I SA/Lu 603/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organ egzekucyjny błędnie zakwalifikował pismo skarżącej jako skargę na czynności egzekucyjne zamiast jako zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości.
Skarżąca J. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego błędnie zakwalifikował pismo skarżącej jako skargę na czynności egzekucyjne, podczas gdy powinno ono zostać potraktowane jako zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko Dyrektora Izby, że opis i oszacowanie nieruchomości nie są czynnościami egzekucyjnymi w rozumieniu ustawy, a na ten etap przysługują zarzuty, a nie skarga na czynności egzekucyjne.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pismo skarżącej z dnia 7 marca 2023 r. (uzupełnione 6 kwietnia 2023 r.) stanowi skargę na czynności egzekucyjne, a termin do jej wniesienia został uchybiony. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie, stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego błędnie zakwalifikował pismo skarżącej. Zdaniem Dyrektora Izby, pismo to powinno być traktowane jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie skarga na czynności egzekucyjne, ponieważ opis i oszacowanie nie są czynnościami egzekucyjnymi w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA w Lublinie oddalił skargę skarżącej, podzielając argumentację Dyrektora Izby. Sąd podkreślił, że na etapie opisu i oszacowania nieruchomości przysługują zarzuty (art. 110u u.p.e.a.), a nie skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.), zgodnie z zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Sąd uznał, że błędna kwalifikacja pisma skarżącej przez organ egzekucyjny była wadą postępowania, a uchylenie postanowienia przez Dyrektora Izby było prawidłowe. Sąd odrzucił również argument skarżącej dotyczący wyroków NSA wydanych po dacie zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Pismo skarżącej powinno być traktowane jako zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości, a nie jako skarga na czynności egzekucyjne.
Uzasadnienie
Opis i oszacowanie wartości nieruchomości nie są czynnościami egzekucyjnymi w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego przysługują zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110u u.p.e.a.), a nie skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.), zgodnie z zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 110u § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje środek zaskarżenia w postaci zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, przysługujących wszystkim uczestnikom postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uchylenia aktu lub stwierdzenia jego nieważności przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje skargę na czynności egzekucyjne, która służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko na takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a.
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definiuje czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 110
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy regulujące etap opisu i oszacowania wartości nieruchomości w egzekucji z nieruchomości.
u.p.e.a. art. 110n § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy środka prawnego przysługującego jednostce samorządu terytorialnego w związku z prawem pierwokupu.
K.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opis i oszacowanie nieruchomości nie są czynnościami egzekucyjnymi w rozumieniu u.p.e.a. Na etapie opisu i oszacowania nieruchomości przysługują zarzuty, a nie skarga na czynności egzekucyjne. Zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Błędna kwalifikacja pisma skarżącej przez organ egzekucyjny.
Odrzucone argumenty
Pismo skarżącej z dnia 7 marca 2023 r. stanowiło skargę na czynności egzekucyjne. Wyroki NSA wydane po dacie zaskarżonego postanowienia mają wpływ na jego ocenę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien był umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości po uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko na takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. Zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Opis i oszacowanie wartości nieruchomości nie stanowią czynności egzekucyjnych w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
sprawozdawca
Halina Chitrosz-Roicka
przewodniczący
Jakub Polanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między skargą na czynności egzekucyjne a zarzutami do opisu i oszacowania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w egzekucji z nieruchomości; zasady ogólne dotyczące środków zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może być interesująca dla prawników zajmujących się tą dziedziną, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Egzekucja z nieruchomości: Skarga czy zarzuty? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 603/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/ Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący/ Jakub Polanowski Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 110u, art. 54 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 0601-IEE.7192.120.2023.3 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia J. K., dalej: "zobowiązana", "skarżąca", na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Lublinie, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie skargi na odmowę wszczęcia postępowania na wyznaczenie i obwieszczenie o wyznaczeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej: działki ewidencyjnej nr [...] położonej w L., ul. [...] – droga dojazdowa, dla której Sąd Rejonowy w Lublinie prowadzi księgę wieczystą [...], uchylił wskazane postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o nr: [...]; [...]; [...] oraz [...], a także tytułów wykonawczych o nr: [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim. W toku tego postępowania organ egzekucyjny wezwaniem z dnia 17 października 2022 r. dokonał zajęcia udziału 2/8 we wskazanej wyżej niezabudowanej działce. Wezwanie doręczone zostało zobowiązanej w dniu 8 listopada 2022 r. W związku z tym zobowiązana zobligowana była w terminie 14. dni od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia należności wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ponieważ wezwanie okazało się bezskuteczne organ egzekucyjny przystąpił do opisu i oszacowania nieruchomości. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r. organ egzekucyjny powołał rzeczoznawcę majątkowego do oszacowania wartości zajętego udziału. W dniu 10 stycznia 2023 r. miały miejsce oględziny nieruchomości, z której to czynności sporządzony został protokół. Z kolei obwieszczeniem z dnia 17 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny wyznaczył datę dokonania czynności opisu i oszacowania nieruchomości pouczając o czternastodniowym terminie do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Zobowiązana otrzymała obwieszczenie w dniu 26 stycznia 2023 r. O terminie opisu i oszacowania nieruchomości zostali powiadomieni również znani organowi egzekucyjnemu uczestnicy postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. W dniu 10 stycznia 2023 r. rzeczoznawca majątkowy M. B. sporządził operat szacunkowy, określając wartość nieruchomości na kwotę 5.453 zł, a wartość rynkową udziału na kwotę 1.363 zł. W oparciu o wskazany operat organ egzekucyjny sporządził w dniu 23 lutego 2023 r. protokół z czynności opisu i oszacowania nieruchomości. Zobowiązana odebrała protokół wraz z operatem szacunkowym tego samego dnia. Pismem z dnia 7 marca 2023 r. zatytułowanym "Zarzuty co do czynności opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 23 lutego 2023 roku" oraz pismem z dnia 9 marca 2023 r. zatytułowanym "Zarzuty co do czynności opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 23 lutego 2023 roku oraz co do operatu szacunkowego", uzupełnionym 6 kwietnia 2023 r., zobowiązana zgłosiła do organu egzekucyjnego zarzuty do opisu i oszacowania wartości udziału w nieruchomości. Jednocześnie zobowiązana wniosła tożsame w treści pisma do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dyrektor zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. przekazał je do rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W pismach tych zobowiązana zarzuciła brak prawidłowego tytułu wykonawczego, brak uprawnienia do dokonania czynności oraz brak prawidłowego przeprowadzenia oględzin działki. Wniosła zobowiązana o uchylenie czynności egzekucyjnych, ponowne dokonanie opisu i oszacowanie nieruchomości, doręczenie poprawnego operatu szacunkowego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uznając pismo z dnia 7 marca 2023 r. jako wniesioną w trybie art. 54 u.p.e.a., skargę na czynności egzekucyjne, wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana podtrzymała argumentację podniesioną w "Skardze" oraz wniosła o uchylenie postanowienia, uchylenie czynności egzekucyjnych oraz umorzenie postępowania. Uchylając postanowienie organu egzekucyjnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podał, że procedura środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z nieruchomości uregulowana została w przepisach art. 110 – 115g ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." Egzekucja z nieruchomości składa się z kilku następujących po sobie etapów: zajęcia nieruchomości, opisu i oszacowania wartości nieruchomości, sprzedaży licytacyjnej zakończonej postanowieniem o przybiciu, a następnie przyznaniem własności i podziałem sumy uzyskanej z egzekucji. Na każdym etapie uczestnikom przysługują różne środki ochrony prawnej, które ustawodawca wyraźnie określił, co do ich formy oraz terminu wnoszenia, w ramach których może być kwestionowana egzekucja z nieruchomości i podejmowane w jej toku czynności. Jednym z nich jest opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Na tym etapie ustala się stan faktyczny i prawny nieruchomości, wyznacza się rzeczoznawcę majątkowego, przeprowadza oględziny nieruchomości, zawiadamia znanych uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a także przez obwieszczenie publiczne wzywa uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu i oszacowania wartości nieruchomości zgłosiły swoje prawa, a także dokonuje opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Art. 110u § 1 u.p.e.a. reguluje środek zaskarżenia, jakim są zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, przysługujące wszystkim uczestnikom postępowania egzekucyjnego w terminie 14. dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ramach tego środka mogą być kwestionowane wszystkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w procesie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Innych środków zaskarżenia dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie przewidziano (poza uregulowaniem art. 110n § 4, niemającym zastosowania w tej sprawie). Zdaniem organu nadzorczego proces opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie stanowi, jak błędnie przyjął Naczelnik Urzędu Skarbowego, czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Taką czynnością egzekucyjną w egzekucji z nieruchomości jest wyłącznie zajęcie nieruchomości oraz podział kwoty uzyskanej z egzekucji. I tylko te czynności mogą być objęte skargą na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko na takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, w których przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarga z art. 54 u.p.e.a. nie może stanowić konkurencyjnego wobec innych środka zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13). Zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Mając powyższe na względzie organ nadzorczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał błędnej kwalifikacji pisma zobowiązanej z dnia 7 marca 2023 r., uzupełnionego 6 kwietnia 2023 r., jako skargi na czynności egzekucyjne co do wyznaczenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz obwieszczenia o wyznaczeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości i niewłaściwe je rozpatrzył, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem organu nadzorczego, zarówno tytuł, jak treść pisma wskazują, że dotyczy ono opisu i oszacowania wartości nieruchomości: działki nr [...] dokonanego przez organ egzekucyjny w dniu 23 lutego 2023 r. Zobowiązana kwestionuje bowiem czynności podejmowane przez organ na tym etapie egzekucji, a mianowicie wyznaczenie terminu opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Uwzględnić także trzeba, że pismo to zobowiązana złożyła w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Należało zatem przyjąć, że pismo to stanowi zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a nie skargę na techniczną czynność wyznaczenia terminu. Organ nadzorczy wskazał też, że w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązana wniosła pismem z dnia 7 marca 2023 r., uzupełnionym 6 kwietnia 2023 r., zatytułowanym "Zarzuty co do czynności opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 23 lutego 2023 roku", zarzuty do opisu i oszacowania wartości udziału w nieruchomości. Z tych powodów zdaniem organu nadzorczego konieczne jest uchylenie postanowienia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na wyznaczenie i obwieszczenie o wyznaczeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej: działki nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien zdaniem organu nadzorczego rozpatrzyć wskazane pismo zobowiązanej jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, łącznie z zarzutami zgłoszonymi pismem z dnia 7 marca 2023 r. i wydać stosowne postanowienie na podstawie art. 110u u.p.e.a. Wielość pism wnoszonych przez zobowiązaną, różnie tytułowanych i w różnych datach, odnoszących się do poszczególnych czynności opisu i oszacowania, a w zasadzie powielających żądania, nie może prowadzić i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia kilku postępowań administracyjnych rozstrzyganych odrębnie i w ramach różnych środków zaskarżenia. O prawidłowym środku zaskarżenia, na podstawie art. 110u u.p.e.a. zobowiązana była prawidłowo pouczona przez organ egzekucyjny zarówno w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, jak w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wnosząc skargę zobowiązana zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.", przez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu zamiast umorzenia (w całości), po uchyleniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2023 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...] Formułując powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w części zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r. w odniesieniu do części, w zakresie której Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po uchyleniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2023 r., orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania oraz o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Zdaniem skarżącej po wydaniu przez Naczelny Sad Administracyjny 4. wyroków z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawach: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/22, odpadła materialna podstawa tytułów wykonawczych, tzn. nie istnieje egzekwowana należność, więc konieczne jest natychmiastowe umorzenie wszystkich postępowań egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę organ nadzorczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wyraził też stanowisko, że w sytuacji, gdy wskazane przez skarżącą wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wydane w dniu 9 sierpnia 2023 r., a więc po dacie wydania zaskarżonego postanowienia z dnia 3 sierpnia 2023 r., okoliczność wydania tych wyroków pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność, w tym przypadku zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest zaś postanowienie organu nadzorczego z dnia 3 sierpnia 2023 r., uchylające, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie skargi na odmowę wszczęcia postępowania na wyznaczenie i obwieszczenie o wyznaczeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej. Z przepisów art. 110 i nast. u.p.e.a. wynika, że egzekucja z nieruchomości składa się z kilku następujących po sobie etapów: zajęcia nieruchomości, oszacowania i opisu, sprzedaży licytacyjnej zakończonej postanowieniem co do przybicia, przyznania własności nieruchomości oraz podziałem sumy uzyskanej z egzekucji. Na poszczególnych etapach egzekucji prowadzący ją organ podejmuje szereg czynności, zarówno o charakterze technicznym, jak też procesowym. Uczestnikom egzekucji z nieruchomości na każdym jej etapie przysługują różne środki ochrony prawnej, uregulowane co do ich formy oraz terminów wnoszenia. Na etapie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny ustala stan faktyczny i prawny zajętej nieruchomości, powołuje rzeczoznawcę majątkowego w celu wyceny zajętej nieruchomości, przeprowadza jej oględziny, zawiadamia znanych mu uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a także przez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego wzywa uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa, wreszcie dokonuje opisu i oszacowania wartości nieruchomości w formie protokołu. Zakończenie tego etapu egzekucji z nieruchomości następuje z chwilą podpisania protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 110u § 1 u.p.e.a., w stosunku do opisu i oszacowania nieruchomości wszystkim uczestnikom postępowania przysługują zarzuty, które mogą być wnoszone w terminie 14. dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W sprawie zarzutów organ egzekucyjny podejmuje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. W formie zarzutów mogą być kwestionowane czynności organu egzekucyjnego podejmowane w procesie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na tym etapie egzekucji z nieruchomości, poza środkiem prawnym przysługującym jednostce samorządu terytorialnego na podstawie art. 110n, związanym z przysługującym jej prawem pierwokupu, o ile nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na cele publiczne, u.p.e.a. nie przewiduje innych środków prawnych. Ma rację organ odwoławczy przyjmując, że opis i oszacowanie wartości nieruchomości nie stanowią czynności egzekucyjnych w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Powołany przepis stanowi bowiem, że przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Są więc nimi czynności faktyczne (wykonawcze) organu egzekucyjnego, w wyniku których jest stosowany lub realizowany środek egzekucyjny. W przypadku egzekucji z nieruchomości należy do nich zaliczyć zajęcie nieruchomości, stanowiące zastosowanie środka egzekucyjnego, oraz podział kwoty uzyskanej z egzekucji, co stanowi realizację środka egzekucyjnego. Tylko zatem na te czynności przysługuje skarga na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i zgodnie z zasadą niekonkurencyjności środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym tylko takie, na które nie przysługuje żaden inny środek prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13). Biorąc powyższe pod uwagę należy zdaniem Sądu podzielić stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonał błędnej kwalifikacji pisma skarżącej z dnia 7 marca 2023 r. (uzupełnionego pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r.), jako skargi na czynności egzekucyjne z dnia 17 stycznia 2023 r. w postaci wyznaczenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, tj. działki o nr [...]. Konsekwencją tej błędnej kwalifikacji pisma skarżącej było jego rozpatrzenie jako skargi na czynności egzekucyjne postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na upływ terminu do jej wniesienia.. Biorąc pod uwagę treść wskazanego pisma skarżącej, jak też i jego tytuł, należało je natomiast zakwalifikować jako zarzuty co do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skarżąca kwestionuje w nim bowiem czynności podejmowane przez organ egzekucyjny na tym etapie egzekucji, takie jak wyznaczenie terminu opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ponadto wskazane pismo złożone zostało w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów. Trafnie zauważył organ nadzorczy, że skarżąca w toku postepowania składała wiele pism, różnie tytułowanych i w różnych datach, odnoszących się jednak do poszczególnych czynności opisu i oszacowania, powielając ich treść i zawarte w nich żądania. Nie prowadzą one jednak do wszczęcia odrębnych postępowań dotyczących poszczególnych kwestii w zakresie opisu i oszacowania nieruchomości. Uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 26 kwietnia 2023 r. pozwoli na rozpatrzenie w ramach jednego postępowania zarzutów skarżącej do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wynikające z jej pism z dnia 7 marca i 6 kwietnia 2023 r. W ocenie Sądu bez znaczenia i wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostaje powoływany przez skarżącą fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 9 sierpnia 2023 r. wyroków w sprawach III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/22, z tego względu, że okoliczności te zaistniały już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia z dnia 3 sierpnia 2023 r. i nie mogły być w dacie wydania zaskarżonego postanowienia znane zarówno organowi, jak skarżącej. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego winien umorzyć w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów odnosi się bowiem wyłącznie do prawidłowości przeprowadzenia czynności podjętych na etapie opisu oraz oszacowania wartości nieruchomości. Z tych wszystkich względów, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI