I SA/Lu 625/06

I SA/Lu 625/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący/
Irena Szarewicz-Iwaniuk
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Lu 625/06
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2006 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów L. G. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, numer [...], z dnia 21 marca 2006 r.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest należność pieniężna z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconej w ustawowym terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec 1999r. w kwocie 398 274, 60 zł. W dniu 19 kwietnia 2006 r. pełnomocnikowi L. G. został doręczony tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego / zajęcie świadczenia wypłacanego przez ZUS /.
Zarzuty zgłoszone organowi egzekucyjnemu L. G. opierała na stwierdzeniu, że:
- egzekwowany obowiązek wygasł, wobec upływu terminu przedawnienia;
- egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne tej samej należności zostało już raz prawomocnie zakończone postanowieniem o umorzeniu.
Organ nie podzielił stanowiska L. G. Wskazał, że odsetki za zwłokę są świadczeniem ubocznym w stosunku do świadczenia głównego i dzielą prawny los świadczenia głównego. Egzekwowane w tej sprawie odsetki za zwłokę dotyczą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., które nie uległo przedawnieniu. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że zobowiązanie L. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. zostało określone decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Skarga L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie I SA/Lu 109/06 nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. W międzyczasie na podstawie tytułu wykonawczego [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne zaległości L. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. W miesiącu czerwcu 2005 r. stronie zobowiązanej został doręczony tytuł wykonawczy oraz zawiadomienia o dokonanych zajęciach.
W tych okolicznościach nie upłynął termin przedawnienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., o którym stanowi art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Termin przedawnienia został przerwany wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, w myśl art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Z kolei wniesienie skargi na drogę sądową skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym istnieje wymagalne zobowiązanie z tytułu odsetek od niezapłaconej w ustawowym terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec 1999 r. Zarzut jego przedawnienia jest nieuzasadniony. Organ zwrócił uwagę, że po zakończeniu roku podatkowego zobowiązanie z tytułu zaliczki staje się częścią zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy. To pozwala na naliczenie odsetek za zwłokę w płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, także w sytuacji gdy upłynie rok podatkowy i zaliczki tracą odrębny byt prawny.
W tej sprawie przedmiotem egzekucji administracyjnej jest należność pieniężna z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconej w ustawowym terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec 1999 r. Została ona określona decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej. Skarga L. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie została oddalona wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie I SA/Lu 110/06.
Należność pieniężna określona wskazaną decyzją / z tytułu odsetek / była uprzednio dwukrotnie przedmiotem postępowań egzekucyjnych prowadzonych w trybie administracyjnej egzekucji. Pierwsze z nich zostało umorzone postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005 r. na żądanie wierzyciela / art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm./. Kolejne postępowanie egzekucyjne w administracji tej samej należności pieniężnej zostało umorzone postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z powodu błędnego wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej dochodzonej należności.
W tych okolicznościach / niespornych / organ nie podzielił stanowiska L. G. o niedopuszczalności ponownego postępowania egzekucyjnego w administracji. Wcześniejsze postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczyło postępowania prowadzonego na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego. W sytuacji, gdy został wystawiony nowy tytuł wykonawczy, który obejmuje wymagalny obowiązek świadczenia pieniężnego, nie ma prawnych przeszkód do ponownego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego organ stanął na stanowisku, że uznanie zarzutów za nieuzasadnione jest zgodne z prawem.
Rozpatrując zarzut L. G. organy pominęły uzyskanie odrębnego stanowiska wierzyciela / art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /. Uznały, że w sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, wyrażanie stanowiska przez wierzyciela byłoby niecelowe. Tej treści stanowisko wywiodły z art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej L. G. złożyła skargę. Żądała uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Alternatywnie zgłosiła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 61 w związku z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. /. Zdaniem skarżącej organ błędnie uznaje, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne, gdy postępowanie egzekucyjne tej samej należności, prowadzone wcześniej, zostało umorzone na wniosek wierzyciela. Z treści art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżąca wyprowadzała stanowisko, że uprzednie umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji, na podstawie jednej z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1, ma charakter bezwarunkowy i trwały w skutkach. Takie umorzenie wyklucza możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Wywiera skutki jak powaga rzeczy osądzonej w postępowaniu rozpoznawczym. Jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanki dla wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a., dopuszczalnym byłoby ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Nie podzielił stanowiska prawnego skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Ustalenia organu, dotyczące przebiegu postępowania egzekucyjnego w administracji objętego zarzutami oraz w tych prowadzonych uprzednio i mającego za przedmiot zaległość skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999, były poza sporem. W tej sprawie spór między stronami jest sporem o prawo.
Prawidłowe jest stanowisko organu, że umorzenie uprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji nie stanowi prawnej przeszkody do ponownego wszczęcia i prowadzenia egzekucji w administracji przeciwko L. G., dotyczącej tej samej należności pieniężnej. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji, wierzyciel może ponownie wystąpić z żądaniem wszczęcia egzekucji w administracji na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Ustawodawca nie wyłączył takiej możliwości na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm./. Także, gdy przejść / przez art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ na grunt unormowań ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. / nie ma podstaw prawnych, by postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji przypisać skutki odpowiadające powadze rzeczy osądzonej. Umorzenie postępowania administracyjnego / art. 105 k.p.a. / jest rozstrzygnięciem jedynie formalnym i nie zamyka drogi do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie.
Odmienne stanowisko skarżącej jest pozbawione podstawy prawnej. Opiera się na błędnej interpretacji art. 59 § 1 i § 2 w związku z art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przypisywanie umorzeniu postępowania egzekucyjnego charakteru bezwarunkowego czy bezwzględnej trwałości o skutkach tożsamych z tymi, jakie wywołuje powaga rzeczy osądzonej w postępowaniu rozpoznawczym, jest nieprawidłowe. Unormowanie art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji / wcześniej umorzonego na podstawie art. 59 § 2 tej ustawy /, gdy ujawni się nowy majątek lub źródła dochodu zobowiązanego, pozwalające na skuteczne wyegzekwowanie choćby części należności dłużnej. Z tych unormowań nie można / na użytek tej sprawy / zasadnie wyprowadzać wniosku, że jest to jedyny ustawowo przewidziany przypadek, kiedy postępowanie egzekucyjne może by wszczęte ponownie. Unormowanie art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedynie określa dodatkowy wymóg dla ponownego wszczęcia egzekucji w administracji / co do zasady dopuszczalnego /, w sytuacji wcześniejszego umorzenia egzekucji w administracji właśnie z uwagi na brak majątku, źródeł dochodów zobowiązanego / art. 59 § 2 /.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że uprzednie / ostateczne / umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji czy to na podstawie art. 59 § 1 pkt 9, czy to na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie pozbawia wierzyciela prawa do ponownego żądania wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji tej samej należności. Jeśli takie ponowne żądanie wierzyciel zgłosi, to dopuszczalne jest ponowne wszczęcie i prowadzenie egzekucji w administracji. W takiej sytuacji nie zachodzi niedopuszczalność egzekucji w rozumieniu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Poza granicami zarzutów skargi / art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że egzekwowana / w kontrolowanym postępowaniu / należność pieniężna z tytułu odsetek za zwłokę w zapłacie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc lipiec 1999 r. nie jest przedawniona. Zaległość podatkowa skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 r., określona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], została objęta postępowaniem egzekucyjnym w administracji i przed upływem terminu przedawnienia / na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2005 r. / sama skarżąca oraz jej pełnomocnik byli zawiadomieni o podjętych środkach egzekucyjnych / dowody doręczenia w dołączonych aktach /. Skutkiem było przerwanie biegu terminu przedawnienia zaległości podatkowej / art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej /.
Dodatkowo należność odsetkowa skarżącej, wynikająca z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] została objęta odrębną egzekucją w administracji. W pierwszym z postępowań egzekucyjnych skarżąca była skutecznie zawiadomiona o środkach egzekucyjnych podejmowanych w jego toku / przed 31 grudnia 2005 r. /, ze skutkiem przewidzianym w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej / przerwy biegu terminu przedawnienia /.
Z tych względów wobec niezasadności skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.