I SA/LU 58/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Spółka planowała utworzyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która na zlecenie powiatu miałaby prowadzić punkty nieodpłatnej pomocy prawnej. Spółka argumentowała, że działa w reżimie publicznoprawnym, a otrzymana dotacja nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu ustawy o VAT, co wyklucza ją z kręgu podatników VAT i pozbawia prawa do odliczenia VAT naliczonego. Dyrektor KIS uznał jednak, że spółka będzie podatnikiem VAT, ponieważ między otrzymaną dotacją a świadczeniem na rzecz powiatu istnieje bezpośredni związek, a spółka zwolni powiat z określonych obowiązków za wynagrodzeniem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że spółka, realizując zadanie publiczne na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i w ścisłej współpracy z powiatem, działa w sferze władztwa publicznego, a nie jako przedsiębiorca na wolnym rynku. W związku z tym spółka nie będzie podatnikiem VAT, a tym samym nie będzie jej przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego. Sąd podkreślił, że kluczowe są kryteria odróżniające obrót gospodarczy od sfery imperium, a w tym przypadku aktywność spółki mieści się w tej drugiej kategorii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, czy podmioty realizujące zadania publiczne na zlecenie samorządów (np. w zakresie pomocy prawnej) są podatnikami VAT i czy przysługuje im prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej zadanie publiczne w ramach ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form współpracy z samorządem lub gdy działalność ma charakter bardziej komercyjny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka realizująca zadanie publiczne w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej na zlecenie powiatu, otrzymująca dotację, jest podatnikiem VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka realizująca zadanie publiczne w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej na zlecenie powiatu, działająca w ścisłej współpracy z powiatem i na podstawie przepisów prawa publicznego, nie jest podatnikiem VAT, ponieważ działa w sferze władztwa publicznego, a nie w ramach działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka, wykonując zadanie publiczne na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i w ścisłej współpracy z powiatem, działa w sferze władztwa publicznego. Jej aktywność nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, a otrzymana dotacja nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie w rozumieniu tej ustawy. Kluczowe są kryteria odróżniające obrót gospodarczy od sfery imperium.
Czy spółka, która nie jest podatnikiem VAT, ma prawo do odliczenia VAT naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka, która nie jest podatnikiem VAT, nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego, ponieważ prawo to przysługuje wyłącznie podatnikom VAT w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT naliczonego jest ściśle powiązane z byciem podatnikiem VAT i wykonywaniem czynności opodatkowanych. Skoro spółka nie jest podatnikiem VAT, nie może korzystać z tego prawa.
Przepisy (7)
Główne
ustawa o VAT art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikami są osoby prawne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
ustawa o VAT art. 15 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
dyrektywa 112 art. 13 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
u.n.p.p. art. 1
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Określa zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz zasady realizacji zadań z zakresu edukacji prawnej.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje podatnikom VAT w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
u.n.p.p. art. 11 § ust. 6
Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Organizacja pozarządowa może ubiegać się o prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
K.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza lub pracownika przy wykonywaniu czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka realizująca zadanie publiczne w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej na zlecenie powiatu działa w sferze władztwa publicznego, a nie jako podatnik VAT. • Otrzymana dotacja nie stanowi wynagrodzenia w rozumieniu ustawy o VAT. • Spółka nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego, ponieważ nie jest podatnikiem VAT.
Odrzucone argumenty
Spółka jest podatnikiem VAT, ponieważ otrzymuje dotację od powiatu, co stanowi wynagrodzenie za świadczenie. • Między dotacją a świadczeniem na rzecz powiatu istnieje bezpośredni związek. • Spółka zwolni powiat z określonych obowiązków za wynagrodzeniem.
Godne uwagi sformułowania
spółka nie będzie występować w charakterze podatnika VAT w ramach obrotu gospodarczego • jej aktywność od strony podmiotowej i przedmiotowej będzie pozostawać poza systemem tego podatku • każdy z tych obszarów aktywności - z jednej strony obrót gospodarczy, a z drugiej władztwo publiczne - rządzi się bowiem istotnie odmiennymi regułami • nie można uznać, że powyższe usługi mogą być prowadzone w ramach takiego władztwa, tj. że odbiorcy świadczenia mogą być zmuszeni do korzystania z nich.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, czy podmioty realizujące zadania publiczne na zlecenie samorządów (np. w zakresie pomocy prawnej) są podatnikami VAT i czy przysługuje im prawo do odliczenia VAT naliczonego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej zadanie publiczne w ramach ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form współpracy z samorządem lub gdy działalność ma charakter bardziej komercyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT w kontekście zadań publicznych realizowanych przez podmioty prawne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu organizacji i prawników.
“Czy spółka świadcząca darmową pomoc prawną musi płacić VAT? WSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.