własną niestaranność.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 4a ust. 2 u.p.s.d. z uwagi na późniejsze dowiedzenie się o nabyciu spadku. • Zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 jako podstawy do przywrócenia terminu. • Organ powinien wezwać do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, a nie od razu odmawiać.
Godne uwagi sformułowania
Sama natomiast wiedza o toczącym się postępowaniu spadkowym nie implikuje wiedzy o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. • Uchybienie terminu na dokonanie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych podyktowane było brakiem zainteresowania oraz elementarnej dbałości o los postępowania, w którym występował w charakterze uczestnika. • W przepisie tym chodzi o przypadki wyjątkowe, w których z natury i istoty nabycia wynika, że nabywca dowiedział się o nabyciu później z przyczyn obiektywnych oraz od niego niezależnych, nie zaś o sytuacje w których nabywca dowiedział się później na skutek własnych zaniechań czy zaniedbań. • Nabycie własności rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia następuje nie w chwili wydania czy uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ale w chwili otwarcia spadku, to jest w chwili śmierci spadkodawcy. • Sytuacja, w której skarżący nie wiedział o fakcie nabycia spadku, czy też nie posiadał wiedzy o toczącym się postępowaniu spadkowym nie miała w sprawie miejsca. • Dbając należycie o własne interesy powinien i mógł to przewidzieć.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący
Jakub Polanowski
członek
Marcin Małek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności w kontekście uchybienia terminom, własnej niestaranności spadkobiercy oraz zastosowania przepisów o COVID-19."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który był uczestnikiem postępowania spadkowego, ale nie wykazał należytej staranności w śledzeniu jego przebiegu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od spadków i darowizn oraz kwestii terminów i zwolnień, co jest interesujące dla szerokiego grona podatników i prawników. Wyjaśnia, jak sądy interpretują 'własną niestaranność' w kontekście przepisów podatkowych.
“Czy brak zainteresowania spadkiem może kosztować Cię podatek? Sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie przepada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.