I SA/Lu 572/22

I SA/Lu 572/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 371
par. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2023 r. sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 września 2022 r. nr 200000/71/121313/2021/RDZ-B7/2, 200000/71/43/2022 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
I SA/Lu 572/22
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ lub Zakład) odmówił spółce L. (dalej: strona lub skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności
z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z 26 marca 2021 r. skarżąca wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r. i luty 2021 r. Jako przeważającą działalność wg PKD podała kod 55.10.Z, czyli hotele i podobne obiekty zakwaterowania.
Decyzją Zakładu z dnia 2 kwietnia 2021 r. odmówiono skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za podany okres. Zakład w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 31zq ust. 7 i art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia
2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa o COVID-19), a także § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm., dalej: rozporządzenie COVID-19) i wyjaśnił, że jako przeważającą działalność wg PKD skarżąca podała kod 55.10.Z. Po weryfikacji danych w rejestrze REGON organ stwierdził jednak, że na dzień 30 listopada 2020 r. skarżąca miała zarejestrowaną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 46.38.Z. (Sprzedaż hurtowa pozostałej żywności, włączając ryby, skorupiaki i mięczaki), który nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Wyrokiem z dnia 5 października 2021 r. w sprawie III SA/Lu 327/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił przedmiotową decyzję zobowiązując Zakład do ponownego rozpoznania sprawy.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2022 r. Zakład ponownie odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, argumentując, że niewypełnienie któregokolwiek z warunków wymienionych w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia COVID-19 skutkuje odmownym rozpatrzeniem wniosku. Uzasadnił, że jedynym dowodem na okoliczność prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, w tym przeważającej, jest rejestr REGON. Zakład wyjaśnił, że na dzień 30 listopada 2020 r. w bazie REGON, w przypadku skarżącej, figurował kod przeważającej działalności PKD 46.38.Z oznaczający prowadzenie działalności
w zakresie sprzedaży hurtowej pozostałej żywności, włączając ryby, skorupiaki
i mięczaki. Kod ten został potwierdzony przez Urząd Statystyczny w Lublinie
w piśmie z 31 marca 2021 r. Jednak kod PKD 46.38.Z nie został wymieniony przez ustawodawcę jako uprawniający do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za sporny okres.
Wyrokiem z dnia 13 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 167/22 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że Zakład nie wykonał w sposób należyty wytycznych sądowoadministracyjne, zawartych
w wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia
5 października 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 327/21. To zaś powoduje, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych, a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia nierespektującego ocen dokonanych przez sąd administracyjny
w prawomocnym wyroku. Organ bowiem wbrew wiążącej go ocenie prawnej
i wskazaniom co do dalszego postępowania przyjął, że jedynym dowodem na okoliczność prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, w tym przeważającej, jest rejestr REGON.
Ponownie prowadząc sprawę Zakład wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, potwierdzających wysokość miesięcznych przychodów z podziałem na poszczególne rodzaje działalności za 2020 i 2021 rok np. faktur, ewidencji przychodów i rozchodów, deklaracji PIT, innej dokumentacji, na podstawie której zostało sporządzone zestawienie sprzedaży przedstawione
w dotychczasowym postępowaniu. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła zestawienie sprzedaży za miesiące od sierpnia do października 2020 r., raport sprzedaży według form płatności za okres od 1 do 31 grudnia 2019 r., a także za okres od 1 sierpnia do 31 października 2020 r.. Przedłożyła również raporty fiskalne ze sprzedaży za okres od 1 sierpnia do 31 października 2020 r., kserokopie raportów niefiskalnych oraz raporty fiskalne ze sprzedaży za miesiące od listopada 2020 r. do lutego 2021 r.
Decyzją z dnia 5 września 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po raz trzeci odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. W uzasadnieniu podniesiono, że ustawodawca wprowadził dwie przesłanki udzielenia ulgi. Po pierwsze prowadzenie jako działalności przeważającej o określonym kodzie według Polskiej Klasyfikacji Działalności, którego oceny dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na 30 listopada 2020 r. oraz po drugie utratę przychodu z tej działalności w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r. Niewypełnienie którejkolwiek z przesłanek skutkuje odmownym rozpatrzeniem wniosku. Zakład ponownie powtórzył, że według stanu na dzień
30 listopada 2020 r. w rejestrze REGON skarżącej figurował kod przeważającej działalności PKD 46.38.Z., który nie daje prawa do skorzystania ze zwolnienia
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Podkreślono, że skarżąca do tej pory nie zaktualizowała danych w rejestrze REGON, jak również nie wyjaśniła przyczyny swojego zaniechania. Zdaniem organu przedłożone raporty sprzedaży nie są wystarczające do wzruszenia domniemania prawdziwości zapisów w rejestrze REGON.
Spółka we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wykładni omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności organ, wbrew ocenie Sądu, jako rozstrzygające przyjął dane z rejestru REGON, a w ogóle nie uwzględnił dowodów z dokumentów prywatnych - dokumentacji księgowej zestawienia sprzedaży. Skarżąca podkreśliła, że domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON może być obalone, a ponadto organ wypowiedział się o braku możliwości zastosowania takiego środka dowodowego, tym samym wypowiadając się przeciwko zastosowanej przez Sąd wykładni celowościowej przyjętych regulacji
w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 76 § 3 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu wskazano, że wpis w rejestrze REGON dotyczący PKD nie kreuje stanu faktycznego, a jedynie ma walor dowodowy, wartość tego wpisu należy oceniać w kategoriach zgodności z prawdą obiektywną, co oznacza, że można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny
z rzeczywistym stanem rzeczy.
W piśmie skarżącej z dnia 10 października 2022 r. stanowiącym uzupełnienie skargi podniesiono dodatkowo, że Zakład nie wskazał z jakich powodów odmówił mocy dowodowej dowodom z dokumentów prywatnych - dokumentacji księgowej zestawienia sprzedaży. Zdaniem skarżącej brak uwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przepisów art. 76 § 3 i art. 77 § 1 k.p.a. polegał na bezpodstawnym pominięciu możliwości przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę dowodów prywatnych w postaci dokumentacji księgowej sprzedaży oraz na zignorowaniu przedłożonych przez stronę dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy
w trybie uproszczonym, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo
w uzasadnieniu zwrócono uwagę, że skarżąca przedłożyła wiele dokumentów finansowych, jednak nie dotyczą one okresów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W przesłanych dokumentach brakuje kompletnych informacji o miesiącach wskazanych we wniosku, tj. o listopadzie 2020 r., lutym 2020 r. i lutym 2021 r. (struktura przychodów, faktury, paragony itp.). W ocenie organu skarżąca nie wykazała w oparciu o złożoną dokumentację, że faktycznie prowadzoną działalnością przeważającą na dzień 30 listopada 2020 r. była działalność oznaczona kodem PKD 55.10.Z. Przedstawione dane finansowe za 11/2020 są bowiem zbyt ogólne i brakuje dokumentów potwierdzających wskazane przychody oraz ich strukturę. To uniemożliwiało organowi zweryfikowanie spełnienia drugiej z przesłanek tj. spadku przychodów o co najmniej 40% w lutym 2021 r. w stosunku do lutego 2020 r. Ponadto Zakład uznał, że przedstawione przez skarżącą dowody są nierzetelne
i niekompletne. Nie podważają treści danych zawartych w rejestrze REGON, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do uznania innego stanu faktycznego
w zakresie kodu PKD ustalonego na 30 listopada 2020 r. Dowody te nie wykazują również spadku przychodów w lutym 2021 r. w stosunku do lutego 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa jest rozpoznawana przez tut. Sąd już po raz trzeci, a to oznacza, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sporu następuje w warunkach związania organu i Sądu prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2021 r. oraz z dnia 13 maja 2022 r. Ponownie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Uwzględniając zatem konsekwencje wynikające z treści art. 153 p.p.s.a. należy podkreślić, że w sytuacji, gdy organ i Sąd działają w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku uprzednio wydanym w sprawie, kontrola zgodności z prawem ponownie podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia powinna być przede wszystkim ukierunkowana na to, czy organ administracji zrealizował adresowane do niego wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie, o ile - rzecz jasna - nie ustał walor prawnego związania tymi wytycznymi, co
w niniejszej sprawie nie miało miejsca (stan prawny i faktyczny nie uległ bowiem zmianie).
W zaskarżonej decyzji organ stanął na stanowisku, że przedłożone przez skarżącą raporty sprzedaży nie są wystarczające do wzruszenia domniemania prawdziwości zapisów w rejestrze REGON, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do uznania innego stanu faktycznego w zakresie kodu PKD ustalonego na dzień 30 listopada 2020 r. Innymi słowy Zakład uznał, że dokumentacja przedstawiona przez skarżącą nie potwierdza, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej spółki jest działalność hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania (kod PKD 55.10.Z).
Dodatkowym argumentem, który pojawił się na etapie odpowiedzi na skargę,
a który nie pojawia się wcale w treści zaskarżonej decyzji, jak również w toku dotychczas prowadzonego postępowania jest brak wykazania przez skarżącą spadku przychodów o 40% w lutym 2021 r. w stosunku do lutego 2020 r.
Przypomnieć w tym kontekście należy zatem, że wyrokiem z dnia
5 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 kwietnia 2021 r. wydaną po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w okolicznościach sprawy organ oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, jako rodzaju przeważającej działalności, stwierdził, że w rejestrze REGON, w przypadku skarżącej jako rodzaj przeważającej działalności wpisana była działalność o kodzie PKD 46.38.Z, który to kod PKD nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. W ocenie Sądu poprzestanie przez organ na tym stwierdzeniu i odmówienie z tej tylko przyczyny zwolnienia
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest nieuzasadnione. Sąd wyraźnie podkreślił, że nie ma podstaw do przyjęcia, że przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 statuuje obowiązek organu oparcia się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.,
a w konsekwencji, że brak jest możliwości powołania się przez wnioskodawcę na inne dowody wskazujące na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy. Poprzestanie na wykładni językowej przepisu § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celów ustawy, którymi jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2. Sąd wskazał, że zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych w zakresie zwolnienia
z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym w określonej dacie, jako przeważającą, działalność według wskazanych w rozporządzeniu COVID-19 kodów. Sąd zwrócił także uwagę, że wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności. Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Sąd podkreślił także, że w sprawie zastosowanie znajdzie art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON. W konsekwencji przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważająca, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu
w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze. Sąd zwrócił uwagę, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie COVID-19, ani w ustawie o statystyce publicznej, natomiast sposób kodowania rodzaju przeważającej działalności gospodarczej określa rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. poz. 2009, ze zm.). W związku z tym domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności może być obalone przez przedsiębiorcę za pomocą dokumentów wykazujących procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest to możliwe zastosowanie tego miernika – na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Sąd podkreślił ponadto, że
w postępowaniu o przyznanie uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta
z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obowiązkom statystycznym. Finalnie Sąd zwrócił uwagę, że organ przedwcześnie przyjął, że skarżąca nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., bez umożliwienia skarżącej przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia COVID-19.
W kolejnym wyroku tut. Sądu z dnia 13 maja 2022 r., sygn. I SA/Lu 167/22 podkreślono, że działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie dają podstawy do uznania, że wykonał on w sposób należyty wytyczne sądowoadministracyjne, zawarte w wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 327/21. To zaś powoduje, że
w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów procesowych, w tym
w szczególności art. 153 p.p.s.a. i przepisów k.p.a. wskazywanych w powołanym wyroku, a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia nierespektującego ocen dokonanych przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku. Organ bowiem wbrew wiążącej go ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania przyjął, że jedynym dowodem na okoliczność prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, w tym przeważającej, jest rejestr REGON. Sąd zobowiązał organ do uwzględnienia wskazań, co do dalszego prowadzenia postępowania zawartych w wyroku z dnia 5 października 2021 r., a uzupełnionych
o ocenę zawartą w przedmiotowym wyroku. W szczególności zobowiązał do przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez skarżącą na dzień 30 listopada 2020 r.
W aktach sprawy znajduje się m.in. pismo skarżącej doręczone organowi dnia 6 lipca 2022 r., w którym wyjaśniła, że sprzedaż suplementów wyniosła w 2020 r.
w sierpniu – 3.452 zł, we wrześniu – 1.440 zł, a w październiku – 1.224 zł, podczas gdy sprzedaż z działalności hotelarskiej za analogiczny okres kształtowała się odpowiednio na poziomie 154.012,50 zł za sierpień, 84.891,50 zł za wrzesień oraz 31.391 zł za październik. Do pisma tego załączone zostały wydruki raportu wg form płatności za okres grudnia 2019 r., sierpnia, września i października 2020 r., a także wydruki raportów okresowych z kasy fiskalnej za miesiące sierpień, wrzesień
i październik 2020 r.
W kolejnym piśmie z dnia 1 sierpnia 2022 r. skarżąca podała, że w listopadzie 2020 r. oraz styczniu i lutym 2021 r. nie zarejestrowana sprzedaży suplementów, natomiast w grudniu 2020 r. sprzedaż suplementów wyniosła 3.372 zł, natomiast
w analogicznym okresie sprzedaż z działalności hotelarskiej wyniosła – 3.318,50 zł
w listopadzie 2020 r., 4.451 zł w grudniu 2020 r. oraz 14.363,10 zł w lutym 2021 r.
W styczniu 2021 r. nie wykazano sprzedaży z tej części działalności gospodarczej. Do pisma załączone zostały kserokopie oraz wydruki raportów z kas fiskalnych za listopad i grudzień 2020 r. oraz za styczeń i luty 2021 r.
Organ natomiast oceniając przedłożone przez skarżącą dane w zasadzie jednym zdaniem stwierdził, że nie przełamują one domniemania prawdziwości wpisu do rejestru REGON. Nie odniósł się w żaden sposób do poszczególnych wartości sprzedaży.
W związku z powyższym należy raz jeszcze zwrócić uwagę, że § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia COVID-19 – w brzmieniu obowiązującym do 3 maja 2021 r. - przewidywał, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami, (...) 55.10.Z (...) - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40%
w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Zgodnie natomiast z § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 zwalnia się
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: (...) 55.10.Z (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Natomiast § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 stanowi, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
Jak było to już wielokrotnie ponoszone w orzecznictwie sądów administracyjnych rozwiązanie przyjęte w § 10 rozporządzenia COVID-19, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON, wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli
w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to nie ma potrzeby weryfikowania stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeżeli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej gdy wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1009), a wobec tego nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenia spełnienia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. Powołany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, jednak nie wprowadza on formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach, a tym samym nie narusza ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. W przypadku, bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności (czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności") z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. I GSK 1617/22, LEX nr 3481147).
W ocenie Sądu organ w dalszym ciągu nie podjął realnych działań weryfikacyjnych w zakresie ustalenia jaki rodzaj przeważającej działalności gospodarczej prowadziła skarżąca na dzień 30 listopada 2020 r. Zdaniem Sądu mamy tu do czynienia z jedynie pozorowaniem przez organ określonych czynności procesowych, a nie rzetelną próbą ustalenia stanu faktycznego. Jak bowiem inaczej ocenić stanowisko organu, który pomimo zaoferowania przez skarżącą określonych dowodów ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że dowody te nie obalają domniemania wynikającego z wpisu do rejestru REGEN, bez jakiegokolwiek próby uzasadnienia takiego stanowiska w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się
w aktach sprawy. Co więcej organ dostrzegł niespójności w przedstawionych przez skarżącą dokumentach oraz jej wyjaśnieniach, porównując m.in. kwoty wynikające
z dokumentów księgowych z twierdzeniami strony i wskazując, poprzez naniesienie odręcznych dopisków, na różnice w tym zakresie, jednak nie podjął nawet próby ustalenia skąd te rozbieżności wynikają.
Kolejną kwestią, która pojawiła się dopiero na etapie odpowiedzi na skargę, ale której w ocenie Sądu nie można pominąć jest problem wykazania przez skarżącą spadku przychodu o 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r.
Zdaniem Sądu w zamyśle prawodawcy, to właśnie przedsiębiorcy
z określonych branż najbardziej ucierpieli w związku z ograniczeniami wywołanymi przez COVID-19, a zatem to przychody z tych właśnie określonych działalności mogą być porównane jako wykazujące spadek minimum o 40% w porównaniu
z przychodami z tych działalności sprzed pandemii i wywołanych tym stanem ograniczeń. Reasumując wykładnia językowa i posłużenie się przez prawodawcę sformułowaniem "z tej działalności" zarówno w § 10 ust. 1 jak i ust. 2 rozporządzenia COVID-19 wskazuje na wyłączną interpretację działalności ściśle sklasyfikowanej
w ramach jednego kodu działalności przeważającej prowadzonej przez płatnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. I GSK 1401/21, LEX nr 3346726).
Innymi słowy porównaniu podlegają przychody uzyskiwane z tych samych działalności będących przeważającą działalnością przedsiębiorcy w analogicznych miesiącach w 2020 r. i 2021 r.
W związku z powyższym raz jeszcze należy podkreślić, że organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych zawartych w rejestrze REGON, a w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Ma to szczególne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, w której skarżąca od początku postępowania dowodziła (popierając to dowodami), że faktycznie wykonywała jako przeważającą działalność objętą kodem PKD 55.10.Z., tj. działalność hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania.
Sąd wskazuje, że tak jak zaznaczono wyżej, istotne w sprawie jest ustalenie rzeczywistej, a nie formalnie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez skarżącą. W rozpoznawanej sprawie takiego postępowania ustalającego organ nie przeprowadził w rzetelny sposób. Gdy okaże się, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, że faktycznie skarżąca na 30 listopada 2020 r. wykonywała przeważającą działalność gospodarczą objętą kodem PKD 55.10, to zastosowanie wobec niej przepisów rozporządzenia COVID-19 będzie uzasadnione, z zastrzeżeniem oczywiście wykazania spadku przychodów o co najmniej 40%
w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r.
Na koniec Sąd zwraca uwagę, że w interesie samej skarżącej jest współdziałanie z organem w zakresie należytego i wiarygodnego ustalenia w sprawie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej w oparciu o wszelkie dostępne dowody, w szczególności dokumentację księgową. To bowiem przedsiębiorca posiada najdokładniejsze dane o rodzajach prowadzonej przez siebie działalności.
Ponownie prowadząc postępowanie organ związany będzie wytycznymi zawartymi w dwóch poprzedzających wyrokach tut. Sądu oraz wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając na uwadze powyższe skargę należało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.