I SA/Lu 574/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2006-12-22
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyłączna zobowiązanie pieniężnepodstawa opodatkowaniadziałalność gospodarczabudynek mieszkalnygrunty rolneewidencja gruntówprawo podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej prawidłowego ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok, w tym podatku rolnego i od nieruchomości, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa.

Sprawa dotyczyła skargi D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok. Podatnik kwestionował sposób ustalenia podstawy opodatkowania, w szczególności dotyczące gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz budynkiem mieszkalnym. Sąd analizował przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej, w tym kwestię wyłączenia gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi z opodatkowania stawkami dla działalności gospodarczej. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowanych przez organy podatkowe przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok. Sprawa była wielokrotnie procedowana, obejmując wznowienia postępowań i uchylenia decyzji organów niższych instancji. Kluczowe zarzuty skarżącego dotyczyły błędnego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym, w szczególności w zakresie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz budynkiem mieszkalnym. Skarżący podnosił, że organy podatkowe nieprawidłowo zakwalifikowały część gruntów i budynków, nie wyłączając gruntów związanych wyłącznie z korzystaniem z budynku mieszkalnego. Sąd, odwołując się do wcześniejszego wyroku WSA oraz przepisów prawa, w tym ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stwierdził, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Podkreślono, że grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy co do zasady są związane z działalnością gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych i gruntów z nimi związanych. Sąd uznał, że organy prawidłowo wyłączyły z opodatkowania stawkami dla działalności gospodarczej powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego, zgodnie z przepisami. Wskazano, że grunty związane z budynkiem mieszkalnym, sklasyfikowane jako użytki rolne, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy co do zasady są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem budynków mieszkalnych i gruntów z nimi związanych. Powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego oraz grunty z nim związane, jeśli nie są zajęte na działalność gospodarczą, podlegają wyłączeniu z opodatkowania stawkami dla działalności gospodarczej. Grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, jeśli nie są zajęte na działalność gospodarczą inną niż rolnicza, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów. Zastosowanie miały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które definiują grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą, wprowadzając jednocześnie wyjątki dla budynków mieszkalnych i gruntów z nimi związanych. Sąd uznał, że organy prawidłowo wyłączyły powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego z opodatkowania stawkami dla działalności gospodarczej, a pozostałe grunty związane z budynkiem mieszkalnym, sklasyfikowane jako użytki rolne, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyłączeniem budynków mieszkalnych oraz gruntów z nimi związanych.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości - grunty, budynki lub ich części.

u.p.r. art. 1

Ustawa o podatku rolnym

Opodatkowanie podatkiem rolnym gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.g.k. art. 21

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków i świadczeń.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

u.p.r. art. 12 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku rolnym

Zwolnienie od podatku rolnego użytków rolnych klasy V, VI i VIz oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych.

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów przez organ podatkowy.

o.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania - nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

o.p. art. 243 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Postanowienie o wznowieniu postępowania.

o.p. art. 245 § § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji ostatecznej w całości lub w części w wyniku wznowienia postępowania.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Zakres działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

p.d.g.

Ustawa Prawo działalności gospodarczej

Definicja przedsiębiorcy (obowiązująca w 2003 r.).

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż do opodatkowania jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zostały ujęte grunty związane z budynkiem mieszkalnym. Zarzut naruszenia art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w tym zawyżenia powierzchni działki nr [...] dla ustalenia podstawy opodatkowania, nieustalenia powierzchni gruntów związanej z budynkiem mieszkalnym, oraz błędnego przyjęcia, że pozostałe grunty działki służą zarówno celom związanym z korzystaniem z budynku mieszkalnego, jak i celom prowadzonej działalności gospodarczej. Zarzut, że dane z opinii biegłego powinny stanowić podstawę opodatkowania zamiast danych z ewidencji gruntów.

Godne uwagi sformułowania

Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Co do zasady wszystkie grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą są związane z prowadzeniem tej działalności, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych.

Skład orzekający

Krystyna Czajecka-Szpringer

przewodniczący

Halina Chitrosz-Roicka

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości i rolnym gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, w tym wyłączeń dla budynków mieszkalnych oraz znaczenia ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2003 roku, choć zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących nieruchomości i działalności gospodarczej, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się tą tematyką.

Jak prawidłowo opodatkować grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą i mieszkalną?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 574/06 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-12-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Halina Chitrosz-Roicka /sprawozdawca/
Krystyna Czajecka-Szpringer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygn. powiązane
II FSK 425/07 - Wyrok NSA z 2008-05-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art.1a pkt.3, art.2 ust.1 pkt.1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art.21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151, art.153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr.), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 sprawy ze skargi D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. - oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r.o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), po rozpatrzeniu. odwołania D. L. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2006r., Nr [...], uchylającej własną ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2003r., Nr [...] na łączne zobowiązanie pieniężne na 2003 rok i określającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2003 rok w kwocie 2.881,49 zł - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jego uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia [...]lutego 2003r., Nr [...] organ podatkowy I instancji ustalił D.L. łączne zobowiązanie pieniężne na 2003 rok, w tym podatek rolny w kwocie 60,00 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 1.327,10 zł. Za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunty rolne o pow. 0,40 ha, natomiast podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne o pow. 245,00 m2, budynki służące działalności gospodarczej o pow. 41,60 m2, budynki pozostałe o pow. 148 m2 oraz grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 1.100,00 m. W skład opodatkowanych tą decyzją nieruchomości, oprócz położonych w miejscowości B. – S. W. gruntów i budynków ujętych w złożonym przez podatnika wykazie nieruchomości z dnia 5 listopada 2002r., weszły również nieruchomości zawarte w wykazie złożonym dnia 14 grudnia 2001r., położone w miejscowości W. budynki mieszkalne o pow. 65,00 m2, budynki służące działalności gospodarczej o pow. 5m2 oraz grunty pozostałe o pow. 500 m2.
Postanowieniem z dnia [...] września 2003r. organ podatkowy I instancji, działając w trybie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wznowił postępowanie w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok, zakończone ostateczną powyższą decyzją, zawartą w nakazie płatniczym, a następnie decyzją z dnia [...] października 2003r., Nr [...], w trybie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa - uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...]lutego 2003r. Nr [...], w części dotyczącej ustalenia D. L. wysokości podatku od nieruchomości na 2003 rok oraz wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na ten rok i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2003 rok w wysokości 2.363,50 zł oraz ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok w kwocie 2.423,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 11,30 zł.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, a w jego wyniku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi podatkowemu I instancji do ponownego rozpoznania.
Zdaniem Kolegium decyzja ta posiadała istotne wady, zaś poprzedzające jej wydanie postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. art. 190 § 1, 276 § 4, 285 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż materiał dowodowy był niekompletny, a ustalenia odnośnie powierzchni i przeznaczenia poszczególnych budynków skarżącego – rozbieżne, co spowodowało konieczność ich weryfikacji w oparciu o opinię biegłego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] uchylił swoją ostateczną decyzję zawartą w nakazie płatniczym z dnia [...] lutego 2003r., Nr [...] w części dotyczącej podatku od nieruchomości i wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok i określił D.L. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2003 rok w wysokości 3.121,17 zł oraz ustalił łączne zobowiązanie pieniężne na 2003 rok w wysokości 3.181,20 zł, podając przy tym, iż wysokość podatku rolnego ustalona nakazem płatniczym z dnia 12 lutego 2003r. nie uległa zmianie.
D.L. ponownie wniósł odwołanie, stwierdzając, iż w zaskarżonej decyzji organ podatkowy I instancji błędnie przyjął podstawę opodatkowania podatkiem rolnym.
Wskazano, że w powołanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2003r., za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto użytki rolne o powierzchni 4,000 m2 (500 m2 gruntów położonych w W., ujętych w wykazie nieruchomości z dnia 14 grudnia 2001r. oraz 3.500 m2 ujętych w wykazie nieruchomości z dnia 5 listopada 2002r., zakupionych 10 października 2002r. gruntów położonych w miejscowości B. – S. W.).
W wyniku wznowienia postępowania podatkowego, zaskarżoną decyzją organ podatkowy I instancji, uchylił w/w decyzję z dnia [...] lutego 2002r. wyłącznie w części dotyczącej podatku od nieruchomości i wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego i włączył do podstawy opodatkowania tym podatkiem całą powierzchnię gruntów położonych w miejscowości B. – S. W., zakupionych dnia 10 października 2002r. (4.500 m2).
Opisane wyżej postępowanie organu podatkowego I instancji spowodowało, podwójne opodatkowanie zaskarżoną decyzją należących do skarżącego gruntów, o pow. 3.500 m2, położonych w miejscowości B. – S. W. (podatkiem rolnym oraz podatkiem od nieruchomości).
W związku z powyższym, organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał na konieczność uchylenia w całości wydanej przez ten organ decyzji z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2003 rok w formie łącznego zobowiązania pieniężnego i określenia skarżącemu wysokości podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2003 rok w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego w prawidłowej wysokości.
Decyzją z dnia [...] września 2004r. Nr [...] Wójt Gminy, uwzględniając wskazówki Kolegium, uchylił w całości swoją ostateczną decyzję dnia 12 lutego 2003r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2003 rok w formie łącznego zobowiązania pieniężnego i określił D.L. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok w kwocie 3.128,70 zł, w tym podatek rolny w kwocie 7,50 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 3.121,20 zł, a nadto wskazał wysokość i terminy płatności poszczególnych rat podatku : 782,10 zł - do 15 marca 2003r., 782,10 zł - do 15 maja 2005r., 782,10 zł - do 15 września 2003r., 782,40 zł do 15 listopada 2003r .
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tą decyzję w części wskazującej wysokość i terminy uiszczenia poszczególnych rat zobowiązania pieniężnego na 2003 rok, utrzymując ją w mocy w pozostałej części.
Na skutek skargi wniesionej od tego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 września 2005r. Sygn. akt I SA/Lu 88/05 uchylił w całości powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia złożonego odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będąc związane, z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późno zm) oceną prawną i wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania, uchyliło powyższą decyzję organu podatkowego I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, podkreślając przy tym, iż zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia jest prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania budynku gospodarczego, posadowionego na należącej do skarżącego nieruchomości w miejscowości B. – S. W.
Wskazano jednocześnie, że według znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego z dnia 30 marca 2004r. - w skład powierzchni użytkowej (138,01 m2) budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 148,00 m2 (8,00 m x 18,50 m)
wchodzą następujące pomieszczenia:
- sklep materiałów budowlanych o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m),
- magazyn butli z gazem o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m),
- pomieszczenia nie użytkowane w dniu oględzin i inwentaryzacji: o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m), i o pow. 15,73 m2 (2,20 m x 7,15 m).
Organ odwoławczy za zasadne uznał uwagi skarżącego, że skoro w załączonym do akt szkicu technicznym lokalizacji i inwentaryzacji nieruchomości budowlanych pobudowanych na działce Nr [...] w B. – S. W., będących własnością skarżącego, sporządzonym przez biegłego S.L. ujęto budynek murowany o konstrukcji murowanej o wymiarach zewnętrznych 8 m x 18,5 m, w którym zaznaczono trzy pomieszczenia o wymiarach 8 m x 5,70 m oraz jedno pomieszczenie o wymiarach 8 m x 2,20 m, to długość budynku, mierzona po jego wewnętrznej stronie wynosi 19,30 m, co faktycznie nie jest możliwe przy zewnętrznej długości ściany 18,50m.
Stwierdzając w opinii biegłego powyższe sprzeczności dotyczące zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów budynku gospodarczego, posadowionego na należącej do skarżącego nieruchomości położonej w miejscowości B. – S.W. Kolegium wskazało na konieczność zweryfikowania z jego udziałem prawidłowości danych, zawartych w inwentaryzacji przedmiotowej nieruchomości z dnia 30 marca 2004r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] marca 2006r. Nr [...], wydaną w trybie art. 245 §1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie wymiaru D.L. podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2003 rok w formie łącznego zobowiązania pieniężnego i ustalił wysokość tego zobowiązania w kwocie 2.889,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji D.L. określił ustalone nią zobowiązanie podatkowe jako bezpodstawne i nie odzwierciedlające stanu faktycznego z 2003 roku odnośnie wykorzystywania gruntów i budynków pod działalność gospodarczą oraz wskazał, że ocena materiałów dowodowych oraz wnioski poczynione przez organ podatkowy są błędne. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2006r. skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 122, 187 § 1 oraz 191 ustawy Ordynacja podatkowa, a w konsekwencji naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucił, iż organ podatkowy I instancji nie rozpatrzył, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz podniósł, iż w sytuacji, gdy ponownie dopuszczono dowód z opinii biegłego, a Ordynacja podatkowa nie przewiduje jako sposobu utrwalania czynności postępowania jakichkolwiek "notatek służbowych", to zawarte stwierdzenie, iż z przedmiotowej czynności na miejscu oględzin została spisana notatka służbowa, świadczy o niezgodnym z zasadami procedury administracyjnej dokumentowaniu czynności postępowania.
Odnosząc się do ustalenia zaskarżoną decyzją podstawy opodatkowania, skarżący podniósł, że w sytuacji, gdy z opinii biegłego wynika, że ogólna powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 4.359 m2, to właśnie ta powierzchnia, a nie wynikająca z ewidencji powinna być przedmiotem opodatkowania. W jego ocenie, dla wymiaru podatku od nieruchomości istotna jest nie całkowita, a rzeczywista powierzchnia gruntów związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniósł także, że podstawę opodatkowania pomniejszono jedynie o 207,92 m2, odpowiadające powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego, wskazanego przez biegłego. Według skarżącego, pojęcie "grunty związane z budynkami mieszkalnymi" oznacza - obok powierzchni zabudowy - także grunty niezbędne do korzystania z budynku, jak również przeznaczone na jego otoczenie, np. roślinność.
W rozpoznaniu tych zarzutów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności, iż badanie istnienia przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok było już przedmiotem postępowania. Stanowiły je niezgodności danych dotyczących powierzchni należących do skarżącego nieruchomości, zawartych w złożonym przez niego wykazie nieruchomości z dnia 5 listopada 2002r. ze stanem faktycznym, stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ podatkowy I instancji dnia [...] lipca 2003r. W związku z tym, wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji zawartej w nakazie płatniczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. w sprawie wymiaru skarżącemu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na 2003 rok w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, nieznane organowi podatkowemu, który wydał decyzję, co wyczerpuje dyspozycję art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Wydane w trybie art. 243 § 1 ustawy postanowienie organu podatkowego I instancji z dnia [...] września 2003r. Nr [...] o wznowieniu postępowania stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji powierzchnia stanowiących podstawę opodatkowania, należących do skarżącego gruntów została ustalona na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wypisu z Rejestru Gruntów, prowadzonego przez Starostwo Powiatowe, a to stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedno Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późno zm.), zgodnie z którym dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków i świadczeń.
Wskazano, w konsekwencji, iż obmiar inwentaryzacyjny, zawarty w sporządzonej przez biegłego inwentaryzacji nieruchomości budowlanych, wybudowanych na będącej własnością skarżącego działce nr [...], położonej we wsi B. – S. W., stanowić może podstawę do wystąpienia przez niego do właściwego organu o zmianę danych w operatach ewidencyjnych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zawyżenia powierzchni gruntów związanej w 2003r. z prowadzeniem działalności gospodarczej i ustalenia jej w oparciu o dowody przeprowadzone w 2004 roku i później, Kolegium podniosło, że stosownie do art. 2 ust. 1, pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) -opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty z wyłączeniem gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W myśl art. 1 a ust. 1 pkt 3 tej ustawy - gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne, retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Wskazano, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Wójta Gminy pod nr [...] której przedmiotem jest handel artykułami przemysłowymi, budowlanymi, spożywczymi oraz dystrybucja gazu płynnego propan – butan / stacja [...] /, usługi transportowe i remontowe, z siedzibą – B. – S. W..
Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2005r. Sygn. akt I SA/Lu 88/05, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika by stan techniczny posadowionych na nieruchomości, a niewykorzystanych pomieszczeń gospodarczych uniemożliwiał skarżącemu ich wykorzystanie dla tej działalności ze względów technicznych (skarżący nie wskazywał także na tę przesłankę w toku postępowania) - brak jest podstaw do uznania tego zarzutu za uzasadniony.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto: związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów - grunty o powierzchni 4.292,08 m2, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej budynki o powierzchni użytkowej 127,27 m2, budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 360,19 m2, a oprócz gruntów i budynków, położonych w miejscowości B.- S. W., za podstawę opodatkowania przyjęto również stanowiące własność skarżącego grunty i budynki położone w W. przy ul. P., ujęte w wykazie nieruchomości, złożonym przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2001r., a mianowicie: budynki mieszkalne o pow. 65 m2, budynki służące działalności gospodarczej o pow. 5m2,
Wskazano, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego skarżący nie kwestionował powierzchni położonych w W. nieruchomości przyjętych za podstawę opodatkowania, jak również zasadności ich opodatkowania, a zasadniczym przedmiotem sporu była prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...].
W postępowaniu prowadzonym przed wydaniem zaskarżonej decyzji został dopuszczony jako dowód aneks do inwentaryzacji nieruchomości budowlanych posadowionych na należącej do skarżącego działce Nr [...], położonej w miejscowości B. – S. W., sporządzony w dniu 21 lutego 2006r. przez S.L. - biegłego sądowego d/s budownictwa ogólnego, który opracował inwentaryzację z dnia 30 marca 2004r. Zgodnie z tym aneksem, na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej, o powierzchni zabudowy 148,00 m2 (8,00 m x 18,50 m), którego powierzchnia użytkowa wynosi 122,27 m2. W skład powierzchni użytkowej tego budynku wchodzą trzy segmenty o wymiarach 5,70 m x 7,15 m każdy. Biegły jednocześnie potwierdził, że pozostałe pomiary i ustalenia zawarte w inwentaryzacji z dnia 30 marca 2004r. są aktualne.
Organ odwoławczy podkreślił, że w odwołaniu D. L. nie kwestionował powierzchni użytkowej budynku gospodarczego, podanej w aneksie do inwentaryzacji nieruchomości budowlanych z dnia 21 lutego 2006r., a podważał jedynie prawidłowość udokumentowania czynności postępowania poprzez spisanie na miejscu oględzin notatki służbowej.
Odnosząc się do tego zarzutu, organ II instancji podniósł, że ustalenia dokonane podczas przeprowadzonych z udziałem biegłego w dniu 20 lutego 2006r. oględzin należących do skarżącego nieruchomości budowlanych położonych we wsi B. – S. W. zostały udokumentowane opisanym wyżej aneksem do inwentaryzacji tej nieruchomości, sporządzonym dnia 21 lutego 2006r., przyjętym jako dowód w postępowaniu podatkowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005r., w którym Sąd zwrócił uwagę, iż stosownie do art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynki mieszkalne oraz gruntów związane z tymi budynkami podlegają wyłączeniu z opodatkowania stawkami podatku jak dla działalności gospodarczej stwierdziło, iż zaskarżoną decyzją podatkiem od nieruchomości opodatkowano budynki mieszkalne: o pow. użytkowej 295,19 m2 - posadowiony na nieruchomości w miejscowości B. – S.W. oraz o pow. użytkowej 65 m2 - posadowiony na nieruchomości w miejscowości W. przy ul. P., przy czym wynikająca z operatów ewidencyjnych powierzchnia działki Nr [...] gruntów (4.500 m2) związana z prowadzeniem działalności gospodarczej dla celów wymiaru podatku od nieruchomości pomniejszona została o 207,92 m2, tj. o powierzchnię zabudowy posadowionego na tej działce budynku mieszkalnego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na to, że grunty stanowiące działkę Nr [...] sklasyfikowane są w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, zaś do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi (art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) - położone na tej nieruchomości grunty związane z budynkiem mieszkalnym, ze względu na sposób ich sklasyfikowania w operatach ewidencyjnych podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym ( art. 1 ustawy o podatku rolnym).
Według zapisów w ewidencji gruntów, użytki rolne na działce Nr [...] sklasyfikowane zostały w klasach bonitacyjnych llIb, lVa, lVb oraz V.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w sytuacji, gdy przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwalnia od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i Vlz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych, to z uwagi na to, że dane z ewidencji gruntów nie pozwalają na określenie, na jakiej klasie użytków rolnych posadowiony został budynek mieszkalny, przyjęto - w sposób najbardziej korzystny dla podatnika - iż powierzchnia gruntów związanych z budynkiem mieszkalnym (207,92 m2) odpowiada V klasie użytków rolnych, podlegającym ustawowemu zwolnieniu od podatku rolnego, przy jednoczesnym założeniu, iż przyjęta powierzchnia gruntów związanych z budynkiem mieszkalnym odpowiada jego powierzchni zabudowy.
Organ odwoławczy zaznaczył, iż przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. ustawy o podatku rolnym stanowi, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto w zaskarżonej decyzji 500 m2 (0,05 ha fizycznych) użytków rolnych, położonych w W. przy ul. P., sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako grunty rolne klasy lIl a, czego skarżący nie negował.
Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji zastosował prawidłową wysokość stawek opodatkowania, a podatek rolny oraz podatek od nieruchomości w formie łącznego zobowiązania pieniężnego zostały ustalone zasadnie i we właściwej kwocie.
Od tej decyzji D. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zarzucił jej:
1) naruszenie art.1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż wbrew dyspozycji tego przepisu, do opodatkowania, jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zostały ujęte grunty związane z budynkiem mieszkalnym,
2) naruszenie art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż:
a) wbrew przeprowadzonej opinii biegłego zawyżono powierzchnię działki nr [...] dla ustalenia podstawy opodatkowania,
b) pomimo dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, nie ustalono powierzchni gruntów związanej z budynkiem mieszkalnym posadowionym na działce nr [...],
c) błędnie przyjęto, iż pozostałe grunty działki [...] ( z wyłączeniem powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego ) służą zarówno celom związanym z korzystaniem z tego budynku, jak i celom prowadzonej działalności gospodarczej.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy, w uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił swoją argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.
Wywodził zatem, iż wbrew przepisowi art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ dokonując wymiaru podatku uwzględnił tylko powierzchnię zabudowy posadowionego na działce nr [...] budynku mieszkalnego, pomijając tę część gruntu, która jest związana z korzystaniem z tego budynku i służy temu wyłącznie, nie mając tym samym żadnego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W jego ocenie, oczywiste jest, że otoczenie budynku mieszkalnego, takie, jak roślinność, czy ogródek nie mają żadnego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Skarżący wskazując na realne możliwości wydzielenia tej powierzchni w oparciu o opinię biegłego, zarzucił, że organy dokonując wymiaru podatku, zgodnie z wyżej powołanym przepisem nie wyodrębniły gruntów związanych wyłącznie z korzystaniem z budynku mieszkalnego oraz wyraził pogląd, iż skoro z opinii biegłego wynika, że ogólna powierzchnia działki [...] wynosi 4359 m2, to chybionym jest oparcie się przez organy na danych wynikających z ewidencji gruntów. Przyjęcie odmiennego rozumowania prowadzi – w jego ocenie – do wyliczeń sprzecznych ze stanem rzeczywistym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i odwołało się do swojej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – podkreślić na wstępie trzeba, iż z mocy art. 153 tej ostatniej - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania / Komentarz do Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T.Wosia i innych, Lexis Nexis, Warszawa 2005r., str.472-473; por. także wyroki NSA: z dnia 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275; z dnia 16 grudnia 1998r., ISA 977/98, LEX nr 44656; z dnia 27 listopada 1998r., ISA 1015/98, LEX nr 45119 /.
Wskazać zatem należy, iż kluczowe znaczenie dla oceny zasadności skargi ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2005r. Sygn. akt I SA/Lu 88/05, mocą którego uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]lutego 2003r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok / k – 152-154 akt podatkowych /. Powyższą zaś decyzją / k – 125-128 akt podatkowych / Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części wskazującej wysokość i terminy uiszczenia poszczególnych rat łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok i orzekło co do istoty, w ten sposób, że ustaliło termin płatności tego zobowiązania po upływie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
W powołanym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, iż w sprawie sporne były dwie kwestie. Po pierwsze – powierzchnia użytkowa pomieszczenia nieużywanego przyjęta do podstawy opodatkowania, co do której skarżący wskazywał na jej zawyżenie o 15,73m2 i w tej części Sąd wskazał na konieczność podjęcia działań mających na celu zweryfikowanie twierdzenia skargi. Po drugie – Sąd uznał, że stosownie do przepisu art. 1a pkt.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) – co do zasady wszystkie grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą są związane z prowadzeniem tej działalności, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych, podkreślając jednocześnie, że ta okoliczność ani nie wynikała z akt sprawy, ani też skarżący się na nią nie powoływał, co oznacza, iż jego zarzut jest bezzasadny.
Sąd zauważył również, iż od powyższej zasady wyrażonej w powołanym przepisie art. 1a ustanowione zostały dwa wyjątki, z których jeden dotyczy budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tym budynkami oraz wskazał, że kwestia ta umknęła organom podatkowym z pola widzenia.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej, w pierwszej kolejności stwierdza, iż nie może być wątpliwości, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( aktualnie - Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004r., III SA 3016/03, LEX nr 171496, a także wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164, wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 747/93, ONSA 1994/4/163).
Wobec kategorycznej normy omawianego przepisu nie do pogodzenia z jej treścią jest stanowisko skarżącego, iż za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości mogą posłużyć dane określone w opinii biegłego, bez przeprowadzenia stosownych zmian w powołanej ewidencji gruntów i budynków.
Istotnie z opracowanej przez biegłego sądowego – S.L. inwentaryzacji wynika, iż działka nr [...], według pomiaru dokonanego taśmą parcianą ma wymiar 0,4395ha / k - 70 akt podatkowych /, podczas gdy na mapie geodezyjnej posiada wymiar 0,45 ha. Taką samą powierzchnię wskazano także w akcie notarialnym z dnia 2 października 2002r., mocą którego skarżący nabył przedmiotową nieruchomość / k – 2 akt podatkowych /, jak też i wynika ona z ewidencji gruntów / k 3 akt podatkowych /.
Okoliczność zatem innego obmiaru działki przez biegłego, sama w sobie nie może stanowić dla organów podatkowych podstawy do uznania go za wiążący, w sytuacji, gdy jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Rację ma natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że stwierdzone różnice w obmiarze inwentaryzacyjnym powyższej nieruchomości gruntowej mogą stanowić podstawę do wystąpienia przez skarżącego do właściwego organu o dokonanie stosownych zmian, ale dopiero ich wprowadzenie do ewidencji będzie wiążące dla organów podatkowych. Nie może zatem zostać uznany za skuteczny zarzut skarżącego, iż organy przyjmując do opodatkowania powierzchnię działki nr [...] wbrew opinii biegłego naruszyły przepisy art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, w pierwszej kolejności należy przywołać dyspozycje przepisu art. 2 ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w roku 2003, w myśl którego - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty,
2) budynki lub ich części,
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyłączeniem z opodatkowania tym podatkiem gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej / ust.2 cytowanego przepisu /.
Z kolei zgodnie z przepisem art. 1a ust.1 pkt.3 ustawy podatkowej za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – uważa się: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Konstrukcja tego przepisu wskazuje zatem, iż już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co więcej - oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 2 kwietnia 2001r. (sygn. akt FPK 3/00, POP z 2002r., Nr 3) stwierdził, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący w 2003r. prowadził jako osoba fizyczna działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami przemysłowymi, budowlanymi, spożywczymi oraz dystrybucji gazu płynnego propan – butan / stacja [...] /, usług transportowych i remontowych, z siedzibą w B. – S.W., a zatem był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, obowiązującej w 2003r. / Dz.U. z 1999r., Nr 101, poz. 1178 z późn.zm. /, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z uwagi na powyższe należało uznać, że budynek gospodarczy będący w jego posiadaniu, a posadowiony na działce nr [...] położonej we wsi B.-S. W. był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, czego skarżący zresztą nie negował. W toku postępowania nie twierdził on w żadnym jego momencie, aby nieruchomość powyższa nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, co podkreślił już Sąd w powołanym wyroku, natomiast zarzucał, że błędnie opomiarowano pomieszczenie nieużywane. Skarżący wyrażając stanowisko, iż inwentaryzacja sporządzona przez biegłego sądowego, zgodnie z którą w skład powierzchni użytkowej (138,01 m2) budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 148,00 m2 (8,00 m x 18,50 m) wchodziły następujące pomieszczenia:
- sklep materiałów budowlanych o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m),
- magazyn butli z gazem o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m),
- pomieszczenia nie użytkowane w dniu oględzin i inwentaryzacji: o pow. 40,76 m2 (5,70 m x 7,15 m) "była wykonana w sposób najbardziej zbliżony do stanu faktycznego", wskazywał jednocześnie na zawyżenie powierzchni budynku nieużywanego o 15,73 m2, podnosząc, że przy wymiarach budynku 8 m x 18,50 m i grubości ściany zewnętrznej ok. 43 cm jest fizycznie niemożliwe, aby wymiary wewnątrz budynku były zgodne z zamieszczonymi w inwentaryzacji. Okoliczność ta została uznana przez Sąd za niewyjaśnioną, a twierdzenie skarżącego za nie zweryfikowane.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podatkowe przyznały D.L. rację, że skoro ze szkicu technicznego lokalizacji i inwentaryzacji nieruchomości budowlanych na działce Nr [...] wynika, iż ujęto w nim budynek murowany o wymiarach zewnętrznych 8 m x 18,5 m, w którym zaznaczono trzy pomieszczenia o wymiarach 8 m x 5,70 m oraz jedno pomieszczenie o wymiarach 8 m x 2,20 m, to istotnie długość budynku, mierzona po jego wewnętrznej stronie wynosi 19,30 m, co nie jest możliwe przy zewnętrznej długości ściany 18,50 m.
To ustalenie doprowadziło do weryfikacji dokonanych poprzednio pomiarów, a biegły sądowy w sporządzonym aneksie do inwentaryzacji stwierdził, iż powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej wynosi 148,00 m2 (8,00 m x 18,50 m), zaś powierzchnia użytkowa - 122,27 m2. W skład powierzchni użytkowej tego budynku wchodzą trzy segmenty o wymiarach 5,70 m x 7,15 m każdy. Biegły również stwierdził, iż pozostałe pomiary i ustalenia zawarte w inwentaryzacji z dnia 30 marca 2004r. nie uległy zmianie i są aktualne / k - 164 /.
Z decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją wynika, iż ostatecznie do opodatkowania przyjęto następujące dane:
w zakresie podatku od nieruchomości:
1/ grunty o powierzchni 4.292,08 m2 bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów; powierzchnia ta jest różnicą pomiędzy powierzchnią całej działki nr [...] - 4500m2 a powierzchnią 207,92 m2 stanowiącą powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego;
2/ budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 127,27 m2, na którą to powierzchnię składa się budynek gospodarczy o powierzchni 122,27m2 usytuowany na działce nr [...] oraz 5m2 powierzchni odpowiadającej części budynku mieszkalnego skarżącego w W., przy ul P. zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej;
3/ budynki mieszkalne o powierzchni 360,19m2 ; powierzchnia ta stanowi sumę powierzchni budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] oraz 65 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w W., przy ul P.
w zakresie podatku rolnego:
- za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto w zaskarżonej decyzji 500 m2 (0,05 ha fizycznych) użytków rolnych, położonych w W. przy ul. P., sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako grunty rolne klasy IIl a.
Zważyć należy, iż kwestia opodatkowania nieruchomości gruntowej i lokalowej skarżącego znajdujących się w W., przy ul P., pozostaje poza sporem, tak co do zasady, jak i przyjętej podstawy opodatkowania. Podobnie jako niesporne należy w aktualnym stanie sprawy uznać zagadnienie związane z powierzchnią budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...]. W rezultacie bowiem ponownego rozpoznania sprawy przyznano skarżącemu rację co do zawyżenia pierwotnego obmiaru o 15,73 m2 , a okoliczność ta znalazła odzwierciedlenie w zaskarżanych decyzjach, czego skarżący nie kwestionuje.
Odwołując się ponownie do wyroku Sądu, o którym była wyżej mowa stwierdzić trzeba, iż nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącego, że błędnie przyjęto, iż pozostałe po wyłączeniu powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego grunty działki [...] służą zarówno celom związanym z korzystaniem z tego budynku, jak i celom prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym nie można podzielić jego wywodu, iż organy podatkowe naruszyły przepis art.1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Powtórzyć należy, iż co do zasady wszystkie grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą są związane z prowadzeniem tej działalności, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych, ale na tą ostatnią okoliczność skarżący się nie powoływał.
Istotne jest natomiast, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy, organy podatkowe z powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą wyłączyły wskazaną przez Sąd w powołanym wyroku powierzchnię gruntu związaną z budynkiem mieszkalnym położonym na działce nr [...]. Jest ona równoznaczna z powierzchnią zabudowy tego budynku i sprowadza się do 207,92 m 2 / str. 9, k – 168 /, co odpowiada normie powołanego przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jest to powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego, która została wyliczona przez biegłego sądowego, do którego to obmiaru skarżący zastrzeżeń nie wnosił / vide: opinia, k – 71 akt podatkowych /. W jego jednak ocenie błędem organów podatkowych było pominięcie w powyższym wyłączeniu "tej części gruntu, która jest związana z korzystaniem z tego budynku i służy wyłącznie temu celowi, nie mając żadnego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą". Jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżącemu chodzi o wyłączenie z opodatkowania podatkiem według stawek, jak dla działalności gospodarczej także "otoczenia budynku mieszkalnego, np. roślinności i ogródka", które – w jego ocenie – nie mają żadnego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a przeciwnie – są związane wyłącznie z korzystaniem z posadowionego na tych gruntach budynku mieszkalnego.
Sąd nie znajduje podstaw do takiego rozumienia treści przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro mówi on o budynkach mieszkalnych oraz gruntach związanych z tymi budynkami, to chodzi tu - inaczej mówiąc - o grunty zajęte pod te budynki, a nie o wyodrębnianie jeszcze "innych" gruntów dla potrzeb budynku mieszkalnego / por. Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pod red. L.Etela i S. Presnarowicza, Dom Wydawniczy ABC, str. 24 /. Uzasadnieniem dla tego poglądu jest przyjęta w powyższym przepisie zasada, że samo już posiadanie przez podmiot gospodarczy gruntów podlegających podatkowi od nieruchomości skutkuje zastosowaniem stawki podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczych, bez względu na to czy rzeczywiście są one do tej działalności wykorzystywane, a także przepis art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawodawca wyłącza spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, ale wyłączenie to nie obejmuje gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Niezależnie od powyższego, podkreślenia przy tym wymaga, że sam skarżący w sposób bardzo lakoniczny przedstawia własne rozumienie pojęcia "gruntu związanego z budynkiem mieszkalnym" określając go jako "otoczenie budynku mieszkalnego, np. roślinność i ogródek", nie zadając sobie nawet trudu wyspecyfikowania, które to grunty jego zdaniem wskazują na ich związek wyłącznie z budynkiem mieszkalnym, zwłaszcza w sytuacji, gdy poza sporem pozostaje, iż prowadzi on działalność gospodarczą na tej samej nieruchomości, na której zlokalizowany jest ów budynek mieszkalny. Warto w tym miejscu zauważyć, iż w orzecznictwie uważa się, że nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika, to bowiem on sam przede wszystkim powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby zadbać o swoje interesy / por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2006r., I SA/Wr 3627/01, LEX nr 129667/.
Z uwagi na to, że grunty stanowiące działkę Nr 363/3, położoną w miejscowości B. – S. W. sklasyfikowane są w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, zaś do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi (art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) – organy podatkowe zasadnie uznały, że położone na tej nieruchomości grunty związane z budynkiem mieszkalnym, ze względu na sposób ich sklasyfikowania w operatach ewidencyjnych podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym ( art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym / tekst jednolity – Dz.U.Nr 136, poz. 969 z późn. zm. /. Podkreślenia przy tym wymaga, że organy podatkowe kierując się zapisami w ewidencji gruntów, zgodnie z którymi użytki rolne na działce Nr 363/3 sklasyfikowane zostały w klasach bonitacyjnych llIb, lVa, lVb - uznały, że w sytuacji, gdy nie można stwierdzić, na jakiej klasie użytków rolnych posadowiony jest budynek mieszkalny, gdyż ewidencja takich danych nie zawiera, a w konsekwencji takiego stanowiska – zwolniły powierzchnię zabudowy pod budynkiem mieszkalnym /207,92m2/, mając na względzie także przepis art. 12 ust.1 pkt.1 ustawy o podatku rolnym.
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając po stronie organów podatkowych zarzucanych naruszeń tak w zakresie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Sąd na zasadzie art. 151 skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI