I SA/LU 523/22

I SA/Lu 523/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 29, art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi H. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 lipca 2022 r. nr 0601-IEW.711.19.2022 w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 30 marca 2022 r., nr 0610-SEW-2.720 8.6.2022
o oddaleniu zarzutów H. J. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: 0610-723.109133.2022 oraz 0610-723.109122.2022.
Z jego uzasadnienia wynika, że skarżąca w dniu 28 kwietnia 2016 r. złożyła PIT-36L do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie za rok podatkowy 2015,
wykazując kwotę 710.871 zł podatku należnego, przy czym sumę należnych zaliczek za rok podatkowy w kwocie 711.778 zł, a kwotę sumy zaliczek wpłaconych
w wysokości 713.335 zł. Tym samym wykazała kwotę nadpłaty w wysokości 2.464 zł, która została jej zwrócona w dniu 2 czerwca 2016 r.
W dniu 26 lutego 2020 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego
w Białej Podlaskiej wszczął kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., w której stwierdzono nieprawidłowości skutkujące zmianą rozliczenia podatku. Kontrola została zakończona w dniu 14 maja 2021 r., a postanowieniem z 9 czerwca 2021 r., doręczonym 15 czerwca 2021 r. wszczęto postępowanie podatkowe. W dniu 20 stycznia 2022 r. wydano decyzję nr 308000-CKK-l.4102.1.2021, określającą kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 747.422 zł. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu
3 lutego 2022 r. Według ustaleń organu podatkowego zaniżona kwota podatku należnego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. wyniosła 36.551 zł, natomiast kwota nadpłaty nie wystąpiła.
Postanowieniem z 17 lutego 2022 r. (doręczonym w tym samym dniu) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a w dniu 18 lutego 2022 r. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności z niej wynikające. Tytułem wykonawczym o nr 0610-723.109122.2022 objęta została zaległość podatkowa w kwocie 34.087 zł wraz z odsetkami za zwłokę, dla której termin płatności przypadał na 2 maja 2016 r., natomiast tytułem wykonawczym 0610-723.109133.2022 – zaległość podatkowa
w kwocie 2.464 zł wynikająca z nienależnie dokonanego zwrotu nadpłaty, dla której termin płatności/zwrotu przypadał na dzień zwrotu, czyli 2 czerwca 2016 r., wraz
z odsetkami za zwłokę.
Organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych zastosował skuteczne środki egzekucyjne, tj.:
1) zajęcie rachunku bankowego w I. S.A. zawiadomieniem z 18 lutego 2022 r. doręczonym skarżącej w dniu 28 lutego 2022 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 18 lutego 2022 r. (elektronicznie);
2) zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS w Lublinie zawiadomieniem z 18 lutego 2022 r. doręczonym skarżącej w dniu 28 lutego 2022 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności -23 lutego 2022 r.
Skarżąca pismem z 25 lutego 2022 r. uzupełnionym pismem z 14 marca 2022 r., zaskarżyła czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie dokonaną w oparciu o:
- decyzję nieostateczną z dnia 20 stycznia 2022 r.,
- postanowienie z 17 lutego 2022 r. w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji nieostatecznej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych.
Zarzuciła, iż zajęcie wierzytelności zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i zostało dokonane pomimo: 1) braku wymagalności obowiązku podatkowego, 2) niedoręczenia upomnienia, 3) zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz 4) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych. W konsekwencji wniosła o:
- zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia "niniejszego odwołania", ewentualnie o:
- wstrzymanie wykonania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia "niniejszego odwołania" oraz o:
- uchylenie w całości zaskarżonej czynności w postaci zajęcia wierzytelności rachunków bankowych.
W związku z wniesionymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny postanowieniem z 29 marca 2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem z 30 marca 2022 r., po rozpatrzeniu zarzutów skarżącej wydał rozstrzygnięcie dotyczące dwóch podstaw, tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 1 i 2) oddalając zarzuty. Odnośnie kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułów wykonawczych (pkt 3 i 4) odstąpił od rozpatrywania w tym zakresie, wskazując, że właściwym do załatwienia sprawy w tym przedmiocie był organ egzekucyjny.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła zażalenie, z wnioskami i argumentacją jak poprzednio.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na wstępie podkreślił, że przedmiotem jego oceny było postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego
w Lublinie z 30 marca 2022 r., wydane w sprawie oddalenia zarzutów na egzekucję prowadzoną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie jako organ egzekucyjny.
Po przytoczeniu przepisów art. 33 do art. 35a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej: "u.p.e.a") wskazał, że jak wynika z treści zgłoszonych żądań w definicję zarzutu
w sprawie egzekucyjnej wpisują się te określone w punktach 1 i 2, tj. zarzut braku wymagalności obowiązku podatkowego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Organ odwoławczy podniósł, że zobowiązanie podatkowe, będące przedmiotem przymusowego egzekwowania wobec majątku skarżącej zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 20 stycznia 2022 r. nr 308000-CKK-1.4102.1.2021, której postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 17 lutego 2022 r. (doręczonym w tym samym dniu) nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Podkreślając, że wszczęte i prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 18 lutego 2022 r. postępowanie egzekucyjne doprowadziło do skutecznego przerwania terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r.,
a nawet częściowego jego wyegzekwowania, organ odwoławczy stwierdził, że zarzut "braku wymagalności obowiązku podatkowego" (pkt 1) był nieuzasadniony.
Odnosząc się z kolei do kwestii uprzedniego niedoręczenia upomnienia wyjaśnił, że rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131, dalej: "rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 r.") określa należności pieniężne inne niż określone w art. 15 § 3a u.p.e.a., których egzekucja nie musi być poprzedzona doręczeniem upomnienia. Wśród enumeratywnie wymienionych przypadków dotyczących możliwości wszczęcia egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia upomnienia występuje przypadek należności pieniężnych wynikających z orzeczeń, posiadających rygor natychmiastowej wykonalności (§ 2 pkt 3). Dlatego też w przedmiotowej sprawie prawidłowe było wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdyż
w związku z nadaniem decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności podlegała ona wykonaniu. W konsekwencji zarzut "braku uprzedniego doręczenia upomnienia" (pkt 2) organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Z kolei co do uchylenia w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności
z rachunków bankowych podał, że był on przedmiotem odrębnego procedowania organu egzekucyjnego, gdyż nie pozostawał w kompetencji rozpatrzenia przez wierzyciela.
W skardze do Sądu skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzuciła naruszenie przepisów u.p.e.a. "poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków (...) pomimo:
1) braku wymagalności obowiązku podatkowego – art. 33 § 1 pkt 2;
2) nie doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1-art. 33 § 1 pkt 7,
3 zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – art. 33 § 1 pkt 8,
4) niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego – art. 33 § 1 pkt 10".
W jej uzasadnieniu przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania
i stanowisko organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. w sprawie
I FSK 2545/21 przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości: 1. Czy art. 15zzr ust. 1 ustawy
z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) dotyczy również wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów przewidzianych przepisami prawa podatkowego? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi dotyczącej zagadnienia pierwszego, czy art. 15zzr ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 2 marca 2020 r. powinien być interpretowany w ten sposób, że z uwagi na wynikający
z art. 2 Konstytucji RP ochronny charakter wskazanych w nim terminów, wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenia biegu tych terminów może mieć miejsce jedynie na korzyść podatników?
W związku z podjęciem w dniu 27 marca 2023 r. uchwały I FPS 2/22, postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r. zawieszone postępowanie w sprawie niniejszej zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Mimo podjęcia uchwały I FPS 2/22, w myśl której, "Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.)
w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych", Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 30 marca 2022 r. o oddaleniu zarzutów skarżącej
w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: 0610-723.109133.2022 oraz 0610-723.109122.2022. Tytułem wykonawczym o nr 0610-723.109122.2022 objęta została zaległość podatkowa
w kwocie 34.087 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, dla której termin płatności przypadał na 2 maja 2016 r., natomiast tytułem wykonawczym 0610-723.109133.2022 – zaległość podatkowa w kwocie 2.464 zł wynikająca z nienależnie dokonanego zwrotu nadpłaty, dla której termin płatności/zwrotu przypadał na dzień zwrotu, czyli 2 czerwca 2016 r., wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Pełnią one rolę środka ochrony zobowiązanego przed egzekucją, gdyby okazało się, że w dacie wszczęcia egzekucji nie było podstaw do podejmowania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty jedynie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
We wskazanym brzmieniu przepis ten obowiązuje od 30 lipca 2020 r.,
w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 20 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.).
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności w tym przepisie wymienione, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie
i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a., podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Wskazanie innych uchybień czy nieprawidłowości nie uprawnia wierzyciela do ich rozpatrzenia (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33, por. także wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13, CBOSA).
Skarżąca złożyła zarzut polegający na braku wymagalności obowiązku,
o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (sprzed nowelizacji). Przepis ten stanowił, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
Wymagalność, o której w nim mowa oznacza taką cechę obowiązku, która pozwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego jego wykonania,
a w przypadku odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast o braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa także sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Według aktualnego brzmienia, brak wymagalności obowiązku oznacza według art.. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.:
a) odroczenie terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienie innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Skarżąca w niniejszej sprawie nie wskazała ani na odroczenie terminu wykonania obowiązku, ani na rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, ani wreszcie nie podała innej przyczyny braku wymagalności obowiązku.
Treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Celem stosowania przepisu jest usprawnienie rozpatrywania zarzutów poprzez usystematyzowanie ich treści oraz wyjaśnienie wątpliwości zobowiązanego co do zakresu informacji, które powinny być wskazane w zarzucie. Z ciążącego na zobowiązanym
w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obowiązku jasnego i niebudzącego żadnych wątpliwości sprecyzowania zarzutu wyprowadzić należy obowiązek rozpatrzenia zarzutu. Rozpatrzenie zarzutu odbywać się ma jednak wyłącznie
w odniesieniu do złożonego zarzutu, w jego zakresie i jego granicach, nie zaś
w granicach całej sprawy, jak co do zasady odbywa się to w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Inaczej mówiąc, złożenie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na jednej z podstaw wymienionych wart. 33 § 2 u.p.e.a. legitymuje organ administracyjny do rozpatrzenia zarzutu, aczkolwiek organ czyni to wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została w złożonym przez zobowiązanego środku zaskarżenia.
W niniejszej sprawie, odnosząc się do kwestii zarzutu braku wymagalności obowiązku podatkowego wskazać trzeba, że zobowiązanie podatkowe, które było/jest przedmiotem przymusowego egzekwowania wobec majątku skarżącej zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego
w Białej Podlaskiej z 20 stycznia 2022 r. nr 308000-CKK-l.4102.1.2021, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności na mocy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 17 lutego 2022 r. (doręczonego w tym samym dniu pełnomocnikowi skarżącej). Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje wymagalność obowiązku i możliwość wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do wszczęcia egzekucji, co też się stało w sprawie niniejszej.
Tytuły wykonawcze z dnia 18 lutego 2022 r. (nr 0610-723.109122.2022 – zaległość podatkowa w kwocie 34.087 zł wraz z odsetkami i nr 0610-723.109133.2022 – zaległość podatkowa w kwocie 2.464 zł, wynikająca
z nienależnie dokonanego zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami) zostały skutecznie doręczone skarżącej, a na ich podstawie dokonano:
1) zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z 18 lutego 2022 r. doręczonym skarżącej w dniu 28 lutego 2022 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 18 lutego 2022 r. (elektronicznie);
2) zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS w Lublinie zawiadomieniem z 18 lutego 2022 r. doręczonym skarżącej w dniu 28 lutego 2022 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 23 lutego 2022 r.
Nie ulega wątpliwości, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego może nastąpić jedynie wtedy, gdy egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Jak już wyżej wskazano, przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego
o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie bada merytorycznie decyzji wymiarowej ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Nie jest więc uprawniony tym samym do weryfikacji prawidłowości postanowień w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zważywszy nadto na przedmiot zaskarżonego postanowienia organu I instancji (zasadność zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym) ewentualna kwestia zgodności z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wykraczałaby poza granicę sprawy, jaką są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestia rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi odrębną sprawę w rozumieniu art. 134 p.p.s.a., a poprawność wydanego
w tym przedmiocie postanowienia może być zweryfikowana w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zatem granice niniejszej sprawy uniemożliwiają ocenę legalności tego postanowienia.
Celem postępowania egzekucyjnego nie jest konkretyzacja obowiązków podmiotów i weryfikacja poprawności wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia, jak to ma miejsce w postępowaniu podatkowym, lecz doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku, czyli spowodowanie, aby zobowiązany zachował się
w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku (por. M. Bielikow,
A. Kwella, Zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych
z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę oraz ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, "Finanse komunalne" 2013, nr 9, s. 33). W postępowaniu egzekucyjnym nieskuteczne jest zatem żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego wynikającego z ostatecznej decyzji podatkowej. Decyzja taka może być bowiem wzruszona wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej lub w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postępowanie egzekucyjne ma jedynie charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Zarzuty oraz inne środki zaskarżenia przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Jak to już wyżej podniesiono, przymusowo egzekwowane w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe zostało określone decyzją Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 20 stycznia 2022 r., której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 239a Ordynacji podatkowej), konsekwencją czego była możliwość podjęcia szeroko rozumianych działań windykacyjnych
(i egzekucyjnych) w celu zaspokojenie zaległości podatkowych. Wobec powyższego zarzut "braku wymagalności obowiązku podatkowego" (pkt 1) uznać należało za nieuzasadniony.
Podobną ocenę należy podzielić również co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. jednoznacznie wskazują, że nie jest wymagane doręczenie upomnienia w przypadku, gdy wszczęta egzekucja dotyczy należności pieniężnych wynikających z orzeczeń, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stanowi o tym wprost § 2 pkt 3 tego aktu. Innymi słowy, skoro wysokość dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych należności określona została w decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to brak było obowiązku wystosowania upomnienia. Skarżąca w ogóle nie wskazała, na jakiej podstawie wywiodła konieczność wystosowania takiego upomnienia, co czyni dodatkowo zarzut w tym zakresie bezzasadnym.
Co się tyczy zarzutów opisanych w pkt 3 i 4 skargi (zajęcie wierzytelności
z rachunków bankowych, pomimo że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy i dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, pomimo że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów formalnych) zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie mieszczą się one w katalogu zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) i uchylają się od ich rozpoznania przez wierzyciela.
Końcowo i już na marginesie można dodać, że skarga na czynności egzekucyjne została rozpoznana w odrębnym trybie. Organ egzekucyjny wydał postanowienie z 8 kwietnia 2022 r. nr 0610-SEE-2.711.202.2022, które zostało następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora izby Administracji Skarbowej
w Lublinie postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. znak: 0601-IEE.711.150.2022.6.; skarga na to postanowienie do Sądu nie została złożona.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.