I SA/Lu 520/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego nabytego przez podatnika w drodze darowizny od żony. Podatnik rozpoczął amortyzację tego prawa ochronnego we wrześniu 2017 r., jeszcze przed wejściem w życie zmian w ustawie o PIT, które od 1 stycznia 2018 r. wykluczyły możliwość amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, jeśli darowizna ta korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Sąd uznał, że wprowadzone nowelizacjami z 2017 r. i 2018 r. zmiany przepisu art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. naruszają konstytucyjną zasadę ochrony interesów w toku, ponieważ arbitralnie przerwały proces amortyzacji rozpoczęty przed wejściem w życie nowych regulacji. Sąd podkreślił, że zasada ta wymaga ustanowienia przepisów przejściowych umożliwiających dokończenie rozpoczętych przedsięwzięć stosownie do przepisów obowiązujących w chwili ich rozpoczęcia. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania, wskazując, że organ podatkowy w ponownym postępowaniu będzie musiał uwzględnić stan prawny obowiązujący przed nowelizacjami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady ochrony interesów w toku w sprawach podatkowych dotyczących zmian przepisów intertemporalnych, zwłaszcza w kontekście amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie.
Orzeczenie opiera się na wykładni konstytucyjnej zasady ochrony interesów w toku, która może być różnie interpretowana w przyszłości. Konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zmienione w latach 2017 i 2018, które wykluczyły możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny (zwolnionej z podatku od spadków i darowizn), mogą być stosowane do amortyzacji rozpoczętej przed wejściem w życie tych zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mogą być stosowane, ponieważ naruszają konstytucyjną zasadę ochrony interesów w toku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wprowadzone nowelizacjami zmiany w art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. arbitralnie przerwały proces amortyzacji rozpoczęty przed wejściem w życie nowych regulacji, co jest sprzeczne z zasadą ochrony interesów w toku, która wymaga ustanowienia przepisów przejściowych umożliwiających dokończenie rozpoczętych przedsięwzięć.
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do stosowania kontroli konstytucyjności przepisów prawa materialnego w ramach rozpoznawania skargi na decyzję administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest uprawniony i zobowiązany do stosowania kontroli konstytucyjności przepisów prawa w ramach istoty funkcji wymiaru sprawiedliwości i zasady nadrzędności Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że sądy administracyjne, sprawując wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem, są predestynowane do zapewnienia realizacji standardu konstytucyjnego w procesie stosowania prawa, a Konstytucja stanowi podstawową normę odniesienia jako wzorzec kontroli legalności.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. dopuszczał zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, jeżeli nabycie to nie stanowiło przychodu lub dochód z niego był zwolniony. Zmieniony przepis od 1 stycznia 2018 r. wykluczył tę możliwość, jeśli darowizna korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Dodany ust. 9 w art. 23 przez ustawę z 2018 r. również ograniczał te możliwości.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony interesów w toku i zasada pewności prawa.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 4 § ust. 1
Przepisy zmieniane tą ustawą (w tym art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f.) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 1 § pkt 11 lit. d
Zmiana brzmienia art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. od 1 stycznia 2018 r.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 1 § pkt 5 lit. a
Zmiana brzmienia art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. od 19 lipca 2018 r.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 23 § ust. 9
Dodany przepis wyłączający stosowanie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny, jeżeli darczyńca dokonywał odpisów amortyzacyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziowskiej i stosowania kontroli konstytucyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy nowelizacji z 2017 i 2018 r. naruszają konstytucyjną zasadę ochrony interesów w toku, ponieważ arbitralnie przerywają rozpoczęty proces amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny przed wejściem w życie tych przepisów. • Sąd administracyjny ma prawo i obowiązek stosowania kontroli konstytucyjności przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie można zasady ochrony praw nabytych przypisywać wyłącznie do tych praw, które wiązały się z wydatkiem, a do praw, które nie wiązały się z poniesieniem wydatku takiej ochrony odmawiać. • arbitralne przerwanie procesu amortyzacji podatkowej nie jest dopuszczalne z punktu widzenia wywodzonej przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji RP zasady ochrony interesów w toku. • sądy administracyjne w szczególny sposób predestynowane są do zapewnienia realizacji standardu konstytucyjnego w procesie stosowania prawa
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący
Monika Kazubińska-Kręcisz
sprawozdawca
Marcin Małek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady ochrony interesów w toku w sprawach podatkowych dotyczących zmian przepisów intertemporalnych, zwłaszcza w kontekście amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wykładni konstytucyjnej zasady ochrony interesów w toku, która może być różnie interpretowana w przyszłości. Konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady konstytucyjnej (ochrona interesów w toku) w kontekście zmian przepisów podatkowych, co ma szerokie znaczenie dla podatników. Wyrok sądu administracyjnego opierający się na kontroli konstytucyjności jest istotny.
“Sąd Administracyjny: Zmiany w prawie podatkowym nie mogą niszczyć praw nabytych!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.