I SA/Rz 682/09

I SA/Rz 682/09 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2010-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka
Grzegorz Panek
Kazimierz Włoch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 1645/10 - Postanowienie NSA z 2010-07-30
II FZ 483/09 - Postanowienie NSA z 2009-11-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Ewa Partyka Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 lutego 2010r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania R.S. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] grudnia 2008 nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2007 – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W postępowaniu ustalono, iż R.S. w roku podatkowym 2007r. na terenie objętym właściwością organu podatkowego był właścicielem następujących nieruchomości: działki nr 5411 o pow. 0,0451 ha, nr 5667 o pow. 0,5393 ha, nr 5669/2 o pow. 0,0455ha, nr 5670 o pow.0,2799ha, nr 5671/2 o pow. 0,0500ha Ponadto organ ustalił, że na działkach zlokalizowanych w D. przy ul. K. o nr ewid. 5670 usytuowane są budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 678,24 m2, a na działce o nr ewid. 5667 znajdują się pomieszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o nr 13348,54m2 i nr 12 o pow. 83,62m2 - wszystkie o łącznej powierzchni 1 110,40m2. Organ uznał, iż działki nr 5667, 5669/2 i 5670 związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaś grunty obejmujące działki 5411 i 5671/2 jako grunty rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Ustalając podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości obiektów położonych w D. przy ul. K. 1 110,40 m2 z uwagi na brak podania przez podatnika powierzchni użytkowej nieruchomości budynkowych oraz braku danych w ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy przyjął powierzchnię ustaloną w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 i 21 listopada 2007 r. oraz w oparciu o opinię rzeczoznawcy budowlanego z dnia 16 października 2008 r., z której wynika, iż część budynków położonych przy ul. K. nie może być wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Dlatego też jako podstawę opodatkowania organ przyjął powierzchnię 1 110,40 m2 ustalając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2007 z tytułu podatku rolnego w kwocie 14,70 zł i podatku od nieruchomości w kwocie 23 731,90zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, R.S. zakwestionował m.in. zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków znajdujących się na działkach o nr 5667 i 5670 oraz samych działek, twierdząc, iż nie są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kwestionował zasadność skierowania do niego decyzji podatkowej oraz argumentował, iż decyzja organu podatkowego zawiera wady w związku z niezastosowaniem się do uprzednich zaleceń organu odwoławczego oraz przemilczeniem oceny zebranego materiału dowodowego. Odwołujący się zarzucił, że w decyzji brak jest wyjaśnienia stanu faktycznego, przyjęto błędne ustalenia faktyczne i tym samym wymiar podatku został ponownie zawyżony. Zgodnie ze stanowiskiem strony prawidłowa wysokość podatku wynosi 10.818,84 zł i została zapłacona przez podatnika.
Odpowiadając na zarzuty strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja dotycząca ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz w podatku rolnym za 2007 r. nie mogła zostać skierowana do innego podatnika, niż właściciel R.S. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega bowiem własność budynków, budowli oraz gruntów lub ich części, a nie posiadanie nieruchomości (np. w związku z zawartą umową dzierżawy lub najmu nieruchomości) z wyjątkiem sytuacji, gdy właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, ewentualnie gdy posiadanie ma charakter samoistny. Nieruchomość, będącą przedmiotem opodatkowania w przedmiotowej sprawie, jest w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – spółki jawnej J.S. Przedsiębiorstwo Budowlano Usługowe "S.". Jest to jednak posiadanie zależne nie zaś samoistne jak podnosi odwołujący się. Powołując się na utrwaloną linie orzecznictwa, organ podatkowy podkreślił, iż sam fakt wykorzystywania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że to przedsiębiorca staje się posiadaczem nieruchomości, a w związku z tym staje się ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ten rodzaj władztwa ekonomicznego nad nieruchomością nie przesadza jednakże o tym, kto będzie podatnikiem. Przedsiębiorca wykorzystujący grunty osoby fizycznej do prowadzenia działalności gospodarczej nie będzie podatnikiem. To osoba fizyczna jest podatnikiem płacącym podatek od gruntu wykorzystywanego przez przedsiębiorcę. Organ uznał wobec tego iż bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest fakt, że właściciel R.S. nie prowadzi jako podmiot gospodarczy samodzielnie działalności na spornym gruncie.
Podkreślił również, iż zgodnie z art. 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) podatek jest publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym oraz bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym na rzecz podmiotu publicznoprawnego wynikającym z ustawy podatkowej. Charakter podatku jako świadczenia publicznoprawnego decyduje o tym, że obowiązek zapłaty ciąży wyłącznie na podatniku, jako stronie zobowiązanej stosunku podatkowoprawnego, który jest zawsze określony w przepisach ustawy podatkowej. Nie ma tym samym możliwości zwolnienia się z obowiązku zapłaty podatku np. w drodze czynności cywilnoprawnej. Wobec tego organ uznał, iż oddanie do korzystania nieruchomości innemu podmiotowi nie zwalnia R.S., jako właściciela nieruchomości z obowiązku zapłaty podatku.
W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził oględziny budynków położonych na działkach nr 5670 i 5668, zasięgnął informacji dotyczących tej nieruchomości w Starostwie Powiatowym w R. oraz następnie - na skutek uprzedniego uchylenia decyzji i wydania stosowanych zaleceń przez organ odwoławczy - opinię biegłego zmierzającą do ustalenia możliwości wykorzystywania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wobec braku jej wykończenia oraz złego stanu technicznego. Skorzystał zatem z wszelkich dostępnych środków dowodowych, w celu ustalenia czy nieruchomości budynkowe stanowiące przedmiot opodatkowania w ogóle znajdują się na działkach, czy spełniają kryteria budynków, jaki jest ich stan techniczny oraz czy na ich powierzchniach prowadzona jest działalność gospodarcza.
Zgodnie z dokonanymi ustaleniami łączna powierzchnia budynków 1 110,40 m2 była w 678,24 m2 wykorzystywana przez Firmę Handlowa G. oraz w 348,54 m2 użytkowana jako magazyn narzędzi sprzętu i materiałów a w 83,62 m2 przeznaczona jako magazyn dla "wojłoków z wełny mineralnej". Organ nie uznał wobec tego za zasadne twierdzeń strony, iż znajdujące się na działkach budynki stanowią wyłącznie rozpoczętą budowę, która do chwili obecnej nie została zakończona. Opodatkowane zostały te części spornych nieruchomości, które mogą być i są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ podkreślił przy tym, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31 ze zm.) powstanie obowiązku podatkowego uzależnione jest od faktycznego rozpoczęcia użytkowania budynku lub jego części, zatem fakt niewykończenia niektórych pomieszczeń budynków nie stanowi podstawy do wyłączenia ich spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz ewentualnego zastosowania niższych stawek niż przewidziane dla budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie organu powstanie obowiązku podatkowego w wybudowanym, istniejącym budynku nie jest uwarunkowane formalnym uzyskaniem prawa do jego użytkowania, gdyż z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego na równi traktuje się fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku.
W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o jej uchylenie a także poprzedzającej ją decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. R.S. zarzucił przede wszystkim, iż w przedmiotowej sprawie, w oparciu o ten sam stan faktyczny i tę samą podstawę prawną wydano w stosunku do niego trzy kolejne decyzje podatkowe, ustalające mu wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za ten sam okres początkowo na kwotę 18 971,27 zł. następnie na kwotę 35 847 zł. oraz ostatnią na kwotę 23 731.90 zł.
Ponadto skarżący podniósł, iż wobec solidarnego charakteru przedmiotowego zobowiązania podatkowego, współwłaściciele nieruchomości winni mieć prawo do ustalenia pomiędzy sobą, który z nich zapłaci podatek i który ma prawo domagać się jego zwrotu od pozostałych współwłaścicieli. Jak twierdzi podatnik, na mocy takiego porozumienia, będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie podatek, zapłacony został w całości przez prowadzącego działalność gospodarczą na przedmiotowej nieruchomości J.S. – PBU "S.". Tym samym organ podatkowy nie może ignorować faktu zapłaty podatku, wydając w stosunku do tej samej nieruchomości zarówno decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, jak i decyzję określającą nadpłatę w tym podatku.
W przedmiocie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego, Skarżący podkreślił, iż organy podatkowe pominęły przy ocenie dowodów w sprawie, że od 1 października 2007r. Skarżący wyłączył z produkcji rolnej część budynku, pomniejszając tym samym powierzchnię do opodatkowania, oraz zagospodarował dla potrzeb działalności gospodarczej 201 m2 działki, zgłaszając łącznie do opodatkowania 3 500 m2 działki. Podatnik zarzucił, iż pominięto zupełnie fakt, iż do zmiany powierzchni opodatkowanej doszło w trakcie roku podatkowego. Również, opracowanej na potrzeby sprawy, opinii biegłego podatnik zarzucił, iż nie uwzględnia ona stanu nieruchomości w dacie powstania obowiązku podatkowego. Opinia sporządzona zastała w dniu 16 października 2008r. na podstawie oględzin nieruchomości z dnia 2 października 2008r. – a zatem uwzględnia stan faktyczny nieruchomości w tej dacie, nie zaś w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. na dzień 1 stycznia 2007r. Zatem w ocenie Skarżącego nie może ona stanowić dowodu na ustalenie powierzchni nieruchomości użytkowanej gospodarczo przed dniem 1 października 2007r., kiedy to nastąpiła częściowa zmiana sposobu użytkowania tejże nieruchomości. Ten sam zarzut podniósł Skarżący w stosunku do dowodu z oględzin przeprowadzonego w dniach 20 i 21 listopada 2007r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje;
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
Aktem notarialnym z dnia 4.12.2006r. Rep. A [...] skarżący R.S. nabył własność działek o nr 5670 o pow. 0,2799ha, 5671/2 o pow. 0,05ha, 56,69/2 o pow. 0,0455ha, 56,67 pow. 0,5393ha oraz 5411 o pow. 0,0451ha - wszystkie położone w D.
Bezsporne jest, że działki o nr 5411 i 5671/2 stanowią grunty rolne podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym i takim też podatkiem zostały opodatkowane. W deklaracji na podatek o nieruchomości w imieniu R.S., jego ojciec R.S. prowadzący działalność gospodarczą w ramach Przedsiębiorstwa Budowlano-Usługowego "S." Spółki jawnej zadeklarował do opodatkowania budynki przy ul. K. o pow. 460m2 , budynki przy ul. K. o pow. 130m2, budynki przy ul. R. o pow. 16m2, budynki przy ul. R. o pow. 16m2, grunty przy ul. K. o pow. 3299m2, grunty przy ul. K. o pow. 577m2. Burmistrz Miasta D. w opisanej wyżej decyzji z dnia 19 grudnia 2008r. uwzględnił do opodatkowania części budynków położonych przy ul. K. o łącznej powierzchni 1110,40m2 oraz w całości działki o nr 5667,5694/2 i 5670 o łącznej powierzchni 8647m2 jako związane z działalnością gospodarczą stosując stawki po 16,70zł za 1m2 budynku i 0,60zł za 1m2 gruntu. Budynki i grunty położone przy ul. K. oraz budynki przy ul. R. jako nie stanowiące własności R.S. nie uwzględniono do opodatkowania. Organ I instancji ustalił w drodze oględzin, których dokonano w dniach 20 i 21 listopada 2007r. oraz w oparciu o opinię biegłego, iż na działce o nr 5667 znajduje się budynek o pow. 1313m2, z którego dwa pomieszczenia jedno oznaczone nr 13 o pow. 348,54m2 a drugie oznaczone nr 12 o pow. 83,62m2 wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej, czemu zaprzeczył w skardze R.S. Skarżący podniósł w tym względzie, że żaden z zebranych przez organ dowodów nie potwierdza ani nawet nie uprawdopodabnia tego faktu. Organy ustaliły ponadto, że na działce o nr 5670 znajdują się 2 budynki, jeden o pow. zabudowy 506m2 i drugi o pow. 253m2 z których do opodatkowania uwzględniono łączną powierzchnię 678,24m2.
Skarżący podał w skardze, że dopiero w dniu 27.09.2007r. dokonał korekty deklaracji ze skutkiem od dnia 1.10.2007r. włączając od tego dnia do opodatkowania pomieszczenie nr 13 o pow. 348,54m2 jako związane z działalnością gospodarczą oraz 201m2 działki zgłaszając ogółem do opodatkowania grunt o pow. 3500m2 jako związane z działalności gospodarczą. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły w oparciu o dowód z oględzin o jakiej powierzchni grunty i gdzie położone są związane z działalnością gospodarczą, a w oparciu o dowód z oględzin, dowód z opinii biegłego jakie części budynków i o jakiej powierzchni są związane z działalnością gospodarczą. Organy słusznie przyjęły, że stan z chwili dokonania oględzin oraz sporządzenia opinii biegłego należy odnieść do całego 2007r., skoro skarżący nie wykazał, że w budynkach były prowadzone remonty, czy jakieś prace adaptacyjne. Zarówno dowodami w zakresie dokumentów czy jakimikolwiek innymi. Wręcz przeciwnie, skarżący nie chciał współpracować z organami, gdy dopuszczono dowód z przesłuchania go to do protokołu z dnia 14.12.2007r. odmówił składania zeznań. Objęte opodatkowaniem przez organy budynki oraz grunty są wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej w części przez Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe S. a w części przez Firmę Handlową G. jak ustaliły orany oraz co przyznał R.S. w piśmie z dnia 21.07.2009r. (kart. 89 akt sądowych).
Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2006, nr 121, poz. 844 ze zm.) stanowi, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu stanowiącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wobec treści powyższego przepisu nie ma znaczenia, że skarżący R.S. nie jest przedsiębiorcą. Sporne budynki i grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej lub są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez inne podmioty będące ich posiadaczami tj. w części przez Przedsiębiorstwo Budowlano Usługowe "S." Spółka jawna a w części przez Firmę G. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 wyżej cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla gruntów powierzchnia, dla budynków powierzchnia użytkowa, a dla budowli wartość przyjmowana dla celów amortyzacji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy wysokość stawek podatkowych ustalana jest przez rady gmin i uzależniona jest od rodzaju nieruchomości i jej przeznaczenia. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit.b i e różne stawki podatkowe dla budynków lub ich części oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz pozostałych nieruchomości, które nie są związane z działalnością gospodarczą.
Według nowego brzmienia ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązującego od 1.01.2001r. podatnikiem jest właściciel nieruchomości, chyba że nieruchomościami włada posiadacz samoistny, wtedy obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym. Art. 3 ust. 1 pkt 1 wyżej cyt. ustawy o podatku jak i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3 według którego jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Niezasadny jest więc zarzut skarżącego, że powyższy obowiązek podatkowy obciąża Przedsiębiorstwo Budowlano Usługowe "S.", gdyż nie przedstawiał on jakichkolwiek dowodów, iż przedmiotowa Spółka jest posiadaczem samoistnym spornych nieruchomości. Art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że jeżeli okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy jest istnieniem budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującym po roku w którym budowla została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Pomimo więc, że sporne budynki nie były wykończone, w częściach określonych podczas oględzin oraz w opinii biegłego - były użytkowane w 2007r. i pozostawały w takim stanie technicznym, że nadawały się do użytku dla działalności gospodarczej. W takich okolicznościach pomimo, że sporne budynki były niewykończone, w częściach określonych podczas oględzin i w opinii biegłego, z uwagi, że były wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej, podlegały opodatkowaniu.
Z uwagi na powyższe ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.