I SA/Lu 576/24

I SA/Lu 576/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/
Jakub Polanowski
Marcin Małek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi C. spółki z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.41/2451/EG/2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu zażalenia C. Sp. z o.o. w L., dalej: "spółka", "zobowiązania", "skarżąca", utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie, dalej: "Dyrektor Agencji", "wierzyciel", "organ pierwszej instancji", z dnia 25 kwietnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia w całości zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej egzekucji dotyczącej należności pieniężnej spółki, prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy numer [...] zobowiązana wniosła zarzut dotyczący przedawnienia należności, powołując się na przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Przepis ten, co do zasady, przewiduje bowiem 4-letni okres przedawnienia należności, liczony od dnia dopuszczenia się nieprawidłowości, który w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Spółka akcentowała przede wszystkim, że zgodnie ze wskazanym przepisem, w przypadku wieloletnich programów operacyjnych, okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, którym w odniesieniu do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007 - 2013 był 1 sierpnia 2018 r. Spółka wskazała także, że przed upływem terminu przedawnienia, nie miały miejsca okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie jego biegu. Takiego zdarzenia nie stanowiło postępowanie karne toczące się w stosunku do prezesa spółki, zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt [...]. Zdaniem zobowiązanej wszelkie czynności podmiotów wydających decyzje administracyjne w stosunku do niej, w tym wezwanie do zwrotu środków z dnia 25 czerwca 2019 r., decyzja Agencji z dnia 27 stycznia 2020 r. czy też decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 4 sierpnia 2020 r., a także kolejno podjęte przez wierzyciela czynności związane z zainicjowaniem postępowania egzekucyjnego i podjęte w jego toku, zostały dokonane po upływie terminu przedawnienia i nie mogły odnieść skutku w postaci przerwania jego biegu. W treści pisma przedstawiającego zarzuty spółka podniosła także zarzut braku po stronie Agencji legitymacji prawnej wynikającej z art. 5 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1967 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", do dokonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym, argumentując, że pismo z dnia 3 marca 2022 r. oraz pozostałe dokumenty, w tym tytuł wykonawczy, zostały podpisane przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa w zakresie czynności egzekucyjnych organu wydającego decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Spółka podała też, że z dniem rozliczenia przez Komisję Europejską Regionalnego Programu Operacyjnego, co miało miejsce w dniu 8 października 2018 r., porozumienie zawarte pomiędzy Agencją a Zarządem Województwa Lubelskiego, stanowiące podstawę powierzenia jej zadań wyekspirowało i przestała być ona instytucją uprawnioną do wydania decyzji oraz wystawienia tytułu wykonawczego. Nie było zatem podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do spółki.
Organ pierwszej instancji postanowił o oddaleniu zarzutów. W zażaleniu spółka wskazała na niewłaściwą interpretację obowiązujących przepisów i ocenę błędną stanu faktycznego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odniosło się w pierwszej kolejności do okoliczności, że wyrokiem z 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 367/23, uchylił poprzednie postanowienie Kolegium z 9 kwietnia 2023 r. wraz z postanowieniem organu pierwszej instancji z 27 lutego 2023 r. o uznaniu zarzutów za niedopuszczalne motywując, że organ egzekucyjny - Trzeci Urząd Skarbowy w Lublinie, jak i Agencja będąca wierzycielem, nie dokonali podstawowych czynności administracyjnych w celu sprecyzowania wniesionego przez spółkę pisma, gdyż z akt sprawy nie było w sposób niebudzący wątpliwości wiadome czy wniosła ona o umorzenie postępowania egzekucyjnego, czy też zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Pismem z 3 stycznia 2024 r., wierzyciel wezwał więc zobowiązaną do sprecyzowania wniosku z 8 grudnia 2022 r., udzielając niezbędnych informacji oraz pouczeń. W odpowiedzi spółka wskazała, że pismem z 8 grudnia 2022 r. wniosła zarówno: (1) skargę, (2) zarzuty, jak i (3) wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na treść wyjaśnień oraz żądania zobowiązanej stanowisko wierzyciela zostało przekazane do organu egzekucyjnego w celu prawidłowego procedowania. Organ egzekucyjny odpowiedział pismem z 19 lutego 2024 r., wraz z którym przesłał ponownie zarzuty spółki z 8 grudnia 2022 r., bez skonkretyzowania zarzutów. Wierzyciel pismem z 27 lutego 2024 r. ponownie wezwał zobowiązaną do wyjaśnień oraz sprecyzowania podstawy zarzutów wyrażonych w piśmie z 8 grudnia 2022 r. W odpowiedzi na to wezwanie spółka wskazała jednoznacznie, że podstawą zarzutu były okoliczności ujęte w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie zobowiązania przez przedawnienie. Zdaniem spółki termin przedawnienia należności upłynał z dniem ostatecznego zakończenia Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 tj. z 8 października 2018 r., a wszelkie czynności i decyzje w tej sprawie, zapadły po dacie przedawnienia, natomiast czynności podjęte przed okresem zamknięcia programu (postawienie zarzutów prezesowi spółki) nie przerwały biegu terminu przedawnienia. Dodatkowo w treści pisma wyjaśniającego, zobowiązana poddała w wątpliwość czy obowiązek może być dochodzony na drodze egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wydany przez uprawniony organ oraz czy spełniał on wymogi określone w przepisach art. 27 u.p.e.a.
Zobowiązana bezpośrednio doprecyzowała zatem podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, wskazując w tym zakresie na regulację art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., czyli wygaśnięcie zobowiązania przez przedawnienie.
Mając to na względzie organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie bezspornym jest, iż egzekwowana należność dotyczy zwrotu dofinansowania wypłaconego spółce ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007- 2013. Środki te stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej: "u.f.p.". Zgodnie zaś z treścią art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących tych należności, nieuregulowanych ustawą u.f.p., stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dalej: "o.p."
Dalej organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na mocy art. 11 pkt 4ustawy o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw z 7 lipca 2017 r. do ustawy o finansach publicznych został dodany art. 66a, który obowiązuje od dnia 2 września 2017 r. Stanowi on, że zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia: 1) w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo 1a) wypłaty salda, o którym mowa w art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30 czerwca 2021 r., str. 159, z późn. zm.), w odniesieniu do roku obrachunkowego obejmującego okres 1 lipca 2029 r. - 30 czerwca 2030 r., albo 2) wypłaty salda końcowego, o którym mowa w a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie WE nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L210 z 31 lipca 2006 r., str. 25, z późn.zm.) albo b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r., str. 1, z późn. zm.), albo art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady WE Nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 320, z późn. zm.). w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2.
Decyzja Dyrektora Agencji została wydana 27 stycznia 2020 r., a następnie została uchylona ostateczną decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego z 4 sierpnia 2020 r., w której to decyzji określono kwotę należną do zwrotu. Z dniem wydania wyżej wskazanej ostatecznej decyzji Zarządu Województwa, powstało zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, u.f.p., na podstawie którego możliwe było wszczęcie egzekucji administracyjnej. Do wyznaczenia okresu przedawnienia orzeczonego zobowiązania, powstałego na mocy ostatecznej decyzji Zarządu Województwa, będą miały zatem zastosowanie przepisy art. 66a u.f.p., a nie art. 70 O.p.. W konsekwencji zgodnie z przedstawioną regulacją art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p., pięcioletni okres przedawnienia przedmiotowego zobowiązania spółki należy liczyć od dnia wydania ostatecznej decyzji zwrotowej przez Zarząd Województwa, tj. od dnia 4 sierpnia 2020 r., gdyż termin ten nastąpił później w stosunku do pozostałych przypadków, wymienionych w przywołanym unormowaniu.
W ocenie organu odwoławczego nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części poprzez jego przedawnienie z uwagi na to, że zgodnie z art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p., termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków ustalonych na podstawie ostatecznej decyzji Zarządu Województwa może upłynąć najwcześniej dopiero w dniu 4 sierpnia 2025 r., z zastrzeżeniem że przed tym terminem nie dojdzie do skutecznego jego przerwania. W ocenie organu odwoławczego oznacza to całkowitą bezzasadność zarzutu Spółki.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z nieuregulowaniem w przepisach u.f.p. kwestii przerw biegu przedawnienia zobowiązania, zastosowanie ma odesłanie zawarte w art. 67 ust. 1 u.f.p, zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W sprawie niniejszej, wobec spółki Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie stosował określone ustawą środki egzekucyjne, co powoduje, ze zastosowanie ma art. 70 § 4 o.p.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Jednocześnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2, z czego skorzystała również Rzeczpospolita Polska, wprowadzając do porządku krajowego odpowiednie regulacje prawne.
Dalej organ odwoławczy podał, że art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., ustanawiający przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE seria L z 2013 r., nr 347, s. 320 ze zm.), zawiera definicję nieprawidłowości. Zgodnie z jego treścią nieprawidłowością jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, przy czym spójna z powyższą, jest definicja nieprawidłowości wskazana w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Jako nieprawidłowość tam zostało zakwalifikowane postępowanie polegające przede wszystkim przedłożeniu do Agencji fikcyjnej umowy pożyczki na etapie oceny projektu. Nieprawidłowe postępowanie zobowiązanej w tym zakresie dowodziło, że dofinansowanie przeznaczone na realizację projektu zostało pobrane nienależnie, gdyż pozytywna ocena projektu, która poprzedzała zawarcie umowy o dofinansowanie, została sformułowana na podstawie poświadczającego nieprawdę dokumentu, a działaniem tym skarżąca finalnie doprowadziła do szkody w budżecie Unii Europejskiej.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że decyzja wydana na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. w przypadku wystąpienia przesłanek wskazanych w ust. 1 tegoż artykułu ma charakter deklaratoryjny, co oznacza to, że obowiązek zwrotu dofinansowania jaki obciążył spółkę w momencie wystąpienia którejkolwiek z nieprawidłowości, powstał z mocy prawa. Zobowiązanie to powstaje z dniem uzyskania przez decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., waloru ostateczności.
W świetle stanu faktycznego realiów sprawy organ akcentował, że pojęcia nieprawidłowości i zobowiązania do zwrotu, nie są tożsame ze sobą, a ich prawidłowe rozróżnienie ma znaczenie dla wykazania, że okres przedawnienia egzekwowanej należności nie mógł upłynąć wraz z zamknięciem programu operacyjnego 8 października 2018 r., jak argumentuje skarżąca.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał na treść art. 3 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 akcentując, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, przy czym przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. W art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 zastrzeżono jednak, że państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany w ust. 1. W prawie wspólnotowym określono zatem termin graniczny, przed upływem którego żaden okres przedawnienia nieprawidłowości nie może się zakończyć (zamknięcie programu wieloletniego). Istnieje zaś delegacja upoważaniająca państwa członkowskie do wydłużenia w regulacjach krajowych okresu przedawnienia nieprawidłowości oraz regulacja określająca przypadki przerwy biegu terminu przedawnienia i skutki tej przerwy.
Odnosząc się do argumentacji spółki organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że przepis art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 pozwalając państwom członkowskim na wydłużenie okresu przedawnienia w stosunku do terminu wynikającego z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, wynoszącego 4 lata, nie daje możliwości skrócenia okresu przedawnienia, ani też nie daje prawa do modyfikowania zasad ustalania terminu rozpoczęcia biegu okresu przedawnienia oraz przerw. Zasady przedawnienia wynikające z art. 66a u.f.p., o którym wspomina skarżąca w zarzutach, dotyczą wyłącznie nieprawidłowości, ustalonych w ostatecznych decyzjach zwrotowych, do których doszło po dniu wejścia w życie wskazanego wyżej przepisu. Zatem regulacja zawarta w art. 66a u.f.p. nie może być stosowana do nieprawidłowości, co do których termin przedawnienia rozpoczął bieg przed 2 września 2017 r.
Odwołując się z kolei do orzecznictwa sądów administracyjnych organ stanął na stanowisku, że w sprawie zastosowanie mają unormowania zawarte w art. 67 ust. 1 u.f.p, który stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p. Zgodnie zaś z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5. lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z tych względów należy przyjąć, iż odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 o.p. w związku z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 musi skutkować ustaleniem, że na podstawie regulacji prawa polskiego, okres przedawnienia nieprawidłowości, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynosi 5 lat licząc od ustania nieprawidłowości.
Odnosząc się do argumentacji spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że w celu wystąpienia skutku przerwy biegu przedawnienia akt organu musi w sposób wystarczająco dokładny określać operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości i wymagania te spełnia raport końcowy z czynności kontrolnych, pisemna informacja o rozpoczęciu postępowania zmierzającego do obniżenia kwoty pomocy udzielonej z funduszy UE.
Termin przedawnienia nieprawidłowości w niniejszej sprawie ulegał przerwaniu i to co najmniej kilkakrotnie, a przez to nie uległo przedawnieniu uprawnienie wierzyciela do wydania decyzji zwrotowej stosownie do art. 209 ust. 9 u.f.p., na podstawie której to decyzji, po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności powstało egzekwowane zobowiązanie (należność) dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. Przerwanie biegu terminu przedawnienia następowało bowiem poprzez wydanie i doręczenie: wyroku skazującego z 12 lipca 2018 r. Sądu Okręgowego w Lublinie IV Wydział Karny, sygn. [...] H. R. (ówczesnego prezesa zarządu zobowiązanej); wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie II Wydział Karny, sygn. [...] z 25 października 2018 r., oddalającego apelację od wyroku z dnia 12 lipca 2018 r., a także wezwania do zwrotu środków (pismo z 25 czerwca 2019 r.). Pierwsza ze wskazanych czynności została podjęta przez właściwy organ przed zamknięciem Regionalnego Programu Operacyjnego, które nastąpiło 8 października 2018 r., jak również przed upływem 5. lat od ustania nieprawidłowości. Z kolei wezwanie do zwrotu zostało wystosowane przed upływem 5 lat od ustania nieprawidłowości. Na skutek przerwania biegu przedawnienia rozpoczął on bieg na nowo, natomiast każda kolejna z wymienionych wyżej czynności podejmowana przez odpowiednie organy, przerywała bieg przedawnienia nieprawidłowości i rozpoczynała jego bieg na nowo. Podsumowując organ odwoławczy przyjął, że wydanie decyzji Agencji z 27 stycznia 2020 r. w przedmiocie zwrotu środków oraz decyzji odwoławczej Zarządu Województwa z 4 sierpnia 2020 r., nastąpiło z poszanowaniem zasad regulujących bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło też uwagę, że w przywołanym wyżej wyroku o sygn. akt I SA/Lu 367/23, WSA wskazał, że w sprawie o sygn. III SA/Lu 1118/20 kontrolowano ostateczną decyzję Zarządu Województwa z 4 sierpnia 2020 r. w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji przez zobowiązaną spółkę. Sąd przeprowadził kontrolę legalności wspomnianej decyzji na czas, kiedy została ona wydana. Tym bardziej argumenty podnoszone przez skarżącą w treści zarzutów są więc chybione. Zagadnienie przedawnienia nieprawidłowości, jakie stanowi ważną część badania legalności decyzji było już zatem analizowane. Twierdzenia skarżącej dotyczące braku legalności decyzji nie są więc uzasadnione.
Odnosząc się do twierdzeń spółki organ zauważył, że spółka poddała pod wątpliwość także zasadność samego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepisy u.p.e.a. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma jednak wątpliwości, że dofinansowanie podlegające zwrotowi stanowi środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, co wynika wyraźnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. Natomiast stosownie do art. 66 u.f.p. do egzekucji należności, o których mowa w art. 60, mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia, spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 207 ust. 9 i 11 u.f.p. przez zaakceptowanie decyzji wydanej przez niewłaściwy organ;
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 32aa. pkt 1 lit c u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 9 o.p., przez pominięcie okoliczności wygaśnięcia zobowiązania z tytułu przedawnienia;
- art. 33 § 2 pkt 6 oraz art. 5 § 1 pkt 1 oraz art. 2 u.p.e.a. z uwagi na to, że pismo z dnia 3 marca 2022 r. podpisane jest przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa w zakresie czynności egzekucyjnych organu wydającego decyzję administracyjną, której to upomnienie dotyczy;
- art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a.", przez brak właściwego zbadania, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwym organem do rozstrzygania w sprawie;
- art. 6. k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, dalej: "E.K.D.A.", poprzez dokonanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej i wbrew obowiązującym przepisom;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy (postępowania) w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z brakiem ustosunkowania się do zgłoszonych twierdzeń i wniosków stron oraz nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do ich interesów;
- art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w rozpatrywaniu oraz ustaleniu stanu prawnego regulującego sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy;
- art. 17 § 1 u.p.e.a., w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 u.f.p. przez brak zastosowania w ustaleniu właściwości organu w rozstrzygnięciu sprawy;
- art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95 poprzez błędne przyjęcie zaistnienia przesłanki przerwania biegu przedawnienia;
- art. 59 § 1 punkt 9 o.p. przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części poprzez jego przedawnienie;
- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, nie uwzględnienie wszystkich faktów i nie przypisanie im odpowiedniego znaczenia a uwzględnianie okoliczności nie należących do sprawy;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji przyjęcie, że nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części poprzez jego przedawnienie a tytuł wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a.
- art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo istnienia przesłanek uzasadniających jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego przed tym organem;
W uzasadnieniu skargi spółka w szczególności akcentowała, że skoro tytuł egzekucyjny został wydany przez podmiot wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p., organem rozpatrującym zażalenie winien być podmiot będący Instytucją Zarządzającą, czyli Zarząd Województwa Lubelskiego.
Rozwijając z kolei zarzut przedawnienia skarżąca wywodziła, że nie doszło do przerwania biegu przedawnienia w związku z toczącym się postępowaniem karnym wobec byłego prezesa skarżącej, gdyż pomiędzy postępowaniem karnym, istotą którego jest ustalenie winy za popełnienie określonego czynu karalnego, a postępowaniem podatkowym nie zachodzą na tyle ścisłe zależności, by skutkowały zawieszeniem postępowania. Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie odwołała się do wyroku NSA o sygn. I FSK 241/10 oraz I FSK 281/10. W przedmiotowej sprawie nigdy nie wszczęto postępowania karnoskarbowego, ani karnego wobec spółki (w fazie in rem), ani też spółka nie została powiadomiona o ewentualnym przerwaniu biegu przedawnienia z chwilą upływu tego terminu. Uznanie nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie IV Wydział Karny (sygn. [...]) z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie ówczesnego prezesa zarządu spółki nie mogło przerwać biegu przedawnienia, także z powodu braku jego prawomocności. Prawomocny wyrok zapadł po terminie zamknięcia Programu, tj. 25 października 2018 r.
Poza tym w dacie orzekania upłynął trzyletni termin na wydanie prawidłowego tytułu egzekucyjnego dotyczącego decyzji Dyrektora Agencji z dnia 27 stycznia 2020 r., a następnie uchylonej i zmienionej przez Zarząd Województwa decyzją z dnia 4 sierpnia 2020 r., i aż do dnia dzisiejszego nie został prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy od wierzyciela.
Spółka zarzuciła też, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do wskazanego przez nią zarzutu braku stosownego upoważnienia i podstawy prawnej dla Dyrektora Agencji do podejmowania czynności egzekucyjnych.
W ocenie skarżącej organy obu instancji nie ustaliły rzetelnie, czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a.
Uważa ona, że z dniem rozliczenia przez Komisję Europejską Programu, co nastąpiło 8 października 2018 r., porozumienie ekspirowało i straciła swą rację także podstawa do stosowania przez Agencję przepisów art. 207 ust 1 pkt 2 i 3, ust. 8 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p., Agencja nie miała bowiem po tej dacie formalnej podstawy do podejmowania czynności wskazanych w przepisach porozumienia, w tym także czynności egzekucyjnych. Podobnie Decyzja Agencji z dnia 27 stycznia 2020 r. zobowiązująca stronę do zwrotu obarczona jest wadą prawną w postaci podjęcia jej przez podmiot nieuprawniony oraz podpisania jej przez osoby poza zakresem udzielonych im pełnomocnictw od uprawnionego do wydania takiej decyzji. Agencja nie była właściwa dla podjęcia czynności egzekucyjnych, wydania tytułu wykonawczego oraz decyzji zwrotowej określonej w art. 207 ust. 9 u.f.p.
Skoro ostateczne rozliczenie programu bezsprzecznie nastąpiło dnia 8 października 2018 r., to wszelkie czynności związane z wydaniem ww. decyzji, tj. wezwanie do zwrotu dotacji, której dotyczy wskazany wyżej tytuł wykonawczy, dokonane pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. oraz wcześniejsze zawiadomienie z dnia 27 grudnia 2019 r. były podejmowane po dacie ostatecznego rozliczenia programu, do którego biegnie bieg przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.’’, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana – jak w tym przypadku - w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie oddalające w całości zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 powołanej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W niniejszej sprawie, po dodatkowych wyjaśnieniach strona powołała się na przesłankę o której mowa w pkt 5, tj. wygaśnięcie obowiązku z uwagi na przedawnienie.
Istotne i warte podkreślenia jest również to, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie może dokonywać oceny legalności decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania. Powyższe uwagi Sądu są istotne o tyle, że skarżąca w treści skargi akcentuje, iż organy procedujące w sprawie nie badały i nie zajmowały się kwestią, czy decyzja z 27 stycznia 2020 r. zobowiązująca skarżącą do zwrotu środków została wydana przez uprawniony organ, co zresztą było też podnoszone przez nią w toku postępowania. Takiej kwestii organy rozpatrujące podniesione zarzuty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie oceniały, bowiem oceniać nie mogły. Wykraczałoby to w sposób ewidentny poza zakres tej sprawy. Postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają i mogą zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego, w której organ bada sposób i legalność tej konkretyzacji. Ma to bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne.
Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, uruchamianą ewentualnie po fazie wskazanej wyżej, a jego wyłącznym celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Ze względu na taki charakter postępowania egzekucyjnego, organ ma zatem ograniczone możliwości badania sprawy pod względem merytorycznym. Celem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest ochrona strony postępowania egzekucyjnego przed niezasadnym lub niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Do takiego samego wniosku prowadzi analiza właściwości organów. Organ egzekucyjny nie może bowiem wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznacznie została rozstrzygnięta w decyzji kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji mogą mieć na celu wykazanie nieistnienia obowiązku, ale nie podważenie aktu administracyjnego, nakładającego ten obowiązek, również z powodu wydających go organów administracyjnych, czy zastosowanego prawa materialnego.
Spór w niniejszej sprawie, pomimo obszernej argumentacji skargi w zakresie niedopuszczalności egzekucji w ogóle oraz naruszeń prawa materialnego, a także przepisów postępowania, sprowadza się więc w zasadzie głównie do tego, czy dochodzona od skarżącej należność uległa przedawnieniu (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a).
W ocenie Sądu zarzuty skarżącej wierzyciel rozpatrzył prawidłowo. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Żadna ze wskazanych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiła pozostająca w obrocie prawnym decyzja Zarządu Województwa z 4 sierpnia 2020 r., w której organ ten określił skarżącej kwotę przypadającego do zwrotu wypłaconego jej dofinasowania na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
Sąd podziela przy tym pogląd organu o możliwości odwołania się w niniejszej sprawie do przepisu art. 66a u.f.p., który został dodany do u.f.p. na mocy art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw i wszedł w życie z dniem 2 września 2017 r. Polski ustawodawca skorzystał w ten sposób z możliwości stosowania dłuższego okresu przedawnienia niż okres przewidziany w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95, a działania w tym kierunku zapewniała państwom członkowskim treść art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia. W związku z tym, że postępowanie w sprawie zwrotu środków zostało wszczęte po wejściu w życie art. 66a u.f.p., przepis ten powinien mieć zastosowanie przy obliczaniu terminu przedawnienia należności dochodzonej od skarżącego.
Zgodnie z jego treścią zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia:
1) w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo
1a) wypłaty salda, o którym mowa w art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ogólnym", w odniesieniu do roku obrachunkowego obejmującego okres 1 lipca 2029 r.-30 czerwca 2030 r., albo
2) wypłaty salda końcowego, o którym mowa w:
a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.) albo
b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.), albo
c) art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.) - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.
W wyroku z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. I GSK 1604/23, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 66a u.f.p. stanowi doprecyzowanie na gruncie prawa krajowego przedawnienia materialnoprawnego możliwości dochodzenia zwrotu środków europejskich, zarówno w zakresie długości terminu przedawnienia, jak i terminu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, które dotychczas były regulowane art. 3 rozporządzenia 2988/95. Powyższe znajduje potwierdzenie nie tylko w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej u.f.p., ale wynika przede wszystkim z deklaratoryjnego charakteru decyzji zwrotowej, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa na skutek zdarzeń opisanych w art. 207 ust. 1 u.f.p., zaś decyzja zwrotowa jedynie określa, a nie ustala wysokość zobowiązania przypadającego do zwrotu. Nie ma ona zatem charakteru konstytutywnego, a skoro tak to względem takiej decyzji, w zakresie przedawnienia, może być mowa wyłącznie o początku i liczeniu okresu biegu terminu do dochodzenia należności przypadającej do zwrotu a nie przedawnienia wyegzekwowania należności wynikającej z decyzji zwrotowej.
Jak wyżej powiedziano zasadnie organ w niniejszej sprawie powołał się treść art. 66a ust 1 u.f.p., zgodnie z którym zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 tej ustawy, a więc należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przedawnia się z upływem 5 lat. Przepis ten wskazuje jednocześnie w kolejnych punktach moment początkowy rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu należności. Jest nim dzień, w którym decyzja o zwrocie dofinansowania stała się ostateczna (art. 207 ust. 9 u.f.p.) albo dzień wypłaty salda końcowego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006 w zależności od tego, który z ww. terminów nastąpi później. W świetle brzmienia art. 207 ust. 9 u.f.p. słusznie zauważa organ, że decyzja określająca kwotę środków do zwrotu wymaga spełnienia przewidzianej prawem unijnym przesłanki nieprawidłowości, co zobligowany jest ustalić organ wydając decyzję o zwrocie dofinansowania. Wprawdzie ustawa o finansach publicznych w art. 207 ust. 1 nie używa terminu nieprawidłowości lecz terminów: wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie z naruszeniem procedur, pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości, jednak nie może budzić wątpliwości, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są one zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej efektywne zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.
Tak więc na poziomie prawa wspólnotowego relewantne dla niniejszej sprawy zasady stosowania środków i kar dotyczących nieprawidłowości uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady nr 2988/95. Zgodnie z art. 3 ust 1 tego aktu prawnego, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Definicja nieprawidłowości na poziomie prawa unijnego, do której niewątpliwie nawiązuje art. 3 ust 1 rozporządzeniu Rady nr 2988/95 zawarta została w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Stanowi on, że nieprawidłowość stanowi każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Należy w tym względzie odwołać się do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 października 2015 r. sprawie C-59/14. Trybunał we wskazanej sprawie orzekł, że dopuszczenie się nieprawidłowości, które powoduje rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia, oznacza wystąpienie dwóch przesłanek, a mianowicie działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego stanowiącego naruszenie prawa Unii oraz szkody lub potencjalnej szkody w budżecie Unii (teza 24). W okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, w którym wykryto naruszenie prawa Unii po wystąpieniu szkody, termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od chwili dopuszczenia się nieprawidłowości, to znaczy od chwili, w której miało miejsce zarówno działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii, jak i wystąpienie szkody w budżecie Unii lub w zarządzanych przez nią budżetach (teza 25). Jak wskazał Trybunał, wniosek taki jest zgodny z celem rozporządzenia nr 2988/95, który to akt zgodnie ze swoim art. 1 ust. 1 zmierza do ochrony interesów finansowych Unii. Niesporne jest w sprawie wystąpienie nieprawidłowości (nie neguje też tej okoliczności skarżąca) polegającej na tym iż skarżąca na etapie oceny projektu przedłożyła do Agencji fikcyjną umowę pożyczki, co w konsekwencji spowodowało, iż dofinansowanie zostało pobrane w sposób nienależny.
Słusznie więc odwołuje się organ do art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 2988/95 wskazując na regulacje dotyczące przerw biegu terminu przedawnienia, iż przerwanie biegu terminu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Nie ma zatem racji skarżąca, że w sprawie nie miały miejsca przerwy biegu terminu przedawnienia należności będących przedmiotem egzekucji administracyjnej. Bieg terminu przerwało bowiem doręczenie wyroku skazującego z 12 lipca 2018 r. sygn. [...] wobec prezesa zarządu skarżącej spółki, wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie sygn. [...] z 25 października 2018 r. (oddalającego apelację), a także wezwanie skarżącej do zwrotu środków datowane na 25 czerwca 2019 r. Szczegółowo te zdarzenia opisuje organ odwoławczy w treści postanowienia i czyni to w sposób trafny. Nietrafne są zaś argumenty skarżącej w tym zakresie.
Odnośnie do zarzutu wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot, zauważyć trzeba, że okoliczność ta nie stanowi żadnej z ustawowych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienionych art. 33 u.p.e.a. Należy natomiast zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku w sprawie I SA/Lu 367/23 nie zakwestionował właściwości organów, tj. Dyrektora Agencji oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wniesionych przez skarżącą. Wskazanym wyrokiem Sąd uchylił w obu instancjach postanowienia o niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wniesionych przez skarżącą. Nie stwierdził zaś nieważności kontrolowanych aktów ze względu na brak właściwości organów.
Mając to wszystko na względzie stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku skarżącej do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych, o którym orzeczono w decyzji ostatecznej, a co do którego, wobec jego niewykonania, toczy się postępowanie egzekucyjne. Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził też innych naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień wydanych w obu instancjach.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadna.