I SA/Lu 571/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. (wynikającej ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia) oraz umorzenia odsetek za zwłokę. Podatnik argumentował swoją prośbę trudną sytuacją materialną (bezrobocie, niskie dochody z pomocy społecznej, zawieszona działalność gospodarcza) oraz problemami zdrowotnymi. Organ odwoławczy, a następnie Sąd, uznali, że nie zaszły przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi podatkowej w postaci odroczenia lub umorzenia. Podkreślono, że zaległość podatkowa wynikała z indywidualnej decyzji podatnika o przeznaczeniu środków ze sprzedaży nieruchomości na inne cele niż zapłata podatku, a nie z nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Sąd wskazał, że podatnik posiada stabilne warunki mieszkaniowe, podjął pracę zarobkową, a jego sytuacja zdrowotna, choć wymagająca leczenia, nie stanowiła przeszkody w podjęciu pracy ani nie generowała nadmiernych wydatków. W związku z tym, skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęć 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' w kontekście wniosków o ulgi podatkowe, a także zasady uznania administracyjnego organów podatkowych.
Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji podatnika i specyficznych okoliczności powstania zaległości podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika, organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić wniosek o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej i umorzenie odsetek, gdy zaległość wynika z indywidualnych decyzji podatnika dotyczących rozporządzenia środkami ze sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma takiego obowiązku, jeśli nie stwierdzi wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, nawet w sytuacji trudnej sytuacji materialnej podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły brak przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Podkreślono, że zaległość podatkowa wynikała z indywidualnych decyzji podatnika, a nie z nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Podatnik posiadał stabilne warunki mieszkaniowe, podjął pracę i jego sytuacja zdrowotna nie stanowiła przeszkody w spłacie zobowiązania.
Jakie są kryteria oceny 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' w kontekście wniosku o odroczenie terminu płatności podatku lub umorzenie odsetek?
Odpowiedź sądu
Ocena 'ważnego interesu podatnika' opiera się na obiektywnych kryteriach jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej oraz skutków ekonomicznych zapłaty podatku, które mogą obejmować nadzwyczajne względy zagrażające egzystencji. 'Interes publiczny' to respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, czy zapobieganie sytuacji, w której podatnik utraciłby możliwość samodzielnego utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące interpretacji pojęć 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego', wskazując na obiektywny charakter oceny i konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych.
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten przyznaje organom podatkowym swobodę decyzyjną (uznanie administracyjne) w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, co oznacza, że organ może, ale nie musi uwzględnić wniosek o odroczenie terminu płatności lub umorzenie odsetek.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określający, kiedy sprzedaż nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Artykuł ten stanowi o obowiązku ponoszenia ciężarów podatkowych przez obywateli.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 21 § ust. 1 pkt 1 lit c)
Podstawa prawna przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. • Zaległość podatkowa wynika z indywidualnych decyzji podatnika, a nie z nadzwyczajnych zdarzeń losowych. • Podatnik posiada stabilne warunki mieszkaniowe i podjął pracę zarobkową. • Sytuacja zdrowotna podatnika nie stanowiła przeszkody w podjęciu pracy ani nie generowała nadmiernych wydatków.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna i zdrowotna podatnika uzasadnia odroczenie zapłaty i umorzenie odsetek. • Decyzje organów podatkowych były krzywdzące i niesprawiedliwe. • Naruszenie zasad postępowania dowodowego i wyjaśnienia sprawy przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
Użyte w art. 67a § 1 pkt 1 powołanej ustawy sformułowanie 'może umorzyć' w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że organ podatkowy przy rozpatrywaniu takiej sprawy, jeżeli stwierdzi zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, przy wydawaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody wynikającej z uznania administracyjnego. • O istnieniu 'ważnego interesu podatnika' decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności. Nie można tego pojęcia utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika. • Przez 'interes publiczny' rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. • Zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ma charakter wyjątkowy. Stanowi ono odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący sprawozdawca
Jakub Polanowski
członek
Monika Kazubińska-Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' w kontekście wniosków o ulgi podatkowe, a także zasady uznania administracyjnego organów podatkowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji podatnika i specyficznych okoliczności powstania zaległości podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy administracyjne podchodzą do wniosków o ulgi podatkowe, podkreślając znaczenie obiektywnych przesłanek i indywidualnych decyzji podatnika.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze usprawiedliwia ulgę w podatkach? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.