I SA/Lu 562/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie z tytułu podatku od spadków i darowizn. Organ I instancji wezwał podatnika do wykazania źródeł finansowania zakupów (nieruchomości, samochodów, skutera) w ramach czynności sprawdzających dotyczących przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Podatnik dokonał przelewu środków finansowych, zaznaczając w tytule "podatek od darowizny", a następnie złożył zeznanie podatkowe SD-3, powołując się na darowiznę od siostry z 2018 r. Organ uznał, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą powołania się podatnika na darowiznę w toku czynności sprawdzających, co skutkowało zastosowaniem 20% stawki podatku zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że podatnik nie zgłosił darowizny do opodatkowania w ustawowym terminie, a jego powołanie się na nią w odpowiedzi na wezwanie organu w ramach czynności sprawdzających było podstawą do zastosowania podwyższonej stawki. Sąd podkreślił, że wpłata dokonana przez podatnika nie mogła być uznana za zapłatę podatku, gdyż zobowiązanie podatkowe nie powstało przed doręczeniem decyzji ustalającej jego wysokość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście powołania się na darowiznę w toku czynności sprawdzających oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik nie zgłosił darowizny, a ujawnił ją dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu w ramach czynności sprawdzających dotyczących innych kwestii.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powołanie się przez podatnika na fakt nabycia darowizny przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, bez wcześniejszego zgłoszenia jej do opodatkowania, uzasadnia zastosowanie 20% stawki podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powołanie się na darowiznę w toku czynności sprawdzających, gdy należny podatek nie został zapłacony, uzasadnia zastosowanie 20% stawki podatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik powołał się na darowiznę w momencie, gdy złożył zeznanie podatkowe i dokonał wpłaty w odpowiedzi na wezwanie organu w ramach czynności sprawdzających, nie zgłaszając wcześniej darowizny do opodatkowania. Taka sytuacja wypełnia przesłanki z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Czy wpłata środków pieniężnych przez podatnika na rzecz organu podatkowego, zatytułowana "podatek od darowizny", dokonana przed doręczeniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, może być uznana za zapłatę podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka wpłata nie może być uznana za zapłatę podatku, ponieważ zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od spadków i darowizn powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji. W związku z tym, wpłata dokonana przed tym momentem, nawet zatytułowana jako podatek, nie mogła prowadzić do wygaśnięcia zobowiązania, które jeszcze nie istniało w obrocie prawnym.
Czy wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn na podstawie wezwania organu w ramach czynności sprawdzających, bez wydania odrębnego postanowienia, jest zgodne z przepisami?
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie zeznania podatkowego na formularzu SD-3 zainicjowało postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od spadków i darowizn zgodnie z art. 165 § 7 pkt 1 i § 8 Ordynacji podatkowej, bez potrzeby wydania odrębnego postanowienia.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej wprost stanowią, że złożenie zeznania podatkowego w określonych sytuacjach inicjuje postępowanie podatkowe, a data złożenia zeznania jest dniem jego wszczęcia.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s.d. art. 15 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy przy nabyciu rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia (w przypadku niezgłoszenia nabycia do opodatkowania).
u.p.s.d. art. 17a § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podatnicy są zobowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych.
u.p.s.d. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Opodatkowaniu podlega nabycie przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej (w tym rodzeństwo) własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną.
u.p.s.d. art. 14 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Do I grupy podatkowej zalicza się między innymi rodzeństwo.
O.p. art. 165 § § 7 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Złożenie zeznania podatkowego inicjuje postępowanie podatkowe.
O.p. art. 165 § § 8
Ordynacja podatkowa
Data złożenia zeznania podatkowego jest dniem wszczęcia postępowania podatkowego.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołanie się na darowiznę w toku czynności sprawdzających, bez wcześniejszego zgłoszenia, uzasadnia zastosowanie 20% stawki podatku od spadków i darowizn. • Wpłata dokonana przez podatnika przed doręczeniem decyzji ustalającej zobowiązanie nie stanowi zapłaty podatku. • Złożenie zeznania podatkowego inicjuje postępowanie podatkowe bez potrzeby wydania odrębnego postanowienia.
Odrzucone argumenty
Podatnik dobrowolnie zapłacił podatek z tytułu darowizny. • Nie zaistniały przesłanki do stosowania art. 15 ust. 4 u.p.s.d. i stawki 20%. • Ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego pozostawało poza zakresem czynności sprawdzających. • Naruszenie art. 122 i 187 O.p. przez wszczęcie postępowania "zwykłym pismem" bez postanowienia, nierzetelne prowadzenie czynności, przyjęcie ustaleń z czynności sprawdzających.
Godne uwagi sformułowania
Podatnik nie może zasadnie twierdzić, że [...] marca 2021 r. zapłacił podatek od darowizny. • W tych okolicznościach faktycznych i stanie prawnym analizowanej sprawy bez wątpienia podatnik nie wykonał obowiązku z art. 17a ust. 1 u.p.s.d., przez co zataił przed organem I instancji fakt otrzymania darowizny. • Czynność zrealizowana przez podatnika [...] marca 2021 r. nosiła wszelkie cechy powołania się przez podatnika przed organem I instancji w toku czynności sprawdzających na okoliczność dokonania darowizny, od której podatnik nie zapłacił należnego podatku.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący
Monika Kazubińska-Kręcisz
członek
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście powołania się na darowiznę w toku czynności sprawdzających oraz momentu powstania obowiązku podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik nie zgłosił darowizny, a ujawnił ją dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu w ramach czynności sprawdzających dotyczących innych kwestii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje pułapki związane z niezgłaszaniem darowizn i powoływaniem się na nie w nieodpowiednim momencie, co może prowadzić do wyższych stawek podatkowych. Jest to pouczające dla podatników.
“Darowizna ujawniona za późno? Ryzykujesz 20% podatku!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.