I SA/Lu 521/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-03-19
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonyfakturapodmiot nieistniejącyodliczenie podatkupostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowarozporządzenie Ministra Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie ustalenia, czy wystawca faktury był podmiotem nieistniejącym.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za maj 2000 r. Sprawa dotyczyła odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez J. J., którego organy uznały za podmiot nieistniejący. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie dowodowego ustalenia nieistnienia podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za maj 2000 r. Spór dotyczył możliwości odliczenia podatku naliczonego w kwocie 4.400 zł z faktury wystawionej przez J. J. Organy podatkowe uznały tę fakturę za nieważną, ponieważ J. J. miał być podmiotem nieistniejącym, co miało wynikać z braku jego obecności pod wskazanymi adresami i nieudzielania odpowiedzi na wezwania urzędów. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nie wykazały w sposób dowodowy, iż J. J. był podmiotem nieistniejącym w dacie wystawienia faktury. Brak było potwierdzenia doręczenia wezwań, a samo nierzetelne składanie deklaracji podatkowych nie mogło automatycznie oznaczać nieistnienia podatnika. Sąd stwierdził istotne naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz § 50 ust.1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może arbitralnie uznać faktury za nieważną i odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego jedynie na podstawie nieobecności wystawcy pod adresem i braku odpowiedzi na wezwania, bez przeprowadzenia dowodowego ustalenia, że w dacie wystawienia faktury podatnik nie istniał lub był nieidentyfikowalny.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że dla uznania faktury za nieważną niezbędne jest dowodowe wykazanie, iż w dacie jej wystawienia podmiot dokonujący sprzedaży nie istniał lub był nieidentyfikowalny. Samo nierzetelne składanie deklaracji lub nieodbieranie wezwań nie jest wystarczające do takiego wniosku, jeśli nie przeprowadzono stosownych postępowań dowodowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego wykazania dowodami faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy, ale z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § 1

Faktura wystawiona przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis wprowadzający rozpoznawanie spraw przez wojewódzkie sądy administracyjne po 1 stycznia 2004 r.

o.p. art. 299 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym.

u.z.e.i.p. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Dotyczy danych zawartych w zgłoszeniu identyfikacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie przeprowadziły dowodowego ustalenia, że wystawca faktury był podmiotem nieistniejącym w dacie jej wystawienia. Ustalenie nieistnienia podatnika na podstawie nieobecności pod adresem i braku odpowiedzi na wezwania jest dowolne i narusza przepisy Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie to uznać należało za dowolne podatnik ten składał deklaracje VAT-7, a wynikająca z deklaracji za maj 2000 r. wartość sprzedaży netto była wyższa niż wartość sprzedaży neto wynikająca z faktury otrzymanej przez Spółkę Okoliczność, że deklaracje podatkowe J. J. były nierzetelne nie mogła oznaczać, iż nie był on podatnikiem podatku od towarów i usług lub, że był podmiotem nieistniejącym

Skład orzekający

Anna Kwiatek

sprawozdawca

Ewa Gdulewicz

przewodniczący

Irena Szarewicz-Iwaniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia dowodowego ustalenia nieistnienia podatnika przez organy podatkowe przed odmową prawa do odliczenia VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i dowodowej w postępowaniu podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe i jakie mogą być konsekwencje błędów proceduralnych, nawet w rutynowych sprawach podatkowych.

Czy brak odpowiedzi na wezwanie urzędu oznacza, że firma nie istnieje? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 123 422 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 521/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /sprawozdawca/
Ewa Gdulewicz /przewodniczący/
Irena Szarewicz-Iwaniuk
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1995 nr 142 poz 702
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr.), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant ref. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz [...] Sp. z o.o. w L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa, po rozpoznaniu odwołania "[...]" spółki z o.o. w L., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. określającą w podatku od towarów i usług za maj 2000 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 123.422 zł oraz ustalającą za ten miesiąc dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.312 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że w deklaracji VAT-7 za maj 2000 r. Spółka zawyżyła podatek naliczony obniżający podatek należny o kwotę 4.400 zł wynikającą z faktury Nr [...] z dnia [...] maja 2000r. wystawionej przez J. J. prowadzącego działalność pod firmą "S" w J. Faktura ta dokumentowała sprzedaż usług za kwotę 20.000 zł + VAT 4.400 zł.
Z ustaleń organu I instancji wynikało, że J. J. ostatnią deklarację VAT-7 złożył za maj 2000 r. i wykazał w niej sprzedaż netto w wysokości 30.000 zł i podatek należny w kwocie 6.600 zł. Wielkości te były, w ocenie organu, zaniżone, bowiem w trzech fakturach wystawionych przez J. J. w maju 2000r. dla spółki wartość sprzedaży netto wynosiła 34.000 zł i podatek VAT 7.480 zł.
Ponadto, na podstawie pism Urzędów Skarbowych, organ ustalił, że wystawca faktury nie przebywa pod adresami wskazanymi jako miejsce zamieszkania, siedziba firmy i miejsce wykonywania działalności, co uzasadniało uznanie go za podmiot nieistniejący, a tym samym faktura przez niego wystawiona nie mogła stanowić postawy do odliczenia wynikającego z niej podatku naliczonego na podstawie § 50 ust.1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1272 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają po dniu 1 stycznia 2004r. rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej (Dz. U. 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) prowadzącym do naruszenia § 50 ust.1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r.
Powyższy przepis stanowi, że w przypadku, gdy sprzedaż udokumentowana została fakturą wystawioną przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Dla oceny, że faktura nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego niezbędne jest dowodowe wykazanie, iż w dacie jej wystawienia podmiot dokonujący sprzedaży (podatnik) nie istniał, czyli był nieidentyfikowalny w oparciu o dane identyfikacyjne i rejestracyjne posiadane przez właściwe urzędu skarbowe. Dane zawarte w zgłoszeniu identyfikacyjnym organ podatkowy uzyskać może na podstawie art. 15 ust. 2 ptk1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. 1995 Nr 142, poz. 702 ze zm.), a dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym – na podstawie art. .299 § 1 ordynacji podatkowej.
Organ podatkowy danych tych nie uzyskał, ani w toku kontroli podatkowej (dotyczącej tylko zasadności zwrotu podatku VAT za maj 2000 r. i trwającej od sierpnia 2000 r. do maja 2002r. ) ani w toku postępowania podatkowego, a jedynie na podstawie korespondencji z urzędami skarbowymi ustalił, że J. J. nie stawił się na wezwania tych urzędów. W aktach brak jest potwierdzenia doręczenia tych wezwań, stąd ustalenie to uznać należało za dowolne.
Skoro organ nie ustalił, że J. J. dokonując czynności opodatkowanej i dokumentując ją fakturą VAT był podatnikiem zarejestrowanym w oparciu o dane nieprawdziwe, to nie miał podstaw do oceny, iż podatnik ten był podmiotem nieistniejącym. Zważyć przecież należało, że podatnik ten składał deklaracje VAT-7, a wynikająca z deklaracji za maj 2000 r. wartość sprzedaży netto była wyższa niż wartość sprzedaży neto wynikająca z faktury otrzymanej przez Spółkę i ujętej w ewidencji zakupu za ten miesiąc. Okoliczność, że deklaracje podatkowe J. J. były nierzetelne nie mogła oznaczać, iż nie był on podatnikiem podatku od towarów i usług lub, że był podmiotem nieistniejącym, bo nie realizującym swoich obowiązków podatkowych.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c , art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI