I SA/Lu 570/23

I SA/Lu 570/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Marcin Małek /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 166d, art. 166n pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska - Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 lipca 2023 r. znak 0601-IEE.7192.137.2023.2 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Lu 570/23
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. znak 0601-IEE.7192.137.2023.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie ("organ odwo�awczy"),
po rozpoznaniu za�alenia M. J. ("strona" lub "skar��cy"), utrzyma� w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urz�du Skarbowego
w L. ("organ egzekucyjny") z 9 czerwca 2023 r. znak 0611-SEE.7113.1.1357.2023.1 odmawiaj�ce wszcz�cia post�powania w sprawie
zarzut�w na post�powanie zabezpieczaj�ce.
Powy�sze postanowienie zapad�o w nast�puj�cym stanie faktycznym i prawnym:
Prokurator Prokuratury Okr�gowej w S. postanowienie z 2 lutego 2023 r. sygn. akt PO I Ds 28.2019.S zmienionym postanowieniem z
24 kwietnia 2023 r. sygn. akt PO I Ds 28.2019.S orzek� o zabezpieczeniu maj�tkowym na mieniu skar��cego wobec gro��cego mu przepadku
korzy�ci lub ich r�wnowarto�ci osi�gni�tych z pope�nionego przest�pstwa w kwocie nie mniejszej ni� 200.000,00 z� (tytu�em kary grzywny)
oraz 50.000,00 z� (tytu�em koszt�w s�dowych). Zabezpieczenia tego dokonano poprzez ustanowienie zabezpieczenia na dochodach i po�ytkach
uzyskiwanych przez stron� z tytu�u udzia��w posiadanych w U. sp. jawna z/s w P. i V. sp.
k. z/s w P. oraz poprzez zaj�cie nale��cej do strony ruchomo�ci w postaci pojazdu marki A. o warto�ci oko�o
900.000,00.
Zmierzaj�c do zabezpieczenia nale�no�ci obj�tych ww. postanowieniem zabezpieczaj�cym, organ egzekucyjny � zawiadomieniami z 5 kwietnia
2023 r. dokona� zaj�cia innej wierzytelno�ci pieni�nej w V. sp. k. z/s w P. i w U. sp.
jawna z/s w P. .
Zawiadomienia o zaj�ciu zabezpieczaj�cym dor�czono stronie 11 kwietnia 2023 r.
W dniu 18 i 19 kwietnia 2023 r. strona wnios�a do organu egzekucyjnego pisma zatytu�owane "zarzuty na zaj�cie zabezpieczaj�ce udzia��w
w sp�ce z.o.o.", wskazuj�c, �e: tytu� wykonawczy zosta� niew�a�ciwie podpisany, rozstrzygni�cie w oparciu o kt�re wszcz�to egzekucj�
nie jest prawomocne i brak by�o podstaw do wydania tytu�u wykonawczego oraz wszcz�cia egzekucji w niniejszej sprawie. Wskazuj�c na
powy�sze strona wnios�a o uchylenie zaskar�onego tytu�u wykonawczego, uchylenie zaj�� i umorzenie post�powania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 9 czerwca 2023 r., organ egzekucyjny, odm�wi� wszcz�cia post�powania w sprawie wniesionych zarzut�w stwierdzaj�c, �e
przy wykonywaniu postanowienia o zabezpieczeniu maj�tkowym nie stosuje si� m.in. przepis�w dotycz�cych mo�liwo�ci z�o�enia zarzut�w w
sprawie egzekucji administracyjnej, a tak�e zasad dotycz�cych umorzenia post�powania.
W za�aleniu na to postanowienie strona podnios�a, �e postanowienie to narusza art. 61a � 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne jego
zastosowanie i odmow� wszcz�cia post�powania oraz art. 166n pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o post�powaniu egzekucyjnym w
administracji (u.p.e.a.) poprzez b��dn� jego wyk�adnie i przyj�cie, �e stosowanie art. 33-35 u.p.e.a. jest wy��czone. Zdaniem strony,
przys�uguje jej prawo do wniesienia zarzut�w jako stronie post�powania na podstawie art. 33 � 1 pkt 1 u.p.e.a.
Z tych wzgl�d�w wnios�a o uchylenie postanowienia oraz wszcz�cie i przeprowadzenie post�powania w sprawie z�o�onych zarzut�w.
Organ odwo�awczy skar�onym postanowieniem z 27 lipca 2023 r. utrzyma� w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
W jego uzasadnieniu wskaza�, �e s�usznie organ egzekucyjny przyj��, �e na mocy art. 166n pkt 1 u.pe.a. wy��czono w postepowaniu
zabezpieczaj�cym stosowanie art. 33-35 u.pe.a., kt�re reguluj� ca�� procedur� zarzut�w w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podkre�li�, �e postanowienia o zabezpieczeniu maj�tkowym s� wydawane w post�powaniu karnym lub karnym skarbowym, dlatego te� w
rozdziale 2a dzia�u IV u.p.e.a., dotycz�cym wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu maj�tkowym wprowadzono przepisy szczeg�lne,
wy��czaj�ce niekt�re uprawnienia organu egzekucyjnego, organu nadzoru nad tym organem egzekucyjnym, czy te� jurysdykcj� s�du
administracyjnego, uznaj�c �e w zakresie oceny zasadno�ci dokonywania zabezpiecze� na maj�tku podejrzanego lub oskar�onego w�a�ciwy
jest prokurator i s�d powszechny.
Organ egzekucyjny zasadnie zatem odm�wi� wszcz�cia post�powania w sprawie wniesionych zarzut�w. Zaistnia�a bowiem inna uzasadniona
przyczyna zastosowania art. 61a k.p.a. St�d podniesione w skardze zarzuty naruszenia przywo�anych przepis�w nie zas�ugiwa�y na
uwzgl�dnienie.
Skarg� do tut. S�du na powy�sze postanowienie wnios�a strona, podnosz�c te same zarzuty co w za�aleniu, tj. naruszenie:
art. 61a � 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie i odmow� wszcz�cia post�powania w sprawie zarzut�w;
art. 166n pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego b��dn� wyk�adnie i przyj�cie, �e stosowanie art. 33-35 u.p.e.a. jest wy��czone.
Wywodz�c powy�sze skar��cy wni�s� o uchylenie w ca�o�ci zaskar�onego postanowienia oraz poprzedzaj�cego go postanowienia organu
egzekucyjnego i zas�dzenie od organu odwo�awczego na jego rzecz koszt�w post�powania wed�ug norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skar��cy przywo�a� tre�� art. 61 i 61a k.p.a. wywodz�c z nich zasadno�� wszcz�cia post�powania w sprawie zg�oszonych
zarzut�w.
W odpowiedzi na skarg� organ odwo�awczy wni�s� o jej oddalenie podtrzymuj�c swoje stanowisko w sprawie.
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Lublinie zwa�y�, co nast�puje:
Skarga okaza�a si� niezasadna.
W pierwszej kolejno�ci nale�y wskaza�, �e zgodnie z art. 134 � 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami
administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) s�d nie jest zwi�zany zarzutami i wnioskami skargi oraz
powo�an� podstaw� prawn�, z zastrze�eniem art. 57a, kt�ry to wyj�tek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
S�d przeprowadzaj�c kontrol� zgodno�ci z prawem zaskar�onego postanowienia stwierdzi�, �e nie narusza ono prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalno�� wniesienia zarzut�w w post�powaniu zabezpieczaj�cym prowadzonym na podstawie
postanowienia prokuratora wydanego w post�powaniu karnym o zabezpieczeniu maj�tkowym. Organy w niniejszej sprawie powo�uj�c si� na
przepisy u.p.e.a. wywodz�, �e prawo zobowi�zanego do wniesienia tego rodzaju �rodka prawnego w niniejszym post�powaniu jest wy��czone,
podczas gdy skar��cy uwa�a, �e ma takie prawo, a przepisy na kt�re powo�uj� si� organy zosta�y wadliwie zinterpretowane.
W tak zakre�lonym sporze racje przyzna� nale�y organom.
Skar��cy w niniejszej sprawie ca�kowicie b��dnie interpretuje regulacje prawne wskazane przez organ, kt�re to determinuj� spos�b
post�powania organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie.
Mianowicie jak stanowi art. 166d zd. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyst�puje do czynno�ci zabezpieczaj�cych na podstawie postanowienia
o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora, s�d lub finansowy organ post�powania przygotowawczego.
W sprawie poza sporem jest, �e organ egzekucyjny prowadzi� przedmiotowe post�powanie zabezpieczaj�ce na podstawie postanowienia
Prokuratora Prokuratury Okr�gowej w S. z 2 lutego 2023 r. sygn. akt PO I Ds 28.2019.S zmienionego postanowieniem z 24 kwietnia
2023 r. sygn. akt PO I Ds 28.2019.S o zabezpieczeniu maj�tkowym, moc� kt�rego dokonano zabezpieczenia na mieniu skar��cego z tytu�u
gro��cego mu przepadku korzy�ci lub ich r�wnowarto�ci osi�gni�tych z pope�nionego przest�pstwa w kwocie nie mniejszej ni� 200.000,00 z�
(tytu�em kary grzywny) oraz 50.000,00 z� (tytu�em koszt�w s�dowych). Zabezpieczenia tego dokonano poprzez ustanowienie zabezpieczenia
na dochodach i po�ytkach uzyskiwanych przez stron� z tytu�u udzia��w posiadanych w U. sp. jawna z/s
w P. i V. sp. k. z/s w P. oraz poprzez zaj�cie nale��cej do strony ruchomo�ci w postaci pojazdu
marki A. .
Na podstawie tego postanowienia organ egzekucyjny zawiadomieniami z 5 kwietnia 2023 r. dokona� zaj�cia innej wierzytelno�ci pieni�nej
w V. sp. k. z/s w P. i w U. sp. jawna z/s w P. . Z uwagi na dat� wszcz�cia
post�powania zabezpieczaj�cego w sprawie mia�y zastosowanie obecnie obowi�zuj�ce przepisy u.p.e.a. (po dniu 29 lipca 2020 r.).
Stosownie za� do brzmienia art. 166n pkt 1 u.p.e.a., w zakresie wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu maj�tkowym stosuje si�
odpowiednio przepisy dzia�u I, z wy��czeniem przepis�w art. 8-10, art. 12, art. 13, art. 26 � 1c pkt 1 oraz � 1e-1h, art. 27e-27j, art.
33-35, art. 38-44, art. 56 � 1 pkt 1-3, art. 57 � 1a-3 oraz art. 58-61, a wi�c tak�e dotycz�cych zarzut�w opisanych w art. 33-35
u.p.e.a.
Oczywistym zatem jest, �e na mocy tego przepisu wy��czono m.in. stosowanie przepis�w reguluj�cych �rodki zaskar�enia sk�adane w trybie
administracyjnym (zarzuty), a tak�e zasady dotycz�ce umorzenia post�powania i ponownego jego wszcz�cia. Oznacza to, �e organ
egzekucyjny przyst�puj�c do czynno�ci zabezpieczaj�cych w tego rodzaju sprawach jak niniejsza, b�d�cych konsekwencj� tocz�cego si�
post�powania karnego czy karnoskarbowego, w tym wypadku na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora pomija
etap rozpatrywania zarzut�w.
Specyfika procedury wykonywania tego rodzaju postanowie� wynika z konieczno�ci uwzgl�dnienia okre�lonych uprawnie� prokuratora, s�du
lub finansowego organu post�powania przygotowawczego, kt�rego postanowienie stanowi podstaw� dokonywania zabezpieczenia.
Zabezpieczenie maj�tkowe ma zapewni�, by oskar�ony nie pozby� si� lub nie ukry� posiadanych �rodk�w maj�tkowych, kt�re maj� s�u�y�
zaspokojeniu ewentualnie zas�dzonych w wyroku nale�no�ci maj�tkowych czy finansowych. Zabezpieczenie maj�tkowe dokonywane jest z urz�du
postanowieniem s�du lub prokuratora, kt�ry okre�la w nim zakres i spos�b zabezpieczenia (art. 293 � 1 i � 2 Kodeksu post�powania
karnego).
Ratio legis wprowadzenia odmiennych regulacji w stosunku do typowego post�powania egzekucyjnego by�a wola podkre�lenia odmienno�ci
pomi�dzy tym post�powaniem a post�powaniem zabezpieczaj�cym prowadzonym w oparciu o postanowienie o zabezpieczeniu maj�tkowym wydanym w
post�powaniu karnym (karno-skarbowym) b�d�cym swoist� instytucj� tego post�powania i przewiduj�c� inne �rodki ochrony zobowi�zanego.
Odmienno�� omawianej regulacji nie oznacza, �e zobowi�zanemu nie przys�ugiwa� �aden �rodek ochrony prawnej. Mianowicie zgodnie z tym
przepisem zobowi�zanemu przys�uguje skarga na czynno�ci egzekucyjne organu egzekucyjnego. Podstaw� wniesienia tego �rodka zaskar�enia,
mo�e by� dokonanie czynno�ci egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uci��liwego �rodka egzekucyjnego, w ramach kt�rego
dokonano czynno�ci egzekucyjnej (art. 54 � 1 u.p.e.a.). Co istotne skarga ta jest sformalizowanym �rodkiem ochrony i z tego wzgl�du ma
obligatoryjnie okre�la� zaskar�on� czynno�� egzekucyjn�, zakres ��dania i jego uzasadnienie (art. 54 � 2 u.p.e.a.). Termin na
wniesienie skargi wynosi siedem dni, licz�c od dnia dor�czenia zobowi�zanemu odpisu dokumentu stanowi�cego podstaw� dokonania
zaskar�onej czynno�ci egzekucyjnej (art. 54 � 3 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w przedmiocie skargi (� 4), za� na
postanowienie to przys�uguje za�alenie (� 5).
W przedmiotowej sprawie strona wbrew zawartemu w zawiadomieniu o zaj�ciu zabezpieczaj�cym nie skorzysta�a z prawa wniesienia skargi na
dokonan� przez organ egzekucyjny czynno�� egzekucyjn�, lecz wnios�a zarzuty, tj. �rodek zaskar�enia wy��czony z postepowania
zabezpieczaj�cego prowadzonego na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora.
Zgodnie za� z tre�ci� art. 61 � 1 k.p.a. post�powanie administracyjne wszczyna si� na ��danie strony lub z urz�du. W sytuacji za�, gdy
��danie takie zosta�o wniesione przez osob� nieb�d�c� stron� lub z innych uzasadnionych przyczyn post�powanie nie mo�e by� wszcz�te, to
na mocy art. 61a � 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszcz�cia post�powania.
W niniejszej sprawie organy prawid�owo odwo�a�y si� do tej regulacji przy odmowie wszcz�cia post�powania celem rozpoznania wniesionych
zarzut�w egzekucyjnych a to z uwagi na przywo�ywan� ju� tre�� art. 166n pkt 1 u.p.e.a., w �wietle kt�rej w post�powaniu
zabezpieczaj�cym prowadzonym na podstawie postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu maj�tkowym - z uwagi na specyfik� tego
post�powania - wy��czone zosta�o stosowanie przepis�w art. 33-35 u.p.e.a., traktuj�cych w�a�nie o uprawnieniu zobowi�zanego do
wnoszenia zarzut�w w sprawie egzekucji administracyjnej. Zasadnie zatem organy odm�wi�y wszcz�cia post�powania w niniejszej sprawie
powo�uj�c si� na w/w ujemn� przes�ank� procesow�.
W tym stanie rzeczy s�d stwierdzi�, �e zaskar�one postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarg� oddali�.