I SA/Lu 543/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-01-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynności egzekucyjneskarga na czynności egzekucyjnezajęcie wierzytelnościkoszty egzekucyjneprzedawnienieprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania, uznając ją za prawidłowo dokonaną i mieszczącą się w zakresie dopuszczalnym przez przepisy o postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżący J. W. złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu jego wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed WSA. Zarzucał m.in. niedopuszczalność egzekucji, przedawnienie należności głównej oraz nieprawidłowości formalne w zawiadomieniu o zajęciu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne ma ograniczony zakres kognicji i nie służy do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowości jego prowadzenia, a podniesione zarzuty formalne nie znalazły potwierdzenia.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu jego wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, przedawnienia należności głównej, wyegzekwowania kosztów w postępowaniu dotyczącym dłużnika głównego oraz nieprawidłowości formalnych w zawiadomieniu o zajęciu, w tym niezgodności z wzorem i błędnego oznaczenia zobowiązanego oraz kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że skarga na czynności egzekucyjne ma ograniczony zakres i nie służy do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne ocenie podlegają jedynie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie zasadność całego postępowania egzekucyjnego czy kwestie przedawnienia należności głównej. Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności zostało dokonane prawidłowo, a zarzuty dotyczące wzoru zawiadomienia, oznaczenia zobowiązanego, kosztów egzekucyjnych i pieczęci organu nie znalazły potwierdzenia lub wykraczały poza zakres postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynności egzekucyjne ma ograniczony zakres i służy wyłącznie do oceny prawidłowości konkretnej czynności egzekucyjnej pod kątem jej zgodności z przepisami prawa, a nie do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania, jego prowadzenia czy przedawnienia.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne jest fragmentem postępowania egzekucyjnego, w którym ocenie podlegają jedynie zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie ogólna zasadność postępowania czy kwestie przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 2 pkt 1, 5, 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 3 i 4, § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 119 § ust. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 64 § § 9 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.g.b.h.p.p. art. 16c § ust. 1

Ustawa o godle, barwach narodowych i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na nieistnienie obowiązku głównego. Zarzut przedawnienia należności głównej. Zarzut wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym dłużnika głównego. Zarzut naliczenia kosztów w sytuacji uznania niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę ich naliczenia bez uwzględnienia zasady miarkowania. Zarzut, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nie odpowiadało wzorowi wynikającemu z Rozporządzenia. Zarzut błędnego oznaczenia zobowiązanego i wskazania błędnego adresu. Zarzut błędnego wskazania zawyżonej wysokości kosztów egzekucyjnych. Zarzut bezprawnego zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w sytuacji, gdy na skarżącym nie ciążyły żadne zaległości z uwagi na przedawnienie zobowiązań C. sp. z o.o. Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. przez brak powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności egzekucyjne nie może dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia w ramach postępowania w tym trybie, ocenie podlegają jedynie czynności typu wykonawczego dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania, pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa kognicja organów nadzoru jest ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych koszty postępowania egzekucyjnego nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku lecz odrębnym zobowiązaniem, na które nie rozciągają się konsekwencje przedawnienia dochodzonego obowiązku

Skład orzekający

Halina Chitrosz-Roicka

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Fita

sędzia

Andrzej Niezgoda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynności egzekucyjne w postępowaniu administracyjnym oraz kwestia przedawnienia kosztów egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i nie ma zastosowania do innych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania egzekucyjnego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i egzekucyjnym.

Zakres skargi na czynności egzekucyjne: Co można, a czego nie można kwestionować przed sądem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 543/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 3866/21 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 1a pkt 2, art. 54, art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne - oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – dalej: "k.p.a. oraz art. 17 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne wydane wobec J. W..
Jak wynika z jego uzasadnienia i akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na skarżącego tytuły wykonawcze o numerach od SM [...]/13 do SM [...]/13, SM [...] oraz SM [...] obejmujące podatek od towarów i usług za maj i czerwiec 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oraz podatek od towarów i usług za lipiec 2008 r. wraz z odsetkami z tytułu orzeczonej na niego - jako osoby trzeciej - solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] – dalej: "C. sp. z o.o.", a następnie przekazał je do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]
W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z 1 marca 2013 r. nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od SM [...]/13 do SM [...]/13 dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w C.-D. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] – dalej: "C.- D. sp. z o.o.". Ww. zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy w dniu 8 marca 2013 r., natomiast jego odpis wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu w dniu 7 marca 2013 r. W odpowiedzi na zajęcie pracodawca poinformował, że skarżący jest zatrudniony w C.- D. sp. z o.o. i pobiera wynagrodzenie w wysokości [...] zł, przekazaniu zaś podlegają kwoty powyżej najniższego wynagrodzenia.
Następnie na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] oraz SM [...] organ egzekucyjny zawiadomieniem z 12 kwietnia 2013 r., nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w C.-D. sp. z o.o. Ww. zawiadomienie o zajęciu doręczono pracodawcy w dniu 16 kwietnia 2013 r., natomiast odpis ww. zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2013 r.
W odpowiedzi na zajęcie pracodawca poinformował, że skarżący jest zatrudniony w C.-D. sp. z o.o. i pobiera wynagrodzenie w wysokości [...] zł.
Zawiadomieniem z 25 lutego 2016 r., nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...] oraz SM [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia udziałów skarżącego w C. sp. z o.o. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone spółce oraz skarżącemu w dniu 29 lutego 2016 r. Jednocześnie pismem nr [...] organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego Lublin-Wschód VI Wydział Gospodarczy KRS w Ś. z wnioskiem o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału.
W międzyczasie w dniu 6 maja 2014 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania C. sp. z o.o.
Postanowieniem z [...] marca 2016 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...]/13 i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...] oraz SM [...] Na postanowienie to zostało złożone zażalenie, a w jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z 13 czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał je w mocy. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie została oddalona wyrokiem z 25 stycznia 2017 r., w sprawie akt I SA/Lu [...]. Oddalona również została skarga kasacyjna złożona od ww. wyroku, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2018 r., w sprawie II FSK 1661/17.
W dniu 13 marca 2018 r. do organu egzekucyjnego został złożony kolejny wniosek o umorzenie prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...] oraz SM [...]
Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...]/13, SM [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...]
Na postanowienie to zostało złożone zażalenie, a w jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z 21 sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał je w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie I SA/Lu [...] uchylił to postanowienie oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę [...]zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z 8 stycznia 2020 r., w sprawie II FSK 1428/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.
Wobec tej okoliczności, postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z [...] czerwca 2018 r. nr [...] w całości i orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] i SM [...] oraz o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych SM [...]/13, SM [...]/13 i SM [...]/13 w części dotyczącej należności głównych i odsetek za zwłokę.
W międzyczasie organ egzekucyjny zawiadomieniem z 27 maja 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego SM [...]/13 dokonał zajęcia przysługującej zobowiązanemu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Lublinie u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
W dniu 12 czerwca 2020 r. skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną zarzucając jej dokonanie w warunkach niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na nieistnienie obowiązku głównego oraz z uwagi na wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku głównego oraz naliczenie kosztów w sytuacji uznania niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę ich naliczenia bez uwzględnienia zasady miarkowania.
Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. organ egzekucyjny skargę oddalił.
W zażaleniu skarżący zarzucił błędne przyjęcie przez organ I instancji:
- że skarżona czynność nie została dokonana w warunkach niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,
- daty przedawnienia należności głównej, za którą przeniesiono odpowiedzialność,
- że dokonanie czynności nie nastąpiło w warunkach niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na wyegzekwowanie kosztów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku głównego i w tym zakresie zaniechanie uzasadnienia skarżonego postanowienia,
- dopuszczalności naliczenia kosztów egzekucyjnych w sytuacji uznania niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę ich naliczenia bez uwzględnienia zasady miarkowania i egzekwowanie tak naliczonych kosztów, a zatem wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego wydanemu w sprawie SK 31/14, w którym uznano, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w rozpoznaniu zażalenia, w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 54 u.p.e.a, w myśl którego zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, którą wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, dodając, że w ramach postępowania w tym trybie, ocenie podlegają jedynie czynności typu wykonawczego dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania, pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Argumentował, że skarga na czynności egzekucyjne nie może dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia uregulowanych w u.p.e.a., tym samym zapobiega przypadkom powielania środków zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchamiania różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej, co do przedmiotu, sprawie.
W tej sytuacji wskazany w zażaleniu brak ustosunkowania się przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu do kwestii przedawnienia oraz dokonanych przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego wpłat został oceniony jako wykraczający poza zakres postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Dodając, że tego typu argumenty mogą być przedmiotem wniosku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego złożonego w trybie art. 59 u.p.e.a., organ odwoławczy wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy. W jego ocenie, analiza przebiegu zaskarżonych czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Lublinie u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej pozwala na wyrażenie oceny, że zostały one dokonane prawidłowo. Podstawę dokonania zajęcia rachunku bankowego stanowił tytuł wykonawczy numer SM [...]/13 wystawiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], którego odpis został doręczony zobowiązanemu w dniu 7 marca 2013 r. Zajęcie wierzytelności pieniężnej zostało dokonane zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. przez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu z 27 maja 2020 r. nr [...] na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych. Odpis ww. zawiadomienia skarżącemu doręczono w dniu 29 maja 2020 r.
W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się też uchybień formalnych w zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druku w obowiązującym w dacie jego sporządzenia rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1804) – dalej: "Rozporządzenie".
Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązań dłużnika głównego tj. C. sp. z o.o. oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym dłużnika głównego, organ odwoławczy ponownie zwrócił uwagę, że przedmiotem skargi jest konkretna czynność egzekucyjna, tj. zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowość jego prowadzenia czy też dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Z kolei co do kwestii związanej z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 wyjaśnił, że wykracza ona poza zakres postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
W skardze do Sądu, skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniem nieodpowiadającym wzorowi wynikającemu z Rozporządzenia z uwagi na modyfikację wzoru zawiadomienia, tj. wskazanie innej metryki publikacyjnej (oznaczenie dziennika urzędowego) i pominięcie pozycji dotyczącej podstawy naliczania odsetek (we wzorze zawiadomienia ujęta między stopą, a kwotą odsetek);
- art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 1, 5, i 9 u.p.e.a. poprzez dokonanie błędnego oznaczenia zobowiązanego i wskazanie błędnego adresu oraz błędne uzupełnienie zawiadomienia poprzez wskazanie rodzaju i stopy odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie: "za zwłokę" i 8% w sytuacji, gdy w analizowanej sprawie takowych odsetek się nie nalicza, więc organ powinien był wpisać "nie pobiera się", a także niezamieszczenie na zawiadomieniu odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
- art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 6 u.p.e.a. poprzez dokonanie błędnego wskazania zawyżonej wysokości kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy organ pominął wytyczne wynikające z norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w kontekście wyroku SK 31/14 i w konsekwencji wysokość kosztów egzekucyjnych powinna wynosić 0 zł;
- art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w zw. art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a poprzez bezprawne zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w sytuacji, gdy na skarżącym nie ciążyły żadne zaległości, za które ponosi odpowiedzialność jako osoba trzecia (członek zarządu C. sp. z o.o.) z uwagi na przedawnienie zobowiązań C. sp. z o.o., co potwierdził NSA w wyroku z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1428/19;
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, przez brak powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji, wyrażający się w niedokonaniu własnych ustaleń.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.
W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił nadto, że wbrew postanowieniom art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a. w zawiadomieniu nie zamieszczono odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, czym naruszono art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach narodowych i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1509 ze zm.), który stanowi, iż urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Sąd procedował w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.").
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Lublinie w sprawie I SA/Lu 834/18, a w konsekwencji zasadność postanowienia organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na tę czynność egzekucyjną.
Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się zatem wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W przypadku skargi na czynności egzekucyjne, wniesionej na podstawie ww. przepisu ocenie organu podlega – jak zasadnie stwierdził organ nadzoru – prawidłowość czynności organu egzekucyjnego dokonanej w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego.
Innymi słowy, w postępowaniu wszczętym przez zobowiązanego złożeniem skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia za pomocą, którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów prawnych i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego. Stanowisko w tym zakresie jest ugruntowane zarówno w doktrynie, jak również w orzecznictwie (por. m.in. wyroki NSA z 10 lutego 2012 r., II FSK 1588/10 i z 22 września 2011 r., II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 139/09).
W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zob. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu czynności egzekucyjnych dokonywanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że analiza przebiegu zaskarżonych czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu opisanej wierzytelności pieniężnej pozwala na wyrażenie oceny, że zostały one dokonane prawidłowo.
Podstawę dokonania zajęcia rachunku bankowego stanowił tytuł wykonawczy numer SM [...]/13 wystawiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] którego odpis został doręczony zobowiązanemu w dniu 7 marca 2013 r. Zajęcie wierzytelności pieniężnej zostało dokonane zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. przez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienia o jej zajęciu z 27 maja 2020 r. nr [...] na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych. Odpis ww. zawiadomienia skarżącemu doręczono w dniu 29 maja 2020 r.
Odnosząc się do zarzutu, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, o której mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a nie odpowiadało wzorowi wynikającemu z Rozporządzenia z uwagi na "modyfikację, tj. wskazanie innej metryki publikacyjnej (oznaczenie dziennika urzędowego) poprzez podanie zamiast Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, ze zm. - Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm. oraz pominięcie pozycji dotyczącej podstawy naliczania odsetek (we wzorze zawiadomienia ujęta między stopą a kwotą odsetek)", zauważyć należy, że organ egzekucyjny wskazał publikator aktualny na dzień zawiadomienia o zajęciu. Nie była to zatem żadna modyfikacja, w szczególności zaś o charakterze niedopuszczalnym. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że treść przepisu art. 89 § 1 u.p.e.a. w obu publikatorach była jednakowa. Z jego treści wynika, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu jego wierzytelności pieniężnej i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zarzut pominięcia "pozycji dotyczącej podstawy naliczania odsetek (we wzorze zawiadomienia ujęta w tabeli między stopą a kwotą odsetek)" jest w istocie niezrozumiały. Pełnomocnik skarżącego błędne uzupełnienie zawiadomienia uzasadniał
"poprzez wskazanie rodzaju i stopy odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie: "za zwłokę" i 8% w sytuacji, gdy w analizowanej sprawie takowych odsetek się nie nalicza, więc organ powinien był wpisać "nie pobiera się", a także "niewskazaniem podstawy naliczenia odsetek".
Sąd w tej kwestii zauważa w pierwszej kolejności, że ze wzoru zawiadomienia nie wynika obowiązek wskazania podstawy naliczenia odsetek. Po drugie z zawiadomienia wynika "kwota odsetek – 0", a więc ten zapis jest jednoznaczny i zrozumiały. Nie może być więc rozumiany inaczej, jak, że odsetek "się nie pobiera".
Należy przy tym zauważyć, że druk zawiadomienia, co do istoty, nie służy do kontroli prawidłowości ustalenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej (do czego niezbędne byłoby wskazanie terminu płatności) podlegającej egzekucji, ale wskazuje dłużnikowi zajętej wierzytelności, realizującemu polecenie organu egzekucyjnego, ustaloną kwotę do przekazania na konto tego organu.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut "niezamieszczenia odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, w rozumieniu legalnej definicji pieczęci urzędowej zawartej w art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach narodowych i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1509 ze zm.).
Jak wynika z art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Przepis ten zatem nie odsyła w tym zakresie do uregulowań prawnych zawartych w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.
W sytuacji, gdy z załączonego do akt sprawy odpisu zawiadomienia wynika, że na przedmiotowym dokumencie została odciśnięta pieczęć organu, która w sposób należyty wskazywała, jaki organ jest organem egzekucyjnym, argumenty autora skargi dotyczące braku na zawiadomieniu - okrągłej - pieczęci urzędowej nie zasługiwały na akceptację (por. także wyrok NSA z dnia 20 listopada 2008 r., LEX nr 536799).
Nie ma również podstaw do podzielenia zarzutu co do "błędnego oznaczenia zobowiązanego". Nie został on zresztą bliżej uzasadniony. W sytuacji gdyby jednak zarzut ten zestawić z jego dalszym członem, a mianowicie "błędnym wskazaniem adresu", to jakkolwiek ta druga kwestia istotnie została podniesiona zasadnie, to jednak i tak nie mogła w całokształcie mieć dla sprawy istotnego znaczenia.
Mimo bowiem wskazania w zawiadomieniu o zajęciu adresu zobowiązanego "ul. Z. [...]" zamiast "ul. Z. [...]", poza sporem pozostaje, że skarżący jako zobowiązany ww. zawiadomienie odebrał osobiście, co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w dacie 29 maja 2020 r.
Kolejny zarzut dotyczył "błędnego wskazania zawyżonej wysokości kosztów egzekucyjnych (...) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., w sprawie SK 31/14 (...), która powinna wynosić 0 zł". Także i on nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponownie bowiem trzeba przypomnieć, że skarga na czynności egzekucyjne nie służy kwestionowaniu prawidłowości określenia kosztów postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Tym samym kwestia ewentualnego zawyżenia i zwrotu kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie może być rozpoznana w ramach tego środka zaskarżenia (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 roku, sygn. akt III SA/Wa 39/17 oraz z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/ Wa 1015/17, WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2018 r., I SA/Kr 345/19, WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2018 r., III SA/Łd 815/18, WSA w Szczecinie z dnia 8 marca 2018 r., I SA/Sz 110/18, CBOSA). Sąd nie znalazł podstaw do podzielenia zarzutu odnoszącego się do "bezprawnego zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w sytuacji, gdy na skarżącym nie ciążyły żadne zaległości, za które ponosił odpowiedzialność jako osoba trzecia z uwagi na przedawnienie zobowiązań C. sp. z o.o., co potwierdził NSA w wyroku z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1428/19".
Koszty postępowania egzekucyjnego nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku lecz odrębnym zobowiązaniem, na które nie rozciągają się konsekwencje przedawnienia dochodzonego obowiązku. Koszty egzekucyjne należne w związku z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed przedawnieniem dochodzonej zaległości podatkowej podlegają zatem egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej. Innymi słowy, umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzenie kosztów egzekucyjnych to dwie różne instytucje prawne regulowane odrębnymi przepisami. Instytucje te są przy tym niezależne od siebie w tym sensie, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje samo przez się umorzenia kosztów egzekucyjnych, zaś umorzenie kosztów egzekucyjnych nie wywiera wpływu na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Możliwość dochodzenia powstałych zgodnie z prawem lecz nieuiszczonych w chwili umorzenia postępowania egzekucyjnego, kosztów tego postępowania regulują przepisy u.p.e.a. dotyczące tych kosztów jako odrębnej, od egzekwowanej w umorzonym postępowaniu, należności przysługującej organowi egzekucyjnemu. Przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa osobne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze mimo, iż mogą być dochodzone na podstawie jednego (tego samego) tytułu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2996/13, wyrok WSA w Krakowie z 16 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 93/18). Za trafne, w konsekwencji należało uznać stanowisko organu egzekucyjnego, iż koszty egzekucyjne przedawniają się jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnych, do których stosuje się m. in. przepisy działu III Ordynacji podatkowej regulujących przedawnienie zobowiązań podatkowych (tu: art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. z 2019 r., poz.869 ze zm.). Stosownie zatem do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, termin przedawnienia dla tej kategorii należności wynosi pięć lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. Jak stanowi art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a., obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, czyli czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie, powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, co w świetle niespornych okoliczności sprawy miało miejsce w dniu 29 lutego 2016 r., a zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia opłaty stanowiące element kosztów egzekucyjnych nie były przedawnione. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie niniejszej, organy nie były związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego biegu postępowania, wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1428/19. W szczególności – jak już wyżej zaznaczono – kwestią przedawnienia zaległości C. sp. z o.o., a w konsekwencji – wobec skarżącego ze spornego tytułu wykonawczego SM [...]/13 co do należności głównej i odsetek (postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 23 czerwca 2020 r. znak: [...]) została oceniona przez organ nadzoru w kontekście wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1428/19, a następnie – wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2019 r., w sprawie I SA/Lu 834/18. Umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] w zakresie należności głównej i odsetek z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie miało bezpośredniego przełożenia na sprawę niniejszą.
W ocenie Sądu nie można podzielić nadto zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. dotyczącego zasady dwuinstancyjności postępowania, tym bardziej, że pełnomocnik skarżącego bliżej go nie uzasadnił. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI