I SA/Lu 619/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie egzekucyjne z powodu braku właściwości organu pierwszej instancji.
Spółdzielnia wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na wady tytułów wykonawczych i brak właściwego określenia obowiązku. Organ pierwszej instancji uznał wniosek za bezzasadny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając organ pierwszej instancji za niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia SKO.
Spółdzielnia wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając wadliwość tytułów wykonawczych i brak właściwego określenia obowiązku podatkowego. Organ pierwszej instancji (Burmistrz) uznał wniosek za bezzasadny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), rozpatrując zażalenie Spółdzielni, uchyliło postanowienie Burmistrza i umorzyło postępowanie, stwierdzając, że Burmistrz był organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. SKO uznało, że właściwym organem był Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając organom brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy. WSA oddalił skargę, uznając, że SKO prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie z powodu braku właściwości tego organu. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie nie wymaga stanowiska wierzyciela. WSA potwierdził, że uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania było zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożonego w trybie art. 59 ustawy jest organ egzekucyjny, a nie organ pierwszej instancji (wierzyciel).
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 59 § 3 jednoznacznie wskazuje, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nie wymaga stanowiska wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego, w tym uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stosowania przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji kontroli swojej właściwości z urzędu.
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 3a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy pouczenia w tytułach wykonawczych.
o.p. art. 21 § 3
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wydawania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji był niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ właściwy jest organ egzekucyjny. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy z powodu braku właściwości organu pierwszej instancji było zgodne z przepisami KPA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Spółdzielni dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych i braku pouczenia w deklaracjach podatkowych nie zostały merytorycznie rozpatrzone przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy merytorycznie, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożonego w trybie art. 59 ustawy jest organ egzekucyjny rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania nie wymaga – wbrew temu, co uważa strona skarżąca – uprzedniego wyrażenia stanowiska przez wierzyciela przepisy postępowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, albowiem mają one charakter bezwzględnie obowiązujący.
Skład orzekający
Ewa Gdulewicz
przewodniczący
Halina Chitrosz-Roicka
sprawozdawca
Anna Kwiatek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz kompetencji organu odwoławczego w przypadku stwierdzenia braku właściwości organu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. i zastosowania przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości organów w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto decyduje o umorzeniu egzekucji? Kluczowa rola organu egzekucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 619/05 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2006-04-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Kwiatek Ewa Gdulewicz /przewodniczący/ Halina Chitrosz-Roicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art.18, art.59 par.1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant St. insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego -oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2005r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 138§1 pkt.2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm. / oraz art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn.zm. / - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni "[...]" na postanowienie Burmistrza z dnia [...]lipca 2005r., nr [...] w przedmiocie uznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawach wszczętych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2002r., Nr [...] do [...] – uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2005r. Spółdzielnia "[...]"wystąpiła do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Urząd Skarbowy. Jako podstawę prawną wniosku powołano przepis art. 59 § 1 pkt 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismem z dnia 12 maja 2005r. wniosek ten przekazany został przez organ egzekucyjny do Urzędu Miejskiego jako organu właściwego w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r., Nr [...] Burmistrz uznał wniosek Spółdzielni o umorzenie postępowania egzekucyjnego za bezzasadny, stwierdzając, że wniosek jest formalnie wadliwy, gdyż na podstawie 23 tytułów wykonawczych prowadzone były odrębne postępowania egzekucyjne, a część z nich zostało zakończonych po wyegzekwowaniu należnych kwot wraz z odsetkami. W ocenie organu I instancji, żądanie umorzenia tych postępowań w tej sytuacji jest bezprzedmiotowe, podobnie jak żądanie zwrotu wyegzekwowanych kwot, odsetek oraz kosztów postępowania. Organ stwierdził również, że nie znajdują uzasadnienia twierdzenia Spółdzielni, że tytuły wykonawcze są wadliwe, powołał się też na postępowanie dotyczące złożonych zarzutów, które zakończyło się odrzuceniem ich przez organ egzekucyjny. Od powyższego postanowienia Spółdzielnia "[...]" złożyła zażalenie, w którym skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuca brak podstawy prawnej i faktycznej. W uzasadnieniu wskazała, że organ I instancji w podstawie prawnej powołał jedynie przepis art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bez wskazania podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia do czego był zobowiązany na mocy art. 124 Kpa. Spółdzielnia nie zgodziła się również ze stwierdzeniem, zawartym w tym postanowieniu, o formalnej wadliwości swojego wniosku oraz jego bezprzedmiotowości, co obszernie uzasadniła z przywołaniem orzecznictwa sądowego. Ponadto zarzucono, że podstawą wystawienia wszystkich tytułów wykonawczych były nieaktualne deklaracje podatkowe, a wobec tego, że nie zawierały one pouczenia o tym, że mogą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, organ był zobowiązany do wydania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, których nie wydał. Wszystkie tytuły wykonawcze wystawione zostały w oparciu o jedno upomnienie, które zawierało nieaktualne dane. Spółdzielnia podnosiła również, że tytuły wykonawcze są niezgodne z aktualnymi w dniu ich wystawienia deklaracjami podatkowymi, które były przez podatnika korygowane, a korekty te nie zostały przez organ w całości uwzględnione. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało bez spełnienia wszystkich wymaganych przez prawo warunków. W rozpoznaniu tych zarzutów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności, iż przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określa przepis art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 ( art. 59 § 3 ustawy). Powyższe regulacje prawne, zdaniem organu II instancji jednoznacznie wskazują, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożonego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjny, jest organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie właściwym organem egzekucyjnym (w związku ze zmianą siedziby podatnika) jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego , a zatem pierwotne skierowanie wniosku Spółdzielni do tego organu było prawidłowe. Przekazanie przez organ egzekucyjny ( tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego), wniosku Spółdzielni do Urzędu Miejskiego (pismem z dnia [...] maja 2005r. znak [...]) było najprawdopodobniej uznaniem, iż wniosek dotyczy zarzutów zgłoszonych w trybie art. 33 ustawy, rozpatrzenie których wymaga uprzedniego zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, iż w sytuacji, gdy Spółdzielnia we wniosku wyraźnie wskazała podstawę swego żądania znajdującą oparcie w przepisie art. 59 ustawy, gdzie właściwym do rozpatrzenia jest organ egzekucyjny - Burmistrz był zobowiązany do uznania się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazania wniosku Spółdzielni, na podstawie art. 65 kpa, organowi właściwemu tj. Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego. Wskazano nadto, że organ pierwszej instancji posiadał informację, że postępowanie w trybie art. 33 toczyło się i jest zakończone decyzją ostateczną, oraz dodano, iż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 nie wymaga zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, iż w związku z tym, że przepis art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, organy te muszą kontrolować swoją właściwość od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy - rozpatrzenie wniosku przez organ pierwszej instancji wobec braku właściwości zostało uznane za istotne naruszenie przepisów art. 19 kpa w związku z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa), co jednak nie może być dokonane w postępowaniu odwoławczym . Od tego postanowienia Spółdzielnia "[...]"wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji skarżąca zarzucała, że organ I instancji nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie wniosku o umorzenie postępowania, a organ odwoławczy również nie rozpatrzył sprawy merytorycznie, czym doprowadził do akceptacji bezprawnego prowadzenia egzekucji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż wprawdzie wniosek z dnia 25 kwietnia 2005r., na mocy którego Spółdzielnia "[...]"wystąpiła do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Urząd Skarbowy jako podstawę prawną zawierał przepis art. 59 § 1 pkt 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jednak z jego treści w sposób bezsporny wynikały zarzuty co do okoliczności faktycznych kwestionowanych przez stronę w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności zaś skarżąca wskazywała, iż: - przywołane w tytułach wykonawczych, w oparciu o które prowadzona była egzekucja deklaracje podatkowe za lata 1997-1999 nie zawierały pouczenia, że stanowią one podstawę do wystawienia takich tytułów / art. 3a§1 i §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /; - przywołane w tytułach wykonawczych upomnienie doręczone podatnikowi w dniu 27 września 2000r. zawierało nieaktualne dane zarówno ze względu na korekty deklaracji, jak też i błędne księgowanie wpłat i błędne naliczanie odsetek przez organ podatkowy. Spółdzielnia, jak uzasadniała zdaje sobie sprawę z tego, iż kwestii tych nie może badać organ egzekucyjny bez stosownego stanowiska wierzyciela. To właśnie on – w jej ocenie – powinien skrupulatnie zbadać całość materiału dowodowego, a przed wystawieniem tytułów wykonawczych – wydać decyzje określające zaległości podatkowe, na które wystawiono te tytuły. Wystawienie natomiast tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji, które nie posiadały klauzuli było jej zdaniem – niedopuszczalne. Reasumując strona skarżąca podkreśliła, iż z treści jej wniosku z dnia 25 kwietnia 2005r. jasno wynikał zakres jej żądań, a organ okoliczność tą powinien uwzględnić, nie poprzestając jedynie na odniesieniu się do wskazanej przez nią podstawy prawnej. Nie był bowiem związany ani podanym przez stronę tytułem, ani podstawą żądania. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącej – organ egzekucyjny zasadnie skierował powyższy wniosek do wierzyciela celem zajęcia przez niego merytorycznego stanowiska w sprawie, a uchylenie się od tego obowiązku doprowadziło do naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać w pierwszej kolejności należy, iż w myśl przepisu art. 59§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn.zm. / postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone również w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne / § 2 /, a także na podstawie art. 34 § 4, czyli w przypadku stwierdzenia, iż zarzuty wniesione w trybie art. 33 są uzasadnione. Poza sporem pozostaje, iż wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2002r. Gminna Spółdzielnia "[...]"/ aktualnie Spółdzielnia "[...]"/, na podstawie przepisu art. 33 pkt.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji złożyła "zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Gminy i Miasta w styczniu 2002r. oraz wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego" / k – 1 akt podatkowych /. W uzasadnieniu tych zarzutów Spółdzielnia wskazywała, iż Burmistrz Miasta uchyla się od podjęcia decyzji o ekwiwalentnym do przekazanej w zamian za zaległości podatkowe - nieruchomości / budynku administracyjno-biurowego / na rzecz Urzędu Miasta i Gminy umorzeniu podatku od nieruchomości oraz podnosiła, iż ona ze swojego obowiązku się wywiązała wykonując tym samym zobowiązanie podatkowe. Postanowieniem z dnia [...] września 2002r., Burmistrz uznał zgłoszone zarzuty za bezpodstawne / k – 3 akt podatkowych /. Od tego rozstrzygnięcia Spółdzielnia złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego / k – 9 akt podatkowych /, które postanowieniem z dnia 21 listopada 2002r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie / k – 26 akt podatkowych /. Spółdzielnia nie kwestionuje, iż postępowanie w sprawie jej zarzutów zgłoszonych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2002r. zostało zakończone negatywnym dla niej rozstrzygnięciem ostatecznym. Żądanie, którego dotyczy skarga strona opiera na przepisie art. 59 §1 pkt. 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Spółdzielnia twierdzi bowiem, iż przed wystawieniem tytułów wykonawczych organ podatkowy nie wydał decyzji, z której wynikałyby obowiązki podatkowe, i uznaje, że prowadzenie egzekucji w oparciu o wystawione deklaracje, nie zawierające stosownego pouczenia, że mogą one stanowić podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych jest niedopuszczalne. Zgodzić się należy w tym miejscu ze skarżącą, iż w postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje ogólna zasada wypracowana w procedurze administracyjnej, według której o znaczeniu pisma decyduje jego treść a nie forma. Niewątpliwie rzeczą organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy / por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2004r., III SA 726/03, LEX nr 133900 oraz z dnia 23 lipca 2004r., III SA 1950/03, LEX nr 158879 /. Kierując się powyższym stwierdzić należy, iż nie można postawić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzutu, aby tą regułę naruszył. Przesłanki, na które powoływała się bowiem Spółdzielnia we wniosku o umorzenie postępowania wyraźnie wskazywały, iż chodzi jej o umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w powołanym zresztą przez nią przepisie art. 59 §1 pkt. 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli twierdziła, iż egzekwowany obowiązek nie został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, której nie wydano, a taki nie wynikał z samych deklaracji, które nie zawierały pouczenia, iż mogą stanowić podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych / pkt.3 / oraz, że egzekucja administracyjna była niedopuszczalne albowiem zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu / pkt.7 /. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem podanym w zaskarżonym postanowieniu, iż zgodnie z art. 59 §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym -organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożonego w trybie art. 59 tej ustawy jest organ egzekucyjny, a więc w sprawie niniejszej, co jest bezsporne - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego . Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania nie wymaga – wbrew temu, co uważa strona skarżąca – uprzedniego wyrażenia stanowiska przez wierzyciela, albowiem nie wynika to z żadnego przepisu prawa. W orzecznictwie podkreśla się, na co trafnie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przepisy postępowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, albowiem mają one charakter bezwzględnie obowiązujący. Ten obowiązek spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia rozstrzygnięciem ostatecznym. Zgodnie z przepisem art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie tych przepisów w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy kpa mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz, Wyd. Prawnicze W-wa 2003, s. 73). Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują kwestii związanych z rodzajem rozstrzygnięć, jakie mogą być podjęte przez organ odwoławczy na skutek rozpatrzenia środków zaskarżenia składanych przez uprawnione podmioty w toku postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji organ odwoławczy na skutek rozpatrzenia środków zaskarżenia na rozstrzygnięcia wydane w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany był do wydania jednego z rodzaju rozstrzygnięć określonych w przepisie art. 138 w związku z art. 144 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że zawarty w art. 138 k.p.a. katalog rozstrzygnięć, które mogą zapaść w wyniku postępowania odwoławczego, jest wyczerpujący. Organ odwoławczy nie może zatem zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o której mowa w powołanym przepisie art. 138 k.p.a. Zgodnie zatem z art. 138 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa - organ odwoławczy uprawniony jest także do wydawania decyzji / postanowienia / uchylającej zaskarżoną decyzję / postanowienie / i umorzenia postępowania pierwszej instancji, przy czym przewidziany w tym przepisie wyjątek od zasady związania organu odwoławczego obowiązkiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty należy interpretować ściśle. Jedyną podstawą do umarzania postępowania pierwszej instancji w omawianej sytuacji jest stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 kpa. Podstawa ta wprawdzie nie została wskazana ani w sentencji postanowienia, ani też nie wynika z jego uzasadnienia, nie mniej jednak argumentacja wskazana przez organ odwoławczy wskazuje, iż została ona faktycznie zastosowana. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przedmiotowej sprawie zaistniał, jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze brak podstawy prawnej do wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia o zaskarżonej treści, albowiem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego był organ egzekucyjny, a nie wierzyciel, czyli organ I instancji. Oznacza to, że uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania było w świetle powołanych wyżej przepisów postępowania prawidłowe. Odnosząc się do zawartego in fine uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdzenia, iż "rozpatrzenie wniosku przez organ I instancji wobec braku właściwości jest istotnym naruszeniem przepisu art. 19 kpa w związku z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i stanowi podstawę stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia" wypada zauważyć, iż niezależnie od oceny czy decyzja dotknięta jest wadami kwalifikowanymi czy nie kwalifikowanymi, organ odwoławczy może jedynie zastosować przepis art. 138 § 1 pkt.2 kpa i uchylić decyzję oraz umorzyć postępowanie, gdyż stwierdzenie jej nieważności w przypadku oceny, że dotknięta jest wadą kwalifikowaną nie jest możliwe, w sytuacji, gdy Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym / por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2000r., I SA 1384/99, LEX nr 54169 /. Z tych wszystkich względów, stwierdzając, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalono.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI