I SA/Lu 61/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu podatkowego w części dotyczącej określenia kwoty nienależnej, uznając, że organ I instancji nie był uprawniony do jej ustalenia, podczas gdy w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Spółka jawna zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej z tytułu nieprawidłowego stosowania cen przy sprzedaży leków. Spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu i stosowanie niekonstytucyjnego rozporządzenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia kwoty nienależnej, uznając, że organ I instancji nie był do tego uprawniony, ponieważ kwota ta nie podlegała zwrotowi do budżetu państwa. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając prawidłowość zastosowania pięcioletniego terminu przedawnienia i przepisów ustawy o cenach z 2001 r.
Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą kwotę nienależną i kwotę dodatkową z tytułu nieprawidłowego stosowania cen przy sprzedaży leków. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienia roszczenia oraz stosowania niekonstytucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia wynikający z ustawy o cenach z 2001 r., a nie roczny termin z ustawy z 1982 r., oraz że rozporządzenie Ministra Finansów było stosowane prawidłowo do dnia utraty mocy obowiązującej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej określenia kwoty nienależnej. Sąd uznał, że organ I instancji nie był uprawniony do określenia kwoty nienależnej, ponieważ podlegała ona zwrotowi kupującym, a nie wpłacie do budżetu państwa. W pozostałym zakresie skargę oddalono, podzielając stanowisko organu odwoławczego co do zastosowania pięcioletniego terminu przedawnienia i przepisów ustawy o cenach z 2001 r. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz spółki zwrot części kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ I instancji nie był uprawniony do określenia kwoty nienależnej w decyzji, ponieważ podlegała ona zwrotowi kupującym, a nie przekazaniu do budżetu państwa. Organ był uprawniony jedynie do ustalenia kwoty dodatkowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy o cenach z 2001 r., organ wydaje decyzję o określeniu kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej tylko wtedy, gdy obie te kwoty podlegają przekazaniu do budżetu państwa. W sytuacji, gdy kupujący są znani, kwota nienależna podlega zwrotowi kupującym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (34)
Główne
u.c. art. 13 § ust.1
Ustawa o cenach
Przedsiębiorca, który stosował marże handlowe z naruszeniem przepisów ustawy i w ten sposób osiągnął kwotę nienależną, jest obowiązany do jej zwrotu kupującemu.
u.c. art. 13 § ust.2
Ustawa o cenach
Jeżeli kwota nienależna nie została zwrócona kupującemu, przedsiębiorca jest zobowiązany do wpłaty do budżetu państwa kwoty dodatkowej w wysokości 150 % kwoty nienależnej.
u.c. art. 13 § ust.4
Ustawa o cenach
Decyzję o określeniu nienależnej kwoty i ustaleniu kwoty dodatkowej, podlegających przekazaniu do budżetu państwa, wydaje naczelnik urzędu skarbowego.
u.c. art. 13 § ust.6
Ustawa o cenach
Ustanawia pięcioletni termin do wydania przez organ decyzji w przedmiocie kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej, liczony od końca roku, w którym pobrano niewłaściwą cenę lub marżę handlową.
u.c. art. 13
Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach
Instytucja kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej.
Pomocnicze
u.c. art. 20 § ust.1 pkt.8
Ustawa o cenach
Przewidywała roczny termin do wydania decyzji o ustaleniu nienależnej kwoty i kwoty dodatkowej.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit.a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi w pozostałym zakresie.
u.c. art. 16
Ustawa o cenach
Do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.
Dz.U. 1988 nr 27 poz 195 art. 13
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach
Dz.U. 1988 nr 27 poz 195 art. 20 § ust.1 pkt.8
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § par.1 pkt.1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Ord.pod. art. 208
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Ord.pod. art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wymogów formalnych decyzji.
Ord.pod. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
Ord.pod. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
Ord.pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
u.k.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej
Termin do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego.
Ord.pod. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin do zgłoszenia uwag do zebranego materiału dowodowego.
Dz. U. Nr 163, poz. 1349 art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Dz. U. Nr 163, poz. 1349 art. 14 § ust. 2 pkt 1 litera a/
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
u.c. art. 16
Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach
Zasada stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy.
u.c. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach
Określenie kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej.
Dz. U. Nr 25, poz. 302
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi
Regulowało zasady stosowania marż urzędowych dla leków.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określenie terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy publicznej w granicach i na podstawie prawa.
k.c. art. 1
Kodeks cywilny
Zakres regulacji Kodeksu cywilnego.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Zasada przedawnienia roszczeń majątkowych.
k.c. art. 538
Kodeks cywilny
Obowiązek sprzedawcy zwrotu pobranej różnicy ceny przy cenie maksymalnej.
k.c. art. 541
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczenia kupującego o zwrot różnicy ceny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji nie był uprawniony do określenia kwoty nienależnej, która podlegała zwrotowi kupującym, a nie wpłacie do budżetu państwa.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie rocznego terminu przedawnienia z ustawy o cenach z 1982 r. Stosowanie niekonstytucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów. Zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku administracyjnoprawnego. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Godne uwagi sformułowania
Organ I instancji nie mógł w decyzji określić kwoty nienależnej, bowiem nie podlegała ona przekazaniu do budżetu państwa. W tych warunkach organ ten był uprawniony jedynie do ustalenia kwoty dodatkowej, jako podlegającej przekazaniu do budżetu państwa. Zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 13 ust. 6 ustawy o cenach z 2001 r.
Skład orzekający
Anna Kwiatek
przewodniczący
Jerzy Drwal
sprawozdawca
Krystyna Czajecka-Szpringer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących określania kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej, stosowania przepisów przejściowych w ustawie o cenach oraz terminów przedawnienia w sprawach cenowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obrotem lekami i stosowaniem marż urzędowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących cen i marż w obrocie lekami, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i podatkowym.
“Sąd rozstrzyga spór o kwotę nienależną z marż przy sprzedaży leków: kluczowa interpretacja przepisów o cenach i przedawnieniu.”
Sektor
farmaceutyczny
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 61/07 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2007-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Kwiatek /przewodniczący/ Jerzy Drwal /sprawozdawca/ Krystyna Czajecka-Szpringer Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatki inne Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1988 nr 27 poz 195 art.13, art.20 ust.1 pkt.8 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.135, art.145 par.1 pkt.1 lit.a, art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka Jawna D.G.., R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nienależnej oraz kwoty dodatkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w części dotyczącej określenia kwoty nienależnej; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części opisanej w pkt I; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "[...]" Spółka Jawna D.G., R.G. kwotę 1530 zł (jeden tysiąc pięćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania spółki jawnej [...] od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2006 r. (Nr [...]), określającej kwotę nienależną w wysokości 18.922,93 zł ( z tytułu nieprawidłowego stosowania cen przy sprzedaży leków ) oraz ustalającą kwotę dodatkową w wysokości 28.391,60 zł, stanowiącą 150% kwoty nienależnej – utrzymał w mocy skarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne w spółce [...] w zakresie prawidłowości stosowania przepisów o cenach, w trakcie którego ustalił, że w okresie od dnia 31 maja 2001 r. do dnia 9 kwietnia 2002 r. spółka ta przy sprzedaży leków przekroczyła - dopuszczalny przepisami o cenach, w tym obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi - poziom hurtowej marży urzędowej i uzyskała w ten sposób, kosztem znanych nabywców ( w tym Hurtowni Farmaceutycznej [...]) oraz podlegającą zwrotowi na ich rzecz, kwotę nienależną w rozumieniu zarówno art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, jak i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach,w wysokości 18.922,93 zł. Wyniki tej kontroli wskazywały, że kwoty nienależnej nie zwrócono nabywcom wobec czego spółka miała obowiązek wpłacić do budżetu państwa kwotę dodatkową w wysokości 28.391,60 zł (stanowiącą 150 % kwoty nienależnej). W tych okolicznościach, wydaną na podstawie art. 20 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy o cenach z 1982 r. oraz art. 13 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o cenach z 2001 r. , skarżoną decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2006 r. (Nr [...]), któremu przekazano materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu kontrolnym wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania podatkowego w tej sprawie, określono kwotę nienależną w wysokości 18.922,93 zł oraz kwotę dodatkową w wysokości 28.391,60 zł. W odwołaniu od tej decyzji spółka [...] podniosła między innymi, iż wydano ją z naruszeniem art. 208 i art. 210 Ordynacji podatkowej, bowiem przeprowadzone w tej sprawie postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Zarzuciła przy tym, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 1982 r. o cenach, decyzja o ustaleniu nienależnej kwoty i kwoty dodatkowej nie mogła być wydana, jeżeli od końca roku w którym pobrano cenę, upłynął okres jednego roku. Zatem prawo do wydania decyzji uległo przedawnieniu. Wskazała, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych (...) utraciło moc obowiązującą z dniem 10 kwietnia 2001 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wobec tego nie mogło ono stanowić podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej. Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że bezspornym jest fakt, iż w okresie od dnia 31 maja 2001 r. do dnia 9 kwietnia 2002 r. spółka sprzedawała importowane leki między innymi Hurtowni Farmaceutycznej [...] i zobowiązana była przy tym do stosowania urzędowej marży hurtowej, określonej przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych (...). Stwierdził, że różnica między hurtową ceną sprzedaży brutto, a wartością celną leków stanowiła marżę handlową spółki, która na fakturach umieszczała deklarowany procent zrealizowanej marży na poziomie 0 %. Z niekwestionowanych ustaleń kontrolnych wynikało natomiast, że spółka w obrocie towarowym otrzymywała od dostawcy leków gwarantowany w kontrakcie 6-procentowy rabat. Na podstawie ostatecznych decyzji organów celnych stwierdzono, że wartość celna importowanych leków została obniżona o kwotę 36.311,00 zł. Zmiana tej wartości miała wpływ na wysokość uzyskanej przez spółkę urzędowej marży hurtowej, która nie pokrywała się w tej sytuacji z marżą deklarowaną w fakturach sprzedaży. Organ odwoławczy wskazał, że okoliczności te nie są kwestionowane przez spółkę i stwierdził, odnosząc się do formułowanych przez nią zarzutów mających świadczyć o naruszeniu prawa przez organ I instancji, że zgodnie z art. 16 ustawy o cenach z 2001 r., do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, przepis ten oznacza, że ustawę o cenach z 1982 r. stosuje się jedynie do postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia 12 grudnia 2001 r., to jest do dnia wejścia w życie nowej ustawy o cenach, z czego można wywieść a contrario, że do postępowań wszczętych po wejściu w życie nowej ustawy należy stosować nową ustawę, bowiem poprzednia utraciła moc obowiązującą. Dyrektor Izby Skarbowej wywodził dalej, że nowa ustawa nie może poprzez regulację przejściową znosić skutków przedawnienia, w sytuacji gdy roczny termin upłynął w całości pod rządami ustawy z 1982 r.. Inaczej będzie gdy rozpoczęcie terminu przedawnienia nastąpiło w trakcie obowiązywania ustawy z 1982 r. i termin ten jeszcze nie upłynął w dniu 12 grudnia 2001 r. i z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Za słuszny należy zatem uznać pogląd, że zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 13 ust. 6 ustawy o cenach z 2001 r. Wobec tego do zdarzeń mających miejsce pod rządami ustawy o cenach z 1982 r. i uzasadniających wydanie decyzji w przedmiocie kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia, a nie roczny, jeśli ten ostatni nie upłynął do dnia 12 grudnia 2001 r.. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych (...), Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2001 r. o sygn. akt U 7/2000 ((opublikowanym w Dz. U. z 2001 r. Nr 36, poz. 422 ) określił, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, termin utraty mocy obowiązującej tego rozporządzenia na dzień 10 kwietnia 2002 r.. Ponieważ zdarzenia będące przedmiotem niniejszego postępowania miały miejsce przed tą datą, to zastosowanie obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia było zasadne. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił również stanowisko organu I instancji, że zgodnie z art. 13 ust. 7 ustawy o cenach z 2001 r., do postępowania w sprawach cen, których mowa w ust. 4 – 6 stosuje się odpowiednio przepisy działu III – IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie źródłem roszczenia jest stosunek administracyjno – prawny, do którego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym jego art. 538 i art. 541, dotyczące obowiązków sprzedawcy w przypadku pobrania ceny wyższej od ceny maksymalnej oraz rocznego terminu przedawnienia roszczenia kupującego o zwrot nadpłaconej różnicy . W skardze do Sądu spółka [...] zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania - art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 208 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego - art. 20 ust. 1 pkt 8 ustawy o cenach z 1982 r., poprzez jego niezastosowanie do zdarzeń mający miejsce w okresie od 31 maja do 29 listopada 2001 r., jak też art. 13 ust. 6 i art. 16 ustawy o cenach z 2001 r. , poprzez ich błędną wykładnię. Stwierdziła przy tym, że organ bezpodstawnie zastosował przepisy niekonstytucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych (...) oraz pominął treść artykułów 117, 538 i 541 Kodeksu cywilnego . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Tytułem wstępu należy przypomnieć, że kryterium sądowej kontroli zaskarżonej decyzji wyznacza dyspozycja zawarta w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a. . Sąd bada przy tym z urzędu, czy kwestionowana decyzja zgodna jest z obowiązującym prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze zarzutów i wniosków, bowiem nie jest nimi związany w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. . Wyniki przeprowadzonej kontroli sądowej wskazują, że skarga jest po części uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych . W myśl art. 13 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach ( Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050 ze zm. ) - kontynuującej, instytucję kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej, wprowadzoną ustawą z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach ( tekst jednolity Dz. U. z 1988 r. Nr 27, poz. 195 ze zm.), przedsiębiorca, który stosował marże handlowe z naruszeniem przepisów ustawy i w ten sposób osiągnął kwotę nienależna, jest obowiązany do jej zwrotu kupującemu. Stosownie do art. 13 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli właściwy organ nadzoru uprawniony z mocy odrębnych przepisów do kontroli cech towarów lub organ kontroli uprawniony z mocy odrębnych przepisów, do badania prawidłowości stosowania cen i marż handlowych, stwierdzi po rozpoczęciu kontroli, że kwota nienależna, o której mowa w ust. 1, nie została zwrócona kupującemu, przedsiębiorca jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 3, niezależnie od zobowiązania wobec kupującego, wpłacić do budżetu państwa kwotę dodatkową w wysokości 150 % kwoty nienależnej. W świetle przywołanego ust. 3, do budżetu państwa podlega przekazaniu również kwota nienależna, jeżeli uprawniony do jej otrzymania kupujący nie jest znany. Przepis art. 13 w ust. 4 stanowi, że decyzję o określeniu nienależnej kwoty i ustaleniu kwoty dodatkowej, podlegających przekazaniu do budżetu państwa, wydaje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, na wniosek organu przeprowadzającego kontrolę, który stwierdzi okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2. Powołany przepis oznacza, że wymieniony w nim organ wydaje decyzję o określeniu kwoty nienależnej i ustaleniu kwoty dodatkowej, tylko wtedy gdy obie te kwoty podlegają przekazaniu do budżetu państwa. W rozpoznawanej sprawie przekazaniu do budżetu podlega kwota dodatkowa, bowiem poza sporem jest, że nabywcy leków są znani. Zatem to im – zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 1 ustawy - spółka [...] , będąca przedsiębiorcą, zobowiązana była zwrócić kwotę nienależną. W tych warunkach organ I instancji nie mógł w decyzji określić kwoty nienależnej, bowiem nie podlegała ona przekazaniu do budżetu państwa. W świetle powyższych rozważań organ ten był uprawniony jedynie do ustalenia kwoty dodatkowej, jako podlegającej przekazaniu do budżetu państwa. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, w tej części, w której określa kwotę nienależną, wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach i z tego powodu podlegały w tym zakresie uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a/ p.p.s.a.. W pozostałej części skontrolowane rozstrzygnięcie zgodne jest z literą prawa bowiem Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo przyjął, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie ustawa o cenach z 2001 r., w tym jej art. 13 ust. 6 ustanawiający pięcioletni termin do wydania przez organ decyzji w przedmiocie kwoty nienależnej i kwoty dodatkowej, liczony od końca roku, w którym pobrano niewłaściwą cenę lub marżę handlową. Nie jest słuszny formułowany w tym zakresie zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, który przewidywał, że decyzja o ustaleniu nienależnej kwoty i kwoty dodatkowej nie może być wydana, jeżeli od końca roku, w którym pobrano cenę, upłynął okres jednego roku. Sprzedaż leków – jak wynika z akt sprawy - miała miejsce zarówno w dacie obowiązywania tej ustawy (dotyczy to transakcji zawartych w okresie od 31 maja do 29 listopada 2001 r.), jak i obecnie obowiązującej - od dnia 12 grudnia 2001 r. - ustawy o cenach z 2001 r., wprowadzającej w art. 16 zasadę, że do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Skoro w lipcu 2003 r. wszczęto wobec spółki [...] postępowanie kontrolne, następnie - w sierpniu 2005 r. - podatkowe, to za błędny należy uznać pogląd, że organ podatkowy związany był rocznym terminem, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 8 ustawy o cenach z 1982 r.. Z wyraźnej woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 16 nowej ustawy o cenach, przepisy starej ustawy, w tym jej art. 20 ust. 1 pkt 8 miałyby zastosowanie do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia 12 grudnia 2001 r.. W tych okolicznościach organ prawidłowo argumentuje, że zastosować należało przepisy nowej ustawy. Warto w tym miejscu przypomnieć, że organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 7 Konstytucji RP). W dacie orzekania przez organ nie obowiązywały już przepisy starej ustawy. Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazywały w żaden sposób, aby w dniu 12 grudnia 2001 r., to jest w dacie wejścia w życie nowej ustawy, toczyło się już , wcześniej wszczęte postępowanie, którego jeszcze nie zakończono. Tylko w takim przypadku spółce należałoby przyznać rację i uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis stanowi, że w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W rozpoznawanej sprawie brak było podstawy do umorzenia postępowania w odniesieniu transakcji zawartych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, bowiem organu nie wiązał roczny ale pięcioletni termin do wydania decyzji. Wobec tego zgłoszony przez spółkę wniosek o umorzenie postępowania, nie mógł być uwzględniony przez organ. Odnosząc się do zarzutu zastosowania przez organ przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi ( Dz. U. Nr 25, poz. 302 ) należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ocenił skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 kwietnia 2001 r. o sygn. akt U. 7/2000 , orzekającego o utracie mocy obowiązującej tego rozporządzenia z dniem 10 kwietnia 2002 r. Słusznie też uznał, że do tego dnia obowiązywały określone przepisami rozporządzenia ograniczenia w ustalaniu wysokości urzędowej marży hurtowej dla sprzedawanych leków. W tych okolicznościach formułowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, o których mowa wyżej - w ocenie Sądu - nie mogły być uznane za usprawiedliwione, podobnie jak zarzut odnoszący się do naruszenia artykułów 117, 538 i 541 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niezastosowanie przez organ. W myśl pierwszego z nich, zasadą jest, że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Zgodnie z art. 538 Kodeksu cywilnego, jeżeli w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena wyższa od ceny określonej (cena maksymalna), kupujący nie jest obowiązany do zapłaty ceny wyższej, a sprzedawca, który otrzymał cenę wyższą, obowiązany jest zwrócić kupującemu pobraną różnicę, przy czym – stosownie do art. 541 - roszczenie kupującego o zwrot tej różnicy przedawnia się z upływem roku od dnia zapłaty. Organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że Kodeks cywilny nie ma zastosowania do stosunku administracyjno – prawnego, między podatnikiem a organem podatkowym. Kodeks cywilny, jak wynika z jego art. 1 , reguluje stosunki cywilno – prawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku spółki, nie doszło do naruszenia zasad ogólnych, określonych w przepisach art. 120 – 122 Ordynacji podatkowej. Organ nie naruszył zasady praworządności ( art. 120 ), bowiem jego rozstrzygnięcie zostało wydane – jak wykazano - na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Skontrolowane postępowanie nie podważało wyrażonej w art. 121 § 1 zasady zaufania do organów podatkowych. Nie można zarzucać organowi, że wbrew tej zasadzie nie uwzględnił złożonego wniosku o umorzenie postępowania, skoro nie miało ono cech " bezprzedmiotowego " w rozumieniu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również tego, że zasada demokratycznego państwa prawnego i łącząca się z nią zasada zaufania obywatela do organów państwa, wymagała od organu poszanowania interesów spółki, będących " w toku " poprzez zastosowanie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy o cenach z 1982 r.. Zdaniem składu orzekającego, powoływany przez spółkę [...] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. o sygn. akt III SA/Wa 2482/04 ( LEX Nr 147913 ) nie przesądza ostatecznie i jednoznacznie kwestii, że należy stosować starą ustawę , chociażby z uwagi na użyte w tym wyroku sformułowanie, " że do transakcji dokonanych przed dniem wejścia w życie ustawy o cenach z 2001 r. stosuje się – co do zasady – przepisy ustawy o cenach z 1982 r.". Poza tym brak jest obiektywnych podstaw do stwierdzenia, że w skontrolowanym postępowaniu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy nie czyniło zadość zasadzie prawdy obiektywnej ( art. 122 ), zwłaszcza, że spółka nie kwestionowała ustaleń faktycznych poczynionych w trakcie przeprowadzonej kontroli przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i pouczona – stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - o siedmiodniowym terminie do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego, nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Z możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego spółkę spółka nie skorzystała również przed wydaniem decyzji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego , który postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. wyznaczył jej – w oparciu o treść art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej - siedmiodniowy termin do zgłoszenia w tym zakresie swoich uwag . Takich nie zgłoszono poza – nie mającym większego znaczenia - zastrzeżeniem złożonym przez pełnomocnika spółki, że akta sprawy nie są ponumerowane oraz oświadczeniem, że podtrzymuje on wnioski i wyjaśnienia podniesione w piśmie procesowym z dnia 14 września 2005 r., w którym – jak wynika z jego lektury - spółka domagała się umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera a/ oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2006 r. w części określającej kwotę nienależną . W tym zakresie Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.. W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. Wobec częściowego uwzględnienia skargi Sąd zasądził na rzecz spółki część poniesionych kosztów - stosownie do art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 5 i § 14 ust. 2 pkt 1 litera a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI