I SA/Gd 212/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-05-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek VATnadpłatazaległość podatkowazaliczenieodsetki za zwłokęOrdynacja podatkowapostanowieniegmina

WSA w Gdańsku oddalił skargę gminy na postanowienie Dyrektora IAS dotyczące zaliczenia nadpłaty VAT na poczet zaległości podatkowej, uznając prawidłowość działań organu.

Gmina Miasta zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku VAT za listopad 2022 r. na poczet zaległości podatkowej za kwiecień 2023 r. Skarżąca zarzucała błędne ustalenie wysokości zaległości i odsetek. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat na zaległości podatkowe.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług (VAT) za listopad 2022 r. na poczet zaległości podatkowej w VAT za kwiecień 2023 r. Skarżąca podnosiła, że nadpłata została zaliczona na zaległość w zawyżonej wysokości, kwestionując sposób naliczenia odsetek za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej (art. 76 § 1, art. 76a § 1, art. 55 § 2 O.p.). Sąd podkreślił, że zaliczenie nadpłaty na zaległość podatkową wraz z odsetkami następuje z mocy prawa, a postanowienie organu jedynie potwierdza tę czynność. W ocenie Sądu, organy prawidłowo rozliczyły wpłatę dokonaną przez Skarżącą na poczet zaległości i odsetek, a następnie zwróciły pozostałą część nadpłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo zaliczył nadpłatę na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaliczenie nadpłaty na zaległość podatkową wraz z odsetkami następuje z mocy prawa, a postanowienie organu jedynie potwierdza tę czynność. Organy prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, rozliczając wpłatę na poczet zaległości i odsetek, a następnie zwracając pozostałą nadpłatę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 76 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76a § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 77 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu zwrotu nadpłaty w związku z postępowaniem o stwierdzenie nadpłaty.

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

Podstawa utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

O.p. art. 51 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja zaległości podatkowej.

O.p. art. 55 § 2

Ordynacja podatkowa

Zasady zaliczania wpłaty niepokrywającej całości zaległości wraz z odsetkami.

O.p. art. 62 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 76a § 2

Ordynacja podatkowa

Określa moment zaliczenia nadpłaty.

O.p. art. 76b § 1

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

O.p. art. 53 § 1

Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek za zwłokę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat na zaległości podatkowe. Zaliczenie nadpłaty na zaległość podatkową wraz z odsetkami następuje z mocy prawa, a postanowienie organu ma charakter deklaratoryjny. Wpłata dokonana przez Skarżącą została prawidłowo rozliczona na poczet zaległości i odsetek.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaliczenie nadpłaty w podatku VAT za listopad 2022 r. na zaległość VAT za kwiecień 2023 r. w zawyżonej wysokości. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie ma charakter formalny, a rozstrzygnięcie natomiast zapadło na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, nie konstytuuje natomiast powyższego stanu prawnego. Zaliczenie nadpłaty dokonuje się z mocy samego prawa.

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

członek

Marek Kraus

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadpłat na zaległości podatkowe oraz charakteru prawnego postanowień w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z korektami deklaracji VAT i powstawaniem nadpłat oraz zaległości w różnych okresach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych dla podatników kwestii rozliczania nadpłat i zaległości podatkowych, w tym naliczania odsetek. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład praktycznego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Jak prawidłowo rozliczyć nadpłatę VAT z zaległością? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 212/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Marek Kraus /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 76 par. 1, art. 76a par. 1, art. 77 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2024 r., nr 2201-IER.7010.69.2023 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 2201-IER.7010.69.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej, jako: "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1
w zw. z art. 239 oraz art. 62 § 1, art. 76 § 1, art. 76a § 1 i art. 76b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383, dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Miasta [...] – [...] - [...] (dalej, jako: "Podatnik", "Skarżąca", "Strona"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej, jako: "Naczelnik [...]" lub "organ pierwszej instancji") nr 2271-7010.20945594/2023 z dnia 18 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Naczelnik [...] w [...] dokonał zaliczenia nadpłaty Podatnika z dnia [...] grudnia 2022 r. w podatku od towarów i usług (dalej "podatek VAT") w wysokości 25.653,00 zł na poczet zaległości w ww. podatku za kwiecień 2023 r. w kwocie 919,00 zł (należność główna) oraz zwrotu kwoty 24.734,00 zł na jego rachunek bankowy.
2.2. Na wydane w dniu 18 sierpnia 2023 r. postanowienie, Strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie podając, że [...] czerwca 2023 r. złożyła korekty deklaracji VAT za luty oraz za listopad 2022 r. Z wcześniejszych deklaracji wynikały kwoty do wpłaty. Na skutek korekt, kwoty do wpłaty uległy zmniejszeniu odpowiednio o 609,00 zł i 25.653,00 zł. Ponieważ kwoty z uprzednich deklaracji zostały zapłacone kolejno w dniach: [...] marca 2022 r. i [...] grudnia 2022 r., w datach tych powstały nadpłaty w podanych wyżej wysokościach. Kwoty nadpłat: 609,00 zł
i 24.734,00 zł zostały Stronie zwrócone w dniu [...] sierpnia 2023 r.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji za kwiecień 2023 r. Z wcześniejszej deklaracji wynikała kwota do zapłaty. Na skutek złożenia korekty, kwota do zapłaty uległa zwiększeniu o 30.382,00 zł. Z uwagi na okoliczność, że termin płatności upłynął [...] maja 2023 r., ww. kwota stanowiła zaległość podatkową stosownie do art. 51 § 1 O.p. W dniu [...] sierpnia 2023 r. Strona wpłaciła na poczet zaległości 30.382,00 zł.
Skarżąca podniosła, że nadpłaty powstały wcześniej niż zaległość podatkowa,
w związku z tym, w myśl art. 76 § 1 O.p. powinny one zostać naliczone z urzędu na poczet tej zaległości. Oznacza to, że od powstania zaległości tj. od dnia [...] maja 2023 r. do dnia [...] sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji dysponował kwotą nadpłaty
w łącznej wysokości 26.262,00 zł, która z urzędu powinna była zostać zaliczona na poczet zaległości, a tym samym nie powinny zostać naliczone od tej kwoty odsetki (art. 55 § 2 w zw. z art. 76a § 1 O.p.). Odsetki mogły zostać natomiast naliczone od pozostałej części zaległości tj. 4.120,00 zł za okres od [...] maja 2023 r. do [...] sierpnia 2023 r.
W ocenie Skarżącej, na poczet zaległości podatkowej z tytułu rozliczenia podatku VAT za kwiecień 2023 r. organ mógł zaliczyć kwotę nadpłaty w wysokości 26.262,00 zł,
a pozostałą część zaległości tj. 4.120,00 zł zaliczyć z kwoty 30.382,00 zł wpłaconej przez Stronę w dniu [...] sierpnia 2023 r.
2.3. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Strona złożyła:
1. za luty 2022 r.:
- [...] marca 2022 r., deklarację w podatku VAT wykazując zobowiązanie w kwocie 37.805,00 zł (wpłata na indywidualny rachunek podatkowy Gminy - [...] marca 2022 r.
37.805,00 zł),
- [...] sierpnia 2022 r., korektę deklaracji w podatku VAT wykazując zobowiązanie
w kwocie 38.103,00 zł (zwiększenie zobowiązania o 298,00 zł),
- [...] kwietnia 2023 r., korektę deklaracji w podatku VAT wykazując zobowiązanie
w kwocie 32.573,00 zł (zmniejszenie zobowiązania o 5.530,00 zł),
- [...] czerwca 2023 r. korektę deklaracji w podatku VAT wykazując zobowiązanie
w kwocie 31.964,00 zł, (wraz z korektą deklaracji Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty z datą wpływu do organu w dniu [...] lipca 2023 r.).
Po weryfikacji poprawności złożonej korekty powstała nadpłata w ww. podatku za luty 2022 r. w wysokości 609,00 zł z terminem zwrotu [...] sierpnia 2023 r.
2. za listopad 2022 r.:
- [...] grudnia 2022 r., deklarację w podatku VAT wykazując zobowiązanie 891.612,00 zł (wpłata na indywidualny rachunek podatkowy Gminy - [...] grudnia 2022 r.),
- [...] czerwca 2023 r. korektę deklaracji w podatku VAT wykazując zobowiązanie
865.959,00 zł, (wraz z korektą deklaracji złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty z datą wpływu do organu w dniu [...] lipca 2023 r.).
Po weryfikacji poprawności złożonej korekty powstała nadpłata w ww. podatku za listopad 2022 r. w wysokości 25.653,00 zł z terminem zwrotu [...] sierpnia 2023 r.
3. za kwiecień 2023 r.:
- [...] maja 2023 r., deklarację w podatku VAT wykazując zobowiązanie w kwocie
956.751,00 zł (wpłata na indywidualny rachunek podatkowy - [...] maja 2023 r.),
- [...] sierpnia 2023 r. korektę deklaracji w podatku VAT wykazując zobowiązanie 987.133,00 zł.
Stwierdzono powstanie zaległości w podatku VAT za kwiecień 2023 r. w wysokości 30.382,00 zł (wpłata dokonana na indywidualny rachunek podatkowy - [...] sierpnia 2023 r. równocześnie z korektą ww. deklaracji).
Organ pierwszej instancji postanowieniem:
1) z dnia 3 sierpnia 2023 r. zaliczył wpłatę dokonaną tytułem podatku VAT za kwiecień 2023 r. w kwocie 30.382,00 zł, na poczet ww. podatku za kwiecień 2023 r. w wysokości 29.463,00 zł tytułem należności głównej oraz w wysokości 919,00 zł tytułem odsetek za zwłokę od ww. zaległości, naliczonych za okres od [...] maja 2023 r. do [...] sierpnia 2023 r.
2) z dnia 18 sierpnia 2023 r. zaliczył nadpłatę w podatku VAT w kwocie 25.653,00 zł, na poczet ww. podatku za kwiecień 2023 r. w kwocie 919,00 zł tytułem należności głównej oraz dokonał zwrotu kwoty 24.734,00 zł na rachunek bankowy Skarżącej.
Oba postanowienia doręczono [...] października 2023 r.
Dyrektor IAS wskazał, iż istotą niniejszej sprawy jest zaliczenie nadpłaty z dnia [...] grudnia 2022 r. w podatku VAT za listopad 2022 r. w wysokości 25.653,00 zł na poczet podatku VAT za kwiecień 2023 r. w kwocie 919,00 zł tytułem należności głównej
i zwrotu pozostałej kwoty tj. 24.734,00 zł na rachunek bankowy Skarżącej.
Cytując treść art. 76 § 1 O.p. organ wskazał, iż przy jednoczesnym zaistnieniu nadpłaty i zaległości podatkowej, czynnością organu podatkowego wykonywaną
w urzędu jest zaliczenie nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika bądź jego bieżące zobowiązania. Z chwilą powstania nadpłaty podatnik staje się wierzycielem organu podatkowego. Nie posiada on pełnej swobody w dyspozycji nadpłatą w sytuacji, gdy jednocześnie posiada zaległości podatkowe. Stwierdziwszy natomiast istnienie nadpłaty organ winien zbadać, czy równocześnie na koncie podatnika widnieją zaległości podatkowe bądź nieuiszczone bieżące zobowiązania i dopiero w razie ich braku może dokonać zwrotu powstałej nadpłaty.
Organ dalej wskazał na treść art. 76a § 1 O.p. oraz art. 62 § 1 O.p. a następnie podał, iż wobec powyższego Naczelnik [...] postanowieniem z 18 sierpnia 2023 r. zaliczył nadpłatę w podatku VAT z dnia [...] grudnia 2022 r. (wynikającą z korekty deklaracji za listopad 2022 r.) w kwocie 25.653,00 zł tytułem nieuregulowanej w całości zaległości w podatku VAT za kwiecień 2023 r. w wysokości 919,00 zł i dokonał zwrotu nadpłaconego ww. podatku w wysokości 24.734,00 zł.
Odnosząc się z kolei do zarzutów zażalenia - niewłaściwego rozliczenia wpłaty
z dnia [...] sierpnia 2023 r. w kwocie 30.382,00 zł dokonanej tytułem korekty deklaracji
w podatku VAT za kwiecień 2023 r., w sytuacji, (jak Skarżąca stwierdziła), dysponowania przez organ pierwszej instancji nadpłaconym już podatkiem VAT za luty
i listopad 2022 r. w łącznej kwocie 26.262,00 zł, organ wyjaśnił, że [...] czerwca 2023 r. Skarżąca złożyła korekty deklaracji VAT, z których wynikała nadpłata w ww. podatku. Wraz z korektami deklaracji złożone zostały wnioski o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Zaliczenie nadpłat na zaległość nie może nastąpić, aż do czasu potwierdzenia kwoty nadpłaty. Organ podatkowy może bowiem ustalić, że deklarowana nadpłata nie istnieje lub występuje w innej wysokości. Zatem, w ocenie organu zachodzi konieczność weryfikacji zasadności korekt w dokonanym przez Podatnika ponownym samoobliczeniu podatku. Przeprowadzenie analizy pod kątem prawidłowości złożonych korekt ww. deklaracji dla podatku VAT za luty i listopad 2022 r. oraz prowadzenie postępowania wszczętego z wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, wykluczało możliwość dokonania jakichkolwiek zaliczeń w odniesieniu do kwoty ewentualnej nadpłaty, aż do czasu zakończenia postępowania wszczętego z wniosku Strony. Ponadto, jak organ wyjaśnił, zasadniczą kwestią była okoliczność, że składając korektę deklaracji w podatku VAT za kwiecień 2023 r. (zwiększającą zobowiązanie o kwotę 30.382,00 zł) i dokonując w tym samym dniu wpłaty, Skarżąca wnioskowała
o uregulowanie przedmiotowego zobowiązania za kwiecień 2023 r., czego potwierdzeniem jest uzasadnienie przyczyn złożenia korekty.
Tym samym, [...] sierpnia 2023 r., po złożeniu korekty ww. deklaracji
i jednoczesnym dokonaniu wpłaty, organ pierwszej instancji uwzględnił wniosek Strony o zaliczenie tej wpłaty postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r., a przed zwrotem zweryfikowanych nadpłat, zgodnie z art. 76 § 1 O.p. dokonał z urzędu jej zaliczenia – na poczet istniejącej, nieuregulowanej części zaległości w podatku VAT za kwiecień 2023 r. w kwocie 919,00 zł i zwrócił pozostałą kwotę nadpłaty w podatku za listopad 2022 r. w wysokości 24.734,00 zł, co zostało odzwierciedlone w postanowieniu z 18 sierpnia 2023 r.
Organ odwoławczy w wyrażonym stanowisku zauważył, że postanowienie
w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku na zaległości podatkowe odzwierciedla jedynie czynności księgowe dokonane w tym zakresie na podstawie istniejących w sprawie rozstrzygnięć i dokonanych ustaleń bez możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Podał, że postanowienie ma charakter formalny, a rozstrzygnięcie natomiast zapadło na podstawie obowiązujących przepisów prawa zgodnie z art. 76 § 1, art. 76a § 1 i art. 76b O.p.
3. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając naruszenie:
a) art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaliczenie nadpłaty w podatku VAT za listopad 2022 r. na zaległość VAT za kwiecień 2023 r. w zawyżonej o 790 zł wysokości, a w konsekwencji
b) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie
w mocy postanowienia Naczelnika [...] z 18 sierpnia 2023 r., gdy istniała podstawa do jego uchylenia w części dotyczącej zaliczenia kwoty 919,00 zł i do orzeczenia co do istoty sprawy w tym zakresie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższych zarzutów, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika [...]
z 18 sierpnia 2023 r. w zakresie zaliczenia kwoty 919,00 zł, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.3. Przechodząc do kwestii spornej w analizowanej sprawie należy wskazać, iż Skarżąca kwestionuje prawidłowość postanowienia wydanego na podstawie art. 76a § 1 oraz art. 76b O.p. o zaliczeniu nadpłaty w podatku VAT za listopad 2022 r. na zaległość w podatku VAT za kwiecień 2023 r. w zawyżonej (jak twierdzi) o 790,00 zł wysokości, z uwagi na to, że organ błędnie przyjął wysokość zaległości w podatku VAT za kwiecień 2023 r. – aktualnej w dniu doręczenia postanowienia z dnia 3 sierpnia 2023 r. Zdaniem Skarżącej odsetki za zwłokę wyniosły 129,00 zł i taka kwota powinna zostać zaliczona z wpłaty Skarżącej dokonanej w dniu [...] sierpnia 2023 r. Tym samym zaległość w podatku VAT za kwiecień 2023 r. nie wynosiła 919,00 zł, a 129,00 zł.
Zgodnie z art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Stosownie do brzmienia art. 76a § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia organu pierwszej instancji, w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 76a § 2 O.p. zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem: 1) powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2; 2) złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Natomiast w myśl art. 76b § 1 O.p. przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b, art. 79 i art. 80 stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Zaliczenie, o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 1, następuje odpowiednio z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku lub korekty takiej deklaracji.
Dalej, zgodnie z art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku,
w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 O.p. potwierdza jedynie zaliczenie określonej nadpłaty na zobowiązanie podatkowe. W powołanym przepisie określono zasady postępowania z nadpłatą na etapie jej "zwracania" przez organ podatkowy.
W pierwszej kolejności, kwota nadpłaty jest zaliczana z urzędu na poczet zaległości podatkowych (z odsetkami) i odsetek określonych na podstawie art. 53a O.p., kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Jeżeli na podatniku nie ciążą zaległości, odsetki i bieżące zobowiązania, nadpłata jest mu przez organ podatkowy zwracana.
Zatem jeśli w momencie wykazania nadpłaty istnieje zaległość podatkowa, to zaliczenie nadpłaty na tę zaległość dokonuje się z mocy prawa.
W powyższym przedmiocie organ podatkowy ma prawny obowiązek wydania postanowienia, które stwierdza tylko powstałe i dokonane ex lege zaliczenie na poczet zaległości podatkowych. Postanowienie o zaliczeniu wydaje się dla wiedzy organu podatkowego oraz podatnika, że w dacie wynikającej z prawa i wskazanej
w postanowieniu nastąpiło zaliczenie określonej kwoty nadpłaty na wskazaną istniejącą zaległość podatkową. Postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, nie konstytuuje natomiast powyższego stanu prawnego. W sposób prawnie wiążący stwierdza o istnieniu określonego stanu prawnego lub faktycznego, który istnieje z mocy prawa, niezależnie od faktu wydania tego orzeczenia. Postanowienie wydane w ww. przedmiocie, informuje jedynie podatnika o sposobie rozliczenia konkretnych kwot (nadpłaty, wpłat i zaległości podatkowych), jednakże wydanie takiego postanowienia ma istotne znaczenie, gdyż "dopiero od chwili wydania takiego aktu strona może robić użytek z praw i obowiązków wywołanych sytuacją prawną, której istnienie stwierdził akt deklaratoryjny" (H. Dzwonkowski, Komentarz do art. 76a w Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2014).
Zaliczenie nadpłaty dokonuje się z mocy samego prawa, gdyż następuje ono
z dniem powstania nadpłaty w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-2 i 5 oraz § 2 O.p., względnie z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty,
w przypadku zaś zaliczenia kwot zwrotu różnicy podatku od towarów i usług z dniem złożenia deklaracji wskazującej zwrot podatku.
W ocenie Sądu, w świetle powołanych przepisów, organ prawidłowo
w okolicznościach sprawy zaliczył nadpłatę w podatku VAT za listopad 2022 r. na zaległość w tym podatku za kwiecień 2023 r. tj. w wysokości 919,00 zł tytułem należności głównej, a następnie zwrócił kwotę pozostałej części tej nadpłaty
w wysokości 24.734,00 zł na rachunek bankowy Skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca złożyła deklarację w podatku VAT za kwiecień 2023 r.: wykazując zobowiązanie w tym podatku w wysokości 956.751,00 zł i dokonując wpłaty podatku w dniu [...] maja 2023 r., a następnie złożyła w dniu [...] sierpnia 2023 r. korektę deklaracji wykazując zobowiązanie w wysokości 987.133,00 zł. Skutkiem podanego działania powstała od [...] maja 2023 r. za podany okres, zaległość w kwocie 30.382,00 zł. Wraz z korektą deklaracji w dacie [...] sierpnia 2023 r. Skarżąca dokonała wpłaty kwoty 30.382,00 zł na indywidualny rachunek podatkowy ze wskazaniem na przelewie tytułu o brzmieniu:" /[...]/korekta VAT 04.2023 nal. gł."
Wpłatę tę Naczelnik [...] rozliczył zgodnie z dyspozycją Skarżącej, czego wyrazem stanowiło wydane w dniu 3 sierpnia 2023 r. postanowienie. Od zaległości podatkowej naliczone zostały, stosownie do art. 53 § 1 O.p. odsetki za zwłokę w kwocie 919,00 zł, za okres od dnia [...] maja 2023 r. (daty powstania zaległości podatkowej) do dnia [...] sierpnia 2023 r. (daty dokonania przez Skarżącą wpłaty tytułem uregulowania zaległości podatkowej).
W stanie faktycznym sprawy Skarżąca złożyła również korekty deklaracji
w podatku VAT za miesiące luty i listopad 2022 r. (w dniu [...] czerwca 2023 r.),
z których wynikała nadpłata. Wraz z korektami Strona złożyła wnioski o stwierdzenie nadpłaty w przedmiotowym podatku.
Stosując w podanych okolicznościach sprawy art. 76 § 1 O.p. przed zwrotem nadpłat, organ dokonał najpierw ich weryfikacji. W wyniku tej czynności, zaliczył z urzędu na poczet istniejącej, nieuregulowanej części zaległości podatkowej w podatku VAT za kwiecień 2023 r. kwotę 919,00 zł tytułem należności głównej, a następnie zwrócił pozostałą część nadpłaty w podatku VAT za listopad 2022 r. w kwocie 24.734,00 zł.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ zaliczając nadpłatę na poczet zaległych zobowiązań podatkowych Skarżącej zastosował art. 76 § 1 O.p., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący i przewiduje, iż nadpłaty podatkowe podlegają m. in. zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Jedynie w przypadku braku wymienionych w tym przepisie zobowiązań po stronie podatnika, na poczet których mogłaby zostać zaliczona nadpłata, podlega ona zwrotowi z urzędu. Brzmienie tego przepisu nie powinno zatem rodzić żadnych wątpliwości, a jedynie potwierdzić, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo postąpił zaliczając powstałą nadpłatę na poczet zaległych zobowiązań podatkowych. Powyższe zatem dowodzi temu, że zarzuty skargi i podniesiona argumentacja nie znajdują uzasadnienia.
W stanie faktycznym sprawy Skarżąca w dacie [...] czerwca 2023 r. złożyła korekty deklaracji w podatku VAT za luty i listopad 2022 r., na podstawie których powstała nadpłata w ww. podatku. Wraz z korektami Strona złożyła też wnioski
o stwierdzenie nadpłaty w przedmiotowym podatku.
Zgodzić się należy, ze stanowiskiem strony, że nadpłata powstała zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 O.p., z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, niemniej w dacie powstania nadpłaty, jak i złożenia korekty deklaracji z których ta nadpłata wynikała, brak było zaległości podatkowej, która z kolei powstała w wyniku złożenia w dniu [...] sierpnia 2023 r. korekty deklaracji w podatku VAT za kwiecień 2023 r. Natomiast zgodnie z dyspozycją strony organ zliczył dokonaną wraz z korektą wpłatę na poczet powstałej zaległości podatkowej.
Wskazać należy również na termin zwrotu nadpłaty wynikający z art. 77 § 1 pkt 6 lit.a O.p., w związku z postępowaniem prowadzonym na skutek złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za luty i listopad 2022 r.
Zatem w dacie dokonania zwrotu nadpłaty, również brak było zaległości podatkowej, która wygasła na skutek dokonanej wpłaty przez stronę.
Przepis art. 76 § 1 O.p stanowi, że przy jednoczesnym zaistnieniu nadpłaty i zaległości podatkowej, czynnością organu podatkowego wykonywaną z urzędu jest zaliczenie nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika bądź bieżące jego zobowiązania.
W sprawie zachodziła zatem konieczność weryfikacji zasadności złożonych przez Skarżącą korekt w dokonanym przez nią ponownym samoobliczeniu podatku za ww. okresy 2022 r. W okolicznościach sprawy nie można także pominąć, że Skarżąca składając korektę deklaracji w podatku VAT za kwiecień 2023 r. i dokonując w tym samym dniu wpłaty wnioskowała o zaliczenie wpłaty na poczet przedmiotowego zobowiązania, co wynika z uzasadnienia przyczyn złożenia korekty.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji wydając postanowienie o zaliczeniu nadpłaty prawidłowo zaliczył ja na poczet istniejącej zaległości podatkowej oraz zwrócił pozostałą kwotę nadpłaty na rachunek bankowy strony.
W konsekwencji podanych okoliczności należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] z 18 sierpnia 2023 r.
5.4. Mając zatem na uwadze powyższe, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wbrew twierdzeniom Skarżącej jest prawidłowe i odpowiada prawu.
5.5. Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI