Orzeczenie · 2026-04-17

I SA/Lu 579/25Odmowa wszczęcia postępowania nawaznosc decyzji podatkowej 30

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-04-17
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościstwierdzenie nieważnościterminpostępowanie administracyjneOrdynacja podatkowasąd administracyjnydecyzja ostateczna

Sprawa dotyczyła skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej z 2001 r. w podatku od nieruchomości. Podatnik domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 2002 r. (ostatecznie utrzymanej w mocy decyzją SKO z 2003 r.), powołując się na wady wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. (odpowiednik art. 247 § 1 O.p.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na dwie przesłanki z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej: po pierwsze, wniosek został złożony po upływie 5-letniego terminu od doręczenia decyzji (7 listopada 2003 r.), który upłynął 7 listopada 2008 r., podczas gdy wniosek wpłynął 23 sierpnia 2024 r. Po drugie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 30 kwietnia 2004 r. (sygn. I SA/Lu 681/03) oddalił skargę podatnika na decyzję SKO z 22 października 2003 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 marca 2005 r. (sygn. FSK 1832/04) oddalił skargę kasacyjną. Dodatkowo, NSA postanowieniem z 14 lutego 2018 r. (sygn. II FSK 68/18) odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę podatnika. Sąd podkreślił, że tryb stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być uruchomiony tylko w ściśle określonych przypadkach. WSA potwierdził, że organ prawidłowo zastosował art. 249 § 1 O.p., odmawiając wszczęcia postępowania z powodu upływu terminu oraz prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny. Sąd zaznaczył, że w takiej sytuacji zarzuty dotyczące meritum sprawy nie mogą być merytorycznie rozpatrzone, a decyzja organu ma charakter formalny. Sąd dodał, że organ nie mógł również wszcząć postępowania z urzędu, zgodnie z art. 249 § 2 O.p. Wobec powyższego, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów i przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie 5 lat od doręczenia decyzji lub po prawomocnym oddaleniu skargi na tę decyzję.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli wniosek został złożony po upływie 5 lat od jej doręczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy jest zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania, jeśli wniosek został złożony po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.

Uzasadnienie

Pięcioletni termin na wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest terminem prawa materialnego, którego upływ skutkuje wygaśnięciem uprawnienia. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące wadliwości decyzji nie mogą być merytorycznie rozpatrzone.

Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy jest zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania, jeśli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję (chyba że żądanie oparte jest na art. 247 § 1 pkt 4 O.p.).

Uzasadnienie

Przepis art. 249 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się strona. Jest to kolejna przesłanka formalna uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie wniosku.

Czy zarzuty dotyczące meritum sprawy (np. błędna klasyfikacja funkcji budynku) mogą być rozpatrzone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli istnieją przesłanki formalne do odmowy wszczęcia tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku wystąpienia przesłanek formalnych do odmowy wszczęcia postępowania (np. upływ terminu, oddalenie skargi przez sąd), zarzuty dotyczące wadliwości decyzji ostatecznej nie mogą być merytorycznie rozpatrzone.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter formalny i ogranicza się do zbadania, czy decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami. Jeśli istnieją przeszkody formalne, organ nie przechodzi do analizy merytorycznej wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 września 2025 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w podatku od nieruchomości za 2001 r.

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 247 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

O.p. art. 247 § § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1 i 2 - odpowiadają przesłankom nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.

O.p. art. 249 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki, w których organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

O.p. art. 249 § § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1 - żądanie wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.

O.p. art. 249 § § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 2 - sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.

Pomocnicze

O.p. art. 249 § § 2

Ordynacja podatkowa

Okoliczności z § 1 uwzględnia się również przy wszczęciu postępowania z urzędu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.p.a. - przesłanki nieważności decyzji (odpowiednik art. 247 § 1 O.p.)

O.p. art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji.

p.g.k. art. 21

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa wymiaru podatku od nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo zastosował art. 249 § 1 O.p. odmawiając wszczęcia postępowania z powodu upływu 5-letniego terminu. • Organ prawidłowo zastosował art. 249 § 1 O.p. odmawiając wszczęcia postępowania z powodu prawomocnego oddalenia skargi na decyzję przez sąd administracyjny. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter formalny i nie pozwala na merytoryczne badanie zarzutów, jeśli istnieją przesłanki do odmowy wszczęcia.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy nie posiada uprawnienia do samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, powinien opierać się na materiale dowodowym. • Organ pominął dowody potwierdzające wykorzystywanie budynku wyłącznie na cele mieszkaniowe. • Decyzja organu opierała się na domysłach, a nie na wynikach kontroli i protokołach.

Godne uwagi sformułowania

Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji, stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości decyzji. • Niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka. • Pięcioletni termin, o którym mowa powyżej jest terminem prawa materialnego, a zatem terminem zawitym, którego upływ skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. • W konsekwencji, podnoszone przez stronę w skardze zarzuty przeciw decyzji wymiarowej oraz dowody na ich poparcie nie mają prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy i nie mogły być badane przez organ z uwagi na negatywne przesłanki do skutecznego złożenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Marcin Małek

sprawozdawca

Jakub Polanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów i przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie 5 lat od doręczenia decyzji lub po prawomocnym oddaleniu skargi na tę decyzję.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne w postępowaniu podatkowym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Uchybiłeś termin? Nie złożysz wniosku o nieważność decyzji, nawet jeśli była wadliwa!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst