I SA/LU 576/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kwalifikacji podatkowej premii w postaci akcji fantomowych, otrzymanych przez wiceprezesa zarządu banku. Podatnik uznał je za przychód z kapitałów pieniężnych, wynikający z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych. Organ podatkowy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uznały jednak, że akcje fantomowe nie spełniają definicji pochodnych instrumentów finansowych i stanowią przychód ze stosunku pracy. Sąd podkreślił, że akcje fantomowe są jedynie mechanizmem motywacyjnym i sposobem obliczenia wynagrodzenia, a nie rzeczywistym instrumentem finansowym podlegającym obrotowi rynkowemu. Sąd oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja podatkowa akcji fantomowych jako przychodu ze stosunku pracy, a nie z kapitałów pieniężnych; zakres ochrony interpretacji indywidualnej.
Dotyczy specyficznego programu wynagradzania w banku, choć zasady mogą być analogiczne w innych branżach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy premia w postaci akcji fantomowych, otrzymana przez członka zarządu banku, stanowi przychód z kapitałów pieniężnych (pochodnych instrumentów finansowych) czy przychód ze stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Akcje fantomowe nie stanowią pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, a przychód z nich uzyskany należy kwalifikować jako przychód ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akcje fantomowe są jedynie wirtualnym mechanizmem motywacyjnym i sposobem obliczenia wynagrodzenia, a nie rzeczywistym instrumentem finansowym podlegającym obrotowi rynkowemu. Nie przenoszą one praw ani obowiązków związanych z akcjami w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych i nie służą transferowi ryzyka. W związku z tym, przychód z ich spieniężenia jest przychodem ze stosunku pracy.
Czy podatnik (pracownik) może korzystać z ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej wydanej dla płatnika (banku), jeśli płatnik zastosował się do tej interpretacji, a następnie organ podatkowy uznał ją za błędną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podatnik nie korzysta z ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej wydanej dla płatnika, jeśli sam nie uzyskał własnej interpretacji lub nie był adresatem tej wydanej dla płatnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ochrona prawna wynikająca z interpretacji indywidualnej przysługuje wyłącznie jej adresatowi. Bank jako płatnik, stosując się do interpretacji, korzystał z ochrony, ale nie przenosiło się to automatycznie na podatnika, który nie był stroną postępowania interpretacyjnego i nie uzyskał własnej interpretacji.
Czy w sytuacji, gdy płatnik (bank) nie pobrał zaliczki na podatek dochodowy z uwagi na zastosowanie się do błędnej interpretacji indywidualnej, podatnik (pracownik) ponosi odpowiedzialność za brak pobrania i uiszczenia tej zaliczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek, chyba że zastosowanie ma art. 26a Ordynacji podatkowej, który w tym przypadku nie znalazł zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Bank, stosując się do interpretacji indywidualnej, nie miał obowiązku poboru zaliczki, co nie stanowiło zaniechania z jego winy w rozumieniu przepisów. Ponieważ Bank nie mógł być uznany za zobowiązanego do poboru zaliczki, art. 26a Ordynacji podatkowej, ograniczający odpowiedzialność podatnika, nie miał zastosowania. Podatnik jako zasadę ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania podatkowe.
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, zamiast na rozprawie, narusza prawo strony do sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami szczególnymi (np. dotyczącymi COVID-19) i nie pozbawiło strony możności obrony jej praw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii, na podstawie przepisów szczególnych, nie narusza prawa do sądu, o ile strona miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska w formie pisemnej i nie została pozbawiona możności obrony. Przepisy te mieszczą się w klauzuli porządku publicznego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodów ze stosunku pracy.
o.p. art. 26a § § 1
Ordynacja podatkowa
Ograniczenie odpowiedzialności podatnika za podatek niepobrany przez płatnika.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 13
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja pochodnych instrumentów finansowych.
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodów z kapitałów pieniężnych, w tym z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek złożenia zeznania podatkowego.
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. a) – i)
Katalog instrumentów finansowych.
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 3 § pkt 28
Definicja instrumentu pochodnego.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania podatnika do organów podatkowych.
o.p. art. 14k
Ordynacja podatkowa
Ochrona prawna wynikająca z zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14m
Ordynacja podatkowa
Ochrona prawna wynikająca z zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 8
Ordynacja podatkowa
Definicja płatnika.
o.p. art. 30
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność płatnika.
o.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyłączenie jawności rozprawy.
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Prawa związane z posiadaniem akcji.
Prawo bankowe art. 9ca
Polityka wynagrodzeń w bankach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akcje fantomowe nie są pochodnymi instrumentami finansowymi. • Przychód z akcji fantomowych stanowi przychód ze stosunku pracy. • Podatnik nie korzysta z ochrony interpretacji indywidualnej wydanej dla płatnika. • Podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek, gdyż art. 26a o.p. nie ma zastosowania.
Odrzucone argumenty
Akcje fantomowe są pochodnymi instrumentami finansowymi. • Przychód z akcji fantomowych stanowi przychód z kapitałów pieniężnych. • Podatnik powinien być objęty ochroną interpretacji indywidualnej wydanej dla banku. • Bank jako płatnik nie ponosi odpowiedzialności, a zatem podatnik nie powinien ponosić odpowiedzialności za brak pobrania zaliczki.
Godne uwagi sformułowania
Akcje fantomowe to akcje wirtualne. • Celem zastosowania akcji fantomowych jest motywowanie kadry zarządzającej do pracy nad wzrostem wartości zarządzanej spółki. • Ochrona prawna wynikająca z interpretacji indywidualnej przysługuje wyłącznie jej adresatowi.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja podatkowa akcji fantomowych jako przychodu ze stosunku pracy, a nie z kapitałów pieniężnych; zakres ochrony interpretacji indywidualnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu wynagradzania w banku, choć zasady mogą być analogiczne w innych branżach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego wśród kadry zarządzającej instrumentu motywacyjnego (akcji fantomowych) i jego niejednoznacznej kwalifikacji podatkowej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Akcje fantomowe: czy to przychód z pracy, czy z kapitałów? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.