I SA/LU 635/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-12-15
NSApodatkoweWysokawsa
ryczałt od dochodów spółekpodatek dochodowy od osób prawnychstawka podatkowamały podatnikpodział zyskuuchwałainterpretacja podatkowaWSAkoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS dotyczącą stawki ryczałtu od dochodów spółek przy wypłacie zysków z lat poprzednich, uznając, że stawka powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale.

Spółka z o.o. zapytała o możliwość zastosowania 10% stawki ryczałtu od dochodów spółek przy wypłacie zysków z pierwszego roku opodatkowania ryczałtem (kiedy była małym podatnikiem) w trzecim roku podatkowym (kiedy nie miała już tego statusu). Dyrektor KIS uznał, że należy stosować stawkę z roku podjęcia uchwały o podziale zysku, czyli 20%. WSA w Lublinie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że stawka powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale.

Spółka FHU F. spółka z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności stosowania ryczałtu od dochodów spółek. Spółka, która przeszła na ryczałt, miała wątpliwości co do stawki ryczałtu przy wypłacie zysków z lat poprzednich. W pierwszym roku opodatkowania ryczałtem spółka była "małym podatnikiem" i mogła stosować 10% stawkę. W trzecim roku podatkowym, wypłacając zyski z pierwszego roku, spółka nie posiadała już statusu małego podatnika. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w zaskarżonej interpretacji uznał, że do wypłaty zysku z pierwszego roku zastosowanie znajdzie stawka obowiązująca w roku podjęcia uchwały o podziale zysku (trzeci rok), czyli 20%. Spółka zaskarżyła interpretację, argumentując, że stawka powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany (pierwszy rok), a opodatkowanie powinno być "kasowe", czyli zależne od faktycznej wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy, wskazując, że stawka ryczałtu powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują stosowania stawki właściwej dla innego okresu niż ten, w którym powstał zysk podlegający podziałowi. Sąd nie rozstrzygnął kwestii momentu opodatkowania z perspektywy wspólników, gdyż dotyczyła ona odrębnej interpretacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Stawka ryczałtu powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o CIT nie przewidują stosowania stawki podatkowej właściwej dla innego okresu niż ten, w którym powstał zysk podlegający podziałowi. Stawka ryczałtu jest powiązana z rokiem wypracowania zysku, a nie z rokiem podjęcia uchwały o jego podziale.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.p. art. 28m § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód z tytułu podzielonego zysku.

u.p.d.o.p. art. 28n § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Podstawę opodatkowania ryczałtem stanowi suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.

u.p.d.o.p. art. 28t § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Termin płatności ryczałtu z tytułu podzielonego zysku i zysku przeznaczonego na pokrycie strat upływa do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.

u.p.d.o.p. art. 28o § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Stawka ryczałtu wynosi 10% dla małego podatnika i podatnika rozpoczynającego działalność, a 20% w pozostałych przypadkach.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla interpretację indywidualną, uwzględniając skargę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia interpretacji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja "małego podatnika".

u.o.r. art. 53 § ust. 1

Ustawa o rachunkowości

Termin zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

k.s.h. art. 191 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Prawo wspólnika do udziału w zysku.

k.s.h. art. 231 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Przedmiot obrad zwyczajnego zgromadzenia wspólników, w tym podział zysku.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach skarg na interpretacje podatkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stawka ryczałtu od dochodów spółek powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale. Momentem opodatkowania wypłaty zysków jest moment faktycznej wypłaty dywidendy (argument skarżącej, częściowo odrzucony przez sąd).

Odrzucone argumenty

Momentem opodatkowania wypłaty zysków jest moment podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy, a nie moment jej faktycznej wypłaty (stanowisko organu, odrzucone przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że stawka ryczałtu powinna być stosowana z roku, w którym zysk został wypracowany, a nie z roku podjęcia uchwały o jego podziale. Termin płatności ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat upływa do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący

Grzegorz Wałejko

sprawozdawca

Marcin Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie stawki ryczałtu od dochodów spółek przy wypłacie zysków z lat poprzednich, momentu powstania obowiązku podatkowego w ryczałcie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia na ryczałt i wypłaty zysków z lat poprzednich. Kwestia momentu opodatkowania dla wspólników nie została rozstrzygnięta w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących ryczałtu od dochodów spółek, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę podatkową wielu firm. Wyrok Sądu stanowi istotny głos w dyskusji nad stosowaniem stawek podatkowych.

Kiedy stawka ryczałtu od dochodów spółek jest kluczowa? Sąd rozstrzyga spór o moment wypracowania zysku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 635/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-12-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący/
Grzegorz Wałejko /sprawozdawca/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi FHU F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr 0114-KDIP2-1.4010.136.2022.8.OK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz FHU F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia 22 sierpnia 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także "organ interpretacyjny"), uznał przedstawione we wniosku stanowisko "A" sp. z o.o. z siedzibą w. (dalej: "spółka", "wnioskodawca", "skarżąca"), dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych za w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Z uzasadnienia zaskarżonej interpretacji oraz akt sprawy wynika, że jak podała spółka we wniosku z dnia 6 października 2022 r. o wydanie interpretacji, prowadzi ona działalność gospodarczą, jest polskim rezydentem, jest także zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Działalność polegającą w szczególności na sprzedaży hurtowej elektrycznych artykułów użytku domowego spółka prowadzi na terytorium Polski i poza jej granicami. Spółka podała także, że prowadzi księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i jest opodatkowana podatkiem dochodowym na zasadach przewidzianych w rozdziale 6b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.), czyli ryczałtem od dochodów spółek. W związku ze zmianą formy opodatkowania na ryczałt wnioskodawca zamknął księgi rachunkowe. Następnie, na pierwszy dzień opodatkowania ryczałtem, zgodnie z art. 28e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, spółka otworzyła księgi rachunkowe. W ten sposób rozpoczęła ona pierwszy rok podatkowy w ryczałcie, który zakończy się z dniem 31 lipca 2024 r. Spółka podała także, że w okresie poprzedzającym pierwszy rok podatkowy w ryczałcie jej przychody ze sprzedaży, wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2.000.000 euro. W pierwszym roku podatkowym w ryczałcie wartość przychodu spółki ze sprzedaży, wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, przekroczy wyrażoną w złotych kwotę odpowiadającą równowartości 2.000.000 euro. W kolejnych latach podatkowych, tj. w drugim oraz w trzecim spółka również osiągnie przychody ze sprzedaży, wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, o wartości przekraczającej równowartość 2.000.000 euro.
Spółka podała również, że wyodrębnia zysk bilansowy osiągnięty w okresie opodatkowania ryczałtem w swoich księgach rachunkowych i tylko taki zysk będzie wypłacała w wymienionych latach, w tym w trzecim roku podatkowym objętym ryczałtem. W trzecim roku podatkowym spółka wypłaci wspólnikom dywidendę z zysku osiągniętego w pierwszym roku podatkowym oraz drugim roku podatkowym. Zysk netto wypracowany w pierwszym roku podatkowym ryczałtu oraz drugim roku podatkowym zostanie, na podstawie uchwały o podziale zysku, wypłacony wspólnikom w całości lub w części po jego pomniejszeniu o kwotę podatku dochodowego od osób prawnych płatnego w ramach ryczałtu. Zysk netto wypracowany w pierwszym oraz drugim roku podatkowym nie zostanie, na podstawie uchwały o podziale zysku, przeznaczony na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym pierwszy rok podatkowy objęty opodatkowaniem w formie ryczałtu od dochodów spółek.
Spółka mając wątpliwości dotyczące ustalenia właściwej stawki oraz podstawy opodatkowania ryczałtem oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako płatnik z tytułu wypłat dywidendy dokonywanych do wspólników, w trakcie trzeciego roku podatkowego za pierwszy oraz za drugi rok podatkowy – przedstawiła następujące pytania:
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym spółka jest uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie pierwszego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w pierwszym roku podatkowym?
2. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie drugiego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w drugim roku podatkowym?
3. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie trzeciego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w trzecim roku podatkowym?
4. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, wypłacając wspólnikom w trakcie trzeciego roku podatkowego zysk za pierwszy rok podatkowy, spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym?
5. Czy wypłacając wspólnikom zysk osiągnięty w pierwszym roku podatkowym i drugim roku podatkowym wnioskodawca jako płatnik, za podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaty zysku powinien przyjąć wypłacony zysk?
W treści zaskarżonej interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odniósł się do kwestii zawartych w pytaniach od 1. do 4. Kwestia objęta pytaniem 5. jest przedmiotem odrębnej interpretacji.
Spółka przedstawiła następujące stanowisko do przedstawionych pytań od 1. do 4.
1. W przedstawionym stanie faktycznym, spółka jest uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie pierwszego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w pierwszym roku podatkowym.
2. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym spółka nie będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie drugiego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w drugim roku podatkowym.
3. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym spółka nie będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu w trakcie trzeciego roku opodatkowania ryczałtem, tj. w trzecim roku podatkowym.
4. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, wypłacając wspólnikom w trakcie trzeciego roku podatkowego zysk za pierwszy rok podatkowy spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym.
W ocenie organu interpretacyjnego stanowisko spółki w części dotyczącej ustalenia czy wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy, spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym (pytanie 4) – jest nieprawidłowe. W pozostałym zakresie stanowisko spółki (pytania od 1. do 3.) organ uznał za prawidłowe.
Odnosząc się w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej do stanowiska wnioskodawcy dotyczącego ustalenia stawki podatku przy wypłacie wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysku za pierwszy rok podatkowy organ interpretacyjny podał, że zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku). Zgodnie z art. 28m ust. 2 tej ustawy, przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (podzielonego zysku). Stosownie zaś do art. 28n ust. 1 pkt 1 ustawy, podstawę opodatkowania ryczałtem stanowi suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.
Organ interpretacyjny zaznaczył, że zgodnie z art. 28d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie:
1) wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku oraz
2) w kapitale własnym:
a) kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem, oraz
b) kwoty niepokrytych strat poniesionych w latach opodatkowania ryczałtem.
Organ wskazał, że literalne brzmienie art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że podstawę opodatkowania stanowi dochód z tytułu podzielonego zysku ustalonego w roku, w którym podjęto uchwałę o podziale zysku. Termin płatności ryczałtu z tytułu podzielonego zysku określony został w art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy - do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.
Według organu analiza powołanych przepisów, a w szczególności literalnego brzmienia art. 28n ust. 1 pkt 1, nie pozostawia wątpliwości, że podstawę opodatkowania ryczałtem z tytułu podzielonego zysku podatnik ma obowiązek ustalić w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale zysku, na podstawie której zysk przeznaczono do wypłaty udziałowcom. Skoro zatem podstawę opodatkowania ryczałtem stanowi suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto to termin powstania zobowiązania podatkowego z tytułu przedmiotowych dochodów związany jest z datą podjęcia uchwały o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Przy czym ustawodawca odnosi się do daty (roku podatkowego) podjęcia uchwały o podziale zysku, nie zaś do daty (roku podatkowego) wypłaty dywidendy.
Z powyższego wynika zatem, że wypłacając dywidendę (zysk z danego roku) istotna dla ustalenia właściwej stawki podatku jest data (rok podatkowy) podjęcia uchwały w sprawie podziału wyniku finansowego netto. Nie jest natomiast istotna data faktycznej wypłaty tego zysku ani rok, za który jest wypłacany. Zatem do podstawy opodatkowania ustalonej w roku podjęcia uchwały należy zastosować stawkę podatku obowiązującą w tym właśnie roku, która jak wynika z art. 28o ust. 1 ustawy, uzależniona jest od statusu podatnika. Podział wyniku finansowego może nastąpić dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania. Do tego czasu wynik finansowy netto za poprzedni rok podatkowy (obrotowy) pozostaje jako saldo na koncie "Wynik finansowy". Przeksięgowanie na konto "Rozliczenie wyniku finansowego" następuje dopiero w księgach rachunkowych roku następnego - po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Jeśli jednostka jest zobowiązana do poddania badaniu sprawozdania finansowego, wówczas zatwierdzenie sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający powinno nastąpić po uprzednim wyrażeniu przez biegłego rewidenta opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami o tym sprawozdaniu.
Jak bowiem wynika z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120) roczne sprawozdanie finansowe jednostki, z zastrzeżeniem ust. 2b, podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Zgodnie natomiast z art. 191 § 1 ustawy z dnia z dnia 9 czerwca 2022 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.) wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, z uwzględnieniem przepisu art. 195 §1. W myśl art. 193 § 3 ww. ustawy
dzień dywidendy wyznacza się w ciągu dwóch miesięcy od dnia powzięcia uchwały, o której mowa w art. 191 § 1. Jeżeli uchwała wspólników nie określa dnia dywidendy, dniem dywidendy jest dzień powzięcia uchwały o podziale zysku. Z kolei stosownie do art. 231 § 1 Kodeksu spółek handlowych zwyczajne zgromadzenie wspólników powinno odbyć się w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego. W myśl art. 231 § 2 ww. ustawy przedmiotem obrad zwyczajnego zgromadzenia wspólników powinno być:
1) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy;
2) powzięcie uchwały o podziale zysku albo pokryciu straty, jeżeli zgodnie z art. 191 § 2 sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji zgromadzenia wspólników;
3) udzielenie członkom organów spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.
Organ wskazał, że jak wynika z powyższych przepisów uchwała o podziale zysku może zostać podjęta dopiero po sporządzeniu sprawozdania finansowego spółki za dany rok obrotowy i po podjęciu uchwały o jego zatwierdzeniu. Sprawozdanie za poprzedni rok podatkowy powinno być potwierdzone uchwałą podjętą przez zgromadzenie wspólników oraz walne zgromadzenie akcjonariuszy w terminie 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego. Skoro więc właściwą wysokość ryczałtu wyznacza rok podatkowy, w którym podejmowana jest uchwała o podziale zysku, a uchwała ta może zostać podjęta nie wcześniej niż w roku podatkowym następującym po roku, w którym zysk ten został wypracowany to nie można zgodzić się, że w przypadku wypłaty przez podatnika opodatkowanego ryczałtem od dochodów spółek zysku powstałego w danym roku podatkowym, zastosowanie znajdzie stawka ryczałtu właściwa w roku, za który dokonywana jest wypłata zysku, tj. w przedstawionym przypadku skarżącej spółki, stawka ryczałtu obowiązująca w pierwszym roku podatkowym.
Podsumowując organ interpretacyjny stwierdził, że wysokość ryczałtu od wypłacanego zysku za pierwszy rok opodatkowania ryczałtem (pierwszy rok podatkowy) winna zostać ustalona na podstawie stawki ryczałtu obowiązującej w roku podatkowym, w którym podjęta zostanie uchwała o podziale wyniku finansowego wypracowanego w pierwszym roku podatkowym. Natomiast termin faktycznej wypłaty tego zysku lub rok, za który jest wypłacany pozostają bez wpływu na stosowaną stawkę ryczałtu. W związku z czym stanowisko spółki w zakresie pytania nr 4, zgodnie z którym, spółka wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym należy uznać za nieprawidłowe.
W skardze do sądu spółka wskazała, że zaskarża interpretację w całości w związku z uznaniem za nieprawidłowe jej stanowiska, zgodnie z którym wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy, będąc opodatkowaną ryczałtem od dochodów spółek zgodnie z rozdziałem 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym oraz, że opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych wypłaty dywidendy będzie zależne od momentu faktycznej wypłaty dywidendy, a nie od momentu podjęcia uchwały w tym zakresie. W dalszej części skargi spółka wyraźnie wskazała, że przedmiotem skargi jest wyłącznie stanowisko organu przedstawione w zakresie pytania nr 4, czyli w tej części, w której jej stanowisko zostało uznane za nieprawidłowe.
Zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28o ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 28t ust. 1 pkt 1 i 2, art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 28n ust. 1 pkt 1 oraz art. 4a pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez uznanie, że:
a. właściwą stawkę podatku dla opodatkowania wypłaty dywidendy w danym roku podatkowym implikuje rok podjęcia przez wspólników uchwały o podziale zysku, a nie rok za który została wypłacona dywidenda;
b. momentem opodatkowania wypłaty zysków do wspólników jest moment podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy, a nie moment jej faktycznej wypłaty.
Przedstawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła:
1) na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. a oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. ustawy o uchylenie interpretacji oraz zobowiązanie organu do wydania interpretacji indywidualnej w brzmieniu żądanym przez skarżącego;
2) na podstawie art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę spółka wskazała, że zgodnie z treścią przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, których naruszenie zarzuciła, ustalenie właściwej stawki podatku od wypłaconej dywidendy w danym roku podatkowym uzależnione jest od tego, czy w poprzednim roku podatkowym do roku podatkowego, za który jest wypłacany zysk, przychody podatnika ryczałtu ze sprzedaży, wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, przekroczą równowartość 2 000 000 euro. W przypadku wypłaty przez podatnika zysku powstałego w poprzedzającym roku podatkowym (tak jak nastąpi w przedstawionym zdarzeniu przyszłym), zastosowanie znajdzie stawka ryczałtu właściwa w roku, za który dokonywana jest wypłata zysku. Innymi słowy, dokonanie w trzecim roku podatkowym wypłaty z zysku osiągniętego w drugim roku podatkowym zostanie opodatkowane według właściwej stawki ryczałtu stosowanej w trzecim roku podatkowym. W przypadku dokonania wypłaty zysku, powstałego w okresie opodatkowania ryczałtem, nie będzie miało znaczenia, jakie obroty osiąga spółka w roku wypłaty zysku oraz jakie stawki ryczałtu w tym okresie stosuje. Istotne w takim przypadku jest to, za jaki okres jest dokonywana wypłata zysku.
Konkretyzując wniosek o zobowiązanie organu interpretacyjnego do wydania interpretacji z uwzględnieniem jej stanowiska skarżąca podała, że w interpretacji organ powinien wskazać, że:
1) w przypadku dywidend wypłaconych do wspólników zastosowanie znajduje zasada kasowa opodatkowania dochodu;
2) zapłata ryczałtu następuje w roku podatkowym, w którym została wypłacona dywidenda do wspólników;
3) opodatkowanie skarżącej podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz opodatkowanie wspólników podatkiem dochodowym od osób fizycznych mają ten sam moment powstania obowiązku podatkowego;
4) wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy, skarżąca będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki wynikającej ze statusu małego podatnika w pierwszym roku podatkowym;
5) w sprawie zastosowanie znajdzie art. 2a Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak stanowisko skarżącej jest prawidłowe jedynie w części.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, uchyla tę interpretację, stosując odpowiednio at. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ostatni z powołanych przepisów stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powołanego przepisu, granice rozpoznania przez sąd sprawy dotyczącej skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wyznaczają zatem zarzuty skargi.
W sprawie niniejszej Sąd kontroluje, w zakresie wynikającym z treści art. 57a p.p.s.a., interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia 22 sierpnia 2023 r. wydaną na wniosek skarżącej z dnia 6 października 2022 r. Jak wynika z treści wniosku, skarżąca zwróciła się o dokonanie interpretacji przepisów art. art. 4a pkt 10, 28f ust. 1, 28m ust. 1 pkt 1, 28n ust. 1 pkt 1, 28o ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz wskazanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ze względu na ciążące na niej obowiązki płatnika, w opisanym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym). Przy tym zaskarżona interpretacja do wskazanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w skardze kwestionowane jest stanowisko organu tylko w odniesieniu do odpowiedzi na pytanie 4.
Przedmiotem sporu między skarżącą a Dyrektorem Krajowej Administracji Skarbowej zasadniczo jest kwestia wysokości stawki podatkowej, jaka powinna zostać zastosowania do opodatkowania dochodu z tytułu podzielonego zysku uzyskanego przez skarżącą w pierwszym roku objętym ryczałtem od dochodów spółek, w którym skarżąca posiadała status małego podatnika, wypłacanego wspólnikom na podstawie uchwały podjętej w trakcie trzeciego roku, w którym status małego podatnika skarżącej nie przysługiwał. Spór dotyczy również tego, czy, jak opisuje skarżąca, "momentem opodatkowania wypłaty zysków" do wspólników jest "moment" ich "faktycznej wypłaty". Zdaniem organu interpretacyjnego, wysokość ryczałtu od wypłacanego zysku za pierwszy rok opodatkowania ryczałtem winna zostać ustalona na podstawie stawki ryczałtu obowiązującej w roku podatkowym, w którym podjęta zostanie uchwała o podziale wyniku finansowego wypracowanego w pierwszym roku podatkowym. Natomiast termin faktycznej wypłaty tego zysku lub rok, za który jest wypłacany pozostają bez wpływu na stosowaną stawkę ryczałtu.
Skarżąca, prezentuje stanowisko odmienne. Uważa bowiem, że wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy, będąc opodatkowaną ryczałtem od dochodów spółek zgodnie z rozdziałem 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, spółka będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika posiadanego przez nią w pierwszym roku podatkowym, oraz że opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych wypłaty dywidendy będzie zależne od momentu faktycznej wypłaty dywidendy, a nie od momentu podjęcia uchwały w tym zakresie.
Jak skarżąca podała w treści skargi, skarży ona interpretację w całości w związku z uznaniem za nieprawidłowe jej stanowiska, zgodnie z którym wypłacając wspólnikom w trzecim roku podatkowym zysk za pierwszy rok podatkowy, będąc opodatkowaną ryczałtem od dochodów spółek zgodnie z rozdziałem 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, będzie uprawniona do zastosowania 10% stawki ryczałtu, tj. stawki ryczałtu wynikającej ze statusu małego podatnika posiadanego przez skarżącą w pierwszym roku podatkowym oraz że momentem opodatkowania wypłaty zysków do wspólników jest moment podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy, a nie moment faktycznej wypłaty.
Mając na uwadze zakres rozpoznania przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego zauważyć w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający dochodowi z tytułu podzielonego zysku, tj. dochód odpowiadający wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom. Opodatkowaniu ryczałtem oprócz dochodu z podzielonego zysku podlega również m.in. dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, czyli na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem, dochód z tytułu ukrytych zysków, a także dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Jak z kolei stanowi art. 28n ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podstawę opodatkowania ryczałtem stanowi suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Odnotować też można, że w przypadku opodatkowania dochodów z tytułu ukrytych zysków i z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, podstawą opodatkowania ryczałtem jest suma tych dochodów ustalona w miesiącu, w którym wykonano świadczenie lub dokonano wypłaty lub wydatku. Termin płatności ryczałtu w art. 28t ust. 1 pkt 1 ustanowiony został, w przypadku ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. W przypadku zaś ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto, co wynika z pkt. 2., do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano w całości lub w części wypłaty tego dochodu lub rozdysponowano nim w jakiejkolwiek innej formie. Natomiast w przypadku np. ryczałtu od dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty, wydatku lub wykonania świadczenia, zaś od dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych, do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym przychody lub koszty powinny zostać zarachowane.
Stawki ryczałtu od dochodów spółek, jak postanowił ustawodawca w art. 28o ust. 1 ustawy podatkowej, uzależnione są zasadniczo od tego, czy podatnik posiada status małego podatnika. W przypadku bowiem małego podatnika, a także podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności, zastosowanie znajduje stawka w wysokości 10%. Z kolei w przypadku innego podatnika, stosuje się stawkę w wysokości 20% podstawy opodatkowania. Zgodnie z treścią art. 4a pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, małym podatnikiem jest podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2.000.000 euro.
Zdaniem organu interpretacyjnego, ponieważ zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, opodatkowaniu ryczałtem podlega zysk w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom, zaś zgodnie z art. 28n ust. 1 pkt 1, podstawą opodatkowania w tym przypadku jest suma dochodu z tytułu podzielonego zysku, ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto, a termin płatności ryczałtu zgodnie z art. 28t ust. 1 pkt 1 określony został do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale, zastosować należy stawkę ryczałtu właściwą ze względu na status podatnika w roku, w którym podjęto uchwałę o podziale wyniku finansowego netto, a nie w roku, za który zysk netto podlega podziałowi. Organ interpretacyjny odwołał się także do przepisów ustawy o rachunkowości oraz Kodeksu spółek handlowych wskazując, że uchwała o podziale zysku może zostać podjęta dopiero po sporządzeniu sprawozdania finansowego spółki za dany rok obrotowy i po podjęciu uchwały o jego zatwierdzeniu. W okolicznościach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oznaczałoby to zastosowanie w ryczałcie stawki w wysokości 20% do opodatkowania dochodu z tytułu podzielonego zysku, odpowiadającego podlegającej rozdysponowaniu we wskazany sposób kwocie zysku netto za pierwszy rok objęty opodatkowaniem w formie ryczałtu, w którym wnioskodawca posiadał status małego podatnika, ponieważ uchwała o podziale tego zysku, podjęta została w trzecim roku stosowania tej formy opodatkowania, w którym tego statusu wnioskodawca już nie posiadał.
Takie stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w zaskarżonej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia w treści powołanych przepisów. Jest ono wynikiem błędnej wykładni art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a, 28n ust. 1 pkt 1 oraz art. 28t ust. 1 pkt 1, a także błędnego stanowiska co do zastosowania art. 28o ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odniesienie się do stanowiska organu interpretacyjnego wymaga uwzględnienia szerszego kontekstu regulacji ryczałtu od dochodów spółek, a także niektórych ogólnych zasad opodatkowania dochodów podatkiem dochodowym od osób prawnych. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że art. 28m ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych normuje przedmiot opodatkowania ryczałtem. Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu ryczałtem u podatnika objętego tą formą opodatkowania podlega dochód z tytułu podzielonego zysku, dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, dochód z tytułu ukrytych zysków oraz dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Przedmiotem opodatkowania ryczałtem jest zatem stan faktyczny lub prawny polegający na rozdysponowaniu zysku netto w jakikolwiek sposób (por. art. 28c pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Z kolei art. 28n ust. 1 reguluje zagadnienie podstawy opodatkowania ryczałtem. Zgodnie z jego treścią podstawę opodatkowania w przypadku opodatkowania podzielonego zysku oraz zysku przeznaczonego na pokrycie strat, jest suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Termin płatności ryczałtu we wskazanych przypadkach określony zaś został, jak stanowi art. 28t ust. 1, do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.
Żaden z tych przepisów nie normuje kwestii stawki ryczałtu. Została ona unormowana w art. 28o ust. 1, a jej wysokość nawiązuje do statusu podatnika objętego ryczałtem. W przypadku małego podatnika i podatnika rozpoczynającego działalność, stawka ryczałtu wynosi 10%, zaś w pozostałych przypadkach 20%. Nie ma wątpliwości, że stawkę ryczałtu należy odnosić do podstawy opodatkowania, tj. np. dochodu z tytułu podzielonego zysku lub zysku przeznaczanego na pokrycie strat. Uwzględnić trzeba, że kwota zysku, jaka podlega podziałowi między wspólników oraz przeznaczona na pokrycie strat w spółce prawa handlowego określana jest uchwałą wspólników o podziale zysku lub pokryciu wyniku finansowego netto. Zatem dopiero po podjęciu stosownej uchwały kwota zysku rozdysponowanego w ten sposób zostaje ostatecznie zidentyfikowana. Z tego względu dopiero po podjęciu wskazanej uchwały zidentyfikować można przedmiot opodatkowania ryczałtem, a idąc dalej, także podstawę opodatkowania. W konsekwencji dopiero wówczas możliwe jest powstanie zobowiązania podatkowego w ryczałcie oraz żądanie zapłaty podatku.
Wziąć należy także pod uwagę, że podatnik podatku dochodowego od osób prawnych objęty ryczałtem od dochodów spółek, zgodnie z treścią art. 28d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku oraz w kapitale własnym kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem, oraz kwoty niepokrytych strat poniesionych w latach opodatkowania ryczałtem. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.), zasadniczo księgi rachunkowe otwiera się na początek każdego następnego roku obrotowego, a zamyka na dzień kończący rok obrotowy. Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy, rokiem obrotowym jest zaś rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. W odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych objętych ryczałtem znajduje to odzwierciedlenie w treści art. 28e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym rokiem podatkowym podatnika opodatkowanego ryczałtem jest rok obrotowy w rozumieniu przepisów o rachunkowości. Okres sprawozdawczy w rozumieniu przepisów o rachunkowości, za który sporządza się sprawozdania finansowe, jest zatem jednocześnie rokiem podatkowym podatnika objętego ryczałtem. W art. 28r ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na podatnika objętego ryczałtem nałożony został natomiast obowiązek składania do urzędu skarbowego deklaracji, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu osiągniętego za poprzedni rok podatkowy, do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego. Oznacza to, że choć przedmiotem opodatkowania ryczałtem nie jest dochód osiągnięty, a dopiero dochód z rozdysponowanego zysku, to jednak wysokość dochodu osiągniętego w każdym roku podatkowym jest przez podatnika ustalana oraz deklarowana, co oczywiście także jest możliwe dopiero po zakończeniu danego roku podatkowego, tj. wówczas kiedy sporządzone zostanie sprawozdanie finansowe. Zgodnie z przepisem art. 45 ust. 1 ustawy o rachunkowości, sprawozdanie finansowe sporządza się m.in. na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, tj. dzień kończący rok obrotowy, a zarazem rok podatkowy podatnika objętego ryczałtem. Roczne sprawozdanie finansowe, jak wynika z treści art. 53 ust. 1 powołanej ustawy, podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Dniem bilansowym jest zaś, jak stanowi art. 3 pkt 10 ustawy o rachunkowości, dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe.
Odnosząc wskazane regulacje dotyczące ryczałtu od dochodów spółek do zasad ogólnych opodatkowania dochodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedmiotem opodatkowania tym podatkiem zasadniczo jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W piśmiennictwie wskazuje się, że trafniejsze jest stwierdzenie, że przedmiotem opodatkowania w tym podatku są wszystkie stany prawne i stany faktyczne, które prowadzą do uzyskania przychodów objętych obowiązkiem podatkowym (por. K. Cień, Podatek dochodowy od osób prawnych [w:] Prawo finansowe, red. A. Hanusz, Warszawa 2022, s. 311). W przypadku podatku dochodowego od osób prawnych przedmiot podatku jest zatem rozciągnięty w czasie. Na gruncie tego podatku stany faktyczne mają bowiem na ogół charakter otwarty. Konstrukcja otwartego stanu faktycznego zakłada opodatkowanie szeregu zdarzeń występujących w określonym czasie. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dochodem ze źródła przychodów zasadniczo jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Konkretyzacja przedmiotu opodatkowania następuje więc przez wskazanie ram czasowych, tj. roku podatkowego, w których zaistniałe stany prawne i stany faktyczne prowadzące do uzyskania przychodów, składają się na przedmiot opodatkowania. Z kolei, co należy podkreślić, wysokość zobowiązania podatkowego zostaje ostatecznie ukształtowana dopiero z końcem tego okresu, tj. z końcem roku podatkowego. Dopiero bowiem wówczas zostają zidentyfikowane wszystkie istotne elementy takiego zobowiązania. Dopiero też po powstaniu zobowiązania, tj. po zakończeniu danego roku podatkowego, przypadać może termin płatności podatku. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych, jako podatku obejmującego otwarte stany faktyczne, odnosi się zatem do roku podatkowego, za który powstało. Przy czym identyfikacja wszystkich jego istotnych elementów następuje dopiero po zakończeniu tego roku. Na treść tego zobowiązania wpływ mają zatem stany prawne i stany faktyczne, które zaistniały w zakończonym roku podatkowym, a także regulacje prawne, w tym dotyczące stawek podatkowych, mające zastosowanie do tego właśnie zakończonego roku podatkowego, choć pełna jego identyfikacja następuje, jak wyżej powiedziano, już po zakończeniu roku podatkowego.
W przypadku ryczałtu od dochodów spółek, inaczej niż na zasadach ogólnych, ukształtowany został przedmiot opodatkowania. Jest nim bowiem, ogólnie rzecz ujmując, nie dochód uzyskany, ale dochód powstający w wyniku rozdysponowania zysku netto. Obowiązek podatkowy w ryczałcie, rozumiany jako wynikająca z ustawy podatkowej nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tej ustawie (por. art. 4 ustawy – Ordynacja podatkowa), może zatem powstać o tyle, o ile zysk netto zostanie rozdysponowany. Oznacza to, że w przypadku rozdysponowania zysku netto między wspólników, czyli zaistnienia przedmiotu opodatkowania ryczałtem dochodu z tytułu podzielonego zysku oraz w przypadku przeznaczenia go na pokrycie strat, czyli dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ze względu na przepis art. 28m ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powstanie obowiązek podatkowy, i może on przekształcić się w zobowiązanie podatkowe, w związku z podjęciem uchwały o podziale zysku lub pokryciu wyniku finansowego netto. Podatnik, obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w rocznych przedziałach czasowych, stanowiących odpowiednio, rok obrotowy i rok podatkowy, ustala zatem wynik finansowy, i w konsekwencji dochód, za każdy rok obrotowy (podatkowy). Ponieważ jednak przedmiotem opodatkowania w ryczałcie jest nie dochód uzyskany, a rozdysponowany zysk, zaś do rozdysponowania tego zysku między wspólników albo na pokrycie strat, konieczna jest podstawa prawna w postaci uchwały o podziale zysku lub pokryciu strat, ustawodawca kształtując podstawę opodatkowania ryczałtem we wskazanych przypadkach, ujął ją jako sumę dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, ustaloną w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Wcześniej bowiem, tj. przed podjęciem odpowiedniej uchwały, ostateczne ustalenie kwot zysku podlegającego rozdysponowaniu jest niemożliwe.
W odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. formy spółki kapitałowej w jakiej funkcjonuje wnioskodawca, zgodnie z treścią art. 231 § 2 pkt 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych to wspólnicy na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników, jakie powinno odbyć się w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego, podejmują uchwałę w sprawie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy, a także w zasadzie uchwałę o podziale zysku albo pokryciu straty. Wskazany w powołanym przepisie termin podjęcia uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego jest zgodny z terminem wynikającym z powołanego wyżej przepisu art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Jak stanowi art. 191 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.), do tak określonego udziału w zysku uzyskuje prawo wspólnik, z zastrzeżeniem art. 195 § 1. Ten ostatni przepis przewiduje, pod warunkiem posiadania przez spółkę źródeł finansowania w postaci zysku za poprzedni rok, możliwość wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy.
Konsekwentnie, mając na względzie powołane wyżej regulacje związane ze sporządzaniem i zatwierdzaniem sprawozdań finansowych oraz decydowaniem o podziale zysku lub pokryciu strat, ustawodawca podatkowy wyznaczył termin płatności ryczałtu z tytułu tak rozdysponowanego zysku do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale zysku lub pokryciu wyniku finansowego netto tj. do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym, ze względu na podjętą uchwałę, zidentyfikowane zostały autorytatywnie wszystkie istotne elementy zobowiązania w ryczałcie. Zauważyć można, że również w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych termin płatności podatku przypada po zakończeniu roku podatkowego, a zatem w kolejnym roku podatkowym.
Zarówno więc zgodnie z zasadami ogólnymi opodatkowania dochodów osób prawnych podatkiem dochodowym, jak w przypadku ryczałtu od dochodów spółek, wszystkie elementy zobowiązania podatkowego zostają ukształtowane z końcem roku podatkowego, którego ono dotyczy, a mogą zostać zidentyfikowane dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Na treść tego zobowiązania wpływ mają zatem stany prawne i stany faktyczne, które zaistniały w zakończonym roku podatkowym, a także regulacje prawne, w tym dotyczące stawek podatkowych, mające zastosowanie do tego właśnie, zakończonego już roku podatkowego. Żaden bowiem przepis ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewiduje zastosowania do opodatkowania dochodów w formie ryczałtu stawki podatkowej właściwej dla innego okresu, niż okres w którym powstał zysk podlegający podziałowi lub przeznaczony na pokrycie strat. Z wykładni językowej art. 28n ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowiącego, że podstawą opodatkowania ryczałtem jest suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat ustalona w roku podatkowym, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto, wynika jedynie to, że podstawę opodatkowania ryczałtem we wskazanych przypadkach ustala się w roku podatkowym, w którym podjęta została odpowiednia uchwała. Przyjęcie takiego rozwiązania jest oczywiste ze względu na przytoczone wyżej regulacje dotyczące sporządzania i zatwierdzania sprawozdania finansowego u podatnika oraz trybu podejmowania decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia strat.
Z analizy językowej przepisu art. 28n ust. 1 pkt 1 nie wynika natomiast, by do tak ustalonej podstawy opodatkowania, w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji, za pierwszy rok objęty ryczałtem, w którym wnioskodawca posiadał status małego podatnika, stosować stawkę podatkową właściwą dla trzeciego roku objętego u wnioskodawcy ryczałtem, w którym on już takiego statusu nie posiadał. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do stawki podatkowej w ryczałcie. Zarówno zatem wykładnia językowa, jak systemowa wewnętrzna i systemowa zewnętrzna, nie potwierdzają stanowiska organu interpretacyjnego, by do opodatkowania ryczałtem dochodu z tytułu podzielonego zysku oraz dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, należało stosować stawkę właściwą z punktu widzenia statusu podatnika dla roku, w którym podjęta została uchwała podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Mając na uwadze obowiązek organu interpretacyjnego negującego stanowisko wnioskodawcy, wynikający z treści art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej, zauważyć trzeba, że organ nie wskazał również, by jego stanowisko co do stawki podatkowej ryczałtu mającej zastosowanie w zdarzeniu opisanym we wniosku, znajdowało uzasadnienie w wynikach wykładni celowościowej. Sąd także takiego uzasadnienia nie dostrzega.
Należy również zwrócić uwagę, że gdyby podzielić stanowisko organu co do tego, że dla określenia wysokości stawki ryczałtu miarodajny jest rok, w którym podjęta została uchwała o podziale zysku, wówczas uwzględniając procedurę podejmowania takiej uchwały stawka w wysokości 10% nie mogłaby znaleźć zastosowania do opodatkowania dochodów z tytułu podzielonego zysku oraz dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat do podatnika rozpoczynającego działalność. Tymczasem zgodnie z treścią art. 28o ust. 1 pkt 1 stawka w wysokości 10% znajduje zastosowanie w przypadku małego podatnika oraz podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności.
Odnosząc się z kolei do kwestii, czy jak twierdzi skarżąca, "momentem opodatkowania wypłaty zysków" do wspólników jest "moment ... faktycznej wypłaty" należy zauważyć, że zaistnienie przedmiotu opodatkowania w postaci dochodu z tytułu podzielonego zysku oraz z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat ustawodawca, w przepisie art. 28m ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powiązał z takim właśnie określeniem przeznaczenia zysku w treści uchwały o podziale zysku lub pokryciu wyniku finansowego netto. Z chwilą podjęcia tej uchwały daje się stwierdzić powstanie obowiązku podatkowego w ryczałcie oraz identyfikuje się wysokość zysku podlegająca podziałowi, tj. podstawa opodatkowania. Do tego nawiązuje termin płatności ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat. Jak wynika z treści powołanego wyżej art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ryczałt we wskazanych przypadkach powinien zostać zapłacony do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Inne terminy płatności, nawiązujące do faktycznej wypłaty środków, ustawodawca przewiduje natomiast dla zapłaty ryczałtu z innych tytułów.
Termin faktycznej wypłaty zysku nie ma więc znaczenia dla wysokości stawki ryczałtu z tytułu podzielonego zysku oraz dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, jak trafnie przyjął organ interpretacyjny. Zastrzec jednak trzeba, że zgodnie z treścią art. 28m ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dochód z tytułu podzielonego zysku powstaje również w przypadku wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (podzielonego zysku).
Trzeba również wziąć pod uwagę, że z treści powołanego wyżej art. 191 § 1 Kodeksu spółek handlowych, stanowiącego, że wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, wynika, że od momentu ustalenia we wskazany sposób prawa do dywidendy powstaje roszczenie wspólnika o charakterze pieniężnym, którego adresatem jest spółka. Z tym rozwiązaniem przyjętym w przepisach Kodeksu spółek handlowych spójna jest więc regulacja zawarta w art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którą termin płatności ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat upływa z końcem trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Jeśli więc powstanie obowiązku podatkowego w ryczałcie od dochodu ze wskazanych tytułów wiąże się z podjęciem uchwały w sprawie podziału lub pokrycia wyniku finansowego netto, a termin płatności upływa z końcem trzeciego miesiąca roku następującego po roku, w którym podjęta została wskazana uchwała, to nie ma podstaw do twierdzenia, by jak tego chce skarżąca, zapłata ryczałtu uzależniona była od faktycznej wypłaty dywidendy, czyli że stosuje się w tym zakresie, jak ona określa, "kasową zasadę opodatkowania dochodów", a termin płatności ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku musiał by przypadać w roku, w którym dywidenda została wypłacona wspólnikom.
Z treści art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych expressis verbis wynika, że podatnik jest obowiązany do zapłaty ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat - do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto. Pkt 2 tego ustępu ustalający termin płatności ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano w całości lub w części wypłaty dotyczy innych przypadków rozdysponowania zysku. Wprawdzie pojęcie rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto zdefiniowane w art. 28c pkt 5 jest dość szerokie. Obejmuje bowiem tą część dochodu z tytułu zysku netto, która została przeznaczona do dystrybucji w jakiejkolwiek formie, w tym do wypłaty wspólnikom, na pokrycie strat powstałych w okresie innym niż okres opodatkowania ryczałtem, na wypłatę wynagrodzeń związanych z udziałami oraz na podwyższenie kapitału zakładowego. Jednakże w powołanym przepisie art. 28t ust. 1 ustawodawca określając terminy płatności ryczałtu wyraźnie wyodrębnił ryczałt od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat od pozostałych przypadków ryczałtu z tytułu rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto, określając w pkt 1 termin płatności ryczałtu od wyodrębnionego w nim dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat, nie wiążąc go z momentem wypłaty dochodu lub rozdysponowania w jakikolwiek innej formie.
Ze względu na zakres zaskarżonej interpretacji oraz wynikający ze skargi zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny zgodnie z treścią art. 57a p.p.s.a., nie jest możliwe odniesienie się do kwestii dotyczącej tego, czy obowiązek podatkowy u skarżącej z tytułu opodatkowania dochodu z tytułu podzielonego zysku i obowiązek podatkowy u wspólników skarżącej, jako podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu opodatkowania otrzymywanej dywidendy, powstają w tym samym momencie. Kwestia opodatkowania wspólników, która ma znaczenie dla skarżącej jako płatnika, została bowiem objęta odrębną interpretacją. W konsekwencji w skardze brak jest zarzutów w tym zakresie. Zgodnie zaś z powołanym przepisem, sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zarzut naruszenia przez organ art. 4a pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych definiującego pojęcie małego podatnika, zdaniem Sądu jest nieuzasadniony. Organ interpretacyjny nie kwestionował bowiem by małym podatnikiem był podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2.000.000 euro, ani wynikającego z tego przepisu sposobu przeliczania wskazanej kwoty na kwotę wyrażoną w złotych.
Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. z odpowiednim zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit a powołanej ustawy. Prowadząc ponownie postępowanie organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku. Rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis, wynagrodzenie dla pełnomocnika będącego doradcą podatkowym oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, znajduje uzasadnienie w treści art. 200 p.p.s.a oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI