I SA/Lu 597/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2026-02-11
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż akcjicesja wierzytelnościprzychódkapitały pieniężneprawa majątkoweinterpretacja indywidualnasądy administracyjne

Podsumowanie

WSA w Lublinie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że przychód z cesji wierzytelności z tytułu sprzedaży akcji nie podlega podwójnemu opodatkowaniu jako przychód z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych.

Skarżąca nabyła akcje nieodpłatnie, a następnie zawarła warunkową umowę sprzedaży akcji i umowę cesji wierzytelności z tej samej umowy w jednym dniu. Organ podatkowy uznał, że obie czynności generują odrębne przychody podlegające różnym formom opodatkowania. WSA w Lublinie uchylił interpretację, podzielając stanowisko skarżącej, że tylko przychód z cesji wierzytelności stanowił faktyczne przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a przychód z samej sprzedaży akcji nie powstał z uwagi na brak odpłatności po stronie skarżącej.

Sprawa dotyczyła skutków podatkowych dwóch czynności cywilnoprawnych dokonanych przez skarżącą tego samego dnia: warunkowej sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie oraz zawarcia umowy cesji wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży tych akcji. Skarżąca otrzymała przychód jedynie z tytułu umowy cesji, podczas gdy organ podatkowy uznał, że obie czynności generują odrębne źródła przychodów – sprzedaż akcji jako przychód z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.) i cesja wierzytelności jako przychód z praw majątkowych (art. 18 u.p.d.o.f.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w opisanej sytuacji nie można rozpoznać dwóch odrębnych źródeł przychodu. Kluczowe było to, że skarżąca otrzymała faktycznie tylko jedno świadczenie – wynagrodzenie z tytułu zbycia wierzytelności od cesjonariusza. Cena ze sprzedaży akcji nie została jej należna ani postawiona do dyspozycji, ponieważ prawo do niej zostało skutecznie przeniesione na cesjonariusza. W konsekwencji, po stronie skarżącej nie powstał przychód z odpłatnego zbycia akcji, a jedynie przychód z praw majątkowych z tytułu cesji wierzytelności, który podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opodatkowaniu podlega wyłącznie przychód uzyskany z tytułu umowy cesji wierzytelności, a nie hipotetyczny przychód z warunkowej umowy sprzedaży akcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo dwóch odrębnych czynności prawnych, skarżąca otrzymała faktycznie tylko jedno świadczenie (z tytułu cesji wierzytelności), a przychód z odpłatnego zbycia akcji nie powstał, ponieważ cena nie była jej należna ani postawiona do dyspozycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 18

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1ab pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 19

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa z dnia 26 sierpnia 1994 r. o przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym art. 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt, że skarżąca otrzymała faktycznie tylko jedno świadczenie (z tytułu cesji wierzytelności), a cena ze sprzedaży akcji nie była jej należna ani postawiona do dyspozycji. Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności, dokonane tego samego dnia, nie powinny być traktowane jako dwa odrębne źródła przychodu podlegające różnym reżimom opodatkowania w tej konkretnej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organu podatkowego, że sprzedaż akcji i cesja wierzytelności stanowią dwa odrębne źródła przychodu, podlegające odmiennemu opodatkowaniu (kapitały pieniężne vs. prawa majątkowe).

Godne uwagi sformułowania

nie można rozpoznać dwóch odrębnych źródeł przychodu, bowiem transakcje te (sprzedaż akcji i cesja wierzytelności z tytułu ceny tej sprzedaży) mają charakter łączny. nie sposób uznać, że winny one podlegać odrębnemu opodatkowaniu. po stronie skarżącej zabrakło zasadniczego elementu przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.f., czyli odpłatności.

Skład orzekający

Monika Kazubińska-Kręcisz

przewodniczący

Marcin Małek

sprawozdawca

Grzegorz Wałejko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków podatkowych jednoczesnego zawarcia umowy sprzedaży akcji i umowy cesji wierzytelności z tytułu ceny sprzedaży, w sytuacji gdy sprzedający nie otrzymał faktycznie zapłaty za akcje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obie czynności są dokonane tego samego dnia, a zapłata za akcje nie trafia bezpośrednio do sprzedającego, lecz do cesjonariusza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z transakcjami finansowymi i ich opodatkowaniem, co jest istotne dla wielu podatników i doradców podatkowych.

Sprzedaż akcji i cesja wierzytelności: czy zapłacisz podatek dwa razy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Lu 597/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Marcin Małek /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 146 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 163
art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1, art. 18, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Marcin Małek (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 września 2025 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.613.2025.2.TR w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) uznał stanowisko M. J. (wnioskodawczyni, skarżąca) przedstawione we wniosku z 30 czerwca 2025 r. (uzupełnionym pismem z 12 sierpnia 2025 r.) za nieprawidłowe.
W jego treści skarżąca wskazała, że jest polskim rezydentem podatkowym i uprzednio nabyła nieodpłatnie 25077 akcji zwykłych imiennych w kapitale zakładowym K. S. A. (dawniej K.2 S.A.).
Następnie w związku z podjęciem decyzji o zbyciu wyżej wymienionych akcji, w dniu 10 października 2023 r. wnioskodawczyni zawarła warunkową umowę sprzedaży akcji ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, zainteresowaną nabyciem przedmiotowych akcji. Strony warunkowej umowy sprzedaży akcji ustaliły cenę jednej akcji na 2,90 zł, czyli łączna cena za wszystkie akcje wynosiła 72.723,30 zł. Wartość nominalna wszystkich posiadanych akcji wynosiła 25.077,00 zł. Umowa została zawarta pod warunkiem niewykonania prawa pierwokupu akcji przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) i miała wejść w życie z chwilą złożenia przez KOWR oświadczenia o niewykonaniu prawa pierwokupu lub upływu ustawowego terminu na złożenie takiego oświadczenia.
W tym samym dniu skarżąca zawarła z inną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę cesji wierzytelności, której przedmiotem było przeniesienie przez skarżącą na rzecz cesjonariusza wierzytelności wynikających z zawartej uprzednio przez nią warunkowej umowy sprzedaży akcji. Wskutek zawarcia umowy cesji wierzytelności, skarżąca uzyskała przychód w wysokości 42.630,90 zł. Z tytułu warunkowej umowy sprzedaży akcji skarżąca nie uzyskała jakiegokolwiek przychodu.
W uzupełnieniu wniosku skarżąca podała, że akcje zostały przez nią nabyte nieodpłatnie od K. 2 S. A. z siedzibą w T., na podstawie umowy o nieodpłatnym nabyciu akcji. Podstawę prawną nabycia akcji stanowił art. 8 ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym.
Wskazała, że na podstawie warunkowej umowy sprzedaży akcji z 10 października 2023 r. doszło do warunkowego przeniesienia na L. sp. z o. o. z siedzibą w B. P. własności przedmiotowych akcji. Zastrzeżony w warunkowej umowie sprzedaży akcji warunek w postaci niewykonania przez KOWR prawa pierwokupu akcji został spełniony, a tym samym doszło do przeniesienia własności akcji na rzecz L. sp. z o. o., których to własność, przy zawarciu umowy w dniu 10 października 2023 r. została na L. sp. z o. o. przeniesiona warunkowo - o czym mowa wyżej.
Dalej wnioskodawczyni wyjaśniła, że z uwagi na zawartą umowę cesji wierzytelności, cena sprzedaży wynikająca z warunkowej umowy sprzedaży nie została przedstawiona do jej dyspozycji. Zgodnie z informacją Biura Maklerskiego P. S. A. akcje zostały zbyte w dniu 15 lutego 2024 r.
W związku ze ziszczeniem się warunku określonego w warunkowej umowie sprzedaży akcji P. S. A. wnioskodawczyni przekazała dokument PIT-8C, z którego wynika, że uzyskała przychód/dochód z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 72.723,30 zł (koszty uzyskania przychodu 0 zł), jednakże nigdy nie otrzymała tej kwoty, z uwagi na fakt, iż zgodnie z umową cesji wierzytelności otrzymać ją miał cesjonariusz.
Skarżąca wskazała również, że w dniu 22 lutego 2024 r. otrzymała od cesjonariusza cenę sprzedaży za cedowaną wierzytelność, określoną w umowie cesji wierzytelności z dnia 10 października 2023 r. Cena sprzedaży została pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy. Z tego tytułu cesjonariusz przekazał jej dokument PIT-11, z którego wynika, że uzyskała przychód/dochód z praw autorskich i innych praw, o których mowa w art. 18 ustawy w kwocie 42.630,90 zł (pobrana zaliczka przez płatnika - 5.116 zł).
Cena sprzedaży wynikająca z warunkowej umowy sprzedaży akcji wynosiła 72.723,30 zł i jest to kwota tożsama do tej wskazanej przez P. S. A. w treści PIT-8C. Akcje zostały nabyte przez L. sp. z o. o. z siedzibą w B. P..
Na tle przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawczyni zadała następujące pytanie:
Czy w sytuacji zawarcia warunkowej umowy sprzedaży akcji, a następnie zawarcia umowy cesji wierzytelności wynikającej z warunkowej umowy sprzedaży akcji i otrzymania przez skarżącą przychodu jedynie z tytułu zawartej umowy cesji, opodatkowaniem podatkiem PIT podlega wyłącznie przychód uzyskany z tytułu umowy cesji czy również hipotetyczny przychód z tytułu warunkowej umowy sprzedaży akcji, z tytułu której nie otrzymała ona żadnego przychodu?
Jej zdaniem, w opisanej sytuacji opodatkowaniem podatkiem PIT winien podlegać wyłącznie przychód uzyskany przez nią z tytułu zawartej umowy cesji wierzytelności, bowiem wyłącznie z tego tytułu uzyskała przychód podlegający opodatkowaniu.
Uzasadniając to stanowisko skarżąca motywowała, że pomimo dokonania dwóch czynności o charakterze cywilnoprawnym, tj. zawarcia warunkowej umowy sprzedaży akcji i cesji wierzytelności z tytułu tej umowy, otrzymała de facto tylko jedno świadczenie, tj. cenę (wynagrodzenie) z tytułu zbycia wierzytelności od cesjonariusza.
Sprzedawcą akcji była wprawdzie skarżąca bowiem to jej, do chwili wydania, niezmiennie przysługiwało prawo ich własności. Jednakże w dniu zbycia akcji nie przysługiwało już jej to prawo, a tym samym prawo do zapłaty ceny z tytułu zbycia akcji, które skutecznie przeniosła w drodze umowy cesji na podmiot trzeci. W konsekwencji tylko cesjonariusz była beneficjentem zapłaty, zaś po stronie skarżącej zabrakło elementu przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a uPIT czyli odpłatności.
W zaskarżonej interpretacji organ nie zgodził się z tak przedstawionym stanowiskiem.
Organ interpretacyjny wskazał na zasadę powszechności opodatkowania, przewidzianą w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i zaznaczył, że konstrukcja tego podatku zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych w oparciu o system przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów. Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy, a zawarty tam katalog ma charakter rozłączny. Oznacza to, że dany przychód osoby fizycznej jest przypisywany tylko i wyłącznie do jednego określonego źródła przychodów. Przypisanie uzyskanego przychodu do określonego, jednego źródła przychodów następuje w oparciu o okoliczności faktyczne i treść przepisów ustawy.
Jak zaznaczył, źródłami przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c (art. 10 ust. 1 pkt 7). Źródło to nie jest jednorodne, obejmuje przychody z kapitałów pieniężnych wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy oraz przychody z praw majątkowych, w tym ich odpłatnego zbycia, do których odnosi się art. 18 ustawy.
Stosownie do art. 17 ust. 1 omawianej ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. odsetki od pożyczek, odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych, dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych i przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.
Natomiast przychodów z praw majątkowych dotyczy art. 18 ustawy. W myśl tego przepisu, za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalog przychodów z praw majątkowych, ale wskazuje na przykładowe przychody z tego tytułu ("w szczególności"). Zgodnie z ugruntowanym poglądem, do tego źródła przychodów zalicza się m.in. przychody z wierzytelności, jeśli nie są one związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ zauważył, że powyższe przychody nie podlegają temu samemu reżimowi opodatkowania: przychody z kapitałów pieniężnych są opodatkowane podatkiem zryczałtowanym, zaś przychody z praw majątkowych są opodatkowane na zasadach ogólnych.
Jego zdaniem, w stanie faktycznym opisanym przez skarżącą doszło do dwóch odrębnych czynności prawnych, a mianowicie do sprzedaży akcji oraz do odpłatnego przeniesienia wierzytelności dotyczącej umowy sprzedaży.
Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pierwsza z tych czynności podlega regulacjom art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a - generuje przychody z kapitałów pieniężnych, które podlegają opodatkowaniu w trybie art. 30b ustawy. Przychód skarżącej z odpłatnego zbycia akcji powstał w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji (art. 17 ust. 1ab pkt 1 ustawy). Przeniesienie własności akcji było możliwe dopiero z chwilą, gdy wyjaśniła się kwestia skorzystania przez KOWR z prawa pierwokupu i – z uwagi na imienny charakter akcji - nastąpiło w dniu przeniesienie akcji na L. sp. z o.o. Dla powstania przychodu po stronie skarżącej nie miało znaczenia, czy faktycznie otrzymała środki ze sprzedaży akcji.
W analizowanym przypadku wartość akcji określona w umowie zbycia wynosiła 2,90 zł za akcję. W wyniku rezygnacji KOWR z prawa pierwokupu doszła do skutku umowa przenosząca własność akcji na nabywcę. Przychodem ze sprzedaży akcji jest zatem cena ich zbycia wynikająca z umowy sprzedaży (72.723,30 zł).
Odnosząc się do drugiej z czynności dokonanych przez skarżącą, organ wskazał na przychód z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ustawy), ponieważ wierzytelność stanowiła zbywalne prawo majątkowe. Przychodem ze zbycia wierzytelności jest wartość tej wierzytelności, określona w umowie jej sprzedaży, zaś w treści wniosku nie wskazano na fakt poniesienia kosztów tej transakcji. Przychód ten powstał w dacie przeniesienia na rzecz spółki L. wierzytelności, która powstała po stronie skarżącej w wyniku zawarcia warunkowej umowy sprzedaży akcji - jest to tzw. wierzytelność własna.
Organ interpretacyjny stwierdził zatem, że na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutki podatkowe obu dokonanych przez skarżącą czynności należy rozpatrywać odrębnie. Gdyby wolą ustawodawcy było połączenie skutków podatkowych omawianego rodzaju czynności albo traktowanie tego rodzaju czynności jako jednej transakcji, to dałby temu wyraz w treści ustawy. Dla kwalifikacji prawnej bez znaczenia jest, że ekonomicznym skutkiem obu transakcji było dla skarżącej uzyskanie wyłącznie należności z tytułu zbycia wierzytelności. W ujęciu prawnym sprzedaż akcji nie była uzależniona od dokonania cesji wierzytelności. Motywacja skarżącej nie ma znaczenia dla kwalifikacji podatkowej, podobnie jak bliskość czasowa obu transakcji.
Na powyższą interpretację indywidualną wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art.10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 9 u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwej oceny co do ich zastosowania i bezpodstawne uznanie, że strona zawierając umowę warunkową sprzedaży akcji, a następnie w tym samym dniu umowę cesji wierzytelności wynikającej z warunkowej umowy sprzedaży akcji osiągnęła dochód z dwóch różnych źródeł, tj. z kapitałów pieniężnych oraz ze sprzedaży praw majątkowych, podczas gdy w ramach tych czynności otrzymała wyłącznie jedno świadczenie (wynagrodzenie z tytułu umowy cesji wierzytelności), które wywołało u niej korzyść majątkową, tj. powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu;
2. art. 17 ust. 1ab w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że w momencie nieskorzystania przez KOWR z prawa pierwokupu akcji i spełnienia się warunku zastrzeżonego w umowie warunkowej sprzedaży akcji oraz przeniesienia na rzecz nabywcy prawa własności przedmiotowych akcji powstał po jej stronie przychód w wysokości wynikającej z treści warunkowej umowy sprzedaży w sytuacji, gdy w dacie przeniesienia na nabywcę prawa własności akcji umówione w umowie warunkowej wynagrodzenie nie było jej należne, nie była uprawnione do jego otrzymania oraz nie zostało przedstawione do jej dyspozycji;
3. art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie, że warunkowa umowa sprzedaży akcji miała charakter odpłatny i z tego tytułu również uzyskała przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu w sytuacji, gdy uzyskała przysporzenie majątkowe jedynie z tytułu cesji wierzytelności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem stanowisko prezentowane w sprawie przez organ nie jest prawidłowe.
Przypomnieć należy, że sporem w sprawie objęte są skutki prawnopodatkowe dokonanych przez wnioskodawczynię czynności warunkowego zbycia akcji spółki kapitałowej (które to akcje otrzymała jako pracownik, bez ponoszenia na nie kosztów) oraz zawarcia odpłatnej umowy cesji wierzytelności z tytułu należnej jej ceny ze sprzedaży tych akcji.
W ocenie skarżącej, w tym wypadku (obie czynności dokonane zostały w tym samym dniu, a z tytułu sprzedaży warunkowej akcji nie otrzymała zapłaty ceny, zaś jedynym jej przysporzeniem była zapłata za dokonaną cesję) nie można rozpoznać dwóch odrębnych źródeł przychodu, bowiem transakcje te (sprzedaż akcji i cesja wierzytelności z tytułu ceny tej sprzedaży) mają charakter łączny.
Natomiast zdaniem organu, wskazane czynności prawne - z punktu widzenia prawa podatkowego - stanowią dwa odrębne źródła przychodu, opodatkowane odmiennie - na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z 17 ust. 1 (przychód z kapitałów pieniężnych w postaci odpłatnego zbycia akcji, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym) i art. 18 u.p.d.o.f. przychód z praw majątkowych, opodatkowany na zasadach ogólnych).
W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko prezentowane przez skarżącą, które opiera się na poglądzie wyrażonym przez NSA w sprawie II FSK 38/21 oraz wielu innych orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyroki NSA w sprawie II FSK 3/25,II FSK 507/25, II FSK 81/25).
Mianowicie istotną kwestię w sprawie stanowi okoliczność, że skarżąca, która tego samego dnia dokonała dwóch czynności o charakterze cywilnoprawnym, tj. sprzedaży akcji i cesji wierzytelności, otrzymała jedno świadczenie, tj. cenę (wynagrodzenie) z tytułu zbycia wierzytelności od cesjonariusza. Cenę z tytułu zbycia akcji otrzymał natomiast inny podmiot (cesjonariusz). Pomimo zatem wystąpienia dwóch czynności prawnych tylko jedna z nich wywołała u skarżącej korzyść majątkową, a zatem powstanie przychodu. W konsekwencji należy zgodzić się z poglądem skarżącej, że w okolicznościach sprawy, nie powstał u niej podlegający opodatkowaniu przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a jedynie przychód z praw majątkowych w postaci przelewu wierzytelności.
Należy przypomnieć, że podatek dochodowy, którym opodatkowane są dochody osób fizycznych, ma charakter osobisty. Jego przedmiotem jest dochód, osiągany przez osoby fizyczne, obliczany co do zasady w ten sposób, że sumę przychodów z tego samego źródła pomniejsza się o koszty ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymywane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawa podatkowa jako odrębne źródło przychodów wskazuje w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit a-c, zaś w art. 17 ust. 1 pkt 6 precyzuje, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych (lit. a). Zgodnie z art. 17 ust. 1ab pkt 1, przychód określony w ust. 1 pkt 6 z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.
W art. 18 wskazano, że za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Katalog ten ma charakter otwarty. Katalog ten ma charakter otwarty, stąd za przychody z praw majątkowych uznawane są m.in. środki uzyskane z tytułu cesji wierzytelności.
Jakkolwiek zgodzić należy się z organem, że zbycie akcji oraz cesja wierzytelności stanowią dwa odrębne źródła przychodów, to jednak w okolicznościach konkretnie wskazanych w sprawie nie sposób uznać, że winny one podlegać odrębnemu opodatkowaniu.
Skarżąca zawierając umowę cesji dysponowała wyłącznie prawem do wierzytelności z tytułu ceny za zbyte akcje. Nie była to wierzytelność wymagalna, gdyż podlegała ona ograniczeniu prawem pierwokupu przysługującym Skarbowi Państwa (warunek zawieszający). Stawała się ona wymagalna dopiero z chwilą złożenia oświadczenia przez Skarb Państwa o skorzystaniu lub braku skorzystania z tego prawa. Ta okoliczność nie stanowiła przeszkody do zawarcia umowy cesji wierzytelności z tytułu ceny.
Umowa zawarta z L. sp. z o.o. była prawnie skuteczna, zatem uznać należy, że w wykonaniu umowy wzajemnej jaką była sprzedaż akcji, uzgodniona cena nie była nigdy otrzymana przez sprzedawcę (skarżącą), ani też postawiona do jej dyspozycji (nie była wymagalna), jak wymaga tego art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.. W dniu przelewu wierzytelności (dzień sprzedaży akcji) prawo to przysługiwało już wyłącznie cesjonariuszowi, nie zaś cedentowi (skarżącej). Cedent (skarżąca) otrzymał wyłącznie środki pieniężne stanowiące cenę za zbytą wierzytelność (z tytułu umowy cesji, a nie zbycia akcji przez skarżącą, która to czynność nie miała charakteru odpłatnego).
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a u.p.d.o.f.). Przychód ten powstaje, zgodnie z art. 17 ust. 1 ab pkt 1 u.p.d.o.f., w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych. Przy ustalaniu wartości przychodów stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 (art. 17 ust. 2 u.p.d.o.f.). Zgodnie z tym przepisem, przychodem z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych jest co do zasady ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Przez pojęcie "odpłatnego zbycia" należy rozumieć wszystkie przypadki, w których następuje zmiana właściciela udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych i zmiana ta ma charakter odpłatny, a zatem zbywca ma otrzymać za to ekwiwalent.
Skoro jednak z momentem wydania posiadania akcji imiennych nabywcy, umówione w umowie sprzedaży wynagrodzenie nie było należne skarżącej (nie było zapłacone i nie zostało postawione do jej dyspozycji), to po jej stronie nie powstał przychód z "odpłatnego zbycia akcji". Momentem uzyskania przychodu jest moment przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych. Okoliczność ta jest jednak w niniejszej sprawie bezsporna i ma drugorzędne znaczenie dla sprawy, skoro skarżąca nie uzyskała przychodu z odpłatnego zbycia akcji (wynagrodzenie z tytułu zbycia akcji nie było należne skarżącej).
Sprzedawcą akcji była wprawdzie skarżąca (to jej, do chwili wydania, niezmiennie przysługiwało prawo ich własności, przedmiotem umowy cesji była zaś wyłącznie wierzytelność przysługująca sprzedawcy akcji, dotycząca zapłaty ceny), jednak skarżącej w dniu zbycia akcji nie przysługiwało już prawo (wierzytelność) do zapłaty ceny z tytułu zbycia akcji, które skutecznie przeniosła w drodze umowy cesji na spółkę L. . Tylko ta spółka była beneficjentem zapłaty. Po stronie skarżącej zabrakło zaś zasadniczego elementu przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.f., czyli odpłatności.
W tych warunkach nie sposób więc uznać, że skarżąca winna rozliczyć przychód z kapitałów pieniężnych (zbycia akcji), a przez to złożyć zeznanie PIT-38. Skarżąca w realiach sprawy winna bowiem wykazać do opodatkowania z tytułu opisanych czynności wyłącznie dochód (równy przychodowi) z praw majątkowych (art. 18 u.p.d.o.f.) w postaci cesji wierzytelności, w PIT-36 lub PIT-37 i rozliczyć według skali podatkowej (art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f.).
Z tych względów, stwierdzając zarzucane w skardze naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną interpretację, zobowiązując organ interpretacyjny do uwzględnienia powyższej argumentacji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 ww. ustawy, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł, obejmującą uiszczony przez nią wpis sądowy do skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę