I SA/Lu 523/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatników na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Podatnicy otrzymali od pracodawcy świadczenie w wysokości [...] zł z tytułu rozwiązania umowy o pracę w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO). Pracodawca, opierając się na uzyskanej interpretacji indywidualnej, nie pobrał zaliczki na podatek dochodowy. Po otrzymaniu tej kwoty, podatnicy sami wpłacili podatek, a następnie wystąpili o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że nie ponoszą odpowiedzialności za błąd płatnika (art. 26a Ordynacji podatkowej) i że interpretacja indywidualna chroni ich przed obowiązkiem zapłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że świadczenie z PDO nie jest odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, a ma charakter socjalny lub jest zachętą do odejścia. Sąd podkreślił, że interpretacja indywidualna udzielona płatnikowi (pracodawcy) wywiera skutki jedynie w jego sytuacji prawnej i nie zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty należnego podatku. Podkreślono, że zaliczka stanowi część zobowiązania podatnika, a jej niepobranie przez płatnika nie uchyla obowiązku podatkowego podatnika. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i SN, wskazując, że odprawy i świadczenia z PDO mają charakter socjalny, a nie odszkodowawczy. Wobec tego, że świadczenie nie było zwolnione z podatku, wpłacona kwota była należna, a zatem nie można mówić o nadpłacie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia świadczeń z PDO z opodatkowania, skutków interpretacji indywidualnej dla płatnika i podatnika, oraz odpowiedzialności za niepobrane zaliczki.
Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń z PDO i interpretacji indywidualnej. Należy uwzględniać aktualne brzmienie przepisów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy świadczenie wypłacone pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) stanowi odszkodowanie w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, podlegające zwolnieniu z opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie z PDO nie jest odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, a ma charakter socjalny lub jest zachętą do odejścia, podlegającą opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie z PDO nie spełnia definicji odszkodowania (naprawienie szkody, uszczerbku), lecz ma charakter socjalny lub jest zachętą do odejścia, co potwierdza orzecznictwo SN i TK. Zwolnienie podatkowe należy interpretować ściśle.
Czy interpretacja indywidualna udzielona płatnikowi (pracodawcy) zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty podatku, jeśli płatnik nie pobrał zaliczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, interpretacja indywidualna udzielona płatnikowi wywiera skutki jedynie w jego sytuacji prawnej i nie zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty należnego podatku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 14k i 14m Ordynacji podatkowej dotyczą sytuacji prawnej płatnika, a nie podatnika. Niepobranie zaliczki przez płatnika, nawet zgodnie z interpretacją, nie uchyla obowiązku podatkowego podatnika.
Czy podatnik ponosi odpowiedzialność za niepobranie zaliczki przez płatnika, jeśli płatnik działał zgodnie z interpretacją indywidualną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania, jeśli płatnik działał zgodnie z udzieloną mu interpretacją indywidualną (art. 26a § 1 O.p.). Jednakże, niepobranie zaliczki przez płatnika nie zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty podatku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że płatnik działający zgodnie z interpretacją indywidualną nie narusza prawa, a jego odpowiedzialność ma charakter formalny. Podatnik, płacąc niepobrany podatek, wypełnia własne zobowiązanie podatkowe.
Czy zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika (art. 2a O.p.) ma zastosowanie w sytuacji, gdy wykładnia przepisów jest jasna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 2a O.p. ma zastosowanie tylko w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie obowiązujące reguły wykładni (językowa, systemowa) nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego rozwiązania, co wykluczało zastosowanie art. 2a O.p.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Świadczenie z PDO nie jest odszkodowaniem w rozumieniu tego przepisu, a zwolnienie należy interpretować ściśle. Odprawy wypłacane na podstawie przepisów prawa pracy, w tym układów zbiorowych, są wyłączone ze zwolnienia.
O.p. art. 26a § 1
Ordynacja podatkowa
Podatnik nie ponosi odpowiedzialności za niepobranie zaliczki przez płatnika, jeśli płatnik działał zgodnie z interpretacją indywidualną.
O.p. art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
Definicja nadpłaty jako podatku nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego.
Pomocnicze
O.p. art. 59 § 2
Ordynacja podatkowa
Zwolnienie płatnika z obowiązku zapłaty zaliczki w przypadku określonym w art. 14m.
O.p. art. 14k
Ordynacja podatkowa
Skutki interpretacji indywidualnej dla adresata.
O.p. art. 14m
Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie obowiązku zapłaty zaliczki przez płatnika na podstawie interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika.
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych postępowania w sposób budzący zaufanie.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Świadczenie z PDO jest odszkodowaniem zwolnionym z podatku. • Interpretacja indywidualna dla płatnika chroni podatnika przed obowiązkiem zapłaty podatku. • Podatnik nie ponosi odpowiedzialności za błąd płatnika. • Należy zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a O.p.).
Godne uwagi sformułowania
świadczenie nie ma charakteru odszkodowania, o którym stanowi art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT • istota, cel świadczenia, bez względu na to jak zostanie ono nazwane • pojęcie odszkodowania obejmuje wszelkie świadczenia polegające na naprawieniu szkody • świadczenie takie - odszkodowawcze - spełniać ma przede wszystkim funkcję kompensacyjną • należność pieniężna wypłacona podatnikowi nie realizuje powyższych znamion, koniecznych dla rozpoznania odszkodowania • rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zasadniczo z woli podatnika • rekompensaty [...] miały przede wszystkim na celu złagodzenie pracownikowi negatywnych skutków związanych z ustaniem stosunku pracy, które jednak nie stanowiły szkody • alimentacyjny, socjalny charakter oddaje istotę świadczeń wypłaconych skarżącemu podatnikowi • interpretacja indywidualna udzielona płatnikowi skutki [...] wywarła wyłącznie w odniesieniu do sytuacji prawnej jej adresata, a więc płatnika, nie podatnika • niepobranie podatku przez płatnika nie uchyla obowiązku podatkowego podatnika • istota zaliczki polega na tym, że stanowi ona część przyszłego zobowiązania podatnika, nie zaś płatnika
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Krystyna Czajecka-Szpringer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia świadczeń z PDO z opodatkowania, skutków interpretacji indywidualnej dla płatnika i podatnika, oraz odpowiedzialności za niepobrane zaliczki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń z PDO i interpretacji indywidualnej. Należy uwzględniać aktualne brzmienie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska Programu Dobrowolnych Odejść i jego konsekwencji podatkowych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia złożone kwestie odpowiedzialności płatnika i podatnika.
“Czy pieniądze z dobrowolnego odejścia są wolne od podatku? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.