I SA/Lu 583/04

I SA/Lu 583/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Irena Szarewicz-Iwaniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w Z. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 11 listopada 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A z siedzibą w Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 października 2002r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 16/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A z siedzibą w Z. uchylił decyzję Izby Skarbowej - Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od I.XI.1997 do 31.XII.1998r.
Przedmiotem sporu między stronami w rozpoznawanej sprawie była m.in. kwestia interpretacji art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd podzielił pogląd organów podatkowych, iż wydatki na modernizację i adaptację budynków wynajmowanych przez uczelnię - jako inwestycje w obcych środkach trwałych - nie są objęte zwolnieniem o jakim mowa w art.
17 ust. 1 b powołanej ustawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż nie można podzielić wniosków organów podatkowych w części, w której kwestionują one możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przez stronę skarżącą wydatków na remont budynków poniesionych przed dniem zawarcia umowy najmu tych budynków, bowiem wniosku takiego nie można wyprowadzić z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654).
Od tego wyroku Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 7 stycznia 2004r. na podstawie art. 102§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - umorzył postępowanie.
W dniu 27 lutego 2004r. A na podstawie art. 102 § 2 powołanej ustawy wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 17 ust. 1 a pkt. 2 oraz art. 17 ust. 1 b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez uznanie dochodu zwolnionego z opodatkowania za dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych. W ocenie skarżącej, wydatki będące inwestycją w obcych środkach trwałych poniesione przez podatnika korzystającego ze zwolnienia w podatku dochodowym na podstawie art. 17 ust.1 pkt. 4 powołanej ustawy są wydatkami objętymi treścią art. 17 ust. 1 b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sposoby wspierania działalności naukowej określone w art. 17 ust. 1 b ustawy mają jedynie charakter przykładowy, co wynika wprost ze zwrotu "w tym także" . Powołany przepis nie wyklucza wspierania działalności naukowej w inny sposób, choćby tylko pośredni. Z punktu widzenia celu analizowanych przepisów istotne jest jedynie to, aby doszło do rzeczywistego wsparcia działalności naukowej, a nie to, aby wsparcie miało charakter bezpośredni.
Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Jego zdaniem zawężająca interpretacja przepisów statuujących ulgi podatkowe narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2004r. w sprawie sygn. akt FSK 207/04 oddalił skargę kasacyjną, bowiem zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie odpowiada prawu. Wskazał, iż Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] słusznie stwierdzając, że nie można podzielić wniosków organów podatkowych w części, w której kwestionują one możliwość zaliczenia do kosztów
uzyskania przychodów wydatków na remont budynków poniesionych przed dniem zawarcia umowy najmu tych budynków, bowiem wniosku takiego nie można wyprowadzić z art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jednak interpretacji art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 17 ust. 1 a pkt. 2 oraz art. 17 ust. 1 b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przedstawionej w uzasadnieniu tego wyroku.
Dokonując interpretacji powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, iż wyliczenie sposobów wydatkowania dochodów zawarte w treści art. 17 ust. 1 b po wyrażeniu " w tym także " stanowi jedynie przykładowy katalog. Nieuzasadniona jest zatem interpretacja zawężająca listę wydatków zwolnionych z opodatkowania tylko i wyłącznie do "wydatków na nabycie środków trwałych oraz wartości niemateria1nych i prawnych". Badając zatem przesłanki zwolnienia dochodów od podatku określone w art. 17 ust. 1 b powołanej ustawy należy określić, czy strona przeznaczyła i - bez względu na termin - wydatkowała dochód na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt. 4-8. Bezsporne jest, że strona skarżąca należy do grupy podatników wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Do rozważenia pozostawała zatem kwestia, czy
strona inwestując w obcych środkach trwałych przeznaczyła i wydatkowała swój dochód na cele statutowe określone w art. 17 ust. 1 pkt. 4. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, uczelnia, która wydatkuje dochody na remont budynków wynajmowanych na cele dydaktyczne ( inwestuje w obcych środkach trwałych ) spełnia przesłanki zwolnienia od podatku dochodowego określone w art. 17 ust. 1 b powołanej ustawy.
Jednocześnie NSA wyjaśnił, iż w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę w trybie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale wyrażą w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż Sąd I instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów podatkowych oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tak jak ocena prawna, o której mowa w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Przytaczając treść art. 184 powołanej ustawy, Naczelny Sad Administracyjny wskazał, iż błędne uzasadnienie prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie skutkuje uwzględnieniem skargi, a nadto z treści art. 190 powołanej ustawy wynika, iż Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy po ponownym rozpatrzeniu odwołania A z dnia 10 lipca 2001r. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z UKS z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] określającej dla tej Szkoły za okres od 1.XI.1997r. do 31.XII.1998r. wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 587.562,10 zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 587.562,10 zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 535.271,60 zł - uchyliła decyzję organu I instancji w całości i określiła dla A za wskazany okres podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie 442.791 zł., zaległość w tym podatku w kwocie 440.124 zł oraz odsetki od tej zaległości na dzień 25.06.200lr. w kwocie 401.943,10 zł.
Izba Skarbowa, kwestionując złożone przez stronę za kontrolowany okres rozliczeniowy zeznanie CIT -8 przyjęła do określenia podatku dochodowego od osób prawnych kwotę przychodu wykazaną przez podatnika w tym zeznaniu, lecz uznała, iż wydatki w kwocie 64.039,04 zł nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Wskazała też, że wydatki Uczelni w kwocie 1.240.548, 44 zł na nieruchomość przy ul. A. oraz w kwocie 32.726,96 zł na budynki AR przy ul. S. w Z. stanowią inwestycje w obcych środkach trwałych. Poniesienie nakładów inwestycyjnych na obce środki trwałe nie spełnia ustawowego warunku określonego przepisami art. 17 ust. l pkt. 4 i ust. l b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż przy takim wydatkowaniu dochodu w 1998r. nie nastąpiło nabycie przez skarżącą własnych środków trwałych. Pozostałe ustalenia i wnioski zawarte w przedmiotowej decyzji nie były sporne między stronami.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy wniosła A.
Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego - art.
17 ust. 1 pkt. 4, ust. 1 a pkt. 2 oraz ust. 1 b ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez przyjęcie, że powołane przepisy wykluczają uznanie za zwolniony z opodatkowania dochód przeznaczony i wydatkowany na cele Szkoły, w sytuacji gdy poniesione wydatki są kwalifikowane jako "inwestycje w obcych środkach trwałych" wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosiła, iż wydatki inwestycyjne, stanowiące "inwestycje w obcych środkach trwałych" należy kwalifikować jedynie wg kryteriów przeznaczenia i wydatkowania na cele określone w ustawie podatkowej tj. wg kryteriów określonych przez ustawodawcę w pierwszej części normy prawnej art. 17 ust. 1 b ustawy podatkowej. Pominięcie w treści tego przepisu inwestycji w obcych środkach trwałych nie stanowi podstawy do formułowania wniosku, że ustawodawca objął opodatkowaniem ten rodzaj wydatków sfinansowanych z przychodów uzyskiwanych przez podatnika, którego dochód korzysta z omawianego zwolnienia. Skoro organ podatkowy uznał, że druga część przepisu art. 17 ust. 1 b nie odnosi się do inwestycji w obcych środkach trwałych, to biorąc pod uwagę zasady wykładni językowej, logicznej i celowościowej, wydatki tego rodzaju należy kwalifikować wg kryterium przeznaczenia i wydatkowania dochodu na cele określone w art. 17 ust. l pkt. 4 tej ustawy. Dlatego wykładnia art. 17 ust. 1 b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dokonana przez organ podatkowy jest wykładnią zawężającą, a nie ścisłą, jak wywodzi organ podatkowy, co czyni skargę uzasadnioną
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała
w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - art. 3 i 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne - art. 85 powołanej ustawy.
Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została do sądu przed 1.01.2004r., a zatem podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i na podstawie przepisów powołanej ustawy.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi stwierdzić należało, iż jest ona uzasadniona.
Stan faktyczny sprawy nie jest między stronami sporny.
Przedmiotem sporu między stronami w rozpoznawanej sprawie jest interpretacja art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 17 ust. 1 a pkt. 2 oraz art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000r. nr 54, poz. 654), w zakresie w jakim poniesienie przez skarżącą wydatków na inwestycje w obcych środkach trwałych spełniało przesłanki zwolnienia od podatku dochodowego. Kwestię tę w rozpatrywanej sprawie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2004r. FSK207/04, w motywach którego dokonał wiążącej interpretacji powołanych przepisów prawa materialnego. Zgodnie z dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny i jak i organy podatkowe są związane, wyliczenie sposobów wydatkowania dochodów zawarte w treści art. 17 ust. 1 b po wyrażeniu " w tym także" stanowi jedynie przykładowy katalog. Nieuzasadniona jest zatem interpretacja zawężająca listę wydatków zwolnionych z opodatkowania tylko i wyłącznie do "wydatków na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych". Uczelnia, która wydatkuje dochody na remont budynków wynajmowanych na cele dydaktyczne ( inwestuje w obcych środkach trwałych) spełnia przesłanki zwolnienia od podatku dochodowego określone w art. 17 ust. 1 b powołanej ustawy.
Odmienna interpretacja powołanych wyżej przepisów prawa materialnego dokonana w zaskarżonej decyzji czyni zatem zarzuty skargi zasadnymi w całości, co stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziło do orzeczenia jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 200 i art. 205§ 2 powołanej ustawy.